Тег: ‘Қазталов  ауданы’


Ұлым, сені іздеп келдім…

Күні: , 37 рет оқылды

(«Еріксіз  Ерік  еліне  орала ма?»  атты  деректі  мақалаға  орай  жазылған  әңгіме)

Жеңіл көліктен түсіп, зәулім ғимараттың ішіне кірді. Қабылдау бөлмесіндегі  хатшы  қыз:

– Сәлеметсіз бе, Назым Қадеровна! – деп иіліп сәлем берді.

Жұмыс бөлмесіндегі орнына отырып, алдындағы қағаздарға көз жіберіп еді, үйіліп қалған екен.

Бір жұмадай оңтүстік облыстарда іссапарда болғанда фирмаға қатысты шаруалар шаш-етектен болғаны көрініп тұр. Сол іссапарда болған түрлі кездесулер және өзінің сол өңірде орналасқан фирма бөлімшелерін аралап, шарашағандықтан ба, бірден қызметке кірісіп кетуге зауқы соқпады. Орнынан тұрып теледидарды қосты. Соңғы жаңалықтарды беріп жатыр екен. Жүргізуші Астанада өтіп жатқан Сирия келіссөзінің нәтижесін айта келіп, алып құрлықта өмір сүріп жатқан қазақ балалары туралы арнайы хабарды көруді ұсынды. Қазақтың жап-жас қызы мұхиттың ар жағындағы елден хабарын жүргізуді бастады. – Біз қазір сонау 2000 жылдары америкалық отбасы Аллен мен Паула асырап алған қазақ баласы Еріктің, бүгінгі күнде Эриктің шаңырағында тұрмыз. Бұл күнде жасы 18-ге келген Ерік Вирджиния штатындағы Арлингтон қаласында тұрады. Ерік, айтшы, Қазақстан деген елді  білесің  бе?..

Назымның басы айналып, көзінің алдын тұман басты. Жүрек аласұра соқты. Журналист қыздың дауысы алыстан естілгендей… Иә, сол. Бетінің оң жағындағы кішкентай меңі де сол қалпында. Ағылшынша бірдемелер айтып жатыр… Талып жеткен үні Назымның жүрегіне ине болып шаншылып жатқандай… Жүрегі бұрынғыдан да қатты соғып кеткендей болды. Бойынан бір найзағай оты жүріп өтіп, жүрегіне тұрып қалғандай… Ол от шарпи жанып, енді-енді жарылардай…

– Назым Қадеровна, қабылдау бөлмесіне адамдар келіп тұр, рұқсат па?

– Жап  есікті! Ешкімді қабылдамаймын.  Бұрын бастығының бұндай мінезін байқамаған хатшы қыз түсінбей есікті тез жапты. Теледидарды өшіріп тастады. Әрі қарай қарайтын Назымда күш жоқ еді. Аз-кем отырып, графиннен су ішті. Өзіне-өзі келгендей болды.

Терезеге қарады. Астананың зәулім-зәулім үйлері. Арқан бойы көтерілген күн нұрымен сұлулана түскендей. Көз алдына осыдан  18 жыл бұрынғы оқиғалар кино лентасындай тізбектеле бастады…

Алыс ауданнан қалаға арман қуып келді. Арманы орындалып, жоғары оқу орнына қабылданды. Өзіндей ылғи жастар. Алатаудың етегіне орналасқан қала да сұлу, жастары 20-ға толмаған бұлар да сұлу. Сабақтан бос уа-қыттарында түрлі кештерге барады. Басқа оқу орнындағы өздеріндей құрбыларымен де танысу көбейді. Бұлар да, олар да бірін-бірін шақырып, уақыттарын көңілді өткізеді. Күндер өзінің қуанышымен өтіп жатты. Иә, сол бір күн… Сол күні жатақханада бір бөлмеде жататын Анар құр-бысының туған күнін атап өтті. Туған күн қожайындары жалдаған пәтерде болып еді. Дастарқан басына жиналған он шақты жастың ішінде Назым танымайтын қонақтар бар болатын. Тілектер айтылып жатыр… Биге де, әнге де кезек берілуде. Кезекті бір тілекті Анардың ауылдасымын деп өзін таныстырған аққұба жүзді, бетінің оң жағында меңі бар Жарқын деген жігіт бастады. Ақ тілегін жеткізе келіп, ол барлығына арнап домбырамен ән орындайтынын жеткізді. Барлығы қолдай кетті. Домбыра үніне қосылған қоңыр дауыс дастарқан басындағылардың жүректерін баурай бастады…

… Әппақ  ай  төгіп жарық  шұғыласын,

Қанатын  жайды  іңірге түн  ұласып.

Мойылдай  жанарларың мөлт-мөлт  етіп,

Сендім  деп  құшағыма тығыласың!..

Әдемі ән Назымды осы бір аққұба жігітпен бірге беймәлім арал-дарға алып бара жатқандай… Жүрек түкпірінде бір шоқ сезім пайда болып, ол жалындағандай. Жанары мөлт-мөлт етіп, оның құшағына тығылғандай… Ән аяқталды. — Жарқын, тағы бір ән, тағы бір ән! – деп дастарқан басын у-шуға толтырған дауыстар. Бұдан кейін де Жарқын бірнеше ән орындап берді. Сол күні Назым Жарқынмен танысты. Әні де ұнады, өзі де ұнады. Политехта оқиды екен. Махаббат деген ұлы сезімнің хауызы ашылған қыздың бойын бақыт билеп алған еді. Осындай сезімдер жетегінде Алматының әсем кештерінде ұзақ қыдыратын, еркін сырласатын… Ақыры сезім жеңді. Бірінші курсты аяқтап, ауылға демалысқа қайтар кезде Назым өзінің жүрегі құлай сүйген Жарқынның  сезіміне қарсылық  білдіре алмады… Бұл қателік емес те еді. Өйткені екеуі де мәңгі бірге болатынына сенді. Бірақ бақыттың да өзіндік өлшеулі ғұмыры болатынын екеуі де білмепті. Жарқын ауылына бара жатқанда көлік апатынан қаза тапты. Құрбыларымен бірге Жарқынды ақтық сапарға шығарып салуға барды. Қоштасуда бетін ашқанда оның жансыз аққұба жүзінен, – Назым, кешір мені, асқақ арманға бірге ұшып бара алмадық… – деген  ойды  көргендей  болды.

Сол бір қаралы күннен кейін екі айдай уақыт өткенде, Назым бойындағы өзгерісті сезді. Дәрігерге қаралғанда Жарқыннан белгі қалғанын білді. Алғашқы ақ махаббатынан қалған айғаққа қуанды да, қиналды да. Қиналғаны – өз ата-анасының бейхабарлығы, Жарқынның ата-анасының мұны танымайтындығы… Екі ұдайы сезімде қалды. Ата-анасына айта алмады.

Ақырында қасындағы құрбыларының ақылына тоқталды. Иә, бұл өмірлік өкініш болып қалатынын Назым жастықпен сезбеді. Уақыт жетіп, ұл бала дүниеге келді. Перзентхана медбикесі ұлын алғаш емізуге алып келгенде, ұлының бетінің оң жағындағы меңін байқады. Жарқынның аққұба жүзі елестеп кетті… Өзіне айтылар барлық ғайбат сөздерді ысырып қойып, сәбиін ешкімге  бергісі  келмейтін  ой  келді…

– Өмір алда, әлі талай Жарқындай жігіттер кездеседі, тапсыр, тапсыр! – деген құрбыларының дауыстары да құлағына жеткендей болды… Кеудесінде екі  ой тайталасты. Ақыры соңғысы жеңді.

– Қарағым, бұл қателікті орнына қайтып келтіре алмассың, – деген қарт дәрІгердің сөзін естігенде, қолындағы қолхатты жыртып жіберіп, ұйықтап жатқан сәбиіне қайта жүгіргісі келді. Бірақ ұлы қалған палатаға жүгіре алмады, қос жанары жасқа толып, сыртқа жүгірді… Кешір, ұлым, кешір!..

Өмір өз ағынымен ағады. Оқуды бітіру, қызметке тұру, лауазым, жоғарылау, атақ-даңқ, бизнес… Жанына қаншама Жарқындай азаматтар кездезсе де, біреуге жар болу бақыты бұйырмады. Мүмкін бейкүнә сәбидің обалы болар, мүмкін өзінің күші жетпеген тоқтамның кесапаты болар… Мүмкін, бәрі мүмкін… Осы ағыммен өтіп жатқан уақытта, әсіре-се, оңаша қалған сәттерде ұлы елестейтін… Омырау іздеген сәті келетін… Бойын өксік қысатын… Әлі есінде, бір жылдан кейін перзентханаға барды. Ұлының хабарын білу үшін дәрігерге жолықты. – Сен өз ықтиярыңмен бас тартқаның туралы қолхат бергеннен кейін бала заңды түрде сенікі болып табылмайды. Ал қазіргі дерегі құпия сақталады, – деген жауапты естіді.

Он сегіз жыл бойы жүрегінің түкпірінде осы бір шемен болып қатып жүрген шындық бүгін ашылды. Мына жарық дүниеге өзі әкелген ұлы тірі. Америкада.

Арманда кеткен Жарқынның жалғыз тұяғы – алып елдің азаматы. Назымның жүрегін суық нәрсе қарып өткендей болды. Оған мына лауазым, мына бизнес, мына жорғалап жүрген қарауындағылар – ұлының қасында түкке татымайтын нәрселердей көрінді.Ұлымды көремін, бауырыма басып, он сегіз жыл шемен болып қатып қалған жүректегі жараны жібітемін,  қалай  да  барамын…

P.S.

Назым мінген «Қазақстан» деген жазуы бар алып лайнер он екі сағат бойы мұхитты көктей ұшып, Вирджиния штатының халықаралық әуежайына келіп қонды. Назымның басында бір ғана ой: «Ұлым, мен сені іздеп келдім.  Кешіресің  бе,  мені?!.».

Серік   ЖҰМАҒАЛИЕВ,

Қазақстан  Журналистер  одағының  мүшесі,

Қазталов  ауданы


Сыралиевтердің сыйы

Күні: , 252 рет оқылды

Кеше Қазталов ауданының Әжібай ауылында қуанышты жағдай орын алды. Елбасымыздың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында ағайынды Асқар, Нұрлан, Ақылбек, Мейрам, Абзал Сыралиевтер туған ауылына фельдшерлік-акушерлік пункт сыйға тартты.

Әжібай ауылында өсіп-өнген,  бүгінгі күнде облыс орталығында құрылыс жұмыстарымен айналысатын ағайынды жігіттер өз қаражаттарынан 15 млн. теңге жұмсап, нысанның құрылыс жұмыстарын екі айдың ішінде бітірді.

Салтанатты шарада сөз алған аудан әкімі Абат Шыныбеков Әжібай ауылының тұрғындарын фельдшерлік пункттің ашылуымен құттықтап, жомарт жанды азаматтарға ел атынан алғысын білдірді.

Асқар Сыралиев фельдшерлікакушерлік пункттің кілтін аудандық орталық аурухананың директоры  Қайырбай Алтаевқа  табыс етті. Айтулы шараға арнайы келген облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Гүлнара Абдрахманова жомарт жігіттерге алғысхат пен естелік сыйлықты тарту етті. Ал осындай игі іске ризашылықтарын білдірген әжібайлықтар  ағайынды жігіттерге шапан жауып, сәйгүлік мінгізді.

Жаңадан салынған нысанның лентасы кесіліп, жиналған көпшілік фельдшерлік-акушерлік пункттің ішін аралап көрді. Бүгінгі заманға сай салынған бұл нысанға қажетті коммуникациялар жүйесі тартылған, фельдшерлік кабинет, екпе бөлмесі, акушерлік кабинет, күндізгі емхана бөлмесі де бар.

Кабинеттердің бәрі де толықтай жаңа қондырғылармен жабдықталып,  білікті мамандар ауыл тұрғындарының барлығына да қажетті медициналық көмек көрсетуге әзір.

Қайрат  ЖАҚЫП,

Қазталов  ауданы

Асқар  СЫРАЛИЕВ,  кәсіпкер:

— Біз осы жерде оқып, білім алдық. Еңбекке араластық. Өзіміздің туған ауылымызға көмек жасап, осындай бір игі істі бастауды көптен бері жоспарлап жүрдік. Сол жоспарымызды орындауда қолдау көрсеткен, кеңестерін берген аудан, округ әкімі және ауыл азаматтарына ризашылығымыз зор. Елге көмек көрсету әрбір азаматтың борышы деп білемін.

Меңсұлу  БАТЫРХАНОВА,

зейнеткер, ауыл тұрғыны:

— Мен бұл азаматтардың ата-анасымен жақсы араластым. Елге сыйлы отбасы еді. Енді, міне, олардан тараған ұрпақтары туған ауылдарына үлкен тарту жасап жатқанына куә болып отырмыз. Ел атынан аналық алғысымды білдіріп, ақ батамды бердім.

Гүлзира ТӨЛЕГЕНОВА,

Әжібай ауылдық фельдшерлікакушерлік пункттің фельдшері:

— Ауылымызда орналасқан бұрынғы ФАП-тың тозығы жетіп, ескіріп тұрған еді. Бұл мәселенің шешімін тауып, өз қаражаттарына осындай тамаша ғимарат салып берген ағайынды жігіттерге ризамыз. Жаңа ғимарат ауыл халқының денсаулығының жақсаруына үлкен үлес қосады деген сенімдеміз.


Мойнына дорба байлаған ит көрдіңіз бе?..

Күні: , 21 рет оқылды

Осыдан екі-үш жыл бұрын көшеде келе жатсам, мойнына дорба байланған бір итті байқадым. Әлгі  ит мойнына байланған дорбадан қашқақтағандай түр танытып, бір үйдің шарбағына кіріп кетті. Осы мезетте  үлкендер айтып отыратын әңгіме  есіме түсті.

Бұрындары дүниеге келген кішкентай нәресте қырқынан шыққаннан кейін шашын, тырнағын алады және  қырқына дейін пайдаланған көйлегін алып,  оны дорбаға тәттілерді бірге қосып салып, иттің мойнына іледі. Мойнына дорба ілінген итті ауыл балалары қуып ұстап алып, тәттісін алады. Бұл сәбидің бойындағы дерт болса, итке көшеді деген ұғымды білдіретін көрінеді.  Ал осы ел есінен шыққан көне ырым. Сан ғасыр бойы  даланың  даналығын  жинаған  жұрттың  жорамалы.

Бүгінде осы бір ырым жасалып жүр ме екен?.. Өзіміз білетіндей, кей кездерде кішкене нәрестенің шашын қырқынан шықпастан бұрын алып тастау да  көрініс беріп қалып жүр. Баланың қырқынан шыққан кезде ит мойнына дорба байлау да қалып барады.  Шілдехананың өзі үйде емес, мейрамханаларда өтеді. Ал қазақтың  маңқиған төбетін әр ауладан кезіктіру де қиын.  Аулалардан кезіктіріп жүрміз – түркіменнің алабайлары, немістің дорбаны емес, өзіңді жеп қоятын овчаркалары… Бұларға дорба байлай алмайсың…

Осындайда «Болашақ сәбидің  саулығына себі тиер ырымды ұмытып бара жатқан жоқпыз ба?» деген ой келеді.

Әсем  БОЛАТ,

Қазталов  ауданы


Италиялық саяхатшы Қазталовта

Күні: , 57 рет оқылды

Жуырда Қазталов ауылындағы орталық алаңда өтіп бара жатқан тұрғындардан жөн сұрап тұрған мотоцикл мінген адам көзіме оттай басылды.

Ағылшын тілінде сөйлеп тұрған азаматты ешкім түсінер емес. Азды-көпті білетін «ағылшынымызбен» жөн сұрағанымызда білгеніміз, өзін Фабио Балдини деп таныстырған жігіт ағасы Италия елінің азаматы екен. Сол елдің Понсакко қаласынан мотоциклмен шыққан Фабио Өзбекстан Республикасының Самарқанд қаласына саяхаттамақ. Еуропаның Словения, Венгрия, Словакия, Польша, Украина, Ресей елдерін басып өтіп, Қазақстанға келген. Дүкеннен азық-түлік алуға және мотоциклге жанармай құю үшін Қазталовқа бұрылған екен.

— Мен әлемге саяхат жасағанды ұнатамын. Италияның Понсакко қаласында тұрамын. Ол жерде «FlexPorte» деген саяхат фирмасын басқарамын. Тарихи қала Самарқандты көру арманым. Кең даласы бар Қазақстан жері де әдемі екен. Сіздерге көп рақмет! – деп ағынан жарылды саяхатшы.

Қайрат   ЖАҚЫП,

Қазталов   ауданы


«Тарта жесең, тай қалады…» немесе Рейганның баласына жазған хаты

Күні: , 250 рет оқылды

Мынадай  бір  аңыз  бар. Бір  адам  жігіт  болған  баласына  алтын,  күміс  беріп, шебер досына  кәсіп  жасауға жібереді.  Жігіт  әлгі  шеберге келсе,  от  жағып,  бір нәрсе жасап  жатыр  екен.  Жігіт қолындағы  алтын,  күмісті  береді  де  келген  шаруасын  айтады.  Содан  кейін қалтасынан  шылым  алып, сіріңкесімен  тұтатады.  Сол кезде  шебер: –  Қарағым, сен  келген  ізіңмен  кері  қайт. Сенен  шаруа жасап,  кәсіп қуатын  адам  шықпайды. Өйткені  шылымды  тұтату  үшін  қасыңда  жанып жатқан  отты  пайдаланбай,  қалтаңдағы  сіріңкені пайдаландың.  Үнем  білмейтін   адам  байымайды, – депті.  Бұл аңыз  әңгімені  неге  келтіріп отырмын?

Наурыз мерекесінің демалыс күндері Орал қаласына бардым. Мына бір көріністің куәсі болдым.

9 шағынаудандағы көп қабатты үйлердің жанындағы контейнер тұрған жерге осыдан 5-10 жыл бұрынғы шығарылған диван мен креслоны шығарып тастаған. Шамасы бұл жиһаздың иесі жаңадан мүлік алып немесе үйіне заманауи жөндеу жасаған болар… Осыны көріп тұрғанда, ауылдағы көрініс те көз алдыма елестеді. Тума-туыстарымыздың үйлеріне бара қалсаң, әсіресе, балалар киімін үстеріне сыймай қалғандықтан, қапқа салып, өртеп жіберіп жүргендерін де көріп жүрміз. Сондай-ақ ескі жиһаздарды аула-қораның ішіне лақтырып тастап, пайдасыз жасап жатқандар да баршылық.

Егер біздер ескі-құсқы немесе қолданыстан шығып қалды деп дүниелерді лақтырып, жаңасына қол созатын болсақ, үйдің капиталы құрала ма?.. Немесе үлкеннің болсын, кішінің болсын киімдерін де орынсыз жаңарта берсе, мұнда да үнемшілдік бола ма?! Әрине, осы бір сөздерге айтар жауап та дайын. Ол – қазір дүкенде толып тұрған заманауи жиһаздар не болмаса жаңа үлгідегі киімдер тұрғанда ескіні не қыламыз?! – деген жауап. Иә, заман көшінен қалуға болмайды. Бірақ біз маңдай термен тапқан қаржыны үнемдеуді жоспарламаймыз. Мәселен, жоғарыда айтқан көшеге шығарылып тастаған диван мен креслоны жаңа үлгіде шеберге жөндетіп сатса, ол қаражат емес пе?! Немесе үлгіден қалған киімді қолы шебер тігіншілерге беріп, жаңаша киім тігуге, болмаса сол киімді өздерінен кейінгі кішкентайларға кигізсе, бұл да үйдің капиталына қосылған үлес болған болар еді. Жалпы шындығы керек, халқымыздың дархандығы сондай кең болса, шашпашылдығы да сондай. Осындайда «Ұлы адамдар өмірінен» атты кітаптан оқыған мына бір деректі келтірейін. АҚШ-тың 40-шы президенті Рональд Рейганның баласы Париждің университетінде оқыған екен. Баласына электронды пошта арқылы жазған хатында: – Балам, сабағың, тәртібің қалай?

Есепшотыңдағы қаржыны қалай жұмсаудасың? Үнемдеп жүр, – деген сөздер бар екен. Ал осыған назар аударсақ, алып Американы басқарып отырған Президент баласына ақша таба алмай отырған жоқ. Ол баласына үнем туралы  айтып  отыр.

Мейлі бай болайық, мейлі кедей болайық үнемді ойымыздан шығаруға болмайды. Бұл көреген халқымыздың «Тарта жесең, тай қалады, қоя жесең, қой қалады» деген мақалымен үндесіп  тұрған  жоқ  па, ағайын?!

Мөлдір  ӘНУАРБЕК,

Қазталов  ауданы


Қара сабын

Күні: , 63 рет оқылды

Туған ауылым Саралжынға барғанда, әжем Күләштің (2011 жылы 83 жасында қайтыс болды.) адамға ұстата бермейтін сандықшасын аштым. Сандықшада әжемнің көзі тірісінде ұстаған бұйымдары сол қалпында тұр. Көзім қағазға оралған затқа түсті. Ашып қарасам, кәдімгі қазіргі күнде біз қолданып жүрген кір сабын, қара сабын. Бірақ сандықшаның ішіндегі қара сабын сәл өзгешелеу көрінді. Анам маған бұл сабынның қалай пайда болғанын айтып берді.

– Өткен ғасырдың соңғы он жылы халық үшін де, билік үшін де өте ауыр кезең болды. Дүкендерде күнделікті қолданылатын шаруашылық тауарлары былай тұрсын, қант пен шайға дейін құрып кетті. Азық-түлікті тек арнайы талонмен беретін.

Сол кезде әжеміз үйдегілерге: «Даладан алабота жинап алып келіңдер» деп тапсырма берді. Өзі ошақтағы қара қазанға малдың сүйегін қайнатты. Даладан әкелінген алаботаны өртеп, күлін алып, суға салып тағы қайнатты. Оған қайнаған сүйектің майын қосты. Бірақ осы жұмыстарды жасап жатқанда біздерді қасына жақындатпады. Оның мәнісін соңынан түсіндік. Мұндай іс жасағанда бөтен көз болмауы керек. Өйткені ол «айнығыш» болып кетеді деген ырым бар көрінеді. Сонымен қатар  «сабындай бұзылғыш» деген сөз тіркесі де осыдан шықса керек. Жаңағы күлді  қоюланғанша қайнатып, артынан түрлі ыдыстарға құйып қойды. Ол құрғап, қатып,  сабын болып шықты. Бұл сабынның  тарихы осы, – деді анам.

Мен  осы әңгімеден соң,  жас ұрпақ халық талқысынан өткен тамыры терең ұлттық құндылықтар мен бірегей рухани игіліктер жүйесін ұмытпауымыз керек деген ойға келдім.  Елбасымыздың өзгелердің тәжірибесін, ең озық үлгілерін атап көрсете келіп, Жапония мен Қытайдың бүгінгі келбеті  – осы мүмкіндіктерді пайдаланудың тиімді үлгісі деп өзінің «Рухани жаңғыру» мақаласында атап көрсеткенін білеміз. Ал біз жоғарыда айтқан осы үлгілерді күнделікті өмірде іске асырмасақ та, біле жүргеніміз жөн деп есептеймін.

Мөлдір  ӘНУАРБЕК,

Қазталов  ауданы


Бершімбай соры туралы не білеміз?

Күні: , 71 рет оқылды

Бершімбай сорының маңынан қоныс тепкен «Әли» шаруа қожалығына барғанда, осы қожалықтың мүшесі Баймағамбет деген азаматтың аузынан: «Ана жақта Мырзағали көлі бар» деген сөзді естіп қалдым. «Қай Мырзағали?» деп сұрағанымда, «Саралжын ауылында тұрған Мырзағали Мусин ғой» деді.

Сәл шегініс… Мырзағали ағаны жақсы танитын едім. 70-жылдары өмірден озды. Бала кезімізде үлкендерден «Мырзағали соғыстан қашқан. Ол 1930-40 жылдары әскери комиссариатта қызмет істеген. Орыс тіліне жетік еді және сауатты жаза білген», деген әңгімені жиі еститінбіз. Бұл адамның сауатты екенін өзіміз де көрдік. Үнемі қолында «Правда» газеті жүруші еді. Оның қашқын аталуы қалай болған?

Әскери комиссариатта қызмет істеп жүрген кезінде істі болған. Себебі белгісіз. Соғыс басталған кезде оған шақырту келеді. Мырзағали ағамыз оған мойынсұнбай бой тасалайды. Басқа бір ауылға барып, колхоздың жұмысына араласады. Әлгі ауылдың адамдарына: «Мен орыспын. Орталықтан осы жаққа жұмысқа жіберді», –  деген. Расында да, ағамыздың көзі көк, өңі сары болатын. Әрі орысша мүдірмей таза сөйлегесін, ауылдың аңқаулары оны  орыс  деп  ойласа  керек…

Қашқын болып жүргенде Бершімбай сорының қамысының арасында тығылған. Қамыстың арасынан лашық (жертөле) жасаған. Қасында соғыстан қашқан өзі сияқты Қасқыр, Шолпан деген адамдар болыпты. Бір қызығы, лашық-жертөленің алдынан кіріп, артынан бірнеше метр жерден шығатын аузы да болған. Бір күні Шолпан мен Қасқырды осы жерден НКВД-ның адамдары ұстап алып кетеді. Бұл кезде Мырзағали ағамыз азық іздеп, ауылдарға қарай кетіпті. НКВД-ның адамдары екеуін ұстағаннан кейін жертөленің екінші аузын бітеп кеткен. Оның тығылатын жеріне келе жатқан кезінде құрықтамақшы болған. Соны байқап қалған ол қашып жертөлеге келеді. Екінші аузынан шығайын десе, бітеп тастаған. Ұстауға келгендер оны  жертөледен шығару үшін айналасындағы қамысты өртеген. Амалсыздан қолға түсіп, қолына кісен салынып, айдалып кете барыпты. Соғыс біткеннен кейін жазасын өтеп, елге оралған. Ауылда ұзақ жыл шопан болды. Бірақ ағамыз басынан өткерген осы хикая туралы  тіс  жарғанын  естіген  жоқпыз.

Бұл сол бір сұрапыл, қиын замандағы адам тағдырының бір көрінісі болатын. Мырзағали ағамыз бен Нұрсұлу апамыздан төрт ұл, бір қыз. Қызы Жұмабике, баласы Жұмағазы бүгінде Атырау қаласында тұрады. Ал ең кенжесі Талғат  Қызылорда  жағында.

Бершімбай сорының жанындағы ағамыз тығылған жер Мырзағали көлі атанып, бүгінгі ұрпаққа аңыз болып жетіп отыр. Ал осыны көргенде «адамзаттың Айтматовы» жазған «Бетпе-бет» хикаятындағы басты кейіпкер Смайыл – Мырзағали аға болып көзімізге  елестеді…

Серік   ЖҰМАҒАЛИЕВ,

Қазталов   ауданы


65 шақырымды 5 сағат 37 минутта жүгіріп өтті

Күні: , 120 рет оқылды

Өткен  жылы  Бостандық ауылының   желаяқтары  Мержан  Серіков  және  Еділжан  Қосболов 47 шақырымды  жаяу  жүгіріп  өтіп,  жұртшылықты  таңғалдырған  еді.

«Апырмай, Жыланбаевтар қасымызда жүр екен ғой» деп қазталовтықтар  қайран  қалған  болатын.

26 маусым күні Мержан мен Еділжан өздерінің туған ауылына қатысты «Бостандықтық марафон» атағын қалыптастыру үшін 65 шақырым жерді жүгіріп өтті. Таңғы сағат 4:00-де басталған жүгіру Бостандық – Қаракөл – Әжібай – Қазталов – Бостандық  ауылына  дейінгі 65 шақырымды  артқа тастап, желаяқтар 9:37-де Бостандыққа келді. Бір өкініштісі, Еділжан Қосболов бұрыннан алған жарақатына байланысты Қазталов ауылында марафонды тоқтатса, 24 жастағы Мержан діттеген мақсатына жетті. Бірнеше күннен бері 40 градустан түспей тұрған ми қайнатар ыстықта жүгіріп өту – нағыз  мықтылық.

Міне, бостандықтық «Жыланбаевтар» Астананың 20 жылдық мерекесі алдында  осындай  сый  жасады.

Мөлдір  ӘНУАРБЕКҚЫЗЫ,

Қазталов   ауданы


Осы жұрт Аралсорды ұмытты ма?

Күні: , 35 рет оқылды

Тақырыпты осылай бастауымыздың да жөні бар. Сонау 60-шы жылдардың ортасында қазіргі Бесқұлаш аймағына жақын (Әжібай ауылдық округіне қарасты) Ащыөзектің бойында түсінікті тілмен айтқанда, геологиялық зерттеу қалашығы (городок) орналасты. Бұл қалашықтың орналасқан жері Жәнібек ауданының Тайыр Жароков атындағы кеңшардың құрамына кіргенмен де, негізінен Қазталов ауданымен қарым-қатынаста болды.

Ал осы Ащыөзектің бойында орналасқан геологиялық барлау экспедициясының бұрғылау жұмысы тереңдігі жөнінен сол кезде Америкадағы бұрғылау жұмысынан кейінгі ең терең бұрғылау рекордын жасаған көрінеді. Былайша айтқанда, бұл жердегі бұрғылау жұмысы 9 мың метрге дейін барған екен. Осы қалашық сол кезде ғажайыпты еске түсіретін. Маң далада сол заманға лайық аурухана, монша, сегізжылдық орыс мектебі, түрлі техникалық жарақтандырылған шеберханалар және біздің аудан орталығы емес, облыс орталығы тұрғындарының түсіне де кірмейтін азық-түлікпен қамтылған дүкендер болды. Көшелері жасыл желекке малынып тұрды. Сор суының жиналған жерде суға шомылу жағажайы да болды. Дүкендерде адам қолына сол кезде түсе бермейтін шұжықтардың (колбаса), бау-бақша өнімдерінің түр-түрі толып тұрды. Ауылдың адамдары: –Біздер тамақты Москвадан алдыртамыз, – деп әзілдейтін. Мұны ағаларымыз және бүгінгі замандастарымыз көре қалды. Ең алғаш рет қазіргі әскери алып техникаларды да осы қалашықтан көргенбіз. Сонымен қатар осы геологиялық барлау экспедициясының бір орталығы қателеспесек, Жаңақала ауданының Мәстексай аймағында орналасты. Сол жерге Саралжын ауылы арқылы күн сайын қатынасатын. 1967 жылы Мәстексайдағы барлау мұнарасы Тереңкөл ауылдық округінің (Қалабай бөгетінің маңы) аймағына көшірілді. Мұнараны Саралжынның үстімен төрт алып тракторы сүйреп өткені әлі есімде. Сол мұнара Кеңес үкіметі тарағанға дейін тұрды. Осы мұнараны Кеңес үкіметі тарап жатқан кезде біреу құлатып, металлом қылып тапсыруға алып кетіпті. Сол алмағайып кезде мұнараны ешкімге бермей сақтап қалғанда, бүгінгі күнде оны реконструкция жасап, аудан орталығына немесе Нұрсай ауылына әкеліп, бүгінгі тәуелсіздіктің нышанын бейнелейтін бір ескерткіш жасауға да болады екен деген бір ой келеді. Бірақ мұндай ақыл ол кезде болмай қалды ғой…

Енді Аралсор қайда дейміз ғой? Жетпісінші жылдардың басында геологиялық барлау экспедициясы басқа жаққа көшірілді. Қалашық Тайыр Жароковтың бір бөлімшесіне берілді. Бірақ тұщы су көзі болмағандықтан, ол бөлімше тарап кетті. Үйлер қиратылып, әркімнің еншісіне тиді. Бүгінде осы қалашықта тұрып, жұмыс істеген орыс, қазақ ұлттарының көбі Орал қаласында тұрады. Ауыл адамдарымен араласқан солар біраз уақытқа дейін хабарласып, қонаққа келіп тұратын еді. Аралсордың тарихын неге айтып отырмыз? Осыны жақсы білетін адамдар сиреп барады. Бұл да біздің тарихымыз. Осы жерімізге орналасқан ғажайып қалашықтың макетін жасап, жабдықталып жатқан музейге қойса, бүгінгі өсіп келе жатырған ұрпақ туған жерін тереңірек таныр еді…

Серік  ЖҰМАҒАЛИЕВ,

Қазталов  ауданы


Перзенттік пейіл ауыл-аймақты ажарландыруда

Күні: , 35 рет оқылды

«Рухани  жаңғыру» бағдарламасының  өңірлерде  жүзеге  асуын  саралау үшін  ҚР  Президенті Әкімшілігінің  мемлекеттік инспекторы  Есет  Бәйкен жетекшілік  еткен  топ  Қазталов  ауданында  болды.

Облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов бастап келген мәртебелі меймандар алдымен Талдыапан ауылдық округіне қарасты Сарықұдық ауылында кәсіпкер Нұрлыбай Жолдыбаевтың демеушілігімен салынған медициналық пункттің жұмысымен танысты. Содан кейінгі сапар Жалпақтал ауылында жалғасты.

Жалпақталда «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында атқарылған іс аз емес. Мәселен, әр жылғы түлектер өз қаражаттарымен ауылдық мешітті қалпына келтіріп, балалар ойын алаңы мен футбол алаңын ел игілігіне пайдалануға берді. Сонымен қатар мәдениет үйінің алаңы мен субұрқақ салынып, Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің ескерткіш тақталары жаңартылды. «Менің жүрегім – Жалпақтал» атты жарық-диодты тақта, кіреберіс жолға ауыл аты жазылған конструкциялық белгі орнатылды. Биыл 1966 жылғы мектеп түлектері туған ауылына 13 Социалистік Еңбек Ері мен екі Кеңес Одағы Батырының мүсіндерін орнатты. Бұл жұмыстарға 10 миллион теңге шамасында  қаражат  жұмсады. Ал 1978 жылы мектеп бітіргендердің бастамасымен құны 1 млн. теңге тұратын «Жастар саябағы» ашылды. 1981 жылы дүниеге келген ауылдың жастары 4 млн. теңге қаражат жұмсап, «СТРИТ ВОРКАУТ» спорттық  алаңын  сыйға  тартты.

Жалпақтал мәдениет үйінде өткен дөңгелек үстел барысында «Рухани жаңғыру» аясында атқарылып жатқан жұмыстар турасында сөз болды.

– Ауылдың, елдің жастарының демеушілігінің арқасында ауданымыздың көркейіп, дамып келе жатқанын мақтанышпен айтамыз.

Өткен мамыр айында аудан бойынша түлектердің демеушілігімен жалпы құны 40 млн. теңгенің, соның ішінде жалпақталдық түлектердің демеушілігімен 24 миллион теңгенің түрлі жобалары іске асты, – деді аудан әкімі Абат Шыныбеков.

Облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов бұл бағытта облыс көлемінде атқарып жатқан жұмыстар жөнінде баяндап, алда тұрған жоспарлармен бөлісті. Олардың ішінде аудан-ауылдың өркендеуіне меценаттарды тарту, рухани кештер өткізу, кітаптар шығару сынды жобалар бар.

Осы кездесу барысында облыстық мәслихат депутаты Мағауия Есмағұлов, Жалпақтал ауылдық ардагерлер ұйымының төрағасы Ғилым Едекешев меценаттардың туған ауылдары үшін жа-салатын игі істеріне атқарушы билік тарапынан көмек-қолдаулар болса деген ұсыныс-пікірлерін жеткізді.

– «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жүзеге аса бастағанына бір жыл болса, ал Қазталов ауданында  бұл бағыттағы істер 2009 жылы басталып кеткен екен. Міне, содан бері қанша жұмыстар атқарылды. Бұл өзге өңірлерге үлгі-өнеге боларлық нәрсе. Алда ауқымды істер мен жаңа жобалардың жоспарланып отырғандығы да қуантады. Осыдан-ақ аудандағы даму үрдісі жыл өткен сайын қарқын алып келе жатқанын көруге болады, – деген ҚР Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы Есет Бәйкен облыста және Қазталов ауданындағы атқарылған істерге оң бағасын берді.

Құрамында орталық мемлекеттік құрылым өкілдері бар топ Ақпәтер ауылында да болды. Мұнда олар еңбек ардагері Кәрім Өтеғұловтың демеушілігімен жасалған «Ана мен бала» монументі және Ақпәтер тарихи-өлкетану музейінің жұмыстарымен танысып, жеке кәсіпкер Самат Хасановтың демеушілігімен салынып жатқан медициналық-амбулаториялық пунктті көріп, бұл жұмыстарды  жоғары  бағалады.

Тұрарбек  ҚАЙЫРҒАЛИҰЛЫ,

Гүлнұр  ҚАЗБЕК,

Қазталов  ауданы


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика