Тег: ‘Ақжайық ауданы’


Ерекше жәдігер

Күні: , 52 рет оқылды

XVIII ғасырдағы Ілбішін станицасында казактар тұтынған самаурын.

Бұл жәдігер 1996 жылы жергілікті тұрғын П. Куринадан алынған. Қазір ол Ақжайық ауданындағы  М. Әуезов атындағы орта мектеп мұражайындағы құнды жәдігердің бірі.

Алдаберген СӘРСЕКОВ,

Ақжайық ауданы


Діни сауатсыздық қалың тұман секілді айқын бағыттан адастырады

Күні: , 73 рет оқылды


Терроризм мен экстремизм идеялары таралуының алдын алу, «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне діни қызмет және діни бірлестіктер мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын бұқараға ұғындыру мақсатында Ақжайық ауданының орталығы Чапаевта «Рухани бірлік – ел болашағы!» атты жүздесу өтті. Шараны аудан әкімі Әділ Жоламанов ашып жүргізді.


Жат идеологияның әрекеті ойлы адамның бәрін алаңдатып келеді. Үрей тудырады, қоғамдық мәселелерде біраз түсінбестікті өршітеді. Салафизм, яғни шын мәнінде уахабилік көзқарасты ұстанушылардың теріс ықпалы көпшілікке мәлім. Ауылдардан тұрғындар, ҮЕҰ өкілдерімен жастар, мұғалімдер мен оқушылар, сондай-ақ психологтар қатысқан жиын діни адасушылықтың себеп-салдарына үңілген фильмді қараудан басталды. Әлгі ағымның жетегінде кеткендер, оның ішінде біздің аймағымыздан да ұшырасты, ненің дұрыс, ненің бұрыс екенін айырмай, ақиқаттан шеттетілді. Фильмде Қазталов ауданынан сондай жайсыздыққа ұшыраған бір отбасының отанасы сөйледі. Сонау тоқсаныншы жылдары Оралға келген бұл жанұя салафилердің ықпалына түсіп қалады. Қысқа балақ шалбар, жалбыраған сақалды озық деп есептеген отағасы қыздары-на жамылып киінуді бұйырады, бұған көнгісі келмеген қыздарына қол жұмсайды. Отанасы осындай сұмдықты өкініштен өзегі өртеніп отырып баяндады. Бара-бара теріс уағызға әбден уланған отағасы сонау Сирияға беттегісі келгенде ұсталып, сотталады.

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласындағы дін саласына қатысты пайымдар халықтың көкейінде жүрген көптеген сұраққа нақты жауап болды. 21 ұлт өкілі тұратын ауданымыздың жұрты мемлекет пен діннің өзара іс-қимылының қазақстандық бағытын қолдап отыр. Тиісті тоғыз заңға және екі кодекске 52 түзету енгізілмек, бұл діни бірлестіктер қызметіне қолайлы жағдай жасайтыны да сөзсіз. Сөйтіп, бірлігіміз бекемденіп, діни мәдениетіміз шыңдала түспек. Аудан әкімі Әділ Жоламанов осы жайында айта келіп, діни сауаттылықты арттыруға үлкен-кішіміз бірдей мүдделілік танытуымыз қажеттігін қадап айтты.

Рухани  ағарту  жұмыстары жанданады

– Мысық тілеулердің көздегені – тату елдің бірлігіне іріткі салу. Мұндайға тұсау салу және титтей де арандатуға жол бермеу мақсатында Ақжайық ауданында да барынша тегеурінді істер атқарылып келеді. Айталық, жуырда ғана діни адасушылыққа ықтимал белгілері бар-ау деген 11 азаматпен (үш ауылдың тұрғындары) жеке-жеке әңгімелесу өткізіліп, оларға радикалдық идеологияның қандай шырғалаңға ұшырататыны жан-жақты ұғындырылды. «Осындай аса маңызды деген шаралар облыс орталығынан теологтардың қатысуымен, жүйелі түрде жүргізіліп келеді», — деді кездесудегі баяндамасында ішкі саясат бөлімінің басшысы Орынша Бақтығалиева. Ол оқушылар, жастар арасындағы қоғамымызды жат әрекеттерден арашалау мақсатындағы бағыттар бойынша ізденістерді атады. Мысалы, «Дін тазалығы – ел тұтастығының кепілі», «Дін және дәстүр», тағы басқа тақырыптарда дәрістер, шығармалар мен суреттер байқаулары ұйымдастырылып келеді. Сондай-ақ көркемөнерпаздар ақ пен қараны ажырата алмай қалып, қанатын өкініш өрті шарпығандар жайында сахналық көріністер қоюда тәжірибе жинақтауда. Әлеуметтік желілерде діни тақырыптарға сауатты жарияланымдар орналастырып отыру ұдайы назарда. Медициналық қызметтен, атап айтқанда, балаларына екпе салдырудан әлдебір наным-сенім салдарынан бас тартқан (екпе алмаған балалар саны 74-ке жетіп отыр) ата-аналармен жұмыс жалғасуда.

О. Бақтығалиева осындай барлық іс-шараны теологтармен қоянқолтық орындап, мазмұнға және сапаға қол жеткізу үшін ізденіс қанаттана түсетінін айтты. Ол діни білім беру орындарында оқып жатқан ауданның 16 түлегінің ертең ел ішінде діни сауаттылық үшін қызмет жасайтынына сенім білдірді.

Білгеннен сұрап, оның тілін ал

Кездесуге қатысқан БҚО дін істері басқармасының дін мәселесін зерттеу орталығының басшысы Азат Әбдірахманов пен Орал орталық мешітінің найб имамы Бақытжан Сабырәлиев жиналғандар алдында қоғамдағы қауіп-қатерлер, діни ахуалды жақсарту хақында баяндады.

Бүгінде адам санасына шабуылды жан-жақты меңгергендер аз емес. Терроризм мен экстремизмнің бастаулары осында жатыр. Ұлттық бірлік пен қоғамдық ынтымаққа төнген қауіп-қатерді нақты сезініп, жіті көре білу керек. Тиісті заңнамаларға өзгертулер енгізудің қолға алынғаны сондықтан.

Мысалы, діни ағымдарға қатысты сыртқы атрибуттарды, киім-кешекті қоғамдық орындарда пайдалануға, таратуға жол бермеген жөн. Балақты шолтитып, сақалын өзгеше өсірушілерге немесе бет-аузын тұмшалаушыларға бұдан былай біраз айыппұл салынуы мүмкін. Кәмелет жасына толмаған балаларға ата-анасының рұқсатынсыз діни іс-шараларға қатысуына тыйым салу, қоғамға, дәстүрлерімізге жат амалдардан әйелдер құқығын қорғау жөнінде заңнамалық деңгейде толық негіз қаланбақ.

Экстремизмді насихаттаушылар жеті және одан да көп жылға темір торға тоғытылады.

Мешітке барғандардың бұдан былай оның ішкі тәртібі жөнінде ережеге сөзсіз бағынуы керек.

Яғни діни жөн-жоралғыда әлдекімдерге, білгішсымақтарға бұра тартуға жол берілмейді.

Дін мәселелерін зерттеу орталығының басшысы өз сөзінде экстремизм мен терроризм жас талғамайтынын, күмәнді біреулерден әрдайым сақтану қажеттілігін қаперге салды. «Осы сайтқа кір, жақсы ақпарат бар» немесе «Тегін ағылшын курсына кел» — деп «бауырына» тарта сөйлейтіндерден қашық жүрген абзал. Мұндай уағызшыларды тани білу үшін де теологтармен ақылдасып отырған жөн. Иә, білгеннен сұрап, білгеннің тілін алу керек.

Жастардың Исламның және басқа діндердің мәнін түсінудегі сауатсыздығы талай сорақылыққа жол ашқаны мәлім. Кездесуде найб имам осыған байланысты біраз жайтты қаузады.

Иман дегеніміз әркімнің жүрегінде болуы керек екенін мүлдем білмей, мұсылмандықты адамның сыртқы түріне қарап бағалау қандай ағаттық десеңші. Жарайды, сақалын қалай-солай өсіріп жүргеннің кім екенін болжай беріңіз, ал сақалын қырып тастап, экстремизмді насихаттап жүргендерді тани білесіз бе? Құранға құлақ ассақ қана төңірегімізде келеңсіз жайттар орын алмайды. Шынайы иман, шынайы мұсылмандық киімде немесе сыртқы әлдебір нәрседе емес, жүректе, адамның жан дүниесінде болады. Діни наным-сенімге байланысты біреудің біреуді өзінің қатарына тартқысы келіп күштеуіне, Исламның кейбір қағидаларын «қате» деп уағыздауға ешкімге құқық берілмеген. «Анау намаз оқымайды» — деп біреудің құқына қол салу да жөн емес.

Бақытжан Сабырәлиев рухани дағдарысқа ұшырамау үшін экстремистік идеологияға қарсы түсінік қалыптастырудың ауадай қажеттілігін еске салды. Бұл бағытта кешігуге болмайды. Әке-шеше балаларының тағдыры үшін өздері діни тұрғыдан бек сауатты болғаны ләзім.

Кездесу барысында аталған орталық басшысы мен найб имам балалардың намаз үйреніп, оқуына, дұға дастарқандарының мәзіріне қатысты сұрақтарға жауап қайтарды.

Болат  ҚОСЖАНҰЛЫ,

Ақжайық  ауданы


Мұғалімдер оңтайлы өзгерістерден үмітті

Күні: , 92 рет оқылды


Еліміздің білім саласындағы айтулы бетбұрыстар кім-кімге де аян. Мұны Ақжайық ауданының мысалынан да тап басуға болады. Аудандық білім бөлімінің өткен жылғы бюджеті 4 млрд. 20 млн. теңгені құрады.


Ал 2016 жылы 3 млрд. 400 млн. теңге болған-ды. Тек өткен жылдың өзінде білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық әлеуетін жақсарту мақсатында бірқатар мектептерге компьютер, спорттық жабдықтар, асханаларға қажетті дүние-мүліктер, жазғы лагерьлерге екі бассейн, 42 мектепке 119 интерактивті тақта, 17 орта мектепке роботты техникалар сатып алынды.

Жас ұрпақтың жарқын болашағы үшін тұрғындар тілегіне сай былтыр жүзеге асқан мына жаңалықтар да ауыл-елге соны бір леп әкелді. Есенсай орта мектебі күрделі жөндеуден өтсе, Шабдаржапта (Тайпақ ауылдық округі) жобалық құны 635,7 млн. теңгені құрайтын 198 орындық жаңа мектептің құрылысы жүргізілуде. Атамекендегі (Алмалы ауылдық округі) негізгі мектеп оқушы саны көбеюіне орай орта мектепке айналды. Аудан орталығынан 100 орындық интернатымен қоса 300 орындық мектеп-гимназия және Атамекенде 108 орындық мектеп ғимаратының құрылысына жобалау-сметалық құжаттары дайындалды.

Білім бөлімінің басшысы Бақыт Абдолованың айтуынша, Жамбыл ауылдық округіндегі Михаил Абдолов атындағы бұрынғы 640 орындық орта, қазіргі 44 бала оқитын негізгі мектеп ғимаратының бір бөлігін жөндеу үшін жобалық-сметалық құжаттары жасақталуда. Яғни оны аудандық жазғы лагерьге айналдыру керек. Бұл оқушылардың жазғы демалысын әлдеқайда ұтымды, мазмұнды жүргізуге мүмкіндік берер еді. Сонымен қатар айталық, Чапаев №1, Қ. Байсықов атындағы, Алғабас, Базартөбе, Ғ. Махамбетов атындағы орта мектептер ғимараттарына күрделі жөндеу қажет. Краснояр орта мектебі мен Тайпақ мектепгимназиясы ғимараттарының шатыры, Жаңабұлақ орта мектебінің жылу жүйесіне жөндеу жұмыстарын жүргізу де – кезек күттірмейтін мәселе.

Иә, уақыт әкелген игі өзгерістермен қатар салада, әрине, шешімін табуы тиіс күрмеулер жетіп жатыр. Бақыт Ілиясқызы білім ошақтарында жаратылыстану бағыты бойынша қосымша кабинеттер мәселесі шешілсе, біраз қиындық сейілетінін әңгімеледі. Мысалы, биологиядан  – 15, физикадан – 8, химиядан – 16, роботты техникадан 19 жаңа модификациялы пән кабинеттері қажет. Облыстық білім басқармасына сұраныс берілген. Әрине, жаңа технологиялардың уақытында бұл кабинеттер мұғалімдерге де, оқушыларға да жеңілдіктер әкеліп, ұлқыздың теория жүзінде оқығандарын іске асыруына мол мүмкіндік туғызар  еді.

Бала жаны бағбандарының дайындық курсынан өтуі жүйеленіп бір жолға қойылды. Алайда  ауданда педкадрмен қамту мәселесіне қашан нүкте қойылары белгісіз. Бұл, әсіресе, шағын мектептерге қатысты. Кейбір мамандар мұндай мектептерге бармайды. Білім бөлімі аудандық газетте дүркін-дүркін бұл бағытта байқаулар жариялауда. Дегенмен, нәтиже жоқтың қасы. Мәселен, аудан бойынша қазір орыс тілі мен әдебиетінен – 4, химиядан – 3, биологиядан – 4, географиядан үш мұғалім керек, тарих, физика, информатика, технология, алғашқы әскери дайындық, математика пәндері бойынша да  кадрға  қажеттілік  туындап  отыр.

Аудандағы тоғыз мектепте оқушылар тасымалы ұйымдастырылған. Дегенмен, білім бөлімі басшысының сөзіне қарағанда, оқушыларды тасымалдап жүрген көліктердің көбі ескі көрінеді. Мұндай көліктермен, әрине, тасымалмен оқитын 144 оқушының қауіпсіздігіне  кепілдік  беру  қиын.

Көп жердегідей, бұл ауданда да балабақша кезегінде тұрған балғындар саны көп. Чапаев ауылының өзінде мұндай сәбилер саны қазір – 546. Аудан мектептеріндегі даму мүмкіндігі шектеулі бала саны – 302. Инклюзивті оқытуда кадр жетіспеушілігі байқалады.

Түйткілді мәселелер жайында айта кетсек, жуық арада таусылмайды. Мұғалімдерге берілетін жүктеменің ауқымдылығы педагогтардың жүйкесіне тиетіні (оларды шаршататын нәрсе онсыз да аз ба?) жыр болып айтылуда. Қағазбастылық жетіп жатыр. Алайда жаңа жылдың зор үміт пен сенім лебін алып келгені қайсыбір жерден де байқалады. Мемлекет басшысының «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауында білім берудің жаңа сапасына, мұғалім мәртебесіне байланысты қағидалар бүкіл жұртымызды елең еткізді. «Біраздан бері айтылып келе жатқан мәселелер біртіндеп шешімін тапса екен. Бұл еліміздің, жас ұрпақтың жарқын болашағы деген сөз ғой», – дейді мектептегілер. Жолдауда көзделген мақсат-мұратқа  ілесу үшін бүгіндегі олқылықтардан, шалағайлықтардан арылу керек. Мына ой-толғамдардан талай нәрсені  аңғаруға  болатындай.

 

Ғалия МЕҢДІБАЕВА,

Жаңабұлақ орта мектебінің математика пәнінің мұғалімі (Жаңабұлақ  ауылы):

– Көптеген әріптесімнің пікірінен бастайын. Жүктеме 18 сағаттан аспауы керек деп есептейміз. Алайда мектептерде кейбір пәндерден 18-22 сағат жүк-темеге дейін бар. Бұл білім сапасына кері әсер етіп жатады.

Қазіргі жаңартылған бағдарлама жобасы мұғалімдер қауымына жайсыз тиіп отыр, себебі әлі де дәл мұндай бетбұрыстарға дайындығымыз жеткіліксіз. Ауылдардағы мектептер үшін бұл бағдарлама бұлыңғырлау және мұғалімдер мұны мойындайды. Себебі, әлі күнге дейін техникалық база жетіспейді. Оқулықтардағы мәліметтер өте күрделі, қосымша ресурстар аз, компьютер жетіспейді, интернет желісі нашар. Әріптестерімнің көзі жетіп отырған тағы бір түйткілді жайт – педагогтардың 90 пайызы жаңартылған білім беру мазмұны бойынша оқып үлгермей жатыр, тек үлгі бойынша сабақ беріп жүр. Бізге дайындап берген жоспарлардың үлгісі жүйесіз. Түзетулер көп болғаны жұмысымызға кедергі болып келеді. Сонымен қатар бағдарламалар оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай болуы керек екені айтпаса да түсінікті. Оқытудың жаңа бағдарламаларын игеруде мұғалімдердің оқу курстарының ақылы болуы қалтамызға соқпай қоймайды. Осы ретте бізге қолдау керек. Жүктемеге, басқа да қиындыққа қатысты Білім және ғылым министрлігі біраз шара қолға алып жатқаны үмітімізді үкілейді. Барша ұстазды мазалайтын жайттар біртіндеп шешімін тапса деп тілеймін. Елбасымыздың Жолдауынан білім саласына қатысты игі өзгерістерді жүзеге асыру жолында сабақ алатын мәселе жеткілікті. Оқушы портфолиасының талаптары мұғалім мен оқушы үшін де өте ауыр. Жоғарыдан сұратқан қағаздармен жүргенде, күнделікті сабақты дайындауға мүмкіндігіміз болмай қалатын күндер де кездеседі. Біздің басты мақсатымыз – стандарттық  оқу бағдарламасын орындау, тәрбиелі, сауатты жас буынды тәрбиелеу. Оған қол жеткізу оңайға соқпайын деп тұр. Мысалы, күнделікті қарапайым журналды қағаз, электронды, жаңартылған білім бойынша, үш нұсқада толтырамыз. Алайда мұғалімдердің сынып жетекшілігі үшін алатын ақшасы 2500-5000 теңге. Алатын жалақымыздың көп бөлігі қағаз алуға жұмсалатыны жасырын  емес.

 

Мәкка  ҮМБЕТӘЛИЕВА,

Сарытоғай орта мектебінің биология пәні мұғалімі (Жанама  ауылы):

– Жаңартылған білім беру бағдарламасы бойынша мұғалімге сабақты ұйымдастыру жолдары, бағалау, электронды журнал пайдалану туралы әдістемелік көмек ұйымдастырылды, іске асырылу тетіктері нақтыланған оқу-әдістемелік құралдары да бар. Әйтсе де, алаңдатқан сұрақ аз емес. Солардың қатарында сабақты бағалау бар. Қалыптастырушы бағалау мен жиынтық бағалау, кері байланыстың мәнін түсініп ұйымдастыру біздің арамызда әлі де жеткілікті деңгейге жеткен жоқ. Интернет желісінің жұмыс жасамауы қиындық туғызуда. Педагогтың көзқарасын, оқушымен қарым-қатынасын түбегейлі өзгерту, әр баланың жеке және жас ерекшелігіне қарай дербес дамуын қамтамасыз ету күрделі мәселе. Әлгіндей қиындықтарға қарап, біз тоқырап қалмауға тиіспіз. Шәкірттің  рухани өсуіне жағдай туғыза алатын, жаңалықтарды қабылдауға даяр, өз әрекетіне өзгеріс енгізе алатын педагогтар ғана бүгінгі қоғамның мүддесі мен әр баланың үдесінен шыға алады. Биылғы Жолдаудағы меже-мұраттарды жүзеге асыруда мемлекетімізге көмектесуіміз керек. Өз кезегінде, мемлекеттен бізге де  көмек  ұлғаяры  шүбәсіз.

 

Айша  ҚАЙСАҚОВА,

Бітік мектеп-бөбекжайының қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі  (Первомай ауылы):

– Назарбаев зияткерлік мектеп-терінің әдістемелік көмектерімен, интернет желісінен «СМК», «Bilimland» т. б. сайттары арқылы заман ағымынан қалмай жаңалықты игерудеміз. Оқушы портфолиосы, пәндік есеп беру біз үшін жаңалық емес, тек оның мазмұны мен түрі өзгерді деуге болады. Осы мәтіндік есептер жазу бұрыннан да көп уақытымызды жеп келеді. Енді оны электронды нұсқаға толық айналдырса, құба-құп болар еді. Қағазбастылықтан аз да болса арылар едік… Бұрынғы оқу бағдарламасы бойынша берілген білім нақты, сауатты жазу, сөйлеу,  ойлау мәдениетін меңгертсе, жаңаша оқу баланың әр пәннен алған білімін өмірде қолдана алу икемділігіне бағытталған. Оқушының жазу сауаттылығы есепке алынбай бара жатыр емес пе?.. Осы орайда өзіміз сыни көзқарас танытып отырмасақ, сауатсыздыққа жол беріп алуымыз мүмкін. Осындай жағдайлар мұғалімдерді ойландыруы керек.

 

Қанапия ТАСПАЙ,

Ғ. Махамбетов атындағы орта мектептің директоры (Базаршолан  ауылы):

– Біздің мектепке орыс тілі мен әдебиеті, математика, алғашқы әскери дайындық пәндерінен мамандар қажет. Бұл олқылықты жою үшін мұғалімдердің апталық жүктемесін 18 сағаттан 14-16 сағатқа дейін азайту қажет деп ойлаймын. Оған қоса мамандар тұрақтау үшін «Дипломмен  ауылға!» бағдарламасымен келген жастарға берілетін қаражат көлемін көбейтіп, тұрақты бес жыл жұмыс жасауға міндеттейтін талап, ережелер қабылданса, қалай болар еді. Мұғалімдер қауымын өз міндеттерінен тыс қоғамдық шараларға тарту әлі де тоқтаған жоқ. Қағазбастылық азаймай келеді. Халыққа қызмет көрсету орталығынан, статистика бөлімдерінен алуға болатын мәліметтерді ауыл, аудан әкімдіктері немесе білім бөлімі әлі күнге дейін әр түрлі формада сұратып жүр. Жаңартылған білім беру мазмұны бойынша оқытудың тиімді де, қиын жақтары бар. Қалыптастырушы және жиынтық бағалауды әр тоқсан сайын өткізу, оны шығарып тексеру қағазбастылықтан құтқармайтын тәсіл. Ал 40 минөт сабақ математика, химия, физика, т. б. пәндер үшін аз уақыт. Ділімізге сай, ауылдық мектепке сай бағдарлама әзірлеу қажет. Мысалы, 7-сыныпта ботаника, зоология, анатомия қосылып кеткен, бұрын сатылап көшіп отыратын (ботаника, зоология, анатомия, жалпы биология)  едік…

 

Талқыны  түйіндесек

Өмірде игі өзгерістермен қоса, дамуға, ілгерілеуге берілген мүмкіндіктермен қоса қиындықтар қабаттаса жүретінін айтып жату артық. Ал жоғарыдағы пайымдардан жасанды кедергілер, өмірдің өзінен алыс жүктемелер аз емесін айқын аңғаруға болады. Келешегіміздің бесігі – мектептің тағдыры оны көтермейді. Халқымызды алаңдататын мәселелер күн ұзарта бермей шешімін тапса деген тілекті барлық жерден естуге болады. Мұғалім қауым небір қиындықты жеңіп, небір сынақтан өтіп келеді. Бүгінгі қиындықтардан да өтері, «аз да болса саз болсын» дегендей, біртіндеп келер бетбұрыстармен  жолығары  сөзсіз.

Рақмет   ҚАЛИ,

Бекем   БЕКҰЛЫ,

Ақжайық   ауданы


Жылқы атқан жетесіздер

Күні: , 109 рет оқылды


Сүттігенді елді мекеніндегі Қайрат Садықов жетекшілік ететін «Қайрат» шаруа қожалығы мал өсіруді кәсіп еткен ұжым.


Ертемен тебіндегі жылқыларын қарап келуге шыққан Қайраттың баласы терісі сыпырылып, еті бөлшектеліп тасталған жылқының үстінен түсті. Тағы бір жылқы мойнынан жараланған.

Оқиға ақпан айының 2-нен 3-не қараған түнде болған. Бұл жөнінде іле-шала Ақжайық ауылындағы учаскелік полиция бөліміне хабарланды. Дереу оқиға орнына жеткен учаскелік полиция бөлімі бастығының орынбасары, полиция майоры Нұрболат Таутешев, кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі инспектор, полиция майоры Дамир Абдрахманов, тергеуші, полиция подполковнигі Асылбек Тілеков, учаскелік инспектор, полиция майоры Есенжан Боранғалиев екі жылқы аңшы мылтығынан мерт болғанын анықтады. Сонымен қатар қарға түскен аутокөлік және адам іздері сайрап жатты. Осы сәтте бұларға жергілікті полиция подполковнигі Руслан Ашиқов,  учаскелік инспектор, полиция майоры Азамат Жұмабаев қосылды. Сол маңдағы елді мекендерді қамтыған іздестіру жұмысы барысында ұрылардың алыстан келмегені анықталды.

Оқиға орнындағы дөңгелектердің ізін салыстыра келгенде ұрлыққа пайдаланылған «Жигули»  және көлікте болған үш адам 16-ыншы калибрлі аңшы мылтығымен қолға түсті. Қылмысқа барғандардың үшеуі де сүттігенділік болып шықты.

Мұхамбет ЖҰБАНДЫҚОВ,

Ақжайық ауылы


Барды ұқсатып, жоқты түгендеген абзал

Күні: , 142 рет оқылды


Апта  басында  Ақжайық  ауданының  әкімі Әділ  Жоламановтың   халық  алдындағы  өткен  жылдың  қорытынды  есебі  өтті. Оған  облыс  әкімі  Алтай  Көлгінов  арнайы  қатысты.


Қорытынды есеп алдында А. Көлгінов осы шараға келген ҚР Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы Есет Байкенмен, облыстық мәслихат хатшысы Мәлік Құлшармен бірге алдымен Чапаевтағы «Өркен» coworking орталығының тынысымен танысты. Мұнда жастарға компьютермен жұмыс істеу, интернет қызметтері Wi-Fi арқылы тегін ұсынылады. Мысалы, орталыққа жыл басынан бері 40-тан астам адам келіп, ұсынылатын қызметтерді пайдаланған. Сонымен қатар мұнда қыз-жігіттердің бойында қазіргі талаптарға сай коммуникативтік сынды дағдыларды қалыптастыру мақсатында тренинг, кездесу кештері  өткізіліп  келеді. Сондай-ақ бұл ғимаратта орналасқан рухани жаңғыру кеңсесін көріп шыққан облыс әкімі жиналған жастармен жүздесіп, әңгімелесті. Осы жерде мұғалім Таңшолпан Сарқұлова жас кәсіпкерлерді қолдауға байланысты облыс әкіміне ұсынысын ағылшын тілінде ортаға салды. Түркияда оқып жүрген студент Ахмет Омар өңіріміздің аумағындағы Хан ордасы, Сарайшық қаласы, Шалқар көлі секілді әйгілі жерлердің туристік маршрутын жасау қажеттігін айтты. Жастар сан саланы қамтыған ой-толғамдарымен  бөлісті.

– Мұндай орталық аудандар арасынан алғаш Ақжайықта ашылып отыр. Осындай мүмкіндікті пайдаланып, жастармен жұмыстануды жандандыру керек. Қызжігіттеріміз оқып-тоқуға құштар болғаны абзал. Жаңа технологиялардың қарыштап дамып тұрған бұл кезеңде білімнің салтанат құруына аса мән бергеніміз жөн-ақ, – деді Алтай Сейдірұлы.

Бәрінен  бұрын – сапа

Өткен жылы ауданда өнеркәсіп өнімінің жалпы көлемі 2091,0 млн. теңге болып, 2,2 есеге өсті. Ал негізгі капиталға жұмсалған инвестициялар көлемі 3035,0 млн. теңгеге жетті. Өткен кезеңмен салыстырғанда бұл да екі есеге өсіп отыр (2016 жылы – 1470,0 млн. теңге).

Ауыл шаруашылығы саласындағы жалпы өнімінің көлемі 14,4 млрд. теңгеге жетіп, 2016 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда (13,3 млрд.) 4,5 пайызға артты. Ауданның басты тірегі – мал басы тұрақты түрде өсуде. Ірі қара 79,4 мың, ұсақ мал 218,8 мың бас, жылқы 31,5 мың басты құрап отыр. Бәрінен бұрын асыл тұқымды түліктің саны артып, сапаға бетбұрыс еселенуде. Егер осыдан үш-төрт жыл бұрын ірі қара өсіретін асыл тұқымды шаруашылық небары 6-7 болса, қазір 30-ға жетті. Сондай-ақ асыл тұқымды жылқы өсіретін жеті, қой өсіретін екі шаруашылық бар. Ауыл шаруашылығы құрылымдары 2017 жылы асыл тұқымды 1259 бас мүйізді ірі қара, 76 бас жылқы, 462  бас ұсақ мал сатып алып, нәтижесінде тұқымдық түрлендіру аясында селекциялық және асылдандыру жұмыстарына қатысатын шаруа қожалықтарының саны (226) әлдеқайда артты.

Ә. Жоламанов өз есебінде кез келген ел экономикасының негізі болып табылатын кәсіпкерліктің аудандағы келбеті жайында да түйіндеп айтты. Қазіргі таңда аудандағы шағын және орта бизнес субъектілерінің (1727) 83,2 пайызы белсенді жұмыс жасайтындар қатарында. Республикалық маңызы бар Орал – Атырау жолында жол сервисін ұсынатын 32 кәсіпкерлік нысаны мен мұнай құбыры нысандары орналасқан. Жуырда Бударин ауылы тұсынан «Ақ орда» кешені ашылды. Қызмет түрлері жөнінде тәжірибені байытып, сапаны шыңдау күнделікті назарда. Тоғыз жолдың торабындағы ауданның логистикалық мүмкіндіктерін қапы жібермеген  абзал.

Өтініштердің орындалғаны  – тірліктің  ілгерілегені

Өткен жылғы есепті кездесулерде 64 мәселе көтерілген-ді. Оның 27-сі оң шешімін тапты. 15 мәселеге уақтылы түсінік берілді. Ал қалған 22 мәселе бойынша қаржыландыру мүмкіншіліктері қарастырылады. Сондай-ақ «Нұр Отан» партиясы аудандық филиалының қоғамдық қабылдауларында 275 тұрғын көтерген мәселелердің 40 пайызы өз шешімін тапты. «Аз да болса, саз болсын» қағидасымен, жұрт өтінішінің біртіндеп шешілгені тірлік шырағының жарқырағаны ғой. Бұған осы қорытынды есеп барысында залдан айтылған ризашылықтар да дәлел. Тәуелсіздік жылдары бұрын ойға келмеген істер орындалды. 24 ауылда ауыз су мәселесі шешілді, яғни тұрғындардың 81,4 пайызы бүгінде таза ауыз сумен қамтылып отыр.

Сонымен қатар 11 ауылды таза сумен қамту ағымдағы жылдың еншісінде. Жобалық-сметалық құжаттамалары дайын, мемлекеттік сараптамаға  тапсырылды.

Есепті кездесу барысында қойылған сұрақтарға орай, аудан басшысы газдандыруға қатысты мына деректі тілге тиек етті: аудан тұрғындарының 91,8 пайызы көгілдір отынмен қамтылған. 2017-2018 жылдарға жоспарланғандай, 11 елді мекенді көгілдір отынмен қамту жөнінде қам-қарекеттер бар, құжаттары сараптамаға тапсырылды. Ауданның түгел  газдандырылуы  алыс  емес.

Танаптарға  «екінші өмір» оралғай

Елбасының жерді пайдалану тиімділігін арттыру мақсатындағы тапсырмасына сай суландыру жүйесін қалпына келтіруге байланысты облысымызда ауқымды істер қолға алынғаны көпшілікке мәлім. Өткен екі жылда Ақжайықтың өзінде ғана 24 көлтабанның, 11 суландыру арнасының және екі су қоймасының жер актілері мен техникалық паспорттары толығымен рәсімделді. Республикалық меншікке берілетін 18 су нысанының актілері «Қазсушар» мекемесіне тапсырылды. Азынабай – Тайпақ каналын күрделі жөндеу жүргізу үшін жобалау-сметалық құжаттама жасау жұмыстары басталды. Анау кезде сайын далаға су келіп, береке келіп, алқаптар, танаптар дүрілдеп еді-ау. Сол «екінші өмір» оралғай деп тілек білдірді  еңбеккер  қауым.

Қорытынды есепте осы орайдағы әңгімені облыс әкімі салмақтандыра  түсті.

– Ирригациялық жүйелерді қалпына келтірудің стратегиялық маңызы зор. Төрт ауданды сумен  қамтамасыз ету мақсатында Киров – Шежін магистралдық каналын қайта жаңарту 2011 жылдан басталды. Бұл жаңғырту арқылы танаптарды тұрақты көлдете суландыру және жайылымдарды суландыру іске асады. Содан соң Азынабай – Тайпақ суландыру жүйесіне кірісеміз, – деді Алтай  Сейдірұлы.

«Кеңес  одағы  кезінде жасалмаған  жұмыстар…»

Елбасымыздың «Нұрлы жол» және «Нұрлы жер» бағдарламаларына сай, облысымыздың экономикасын қолдауға былтыр 28 млрд. теңге бөлінді. Мұның қаншама игілік әкеліп жатқаны Ақжайықтан да көрінеді. Немесе агроөнеркәсіп кешенін дамыту бағдарламасына сәйкес өткен жылы аймағымызға алдыңғы жылғыдан біраз артық 10,1 млрд. теңге бөлінді. Соның арқасында шаруа қожалықтары нығайды, саны артты.

Тек осы аудан шаруаларының 710,0 млн. теңге жәрдемқаржыға ие  болуының  өзі  неге  тұрады?!

Қорытынды кездесу мінберінен облыс басшысы осындай біраз деректі таразылады. Былтыр 500 км жолды жөндеу басталды. Білім беру, денсаулық сақтау, мәдениеттің 46 нысаны күрделі жөндеуден өткізілді. Төрт спорт кешені пайдалануға берілді. Елбасы тапсырмасына сәйкес былтыр 60 елді мекенге ауыз су құбырын тарту басталды. Оған республикалық және жергілікті бюджеттен 13 млрд. теңге қаражат қарастырылған. «Бұрынғы Кеңес одағы кезінде жасалмаған жұмыстар ғой соның бәрі. Демек, тәуелсіздігіміздің жемісі. Әңгіме соның бәрін қадірлей білуде, сақтай білуде. Әрине, қол жеткенмен тоқтауға болмайды. Мәселе дегенің, сұрақ дегенің толып тұр.

Ал күрежолдың бойындағы ақжайықтықтар әлі де асфальт жол бармаған аудандарға қарағанда немесе анау жерлерде көмір жағып отырғандарға қарағанда, жағдайларының қаншалықты артық екенін білетін шығар. Жоқтың бәрін бірден табу мүмкін емесі де мәлім», – деді Алтай Сейдірұлы.

Ол Елбасымыздың жаңа Жолдауынан туындайтын міндеттерді саралай келіп, мемлекеттік жеке меншік серіктестік тақырыбын да көтерді. Мысалы, 2016 жылы облыста жеке мектепке дейінгі ұйымдар саны 24 болса, қазір – 43.

Осындай бөбекжай, балабақшаларды әлде де көбейтуге ұмтылу керек. Оған КСРО кезіндегідей пәленбай бөлме, кабинеттері бар ғимараттар керек емес, ойластырса, соншама бір қиындыққа түспейді. Алтай Көлгінов сондай-ақ кең жолақты интернетпен қамтуға қатысты белгіленген істерді әңгімеледі, «цифрлы дәуір» талабына сай ой-пайымдарын ортаға салды.

Асқарбек  СЕРІКОВ,

Чапаев  тұрғыны:

– Баспана салуға жер учаскесіне 11 жылдан бері кезектемін. Қазір кезекте 312-ші болып тұрмын. Кезегім қашан жетер екен?

Әділ  ЖОЛАМАНОВ:

– Тұрғындарға жер телімдеріне қатысты Чапаевта 2007 жылдан бері 2432 адам кезекке тіркеліп, күні бүгінге 459 адамға табысталды. Чапаевтың солтүстік-батыс тұрғын аумағын инженерлік желілермен жабдықтау жұмыстары жүргізілетін болады, бұл аймақтағы 218 жер телімі тұрғындарға беріледі. Сөйтіп, соңғы кезде кезек тез жылжи бастады. Осыған қатысты ықпалды жобаларымыз бар.

Тілес  ЖАЗЫҚБАЙ,

еңбек  ардагері:

– Жол-көлік оқиғаларының бірден-бір себебі – жылдамдықты асыру. Жүргізушілердің жауапкершілігін күшейтіп, бір амалын алмаса, қайғы-қасіреттің қайтатын  түрі   жоқ…

Әділ  ЖОЛАМАНОВ:

– Иә, автокөлік иелерінің арасында жол жүру мәдениетін сақтамаушылар аз емес. Жол бойына жылдамдықты анықтағыштар қою, басқа да істер жайында ақылдасудамыз. Бірақ қандай шара алынса да, ең алдымен жүргізушінің өзі жауапкершілікті ұғынбаса, не пайда?! Көліктердің малға соқтығысуын болдырмау үшін ауылдарда мал бағымын ұйымдастыруды жолға қоюымыз керек.

Болат  ЕСҚАЛИЕВ,

Ақжайық  ауданы

Суреттерді  түсірген  Айбатыр  НҰРАШ


«Мойынбау» жасайды

Күні: , 54 рет оқылды

????????????????????????????????????


Ақжайық ауданының Мерген ауылында тұратын Берікжан Елемесұлы деген азамат түнде жарыққа шағылатын материалдан малға мойынбау жасауды қолға алды. Оның айтуынша, мұндай құрал тәуліктің қараңғы кезінде жолдағы қауіпсіздікке септеседі, яғни аутокөліктердің малға соқтығысуын болдырмауға мүмкіндік береді.


– Жолдарда көліктердің малды қағып, мұның салдарынан дау-дамай туып, тіпті адам өліміне соқтырып жүрген оқыс-оқиға аз ба?! Бұл мені де қатты алаңдатады, жанымды ауыртады. Өткен күзде осындай дүние жасау жайында ой келген-ді. Мақсатым – мал иелеріне өзіндік көмегімді көрсету, жолдағы қозғалыс қауіпсіздігіне үлесімді қосу. Алғашқы даналар қолымда бар, – деді Берікжан. Аңғарғанымыз, оның қолөнерліктен хабары бар екен.

Мойынбаудың ұзындығы 110 сантиметр, төзімді материалға көмкеріліп, іс машинасымен тігілген, шығыршығы бар. Ірі қараның, жылқының мойнына түйіп байлауға да, өзіңіз қалаған басқа амалмен де бекітуге болады. Жарық сезгіштігі түнде кем дегенде 500 метр қашықтықтан байқалады. Нағыз әпербақан жүргізуші болмаса, жарыққа шағылған дүниені көріп, байқау қиын емес. Б. Елемесұлы мойынбауға қажетті заттарды табу қиын еместігін, бүгінде оны мергендіктерге дайындап жүргенін, алыс-жақыннан тапсырыс-тарды қабылдайтынын айтты. Оның ұялы телефоны: 87772216247.

Тиісті қызметтер, яғни полиция, жол қауіпсіздігі, төтенше жағдайлар, т. б. мойынбауға орай үн қосар.

Бекем   БЕКҰЛЫ,

Ақжайық   ауданы


SMS арқылы куәлік

Күні: , 45 рет оқылды


Ақжайық ауданы орталығының тұрғындары Асұлан Төлеуов пен Баян Хамзинаның отбасына тағы бір перзент қосылды. Ол – 10 қаңтарда Орал қаласында жарық дүниеге келген Қасиет Серік Асұланұлы. Отбасы ұлына туу туралы куәлікті Ақжайық ауданы бойынша тұңғыш болып проактивті тәсілмен алды.


«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ-мен бірігіп, өткен жылдың 29 желтоқсанынан бастап бала өмірге келгенде көрсетілетін қызметтердің проактивті әдісі бойынша пилоттық жобаны іске қосқанынан ел халқы хабардар болуда.

Енді ақпараттық жүйелердің бірігуі арқасында нәрестені тіркеу бойынша өтініш автоматты түрде келетін болады. Бала өмірге келісімен оның ата-анасына SMS-хабарлама арқылы құттықтау келіп, сәбиді тіркеу бойынша мемлекеттік қызметті пайдалануға ұсыныс жасалады.

Электрондық үкімет порталы барлық мәліметті түрлі мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінен жинап, ал өзге деректерді SMS-хабарлама арқылы ата-анадан сұрайды.

«Қазіргі таңда бала туғаннан кейін ата-аналар баланы тіркеу, куәлік алу, жәрдемақы тағайындау және балабақшаға кезекке қою үшін халыққа қызмет көрсету орталықтарына баратыны мәлім. Енді проактивті қағидаттың іске қосылуына байланысты фронт-офистерге барудың, тіпті электрондық үкімет порталына жүгінудің де қажеті жоқ. Барлық қажетті қызметтерді ол SMS-хабарлама арқылы ала алады. Бірақ SMS-хабарлама алу үшін азаматтар кез келген ХҚКО-ға барып, өздерінің телефон нөмірлерін порталдағы жеке кабинеттерінде бекітуі тиіс», – дейді БҚО бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» департаментінің Ақжайық бөлімінің басшысы Жәния Қарашина.

Әрине, баланы тіркеу, жәрдемақыны рәсімдеу және балабақшаға кезекке қою қызметтерін ХҚКО-дан да алуға болады. «Бала туу» композиттік қызметі проактивті тәсілмен ұсынылады. Яғни телефон арқылы шот нөмірін жіберіп, жәрдемақыларды да рәсімдеуге және балабақшаға кезекке қоюға болады. Ал халыққа қызмет көрсету орталығына баланың куәлігін алып кету үшін ғана келу керек немесе үйге жеткізу қызметін пайдалануға болады.

Чапаев ауылдық округінің әкімі Нұртаза Нәбиденов және Батыс Қазақстан облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» департаменті Ақжайық бөлімінің басшысы Жәния Қарашина жоғарыда аталған отбасының үйлеріне барып куәлікке қоса, естелік сыйлық табыстап, нәрестенің бауы берік болуына тілектестігін білдірді.

Бекем БЕКҰЛЫ,

Ақжайық ауданы


Жаңа жыл қарсаңындағы жақсылық

Күні: , 58 рет оқылды


«Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасының аясында Ақжайық ауданындағы Базаршолан ауылдық округіне тартылған таза ауыз су құбыры іске қосылды.


Жаңа жыл қарсаңында округ орталығының тұрғындары ғана емес, Ескіесім, Баянтөбе елдімекендерінің жұртшылығы да осындай қуанышқа кенелді. Ақжайық ауданының әкімі Әділ Жоламанов пен облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары Қуаныш Шарафуддин базаршоландықтарды маңызды оқиғамен құттықтауға арнайы келді. Құрылғыны орнатқан «Жиенбай» ЖШС-ның жұмысшы-қызметкерлеріне округ тұрғындары дән разы. Жалпы ұзындығы 30 шақырымды құрайтын таза ауыз су құбыры әр үйге тартылған. Айта кетерлігі, Ескіесім елді мекені аудандағы таза ауыз су құбырына қосылған 24-ші ауыл.

Борис МЫРЗАҒАЛИЕВ,

Ақжайық ауданы


Шарболаттай шыңдалған

Күні: , 45 рет оқылды


Біздің тұңғыш Президентіміз Н. Ә. Назарбаев жайында киноэпопеялық шығармаларды көрген сайын, ой көзінен өткізген сайын Қазақстан мен Назарбаев егіз ұғым екеніне тіпті қаныға түсемін. Кино индустрияның осы бір тамаша туындылары арқылы Елбасымыздың бойында тәрбие мен ұлағат қатар өрілгеніне, оны адами парасат биігіне шығарғанына тәнті боламын. Қуат аламын, мұны өзімнің мұғалімдік қызметімде, қоғамдық жұмысымда пайдаланып келемін.


Иә, «Елбасы жолы» фильмдер циклының барлық бөлімі де ерекше толқытпай қоймайды. «Балалық шағымның аспаны» фильміндегі кәдімгі ауылдан шыққан өреннің білімге деген ұмтылысы, алға қойған мақсаты қандай! Ұл-қыздарымызға нағыз жанды тәрбие деген осы емес пе?! Бүгінде біз жиі айтатын, бірақ шынтуайтында, иіріміне бойлауды құнттамай жататын рухани түлеудің тұма бұлағы деген сол емес пе?! Балалық періште кез… Бозбала Нұрсұлтанның қимыл-қозғалысында, мінез-құлқында әке-шешеден, ауылдың басқа да үлкендерінен дарыған игі қасиеттер леп береді ғой. Құрыш о бастан-ақ қалай шыныққан деңіз?!

«Отты өзен» және «Теміртау» фильмдерінің әйгілі Теміртау қаласында түсірілгені әрине, тегіннен тек емес. Бұл Елбасының темірдей, шарболаттай шыңдалған Теміртауы ғой. Домна пешінің жанында тұрып жұмыс істеген болашақ Елиесінің аптал азамат болып қалыптасу жолы сүйсіндірмей қоймайды. Әлгі пештер жанында тұрған адамның әрбір қадамы, қимыл-қозғалысы өте қырағы, сақ болуы қажет. Мұны Елбасымыз өзінің кітаптарында да жазды. Мүлт кетуге мүлдем болмайды, мерт боласың. Өйткені пештер температурасы 2 мың градусқа дейін жетеді екен. Ал тыста – Арқаның ақырған аязы. Міне, құрыш осылай шыныққан.

Циклдің төртінші бөлімі – «Тығырықтан жол тапқан» фильмінде Мемлекет басшысының 1971-1977 жылдар аралығындағы өмір кезеңі бейнеленеді. Саясатқа енді қадам басқан азаматтың өмірден осыған дейін түйгендері, санада қорытқандары әбден пайдаға асады. Жұртына деген ықылас-пейілін, ақ жүрегін Жаратқан Ие қолдайды. Киноэпопеяны мәрелеген «Жұлдыздар тоғысқанда» атты фильмнің Оралда бірінші көрсетіліміне барып көргенімде де айрықша толқыдым. Ғұмырын елдің бақытына жұмсаған, қажет кезінде нар тәуекелге мініп, өмірін бәйгеге тіккен Президентіміздің, дүние жүзі таныған Көшбасшымыздың бүкіл бастан өткергені, қызметі ұлттық тарихымыздың ерек жарқын беттері болып табылады. Ұлағатты, тағы-лымды тарих деген осы. Ұлы мәртебелі тәуелсіздігіміздің өшпейтін парақтары деген осы. Бұл бізді өмір сүруді, еңбек етуді, халқыңа пайда әкелуді Елиесінен үйренуге меңзейді.

Валентина БОРИЧЕВСКАЯ,

Чапаев №1 орта мектебі директорының орынбасары, «Радуга» славян мәдени орталығының жетекшісі,

Ақжайық ауданы


Алмалыдағы айтыс

Күні: , 37 рет оқылды


Ақжайық ауданының Алмалы ауылында облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы, Қадыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығы, Ақжайық ауданы әкімдігінің қолдауымен жас ақындардың «Елім деп өткен ер Сырым» атты облыстық айтысы өтті. Оған облыс орталығынан, аудандардан іріктелген, яғни өңірімізге, республикаға танылып келе жатқан он ақын қатысты.


Шарада аудан әкімі Әділ Жоламанов болды.

Айта кетейік, бұл айтыс Қадыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығы ұсынған жоба аясында ұйымдастырылды. Шараны аталмыш орталықтың директоры, белгілі ақын Бауыржан Халиолла кіріспесөзбен ашты.

– Елбасымыздың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласының аясында ұлы даламыздың дара перзенті, қол бастаған көсем, сөз бастаған шешен Сырым Датұлының 275 жылдығына, Алаш қозғалысының 100 жылдығына орай айтыстар өткізіп келеміз. Бұл тек облыс орталығымен шектеліп қалатын іс емес. Сондықтан Теректі, Зеленов аудандарында болып, бүгін Ақжайық ауданына ат басын тіредік. Осының бәрі жыл соңында Сырым ауданында қорытындыланбақ,-деді ол.

Көпшіліктің алдында сахнаға суырылып шығып, сөз бастаған Бөрлі ауданынан келген Жарқынбек Шынтаев пен жаңақалалық Орынбек Меңдіқұлов жұртшылықты «ә» дегеннен үйіріп әкетті. Сырымдай дарабоз перзенттердің ерлігін оқып-үйрену, өткеніміз бен бүгініміздің арасындағы сабақтастықты үзіп алмау хақында екеуі де әдемі сөз саптады. Дәуір талап етіп отырған рухани түлеудің біздің жарқын тағдырымыз үшін мән-маңызы тілге тиек болды.

Сөз арасында Шынтаев Орынбектің соңғы уақытта эстрада жұлдыздарына ән жазып жүргеніне «тиіссе», қарсылас керісінше «Соғып алармын сойылмен, Бөрліден келген бөріні» деп бет қаратпады. Осылай әдемі өрбіген сөз барымтасында қос өрен да қатар шауып, Жайықтың арғы бет, бергі бетінен жиналған қалың көрермен зор ықыласына ие болды.

Жұп реті екінші болып шыққан қазталовтық Естеміс Мұхамбетов пен талай сахнада олжа салған Сырым ауданының ақыны Бауыржан Ширмединұлының арасында өткен тартыс суырыпсалмалықтың зор тегеурінін көрсеткендей болды. Ерлік пен елдік, бірлік пен еңбек, сана сергектігі мен таным салмағы туралы айтылды. Арасында екеуара әзілдесе отырып, қоғамның түйткілді мәселелерін, ауылдардың жақсылығын да, кем тұстарын да сөз етті. Мысалы, көп жастардың қалаға ағылып жатқанын айтқан Естемістің ойын Бауыржан сәтті жалғады.

…Бұрынғы алмаларың болмаса да,

Алмалы, біреуісің нар ауылдың.

Алмаға алаңдайтын ештеңе жоқ,

«Барында ойна да күл Оралыңның».

Себебі, бүгіндері біраз ауыл,

Алдында тұр емес пе жоғалудың.

Алмалары түгілі осы күні

Адамдары қалған жоқ көп ауылдың,-деп түйіндеді.

Айтса айтқандай-ау, алайда Алмалының өзінде алма қалмады деуге келмейді. Әуелден бау-бақшамен айналысатын ауылдың құнарлы жеріне алма ағашын егіп жатқандар бар. Мысалы, биыл Нұртай Сақыпов деген азаматтың осы жерге 4 мың түп алма талын еккендігін білмейтін адам кемде-кем. Сахнадан бұл да баяндалды.

Теректі ауданының ақыны Эльдар Ихсанов пен Ақжайық ауданының атынан шыққан Айнабек Бисенғалиевтың әзілге құрылған әсерлі сөз сайысы жиналғандардың көңілін тіпті жадыратты. Шымыр шумақ, тастай ұйқастарымен көпшілікті аузына қаратқан Айнабектің тосыннан жасаған «шабуылдарына» Эльдар да тосылып қалмай төтеп, бере білді.

Төртінші жұпқа шыққан жәнібектік Мұрадым Мирланов пен ақжайықтық Бекболат Қаленовтың арасындағы сөз таласы да ұтымды шықты. Жалынан сипатпайтын жүйрік сынды тәжірибелі Мұрадымның топ алдына шығып, астарлы әзілмен әрлеп айтқан шумақтары алмалылықтардың есінде ұзақ қалары сөзсіз. Қарсылас інісі Бекболатқа бағыттап айтқан әр өлеңіне жиналғандардың ішек-сілесі қатып, мәз-мейрам болды. Бұлар ауылдарда орын алып тұрған мал ұрлығы секілді қырсықты, ағайынның алға талпынған еңбегін, жұртымыздың мерейі болып табылатын кәсіпкерлерді жырларына арқау ете білді.

Мысалы, Бекболат ауылдағы жақсылықтар мен мемлекет тарапынан жасалып жатқан қамқорлықты тізе келіп:

…Осыдан артық қандай жағдай керек,

Жұртсыңдар жілік мүжіп, май кемірген.

«Т» деген әріп жетпей тұр демесең,

Алмалы, Алматыдан қай жерің кем,-деп өнерсүйер қауымды бір сергітті.

Ал Мұрадым ақын:

Аман бол, Алмалыдай атпал елім,

Есімі алты Алашқа мақтан елім.

Мыңғырған малын айдап, баққан елім,

Өсіріп қауын-қарбыз, сатқан елім.

Моласын Махамбеттің тауып берген,

Баласын Бектұрғанның тапқан елім.

Ән салып Ғұбайдолла Хибашев боп,

Қанаш боп домбырасын қаққан елім…,- деп жұрттың рухын көтеріп тағы бір тастады.

Қыдыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығының маманы, танымал айтыскер Талғат Мықи мен оралдық Алшынбек Мұқанғалиев та өнерлерімен сүйсінтті. Ата-бабаларымыз аманаттаған құндылықтарға үңіле білу, еңбекке жұмылу жырланды. Ағалы-інілі болып айтысқан олардың жырларынан бір-біріне деген сыйластығы есіп тұрды. Жат ағымдардың жетегіне кеткен азаматтарды сөз ете келіп, осындай олқылықтар болмас үшін Алмалыға да бір мешіттің керек екенін айтқан Талғат:

«Жаңғырып кетеміз» деу бекершілік,

Алланың ақ дінінен бейғам жүріп.

Өйткені елім, Рухани жаңғырудың,

Ең басында тұрады имандылық,-деді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өз халқын рухани түлеуге шақырған мақаласын, елімізді тәуелсіздікке бастаған ұшан-теңіз еңбегін жырға қосты.

Жыр додасын тамашалаған әлеумет ақындардың шабытына шабыт қосып, қолдап отырды. Осындай ерек шараға шақыртуды қабыл алған Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, Ғ.Құрманғалиев атындағы облыстық филармонияның дәстүрлі әншісі Сағадат Рахметжанов сахнаға әлсін-әлі көтеріліп, ән шырқады.

Сахнада сөз алған аудан әкімінің орынбасары Тілек Ғабдушев жыр бәйгесінің мән-мазмұнын әңгімеледі. Ауылдық округ әкімі Армат Хайруллин ұйымдастырушыларға барлық тұрғын атынан алғыс айтты, айтыскерлерді бастап келген ақын Б.Халиолланы, С.Рахметжановты Алғысхатпен қошеметтеді. Сонымен қатар ақындарға ауыл кәсіпкерлерінің демеушілігімен тағайындалған қаржылай жүлдені теңдей қылып табыстады.

Алмалыда ақындар айтысы осымен бір жылдың ішінде екінші рет ұйымдастырылып отырғанын айта кеткен жөн. Жылдың басында алмалылық ақын, еңбек ардагері Жаңылғаным Ахмулдинаның «Өмір өткелдері» атты кітабының тұсаукесер рәсіміне арналып облыстық айтыс өткен болатын. Осындай ілгері іске әрдайым қолдау жасап келе жатқан кәсіпкер азаматтарының, мәдениет қызметкерлерінің, жас та болса бас бола білген ауылнай Армат Сейғуатұлының ынта-ықыласынатап өткен абзал.

Болат ҚОСЖАНҰЛЫ.

Алмалы ауылы.

Ақжайық ауданы.

Суреттерді түсірген Ержан ШӘКІРОВ


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика