Тег: ‘Нұртай ТЕКЕБАЕВ’


«Арыстан» – жас қырандар ұясы

Күні: , 17 рет оқылды


Жақында Қадыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығында «Арыстан» мамандандырылған лицейінің шәкірттері мектеп оқушыларымен кездесті. Әскери мектеп туралы облыстық қорғаныс істері жөніндегі департаменттің әскерден тыс даярлау бөлімінің аға маманы, сержант Роман Дүйсенғалиев баяндады. Оның мәліметінше, «Нұрсұлтан Назарбаевтың білім беру қоры» негізінде лицейдің ашылғанына жеті жыл болған. Оқу орнының директоры – педагогика ғылымдарының докторы Динара Құлыбаева.


Физика-математикалық бағытта тереңдетіп оқытатын лицейге аймақтардағы мектеп оқушылары конкурстық негізде қабылданады. Оқуға қабылдау кезінде тұрмыстық жағдайы төмен және көп балалы отбасылардың балаларына басымдық беріледі. Лицейде 9-11-сынып оқушылары ағылшын мен қазақ тілі және информатика пәндерінен тыңғылықты білім алады әрі әскери өмірге шыңдалады. Мамандандырылған оқу орнында білім алу тегін. Оқу үздіктері 10 мың теңге көлемінде шәкіртақы алады. Оқушыларды күніне бес мәрте тамақтандыру, оларды арнайы үлгідегі киім-кешекпен, оқу құралдарымен қамтамасыз ету қоғамдық қор есебінен жүргізіледі.

Лицейге қабылданар алдында оқушылар математика мен физикадан, қазақ, орыс, ағылшын тілдерінен байқау емтиханын тапсырады. Және кәсіби-психологиялық іріктеу (ІQ тест) мен медициналық куәландырудан өтеді. Сонымен қатар дене шынықтыру көрсеткіштері сараланады. Лицейге арналған кешен Алматы облысындағы Талғар ауданы Бесқайнар ауылының «Искорка» лагерінің аумағында, яғни Іле Алатауының баурайында орналасқан. Әскери мектепте сыныптары, зертханалар заман талабына сай жабдықталған. Кітап қоры жыл санап көбеюде. Оқытушылар құрамында жоғары білікті ұстаздар қызмет етеді. Лицейде бір ғылым докторы, екі PhD докторы, екі ғылым кандидаты және жоғары білімді бес әскери маман сабақ береді. Педагог мамандар сабақ берудің тың әдіс-тәсілдерін қолданады. Оған қажетті құрал-жабдықтар, интерактивті тақталар мен компьютерлер бар. Әр оқушының жан-жақты дамуы үшін кешенді тәрбие беру қарастырылған. Қолы бос уақытында мәдени іс-шаралар орталығына бара алады. Орталықта толық құрамды үрмелі аспаптар оркестрі мен вокалды-аспаптық ансамбль тұрақты қызмет етеді.

Оқушылар дене шынықтыру үшін көп салалы спорт  түріне арналған залда жаттыға алады. Спорт кешенінде жүзу бассейні орналасқан. Жазғы спорттық базасында футбол және баскетбол алаңдары, теннис корты, гимнастика қалашығы және әскери кедергі сызықтары орналасқан.

Лицейде алғашқы әскери дайындыққа байланысты кешенді оқу бағдарламасы жүргізіледі. Бағдарлама бойынша доғарыстағы сардарлар өздерінің өмірлік, әскери тәжірибелерімен бөліседі. Оқу ордасында 21 әскери маман болашақ сарбаздарды тәртіпке бейімдеп, ерік-жігерін шыңдауға, сенімді әрі ширақ болуға, қысыл-таяңда шешім қабылдауға үйретеді. Лицей түлектеріне ҚР Қарулы күштері құрлық әскерлері институтының оқу орталығына баруына, далалық әскери қызметте шыңдалуына мүмкіндік беріледі. Олар жыл сайын ҚР Қорғаныс министрлігінің әскери оқу орындарына және Ішкі істер министрлігі мен ҰҚК шекара қызметінің академияларына, сондайақ Астанадағы Назарбаев университеті сынды іргелі оқу орындарына түседі. Ресей, Беларусь, Украина, АҚШ, Түрік елдерінде білімдерін жалғастырып жатқан шәкірттер бар.

Әскери мектепте Абырой кодексі мен лицейдің әнұранын білу, өзіндік туы мен эмблемасын қастерлеу сынды атрибуттар айрықша құрметтелуі тиіс. 9-сынып оқушылары сәуір айының төртінші аптасында ант қабылдайды. Салтанатты рәсім «Лицей күні» ретінде өткізіледі. Бес жыл бұрын оқу ордасына келген Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қайырымдылық жобасы негізінде құрылған қор мемлекеттік-жеке меншік әріптестік аясында жастарға сапалы білім берудің көрнекті үлгісі екенін атап өтті. Лицейде елімізге белгілі тұлғалармен кездесу жиі ұйымдастырылады. Кезінде Қазақстан Республикасының тұңғыш Қорғаныс министрі, армия генералы С. Нұрмағамбетов, Ресей Федерациясының әскери әуе күштерінің бас қолбасшысы, генерал-лейтенант С. Бондарев, АҚШ әскери академиясының делегациясы, шетелдік мемлекеттердің әскери атташесі лицейде қонақта болды.

Роман Дүйсенғалиевтің баяндамасынан кейін кездесуде лицей өмірінен бейнефильм көрсетілді. Онда жас ұландардың таң ата әскери тәртіппен тұруынан бастап, сапта сымдай тартылып жүруі, қару қолдана білуге үйренуі, түрлі өнер үйірмелеріне қатысуы жайында тартымды кадрлар назарға ұсынылды. Фильмде сөйлеген лицей бастығы, доғарыстағы генерал-майор, педагогика ғылымдарының докторы, жерлесіміз Сәбит Тауланов жас «арыстандар» айбарымен де, айрықша білімімен де ерекше көзге түсетінін айтты.

Кездесуде қорғаныс саласының ардагері, доғарыстағы полковник Николай Дегтярев сөз алды.

– Әскерде қызмет ету – әрбір қазақстандықтың қасиетті міндеті. Дегенмен азаматтар армияда бір-ақ жыл қызмет етеді. Ал «Арыстан» лицейінің түлектері өмір бойы Қазақстан Республикасының Қарулы күштері қатарында болуға бекінеді. Орал өңірінде ерлігімен ел есінде қалған сайыпқыран сарбаздар мен қаһармандар өте көп. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 40-тан астам батысқазақстандық жауынгер Кеңес Одағының Батыры атағын иеленді. Тәуелсіздік жылдарында тәрбие-ленген жастардың арасынан ержүрек сардарлар мен болашақ «Халық қаһармандары» көптеп шығатынына сенемін. Әскери оқу орнына түсуге бекінген оқушылар батыл шешім қабылдай білуі тиіс. Облыстық қорғаныс істері жөніндегі департаментінің мамандары сіздерге көмек көрсетеді, – деді Николай Дегтяров.

Бұдан соң сахнаға лицей шәкірттері шықты. Олар бірыңғай арнайы үлгідегі қызыл түсті киім киіпті. Еңселері тік, жанарлары отты. Жас сарбаздар көрермен залында отырған ата-аналар мен оқушылардың лицейдегі күн тәртібі, шәкіртке қойылатын талаптар мен қабылдау емтиханы жөнінде қойған сұрақтарына жауап берді. Кейін лицейліктер құрметіне шағын концерт өтті.

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

«Орал өңірі»

Айна АЙМҰРАТОВА, Орал қаласының тұрғыны:

– Ұлым Айсұлтан – «Арыстан» мамандандырылған лицейінің 10-сыныбының оқушысы. Былтырғы сәуір айында лицейге түсу үшін бес пәннен емтихан тапсырып, әскери сынақтан мүдірмей өтті. Лицейде оқуға өз еркімен шешім қабылдады.  Балам Орал қаласындағы дарынды балаларға арналған Сәкен Сейфуллин атындағы №11 облыстық қазақ мектеп-интернат кешенінде оқыды. Ұлымның талабына ризамын. Ұлы Отан соғысына қатысқан атасы Сүлеймен Аймұратовтың жолын қуып, жауынгерлік дәстүрін жалғауда. Айсұлтанның алғашқы аяқ алысы қуантады. Өткен жылы қараша айында химия пәнінен Алматы облысының білім басқармасы ұйымдастырған ғылыми жобалар байқауында бірінші орынды жеңіп алды. Жоба бойынша жоғары санатты химия пәнінің мұғалімі Т. Шамғанованың жетекшілігімен темір мен мыс қалдықтарынан қайтадан металл алу технологиясын зерттеумен айналысты.


Ұлттық бұйым «ұсталары»

Күні: , 75 рет оқылды


Сіріңкеден жасалған қылқобыз

Бейбітпен әңгімелескенде ойыма «Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» деген тәмсіл оралды.


Зеленов ауданының Трекин ауылындағы Новенький мектебінің технология пәнінің мұғалімі Бейбіт Мұқанәлиев «Шебер қолдар», «Шеберліктің қыр-сыры» үйірмелерін жүргізеді. Үйірме мүшелері алуан қолөнер туындыларын жасайды, ғылыми жобалар қорғайды. Мәселен, 2014-15 оқу жылы мектептің 9-сынып оқушысы Мадияр Елубаев ұстазының жетекшілігімен қарапайым сіріңкеден қылқобыз құрастырды. Аспапты жасау үшін 8 мыңнан астам сіріңке желімделді. Қылқобыздың қос ішегін тартуға жылқының қылы пайдаланылды. Кейін аспаптың сырты боялды. Тақтайға сызылған қылқобыз кескінін «тірілтуге» үш ай уақыт жұмсалды. Шанақтың түбіне ежелгі заманда түйенің терісі тартылады екен. Мадияр оның орнына ешкінің терісін кәдеге жаратты. Ол үшін жаңа сойылған ешкі терісінің ішіне қоймалжың әк жағып, тұмшалап орап, жылы су құйылған қақпағы бар ыдысқа салды. Екі-үш күн ыдыста тұрған теріні жүнінен арылтып, тазалап, еті мен майын сылып алып тастады. Үш-төрт мәрте кергішке салынған тері кептірілді. Кейін теріні дымқылдап, арнайы үлгімен сызып кесіп алды. Шүберекпен сүртіп құрғатқан соң, қобыздың көнтерісі ретінде қайыс баумен байлап тастады. Қылқобызды жасау үшін оның барлық материалына 13 мың теңгеге жуық қаражат жұмсалған.

– Мектепте ағаштан ойып жасалған қобыз бар. Бірақ сіріңкеден жасалған аспап оқушылардың назарын бірден аударды. Қызығып сұраушылар арасында өзге ұлттың балалары да көп болды. Қобыздың ерекше құрылымы арқылы жасөспірімдердің қызығушылығын оята алдық. Ұлттық құндылықтарымызды насихаттау мақсатында қолға алынған ғылыми жобаны қорғауға шәкіртім тыңғылықты дайындалды. Ол үшін тарихи деректерді жинақтап, аудандағы Дариян балалар саз мектебі қобыз пәнінің мұғалімі Раушан Рақымберлиевамен әңгімелестік. Бұл сұхбат Мадиярға ерекше құлшыныс берді, – деді Бейбіт Мұқанәлиев.

 

Әмбебап бесік

 

Былтыр Новенький мектебінің 9-сыныбының оқушысы Нұрдәулет Руланов ұстаз демеуімен жаңа жобаны қолға алды. Нұрдәулет – «Шеберліктің қыр-сыры» үйірмесінің мүшесі. Ол ағаштан жонып, түрлі бұйым жасауға бала кезінен бейім. Сурет салуға да құмар.

– Үйірме жетекшісі қабілетімді ұштап, білімімді жетілдіруге көмектесті. Алғашында қолөнер ісіне төселіп кету қиындау болды. Уақыт өте үйреніп кеттім. Болашақта да қол үзбей, еңбектене бергім келеді. Ұстазымыз екеуміз былтырғы оқу жылының басында «Әмбебап бесік» жобасын қолға алып, жуырда аяқтадық. Оның жасалуына бес айдай уақыт кетті. Алдымен нобайын сызып, қажетті жабдықтарын дайындадық. Бұл бесіктің жасалу технологиясы өте ерекше. Бөлшектеп жатпай-ақ басқа жабдықтарды құрастырып алуға мүмкіндік жасалған. Мысалы, бесікпен сәбиді тербете аламыз. Кейін тамақ ішуге арналған үстел ретінде қолдануға болады. Бөбектің буыны қатып, жүре бастаған шағында итеріп жүруге арналған жабдыққа айналады. Сондай-ақ бұл – жиналмалы бесік. Сәбимен сапарға шыққанда, қонаққа барған кезде өте ыңғайлы, – деді жас өрен.

– Басты мақсатым – ұмыт қалып бара жатқан қолөнер түрлерін оқушыларға таныстыру, шығармашылыққа баулу, олардың еңбекке деген құлшынысын арттыру. Қазақтың ұлттық жәдігерлері мен бұйымдарын заманауи талапқа сай жасап, ұлттық құндылықтарымызды дәріптегіміз келеді. Әмбебап бесік туралы толық ақпарат алғыңыз келсе, «Youtube» желісіне орналастырған бейнетүсірілімімізді тамашалау-ыңызға болады. Нұрдәулет – іске икемді, қолы епті, талантты шәкірт. Еңбекқор, алға қарай талпынып, үнемі ізденісте жүреді. Енді әмбебап жер үстелін жасауды жоспарлаудамыз, – деді Бейбіт Маратұлы.

Мектепте шебердің сабағы теориялық білім берумен шектелмейді. Талапты өрендер түрлі материалдардан бұйымдар жасайды. Мысалы, мүйізден кәдесыйлар жасайды. Оны әрлеп, өңдеуге ағаш құрал-саймандар пайдаланылады. Мүйізді өңдеу үшін оны бір апта бойы суға салып жібітіп, кейін ыстық суда қайнату қажет. Сонда жұмсарып, түрлі қалыпқа салуға икемделеді.

Мүйізден кәдесый бұйымын жасап қана қоймай, оны асыл тастармен бірге безендіруге қолдануға болады. Ертеректе сүйектен музыкалық аспаптардың бөлшектері жасалған. Мектепте балалар мүйізден су жануарларын жасайды.

 

Бала шақтан болашаққа

 

Шебер жөнінде мәлімет бере кетсек, Бейбіт Мұқанәлиев Теректі ауданы Шағатай ауылдық округіндегі Қарабас елді мекеніндегі жалпы білім беретін негізгі мектепте оқыды. Әкесі Марат көлік жүргізуші болып қызмет етсе де, ауылдастарына безендіруші әрі суретші ретінде танылды. Әкесі балаларына қолдан жасалған түрлі ойыншық бұйымды тарту ететін. Ағаштан аттың мүсінін жонып беріп, қолдан шана жасап беретін. Баланың бойына дарыған қабілет ұстаз тәлімімен ұшталады. Мектепте еңбекке баулу пәнінен сабақ берген Махмут Жұмағалиев Бейбітке шеберліктің қыр-сырын үйретеді. Кейін ол Ж. Досмұхаммедов атындағы педколледжді тәмамдап, 2005 жылы Теректі ауданындағы Таран мектебінде еңбек жолын бастайды. Бір жылдан кейін Зеленов ауданындағы Новенький ауылына көшіп келді. Новенький мектебінде еңбек ете жүріп, М. Өтемісов атындағы БҚМУ-да кәсіби бағдар бойынша білім алды. Мұғалімнің қолөнерге қатысты әдістемелік мақалалары газет-журналдарда жиі жарияланып отырады. Ұстаз шәкірттерінің талантын ұштап, бәйгеге қосудан жалыққан емес.

Бейбіт – төрт баланың әкесі. Отағасы перзенттерінің де өнерге жақын, атакәсіпке бейім екенін айтты. Сегіз қырлы, бір сырлы жігіттің әзіл-қалжың қойылымдарында ойнайтын әрі ән салатын өнері бар. Асыл жары Альбина екеуі облыстық «Алтын ұя – 2016» отбасылық байқауына қатысып, жүлделі орынға ие болғаны бар.

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

Динара НАСЫР


Банктердің тұтынушылары өз құқықтарын білмейді

Күні: , 8 рет оқылды


Облыс  тұрғындарының  қаржылық  сауаттылығын  арттыру  өте  маңызды.  Бұл  жайында  Өңірлік  коммуникациялар  қызметі  өткізген  баспасөз мәслихатында  ҚР  Ұлттық  банкінің  БҚО  бойынша филиалының  директоры  Қозыбақ Құлбарақов  айтты.


Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы және 2016-2018 жылдарға ҚР халқының қаржылық сауаттылығын арттыру бағдарламасы негізінде биыл Ұлттық банк филиалының мамандары облыстағы жоғары оқу орындары мен мектептерде дәрістер жүргізді. Сондай-ақ банктердің филиалдары мен микроқаржы ұйымдарында және табиғи монополиялар субъектілерінде семинарлар ұйымдастырылды. Бұл бағытта таратылған «НБК OnIine» мобильді қосымшасын күні бүгінге облыста 165 адам пайдалануда.

Соңғы жылдары қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқығын қорғау мақсатында еліміздің заңнама талаптары жетілдірілген. Несие берешегінің мерзімі күнтізбелік 180 күннен асқан жағдайда банктерден сыйақы мен тұрақсыздық айыбын төлеуді талап етуге, табысы шетел валютасымен есептелмейтін адамдарға шетелдік валютамен ипотекалық қарыздарды беруге, борышкерлерге шектеу қойылғанда олардың кіріс шотына түскен қаржысының елу пайыздан артығын алуға тыйым салынды. Банк тұтынушысымен келісімді бекіткенше, комиссия ақысын ұстау және ұстамауына қатысты несие берудің екі шартын  көрсетіп  алуы  қажет.

– Біздің филиалға банк және сақтандыру қызметі мен қаржы мәселелері бойынша түсетін өтініш саны жылдан жылға артуда. Былтыр 174 өтініш тіркелсе, биылғы 11 ай ішінде олардың саны 188-ге жетті. Бұл көрсеткіш тұрғындардың қаржылық сауаттылығын жетілдіруге және құқығын қорғауға ынтасы артып келе жатқанын дәлелдейді. Өтініштердің 85 пайызға жуығы екінші деңгейлі банктер қызметіне қатысты. 2013-2017 жылдары қаржылық қызметті тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселесі бойынша қаржы және микроқаржы ұйымдарына 30 ықпал ету шарасы қолданылды. Тұтынушылар мен қаржы ұйымдарының талап арыздары бойынша филиал қызметкерлері азаматтық сот істеріне қатысады. Филиалдың қоғамдық қабылдау бөлмесінде 289 тұрғынға кеңестер берілді. Банктердің тұтынушылары несие шарттарына қол қоярда, жеке басына қатысты деректерді көбірек беруге келісім беріп қояды. Және банктердің талабын салыстырып, маркетинг әдісімен талдау жүргізбейді. «Көрпесіне қарай» көсілуді білмейді. Тез берілетін несиелердің қайтарым пайызы қымбат болатынын ескеру қажет. Мәселенің бәрі – қаржылық сауаттылықтың төмендігінен туындайды. Шетелдерде тұрғындар нарық есебін ерте меңгереді. Сондықтан қаржылық қызметтің қыр-сырын білуге  бала күннен дағдылану қажет, – деді Қозыбақ Құлбарақов.

Нұртай  АЛТАЙҰЛЫ,

«Орал  өңірі»


Банк арқылы аудандардан үй алуға болады

Күні: , 21 рет оқылды


Келесі  жылы «Тұрғын  үй  құрылыс  жинақ  банкі»  АҚ арқылы  аудандардан  үй  алуға  мүмкіндік  туады.  Бұл  туралы  Өңірлік  коммуникациялар қызметі  өткізген  брифингте «Қазақстанның тұрғын үй  құрылыс  жинақ  банкі» АҚ  БҚО филиалының  директоры  Айгүл  Наурызалиева  хабарлады.


Оның мәліметінше, «Нұрлы жер» мемлекеттік бағдарламасы бойынша жергілікті атқарушы құрылымдар арқылы несиелік үйлер есебінде 481 пәтер (4 үй) және «Бәйтерек Девелопмент» АҚ желісі бойынша 504 пәтер (3 үй) тұрғындарға берілген. Биыл облыста банктің 55 мыңға жуық салымшысы мемлекеттік сыйақыны алған. Банк арқылы жалпы 250-ден астам тұрғын банктен құны 12,5 млрд. теңге көлеміндегі займдар алып, жаңа баспана алған.

Келесі жылы банк «Нұрлы жер» бағдарламасының бірқатар бағытын дамытуға үлес қоспақ. Мәселен, бағдарламада жеке компанияларды құрылысты жүргізуге ынталандыру көзделген. Осы мақсатта ТҚЖБ мен «ҚазХол» және «Караванный путь» ЖШС-лары арасындағы келісімдерге сәйкес, Орал қаласындағы Құрманғазы мен Гагарин көшелерінде көп пәтерлі үйлер салынуда. Ол үйлер 2018 жылдың тамызында пайдалануға беріледі.

Ал, жеке үйін салғысы келетіндер үшін Теректі ауданындағы Федоров, Тоқпай және Зеленовтағы Переметный мен Дариян ауылдарында пилоттық жобалар қолға алынбақ. Жобалар бойынша баспаналардың бөлмелері бірыңғай сәулеттік үлгіде болады. Үйлердің бір шаршы метрі 120 мың теңгеге бағаланады. Үйлердің эскиздерін құрылыс компаниялары дайындауда.

Қазіргі кезде банк «Өз үйім» бағдарламасын іске қосқан. Банктің бағдарламасы арқылы келесі жылы облыстық ішкі істер департаментінің қызметкерлері баспаналы болмақ. Сонымен қатар Орал қаласының солтүстікшығыс бөлігінде Батыс Қазақстан электр тарату желісі компаниясы мен «Жайықжылуқуат» АҚ ұжымдарына арналған тоғыз қабатты  үй  тұрғызу  жоспарлануда.

Келесі жылы банк әскери қызметкерлер үшін пайдалы жаңа өнім ұсынады. Олар бюджеттік үйді жалдау үшін берілетін өтемақы қаржысын банк арқылы жаңа баспана алуға жинай алады. Бағдарламаға сәйкес займ бойынша сомаға шектеу қойылмайды. Жинақ көлемі немесе алғашқы жарна неғұрлым көп болса, займ сомасы соғұрлым жоғары болады.

Брифингке қатысқан облыстық құрылыс басқармасы басшысының орынбасары Әлібек Антазиев «Нұрлы жер» мемлекеттік бағдарламасы ауқымында ТҚЖБ салымшылары үшін келесі жылы облыста 14 үй салынатынын хабарлады. Одан бөлек, жер телімін алуға кезекке тұрғандардың сұранысы ескерілмек. Қазіргі уақытта осы мақсатта Теректі ауданындағы Тоқпай ауылы аумағында 200-ге жуық жер теліміне пилоттық жоба бойынша салынатын үйлердің құрылысы қолға  алынатыны  белгілі  болған.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»


Ел білетін Есенғалиев

Күні: , 273 рет оқылды


Еңбек жолында Абат Есенғалиев ірі лауазымды қызметтер атқарды.  Абат Қадимұлының туған жері – Жаңақала ауданы Айдархан ауылы. Әке-шешесі дүниеден ерте озғандықтан, алты жасар баланы Ресейдің Саратов облысы, Александр Гай ауданында тұратын әкесінің інісі Бақыт Есенғалиев қолына алып, қамқорлайды. Балалық шағы туған жерімен шекаралас Алғайда өткен бозбала елге оралып, Қазталов ауданындағы Алма Оразбаева атындағы мектептің 11-сыныбында оқиды. Мектеп түлегі 1965 жылы Ресейдің Саратов малдәрігерлік институтына оқуға түсті. Институтта білім алғаннан кейін жолдамамен Қазталов ауданында еңбек жолын бастады. 1971 жылы ветеринарлық станса басшысының орынбасары болды. 1972 жылы аудандық ветеринарлық зертхананың директоры қызметіне тағайындалды. Абат Қадимұлы басқарған жылдары мекеме жаңа орынға көшіп, елеулі кәсіпорынға айналды. Зертханаға жабдықтар алынып, мамандар тарту мәселесі шешілді.


1980-1986 жылдары Қазталов ауданындағы «Мирон» және «Бостандық» кеңшарларын басқарды. Сол кезеңдерде тұралап қалған қос шаруашылықтың жағдайы жақсарды. Екі жыл жарым ішінде «Мирон» мамандандырылған кеңшарында тері, тұқым қоймасы, кеңсе ғимараты, МТМ салынды.

Іскер азамат Бостандықты да түлетті. Облыста тұңғыш қолданылған цехтық жүйе арқылы басқарылған кеңшарда әлеуметтік нысандар бой көтерді. Малшылар мен механизаторларға баспаналар берілді. Ауылды қақ жара ағатын Сарыөзенге көпір салынды. 1987 жылы облыстық агроөндірістік комитеті төрағасының мал шаруашылығы жөніндегі орынбасары болып тағайындалғаннан кейін Абат Есенғалиев мал мен құс шаруашылығын дамыту жайына ден қойды. 1990 жылы облыстық атқару комитеті төрағасының бірінші орынбасары лауазымына тағайындалуымен қатар, оған облыстық ауыл шаруашылығы басқармасын басқару жүктелді. 1992-1994 жылдары Орал облыстық әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары қызметін атқарды. Кейін бір жылға жуық ҚР Жоғары кеңесінің депутаты болып сайланды. 1995-2000 жылдары Орал қаласындағы «Газқамту» АҚ-ның бас директоры, «Батысгаз» АҚ-ның вице-президенті қызметін атқарды. 2000 жылдың соңында облыс әкімі Қырымбек Көшербаевтың шақыртуымен өңір басшысының ауыл шаруашылығы саласы жөніндегі орынбасары болып еңбек етеді. 2004 жылдың тамызында «Аңқаты» ЖШС басшысының кеңесшісі болды. 2005 жылдан бастап он жылға жуық уақыттай Батыс Қазақстан электр желілерін тарату компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Қазіргі уақытта Орал газтурбиналық стансасының директоры.

Жетпіс жасты алқымдаса да, Абат ағамыз әлі тың. 1972 жылы математика пәнінің мұғалімі Райхан апамен отау тіккелі екеуі екі ұл, екі қыз тәрбиелеп өсірді. Бүгінде Ерік жеке кәсіпкер, Берік облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы болып қызмет етуде. Қыздары Самал мен Сенім тұрмыс құрып, өмірде өз бақытын тапқан. Абат Қадимұлы ұрпақтарынан немере-жиендер сүйіп отыр.

Сұхбат барысында кейіпкеріміздің еңбек жолымен ұштастыра отырып, сауалдар өзегіне өңірімізде қордаланған мәселелердің біразын өзек қылуға тырысқан едік. Ол кісіден байыпты жауап алдық, айтар уәжі мен пікірлерінің салмағын бағамдадық. Облыстың әлеуметтік-экономикалық тұрғыда дамуына сергек қарап отырғанына көзіміз жетті.

Абат Қадимұлы кезінде сүттей ұйып отырған шаруашылықтар егемендіктің елең-алаңында таратылмағанын құп көргенін айтады. «1994 жылға дейін шаруашылықтарды сақтап қалу мәселесіне баса назар аудардық. Осы мақсатта Израиль тәжірибесін зерттедім. Соғыстан кейін біздің елден көшкен жебірейлер ұжымдастыру тәжірибесін орнықты жүзеге асырған. Олар шаруашылықтарын «кибутси» деп атайды. Басқарма басшылары сайланғаннан кейін, олар тұрғындарға есеп беріп отыруға міндетті. Жұмысшылардың еңбекақысы, ақылы демалысқа шығуы – бәрі ұжымшар есебінен жүргізіледі. Осы үлгіге сүйеніп, біздің өңірде сақталған кеңшарлар жарғысына өзгерістер енгізіп, оларды акционерлік қоғам ретінде құрғымыз келді. Шаруашылықтағы әр адам акция есебінен пайда табуына мүмкіндік бар еді. Бөлек «отау құрғысы» келген шаруа қожалықтарының бетін қақпадық. Бірақ мен 1995 жылы депутаттық қызметтен оралғанда, облыстағы шаруашылықтардың көбесі сөгіліп болған еді. Шаруашылықтарды бүтін ұстап қалғанда, кооперативтерді қайта құру мәселесіне жолықпас еді», – деді Абат Есенғалиев.

Оның айтуынша, 1990-93 жылдары Ақ Жайық өңірінде 1,5 млн. га жерге дәнді дақылдар егіліп, жақсы өнім алынған. Ол 2000 жылы облыс әкімінің орынбасары қызметіне тағайындалған кезде, егістік алқаптың көлемі 250 мың гектарға дейін кеміген еді. Егістік науқанына тұқым әзір болмады. Құзырлы құрылымдар алдында мәселе көтеріліп, облыс бюджетінен ауыл-аймақ деңгейін көтеруге 1 млрд. теңге көлемінде қайтарымды қаражат бөлініп, шаруаларға қолдау жасалды. Төрт түлік санағы жүргізілді. Малдәрігерлік коммуналдық мекемесі құрылды. Облыстағы зауыттар арқылы ауыл шаруашылығына керекті қосалқы бөлшектер мен қондырғылар шығару жолға қойылды. Соның нәтижесінде 2004 жылы егістік көлемі 700 мың гектарға дейін ұлғайды.

Қазіргі уақытта облыс бойынша ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланылатын жерлерді суландыру-суғару жүйесін дамытуға назар аударылып жатқаны мәлім.

Мәселен, Киров-Шежін магистралді каналы қайтадан жаңғыртылуда. Енді Азынабай – Тайпақ су арнасын қалпына келтіру жоспарлануда. Біз Әбекеңнен ауыл шаруашылығын дамытудың күре тамыры – су арналары мен тоғандардың күтімі кенжелеп қалу себебін сұрадық. «Өңірдегі су магистральдеріне республикалық бюджеттен қаржы бөлінбей, ұзақ жылдар бойы күтімсіз қалғаны рас. 2001 жылы жобалық-сметалық құжаттамаларын жасақтатып, су арналарын жаңғыртуға үш жыл қатарынан 1 млрд. теңгеден қаражат аудартуға күш салдық. Мәселен, 450 млн. теңгеге Жәнібек ауданы аумағындағы арналарға Еділден су айдайтын сорғыларды жөндеттік. Көшім су арнасындағы тозған тоғандар қалпына келтірілді», – деп еске алды Абат Есенғалиев.

Осы ретте айта кетейік, 2000 жылдары біраз ауылға «болашағы жоқ» деген ат қойылып, айдар тағылды. Мемлекеттік оңтайландыру саясатының салқын лебі есті. Сол кезеңде атқамінерлер ауылдарды аралап, бұл мәселені тұрғындарға ашық айтуы тиіс болды. «Алдымен, шекараға таяу орналасқан ауылдардың жағдайын нығайтып алу керек болды. Бұл шешімнің стратегиялық мәні бар еді. Сондықтан кездесу өткен бірқатар ауылға көгілдір отын, су жеткізу, жаңа нысандар салу таяу уақытта қолға алынбайтынын, оған бюджет қаржысы жоқтығын ашық баяндадық. Мәселен, сол кезде Ақжайықтағы Жамбыл, Жәнібектегі Ақоба, Қазталовтағы Талдықұдық ауылдарының әлеуеті төмен еді», – дейді Абат Қадимұлы.

Өңірдегі кадр саясатын қалыптастыруға Абат Қадимұлының ықпалы аз болған жоқ. Есенғалиевтің шекпенінен шыққан, ел білетін азаматтардың біразы бүгінде басшылық қызметте жүр. Облыс әкімінің бірінші орынбасары Арман Өтеғұлов, облыстық жердің пайдаланылуы мен қорғалуын бақылау басқармасының басшысы Салауат Нұрғалиев, ҚР Ауыл шаруашылық министрлігінің Агроөнеркәсіп кешеніндегі мемлекеттік инспекция комитетінің БҚО-дағы аумақтық инспекциясының басшысы Лавр Хайретдинов, облыстық қоғамдық кеңестің төрағасы Ербол Салықов, Қазталов ауданының әкімі Абат Шыныбековтің және басқа да азаматтардың мансаптық өрлеу жолдарында кейіпкеріміздің қолтаңбасы жатыр. Абат Есенғалиев жергілікті маман кіндік қаны тамған өлке жұртшылығы алдында жауапкершілігі зор болатынын ерте түйсінетінін айтты.

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

«Орал өңірі»

Рахметолла СҮЙЕРБАЕВ, еңбек ардагері:

– 1984-1988 жылдары Қазталов аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы қызметін атқардым. Қазталовта еңбек еткен кезінде Абат Қадимұлы іскерлік қабілетімен бірден көзге түсті. 1983-86 жылдары “Бостандық” кеңшарын басқарды. Кеңшарда тұқым қоймасы, көпір, медпункт салынды. Іскер азаматтың болашағына сенім артып,  қолдау білдірдік. 1986 жылы Ақжайық аудандық агроөндірістік комитетінің төрағасы болды. Бірнеше жылдан кейін екеуміз еліміздің Жоғары кеңесінің депутаты болып сайландық. Мен Бөрлі, ол Қазталов ауданы атынан сайлауға түсті. Абат Есенғалиев өңірдегі ауыл шаруашылығы құрылымдарын қалпына келтіруге зор үлес қосты. Мәселен, сүт өндірумен айналысатын ірі шаруашылықтардың негізі қалануына ықпал етті.

Тұяқбай РЫСБЕКОВ, тарих ғылымдарының докторы, профессор:

– Біраз жыл басшы-лық қызметте болған Абат Есенғалиев – жарқын да жайдары мінезді, мәдениетті, жаны жайсаң, мәрт көңіл, адал, бекзат болмыс иесі. Тектілігі сөйлеген сөзінен, ісінен, тіпті, жүріс-тұрысынан аңғарылып тұрады. Абат Қадимұлы бес жыл бойы Орынбор қаласындағы Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу институтының (ВИМС) аспирантурасында сырттай оқып, 1994 жылы ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты атағын қорғады. Замандасым туралы «Егемен ел үшін еңбек еткен ерлер» кітабымда кеңінен жазғанмын. Абат Қадимұлы – «мен істедім» деп кеуде кермейтін, іскерлігі мен адамгершілігін көпшілік жоға-ры бағалайтын азамат.


Мемлекеттік бағдарламалар – партия бақылауында

Күні: , 20 рет оқылды


Кеше  «Нұр Отан»  партиясы  облыстық  филиалы  жанындағы саяси  кеңестің  кеңейтілген  отырысы өтті.  Онда  «Қазақстанның үшінші  жаңғыруы:  жаһандық  бәсекеге  қабілеттілік»  атты  Елбасы Жолдауынан  туындаған  міндеттер мен  партияның  сайлауалды бағдарламасының  орындалуы  талқыланды.  Шараға  партияның облыстық  филиалының  төрағасы,  облыс  әкімі Алтай  Көлгінов және  аумақтық  филиалдар  мен  бастауыш  партия  ұйымдарының төрағалары,  облыстық  мәслихаттағы  «Нұр  Отан»  фракциясының мүшелері  қатысты.


– Ел Президенті, «Нұр Отан» партиясының төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» Жолдауы ауқымында партияның облыстық филиалына жүктеген тапсырмалар толықтай орындалды. Биыл Жолдау аясында жаңғыру бірнеше бағытта жүргізілді. Конституциялық реформалар негізінде саяси жүйеге өзгерістер енгізілді. Яғни, билік тармақтарының құзыреттіліктері ауысты. Президент бірқатар өкілеттілікті заң шығарушы және атқарушы құрылымдарға табыстады. Экономикалық салада «Нұрлы жол» және «Нұрлы жер» бағдарламалары табысты жүзеге асуда. Қос бағдарлама ауқымында біздің облысқа 30 млрд. теңге бөлінді. Соның нәтижесінде 1700 жаңа жұмыс орны ашылды. Автожолдар жөнделіп, үйлер салынды. Тәуелсіздік мерекесі қарсаңында 95 нысан пайдалануға берілді. Нысандардың сапалы салынуын партияның аумақтық филиалдары бақылады. Рухани жаңғыру ауқымында алты бағыт бойынша жобалар іске қосылды. Жергілікті меценаттар жаңа жобаларды жүзеге асыруға қолдау білдіруде,  – деді кеңес отырысын ашқан Алтай Сейдірұлы.

Жиында баяндама жасаған партияның облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Серік Сүлейменнің айтуынша, Елбасының Жолдауын бұқараға кеңінен түсіндіру мақсатында  2700-ден астам шара өтті. Биылғы маусым айынан бастап жеті партиялық тыңдау ұйымдастырылды. Яғни, мемлекеттік және салалық бағдарламаларды іске асыруға бөлінген қаражаттың мақсатты және тиімді жұмсалуы талқыланды. Елбасы Жолдауында «Баршаға арналған тегін кәсіби білім» жобасын іске қосу қажеттігін көрсеткені мәлім. Облыста барлығы 38 колледж жұмыс істейді.  Олардың 27-сі – мемлекеттік, 11-і – жеке меншік. Колледждерде  білім алушылардың саны – 19,8 мың. 22 колледжде дуалдық білім жүйесі арқылы 1346 адам оқуда. Тегін оқытумен жұмыссыз жүрген жастар мен кәсіптік білімі жоқ  ересек  адамдар  қамтылуда.

Партияның саяси доктринасына сәйкес «Ардагерлерді ардақтайық!» және «Кедергісіз келешек» партиялық жобалары аясында 932 ҰОС және жалғызбасты тыл ардагеріне, екі мыңнан астам мүмкіндігі шектеулі жанға партияның аумақтық филиалдары мен бастауыш партия ұйымдары қолдау көрсетті. Облыстық филиал жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі қоғамдық кеңестерде жемқорлыққа қарсы күрес жайы талқыланды. Биыл қылмыстық жауапкершілікке тартылған 12 «нұротандық» партия қатарынан шығарылды, біреуі сөгіс алды. Партия жарғысының талаптарын бұзған 13 адам  жазаға  тартылды.

Басқосуда партияның қалалық және аудандық филиалдары төрағаларының есебі тыңдалды. Партияның Орал қалалық филиалының төрағасы Мұрат Мұқаевтың мәліметінше, шаһардағы 65 бастауыш партия ұйымы қатарында тоғыз мыңнан астам адам бар.

Жыл басында «Ардагерім – ардағым» акциясы барысында филиал қызметкерлері мен еріктілер ардагерлердің үйлерін аралады. Тексеру қорытындысы бойынша тоғыз соғыс ардагері мен 183 тыл еңбеккері әлеуметтік-медициналық көмекке мұқтаж екенін анықтады. «Кедергісіз келешек» жобасы аясында жұмыспен қамту орталығына жолыққан 186 мүмкіндігі шектеулі жанның 44-і тұрақты  жұмысқа  орналасты.

Саяси кеңес отырысында облыстық мәслихаттағы «Нұр Отан» партиясы фракциясының мүшелері, партияның сайлауалды бағдарламасының «Мемлекеттік қызмет көрсету» және «Аграрлық сектор» бағыттары бойынша партия тәлімгерлері Дина Галиметденова мен Нұрлан Серғалиевтің, партияның облыстық филиалы жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамдық кеңесінің төрағасы Асхат Иманғалиевтің және партиялық бақылау комиссиясының төрағасы Мәлік Құлшардың есебі тыңдалды.  Жиында «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалының саяси кеңесінің қаулылары қабылданды. Кейін «Нұр Отан» партиясының бағдарламалық бағыттарын жүзеге асыруға үлес қосқаны үшін бір топ азамат партия атынан төсбелгі және құрмет грамоталарымен марапатталды.

Нұртай  АЛТАЙҰЛЫ,

«Орал  өңірі»

Cуреттерді  түсірген  Темірболат  ТОҚМАМБЕТОВ


Жәнібекте 40 үй салынуда

Күні: , 26 рет оқылды

Бұл жайында Жәнібек ауданының әкімі Азамат Сафималиев өңірлік коммуникациялар қызметі өткізген брифингте айтты. Оның мәліметінше, «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша бюджеттен бөлінген 159 млн. 600 мың теңгеден астам қаражатқа аудан орталығында үш пәтерлі сегіз тұрғын үй салынып, 24 отбасы баспанамен қамтамасыз етілді. Биыл екі пәтерлі 40 үйдің құрылысы басталды. Келесі жылы 80 отбасы баспаналы болмақ.


Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы бойынша 787 млн. теңгеге Жәнібек және Қамысты ауылдарындағы ауыз су құбырлары толықтай жаңартылған. Жақсыбай ауылдық округіндегі Майтүбек пен Таудағы Жұмаев елді мекендеріне орта қысымдағы газ жеткізілген. Биыл Тәуелсіздік күні қарсаңында Ақоба ауылындағы мектеп жанынан спорт зал пайдалануға берілмек. Құрылыс жұмысына 61 млн. 890 мың 970 теңге қаржы бөлінген. Ауыл тұрғындарының жергілікті биліктен осы мәселенің шешімін табуды сұрағанына бірнеше жылдың жүзі болды. Сонымен қатар жыл ішінде Ақоба ауылдық округінде 393 млн. 583 мың теңгеге Әбділман және Соркөл жайылмалары қалпына келтірілді. Енді Ащыөзек өзені арқылы 3 мың гектар алқапқа 6 млн. текше метр су жиналады. Жайылым мен шабындықты көлдете суғару арқылы мал азығының мол қорын жасақтауға жағдай жасалды.

Аудан бойынша ауылшаруашылық мақсатта пайдалануға аумағы 797 мың гектарға жуық алқап берілген. Жыл басынан бері 11 шаруа қожалығы пайдаланбай отырған 13 956 га алқап жер қорына қайтарылған. Жәнібекте 39 864 ірі қара, 72 901 қой мен ешкі, 12 665 жылқы, 105 түйе бар. Ауданда 11 ауыл шаруашылығы кооперативі құрылды. Соның төртеуі мал бордақылаумен және тұқымдық түрлендірумен айналысуда. Кооперативтер мен шаруа қожалықтарына «Береке», «Сыба-ға», «Алтын асық», «Құлан» бағдарламалары ауқымында асыл тұқымды мал басын көбейткені үшін демеуқаржы бөлінуде. Аудан бойынша 189 ауылшаруашылық тауарын өндірушіге 353 млн. 288 мың теңге көлемінде демеуқаржы төленген.

Брифингте шағын және орта бизнес саласын дамыту жайы да айтылды. «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы ауқымында бір кәсіпкерге аутокөлікті жөндейтін кешен құрылысын жүргізуге 8 миллион теңге берілген. Жыл ішінде үш азық-түлік, бір шаруашылық дүкені, бір кафе пайдалануға берілді. Жәнібекте өндіріс өнімінің көлемі 1 млрд. 940 млн. тең-геге жуық болса, аудан экономикасына 2 млрд. 200 млн. теңгеден астам көлемінде инвестиция тартылған.

Аудандағы білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында мектептерде 43 жаңа кабинет ашылған. Ауданда он орта, екі негізгі, төрт бастауыш мектепте 2500-ге жуық оқушы білім алуда. «Бірқатар ау-дандарда мектеп-гимназия мен лицейлер бар. Біздің ауданның оқушылары осындай білім ордаларында оқуға тырысады. Сондықтан Жәнібекте білім ұясына лицей мәртебесін беру мәселесін тұрғындар жиі көтереді. Қазіргі уақытта аудан орталығындағы №1 мектепте тереңдетіліп оқытатын екі сынып ашылды. Оған қабылдауға дарынды балалар іріктелді. Мектепке бірден лицей мәртебесін беру мүмкін емес. Кешенді оқу бағдарламасын нығайту керек. Терең білім алатын сынып оқушылары түлеп ұшқанша, жоба нәтижесін зерделейміз. Балаларды қабылдау үшін мектеп жанындағы интернат ғимараты келесі жылы күрделі жөндеуден өткізіледі», – деді аудан әкімі Азамат Сафималиев. Оның айтуынша, биыл аудандағы тоғыз балабақшаға, екі мектеп-балабақша кешені мен он бір шағын орталыққа 881 бала қабылданған. Тегісшіл ауылында мемлекеттік-жеке меншік әріптестік аясында жергілікті инвестор 30 балаға арналған балабақша салуға бекінген.

Брифингте әлеуметтік, мәдениет және спорт салаларында атқарылған шараларға тоқтала келіп, аудан әкімі алдағы жылдары қолға алынатын іс-шаралар жоспарымен бөлісті. Мысалы, Ақобаға су құбырын тарту қолға алынып, Талов ауылының су жүйесі жаңғыртылады. Аудан орталығында 157 тұрғын баспана салатын алаң дайын тұр. Екі қабатты сегіз пә-терлі үй жөнделеді. Жәнібектегі 18 елді мекеннің 15-іне көгілдір отын жеткізілген. Келесі жылы Өнегеге табиғи газ барады. Қалған елді мекенге газ құбырын тарту экономикалық тұрғыда тиімсіз деп есептелінген. Аудан орталығының солтүстік бөлігіндегі тоғыз жаңа көшеге «ЖайықСтройПроект» ЖШС жол салмақ. Бұрыннан асфальтталған тоғыз көшенің жолы орташа жөнделеді деп күтілуде.

Аудан әкімі Азамат Сафималиев «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында 21,8 млн. теңгеге 15 жоба іске асырылатынын хабарлады. Жобаларды жергілікті кәсіпкерлер мен меценаттар қаржыландырады.

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

«Орал өңірі»

 

Алмагүл ЖАМПЕЙІСОВА, «Ақжайық» телеарнасы:

– Жәнібек – Ресеймен шекаралас аудан. Көрші елмен байланыс жолы қалай?

Азамат САФИМАЛИЕВ, аудан әкімі:

– Ресейдің Волгоград облысының Палласов, Новоузен аудандарымен және Саратовтың Питер ауданымен тығыз қарым-қатынастамыз. Әсіресе, Палласов ауданымен тауар айналымы ауқымды. Кәсіпкерлер арасындағы байланыс аясы кеңіп келеді. Жақында Волгоград облысынан келген кәсіпкерлер Жәнібекте сауда үйін ашқысы келетінін айтты. Қазіргі уақытта келіссөз жүргізілуде. Көрші елге қатынайтын үш бекеттің екеуі арқылы ірі тауар алып өтуге болмайтыны қиындық тудырып жатады. Дегенмен екі елдің кәсіпкерлері ынтымақтасып, жәрмеңкелер өткізуде. Ресей аудандарында биыл Жәнібек күндері аясында шаралар ұйымдастырылды. Рухани жаңғыру бойынша келесі жылы Ұлыстың ұлы күнін бірігіп тойлауды жоспарлаудамыз.

Манарбек КӨШӘЛИЕВ, «ТДК-42» телеарнасы:

– Ауданда мал басын дамытуға мемлекеттен мол қаржы бөлінуде. Бірақ саттыққа шығарылатын мал атаулы көрші облыстардағы Атырау, Ақтау қалаларына асырылады. Орал қаласындағы нарықты неге қамтамасыз етпеске?

Азамат САФИМАЛИЕВ, аудан әкімі:

– Мал басы көрші облыстарға тірілей саттыққа жіберілетіні рас. Ауданда «Мирхат и К» ауыл шаруашылығы кооперативі мал соятын цех пен тоңазытатын жабдық алуға қам жасауда. Кооператив басшылығы «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ-дан 36 млн. теңге несие алуға құжат дайындады. Ресейдің Палласов ауданынан келген бір кәсіпкер сатып алған малды сойып, етін тоңазытқан күйінде тасымалдап алғысы келеді. Соған байланысты келіссөз жүргізілуде. Аудан бойынша 15 мал сою қосыны бар. Шекараға жақын орналасқан Талов ауылында осындай қосын ашу қарастырылуда.


Жасанды интеллект дәрігер-маманды алмастырады

Күні: , 186 рет оқылды

Жақында Батыс Қазақстан жоғары медициналық колледжінде Америкалық денсаулық сақтау ассоциациясының мүшесі, дәрігер-ғалым Алмаз Шарман облыстағы денсаулық сақтау саласындағы мекеме-ұйымдардың басшыларымен кездесті.


— Оралдағы медициналық колледж – ұзақ жыл бойына өзіндік дәстүрін қалыптастырған, сапалы мамандар дайындауға әлеуетті білім беру ұйымы. Дегенмен еліміз бойынша алда заман талабына сай жаңғыртылған ірі медициналық құрылымды қалыптастыру міндеті тұр. Әлемде көптеген елдер индустриалды қоғамын құрса, енді инновациялық экономиканы дамытуға көңіл бөлуде. Дамыған елдер ұзақ мерзімді постмодернистік кезеңге қадам басуға дайындалуда. Яғни жасанды интеллект пен цифрлық технологиялар жетілдірілуде. 1991 жылдан бастап АҚШ-та еңбек еткенде интернет жүйесімен алғаш таныстым. Содан елімізде тұңғыш телемедициналық кешен ашу идеясы ойға оралды. Бірақ сол кезеңде технология жетіспеушілігіне байланысты ол идеяны бірден жүзеге асыру мүмкін болмады. 2008 жылы Қазақстандағы ұлттық медициналық холдингтің басқарма төрағасы болып тағандайылғаннан кейінгі мерзім мен үшін жемісті кезең болды. Астанада заманауи ауруханалар желісі салынды. 2012 жылы холдингтің ана мен бала орталығы JCI халықаралақ аккредитация жүйесіне қол жеткізді. Одан бөлек, елімізде тұңғыш рет ауруханалар мен клиникаларды корпоративті басқару жүзеге асты. Кейін кардио және нейро-хирургиялық орталықтар ашылды.

Әлемде қазіргі уақытта 3 миллиондай адам медицина саласында қызмет етеді. Қолданыста 6 мыңдай дәрі-дәрмек түрі бар.

14 мыңға жуық ауру түрі анықталған. Әрбір дертті зерттеу, емдеу жүйесі – бөлек сала, бөлек ғылым. Еліміз бойынша ауруға қойылатын диагноздың 40 пайызы нақты емес болып шығады. АҚШ-та да бұл мәселе өзекті. Мәселен, штаттардағы жергілікті мамандар қойған диагноз қорытындыларының 25 пайызын орталық клиникадағы жетекші дәрігерлер мақұлдамайды. Қазіргі уақытта науқасты емдеуді дұрыс жүргізу, тіпті түпкілікті шешімді емделушінің өзі қабылдай алатын деңгейге жеткізу жолдары зерттелуде. Оның бәрі – технологияға байланысты. Соңғы кезде шалғайға жүк тасымалдайтын машиналарды компьютер арқылы басқару жүйесі сынақтан өтуде. Ірі компаниялар жүргізушісіз такси қызметін енгізуді жоспарлауда. Үш-төрт жылдан кейін Америкада көлік жүргізетін мамандық жойылатын болады. Компьютерлік диагностика қазіргі уақытта рентген түсірілімдерін «оқып», ауруға қатысты өздігінен ғылыми болжам жасай алады. Көптеген фармацевтикалық компания жасанды интеллектерді белсенді пайдалануда. Бір жыл бұрын елімізде гарвардтық клиника әзірлеген бағдарламаны сынақтан өткіздік. Бағдарлама бойынша томографиядан өткен 800-ден астам емделушінің түсіріліміне Ұлттық хирургия орталығының мамандары мен шымкенттік дәрігерлер талдама жасады. Бірақ компьютер арқылы талдама жасалған түсірілімдер қорытындысы әлдеқайда нақты екені белгілі болды. Технологияның қарқынды дамуына байланысты көлік жүргізу мамандығы секілді, уақыт өте, медицина саласында радиолог, анестезиологтар қажет болмай қалуы мүмкін, – деген Алмаз Шарман жаңа технологияларға бетбұрыс жасаудың маңызын түсіндірді.

Басқосуда облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Қанат Төсекбаев облыстағы медициналық ұйымдардың 80 пайызы жаңа құрылғылармен жабдықталғанын айтты. Бірақ кейбір ауруханалар мен емханалардағы мамандар сол құрылғыларды пайдалана алмайды. Дәрігер-мамандардың тұрақтамауы да өзекті мәселе болуда. Соған байланысты көптеген тұрғын ем алу үшін Ресейдің Орынбор және Самара облыстарына барады екен. Олардың 80 пайызы онкологиялық дертке байланысты тексеруден өтеді. Басқарма басшысы жергілікті емдеу мекемелері автономды жүйеге ауысып жатқанын хабарлады. «Алматыдағы ірі емдеу орталықтары мен біздің облыстағы медициналық колледж арасында байланыс орнатылуына мүдделіміз», – деді Қанат Төсекбаев. Халықаралық денсаулық сақтау саласының маманы Алмаз Шарман басқосуда қатысушылардың сұрақтарына жауап берді.

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

«Орал өңірі»


«Атамекеніміздің алдындағы перзенттік парызымызды өтейтін уақыт жетті»

Күні: , 71 рет оқылды

Кеше Назарбаев зияткерлік мектебінде «Туған өлке – тірегім» форумы аясында ашық пікірталас алаңы шарасы өтті. ТЕDTalks форматында болған шараға облыс әкімі Алтай Көлгінов, біздің танымал жерлестеріміз Парламент Сенатының депутаты Бірғаным Әйтімова, альпинист Мақсот Жұмаев, өнер қайраткері, әзілсықақшы Тұрсынбек Қабатов, «Қазақстан – 2050» қозғалысының жетекшісі, кәсіпкер Мұхтар Манкеев, «Қазақстанның 100 жаңа есімі» жобасына енген өнерпаз Саида Қалықова қатысты. Сондай-ақ бұл жиынға саясаткер, сарапшы Саясат Нұрбек, Нұрлан Өтешев те арнайы келді.


Шараны ашқан облыс әкімі шақыруды қабыл алып, Ақ Жайыққа келген жерлестерімізге, қонақтарға ризашылығын білдіріп, Елбасымыз «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасында білімнің салтанат құруына ерекше тоқталғанын жеткізді. Сол себепті бұл пікірталас алаңы Назарбаев зияткерлік мектебінде өткізіліп отыр.

– Білімнің салтанат құруы үшін мектептер заман талабына сай, олардың материалдық-техникалық базасы мықты, педагог кадрлардың біліктілік деңгейі жоғары болуы керек. Бұл бағытта облысымызда тиісті іс-шаралар жүріп жатыр.

Тек биылдың өзінде 24 білім мекемесі салынып, пайдалануға берілуде. Ғимарат тұрғызғаннан кейін онда сапалы білім берілуі тиіс қой. Ол да жоспарға сай атқарылуда. Мен өзім осы Назарбаев мектебінің қамқоршылық кеңесі-нің мүшесі болып табыламын. Сол себепті оқу жылы ішінде бұл мектепке қана емес, өңірдегі басқа да білім ұяларына барып, түрлі шараларға қатысуға тырысамын. Шынымды айтсам, мұндай кездесулер өте қызықты өтеді. Оқушылардың білім дәрежесінің жоғары екенін байқаймын. Таяуда ешкімге айтпастан дарынды балаларға арналған мамандандырылған С. Сейфуллин атындағы №11 облыстық қазақ мектепинтернат кешеніне бардым. Алдын ала айтсаң, мектеп әкімшілігі дайындалып, оқушыларға «мынадай сұрақ қой, былай істе» деп, біраз әуре-сарсаңға түсері анық. Сөйтіп «Рухани жаңғыру» аясында оқушылармен кездесіп, үш тілде ашық, емен-жарқын жүздестік, маған өте ұнады. Жалпы батысқазақстандықтар жоғары оқу сапасымен ерекшеленеді. Осынау жетістік бірінші кезекте біздің педагогтарымыздың еңбегі. Біз осы деңгейден төмен түспеуіміз қажет.

Мен бүгінгі шараға өзімнің оқитын кітаптарымды да алып келдім. Кітап оқуға уақыт жоқ деген сөз – өтірік. Ниет болса, уақыт табылады. Әрине, бірінші кезекте жұмыс қой. Әркімнің атқарар өз міндеті бар. Дегенмен кітап оқуға уақыт табуға болады. Шетелге бара жатқан достарым кейде не әкелейін деп сұрағанда кітап қосып жіберемін. Әкелгеннен соң қызыға оқимын. Мен көбіне іссапарға шыққанда жолда, әуежайларда кітапқа бас қоямын, – деген Алтай Сейдірұлы өзі тұрақты оқитын кітаптарын көрмеге қойып, әрқайсысына бөлек-бөлек шолу жасап таныстырып шықты. Олардың ішінде Абайдың, Елбасымыздың және шетелдік ойшылдардың, саясаткерлердің, экономистердің еңбектері бар.

Содан кейін сөз алған ҚР Парламент Сенатының депутаты Бірғаным Әйтімова Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын алғаш оқып шыққанда үлкен әсер алғанын жеткізді. Сол кезде бұрын Білім министрі болып жүргенінде жағдайы бар азаматтарға мешітпен бірге мектеп те салуға көңіл бөлейікші деп өтініш жасаған кездерінің есіне түскенін де баяндады. Ол кездерде туған жеріне, туған өлкесіне бір жақсылық жасаса, мұны жерлестік, рушылдық деп қабылдап, сыпсың сөздердің болғаны да жасырын емес. Мемлекет басшысының бұл бағдарламалық мақаласы осындай келеңсіздіктердің тамырына балта шабары хақ. Яғни бұған дейін Президентіміз қазақстандықтардың еңбек етіп, ақша тауып, дәулетін арттыруына мүмкіндік берсе, енді осы жинаған қаржысының бір бөлігін туған жердің, атамекеннің алдындағы азаматтық парызын өтеуге жол ашып беріп отыр. Сондықтан кеше сабақ беріп, біздің осындай жағдайға жетуімізге себепші болған, қазір ауылдағы зейнеткердің біріне айналған мұғаліміміздің үйінің шатырын жөндесек, не көп жыл көрші болып, жақсылығын аямаған көрші-көлемге су не газ тартып берсек, болмаса ауылымызға жол, көпір салуға немесе мектепке, балабақшаға заманауи сыныптар ашуға көмек көрсетсек, нұр үстіне нұр емес пе?! Туған жерге деген махаббатты құр сөзбен емес, нақты іспен көрсететін уақыт жетті!

– Жаңа мен облыс әкімінің үш тілде мүдірмей сөйлеген сөзін тыңдап, шетелден алған жоғары білім деңгейін, заманауи ой-өрісін, креативтілігін көріп жан дүниемді мақтаныш сезімі кернеді. Ал кітаптарының тұрсаукері тіптен тамаша болды. Міне, осындай оқыған-тоқығаны мол іскер жастың туған өңіріме басшылық жасауы мен үшін үлкен қуаныш, – деді Бірғаным Сарықызы.

Пікірталас барысында көпшілік демін ішіне ала тыңдаған спикерлердің бірі – Саясат Нұрбек болды. Ол «Рухани жаңғыру» бағдарламасындағы бәсекеге қабілеттілік, білім турасында әңгіме өрбітті. Оның айтуынша, қазақ халқының рухани жаңғыруының тарихы тереңде. Кәрі тарих қойнауында қаншама соғыс, қырғын, түрлі оқиғалар болды, қаншама ұлт жойылып кетті. Ал қазақ соның бәрінен аман шықты. Бұл геосаяси, геоэкономикалық өзгерістерге дайын болып, қиыннан қиыстырып жол тауып, бүгінге дейін жетуіміздің бір көрінісі.

– Қазір әлем қатты өзгерді. Дүниежүзінде үш топқа бөлінетін мемлекеттер қалды. Бірінші топқа үлкен технологиялық толқындар әкелетін, яғни технологиялық өзгерістер жасайтын елдер жатады. Оған АҚШ, Қытай, Ұлыбритания сынды мемлекеттерді кіргізуге болады. Екінші топқа енетіндер бұл – технологиялық өзгерістер шыққаннан соң оларды жедел әрі тиімді пайдаланып, өздері пайда көретін мемлекеттер. Мәселен, бұл санатқа Оңтүстік Корея сынды елдер кіреді. Бұл елдің интеллектуалды әлеуеті жоғары. Сол себепті технологиялық өзгеріске қарап түрлі жерде өз нарықтарын қалыптастырады. Бүгінде Оңтүстік Кореяның ІЖӨ көлемі 1,7 трлн. доллар. Ал үлкен держава, жер көлемі үлкен, халық саны көп, инфрақұрылымы дамыған, табиғи қазба байлығы мол Ресейдің ІЖӨ 1,5 трлн. доллар. Яғни шағын ғана Оңтүстік Корея Ресейден бірнеше есе көп өнім өндіріп, жұмыс ұсынып отыр. Технологиялық не интеллектуалды әлеуеті төмен елдер үшінші топтың еншісінде. Олар желкенсіз қайық секілді. Қай жақтан толқын соқса, сол жаққа қарай тербеліп кете береді. Бұл мемлекеттер технологиялық өзгерістерге амалсыз көндігеді. Басқа жол жоқ. Сол себепті Елбасы 2010 жылдан бастап республикамызда интеллектуалды технологиялық үрдісті дамыту туралы айтып келе жатыр.

Бүгінгі таңда бұл мәселенің өзектілігі тіптен артты, – деген Саясат Нұрбек мемлекетіміздің бұл бағытта көштен қалмауы үшін қазақстандықтардың заман талабына сай жаңғыруы қажеттілігін атап өтті.

Ортаға шыққанда көпшілік қошеметпен қарсы алған танымал жерлесіміз Тұрсынбек Қабатов рухани жаңғыруды стереотипті жою ретінде қабылдайтынын айтты. Ұлтымыздың бойындағы кешігу, өзгені кекету, еріншектік, артық сөйлеу сынды рухани дерттерді емдеу үшін жасалған шара.

– Қазір бізде мындай бір стереотип бар. Кім Елбасын, ел тізгінін ұстаған азаматтарды жамандаса, Үкіметті сынаса, әкімге қарсы шықса, сол батыр. Ал мақтасаң «ой, бұл жағымпаз» деп шыға келеді. Біз осындай қылықтардан арылуымыз керек, – деді Тұрсынбек Қабатов. – Бұрын түрлі бағдарламалар шыққанда қасында міндетті түрде орысша аудармасы болатын еді. Мұнда жоқ. Ол орысша да «Рухани жаңғыру». Таяуда бір орыс отандасымыздан Елбасымыздың осы бағдарламалық мақаласының аудармасын сұрасам, ол «разноцветный беркут» деп жауап берді. Мейлің жыла, мейлің күл… Бүгін өзімнің туған өлкеме, мынадай әдемі мектепке, тамаша шараға келіп, қуанып отырмын. Сахнада, қабырғалардағы безендірулерде бірде-бір орыс сөзі жоқ. Мұның өзі рухани жаңғыру!»

Шара барысында сондай-ақ даңқты жерлесіміз, альпинист Мақсот Жұмаев, Мұхтар Манкеев, Нұрлан Өтешев те аталмыш бағдарлама турасында өз ойларын айтып, соның аясында атқарып жатқан іс-шаралары жөнінде пікір өрбітті.

* * *

Қадыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығында және Оқушылар сарайында «Туған өлкем – тірегім» форумы аясында оқыту семинарлары өтті. Республикалық жобалық офистен арнайы келген бас менеджерлер Бауыржан Ерешов, Екатерина Шугрева, Нұрлан Өтешов «Рухани жаңғыру» бағдарламасының маңыздылығы жөнінде насихат жұмыстарын жүргізді.

Оқыту семинарларына аудан, қаладан білім, мәдениет, спортқа жауапты мамандарға қоса, осы саланың жетекші мамандары барлығы 150-ге жуық адам қатысты. «Рухани жаңғыру» бағдарламасының төрт құрамдас бөлігінің бірі «Рухани қазына» бағдарламасы туған өлкенің салт-дәстүрлеріне, тарих пен мәдениетіне құрмет тұтып, қызығушылық туғызу мақсатында жасалғандығы жөнінде сөз қозғаған Екатерина Шугрева ауылдардағы кітапхананы модернизациялаудың жастар үшін тиімді екендігін ерекше атап өтті. «Болашақ» корпоратив қорының директоры, облыстық мәслихаттың депутаты Салтанат Тұманбаева кәсіби қабілеттілікті арттыру, жас мамандарды дайындау бойынша бұған дейін 7 семинар өткендігін тілге тиек етті.

– «Рухани жаңғыру» бағдарламасының өзі «Тәрбие және білім», «Атамекен», «Рухани қазына», «Ақпарат толқыны» деп аталатын төрт құрамдас бөліктен тұрады. Ұйымдастырып жатқан оқыту семинарларында аталған бағдарламалардың маңыздылығы, негізгі индикаторлары жөнінде кеңінен мәлімет берілуде. Біз өңіріміздегі қызметкерлерді өзге қалаларға жібергеннен гөрі, Астана, Алматы қалаларынан мамандар шақырып, жергілікті қызметкерлерді оқытып алғанды жөн санаймыз, – дейді Салтанат Асқарқызы.

* * *

Кеше Орал қаласындағы салтанат сарайында «Жомарт жүрек – 2017» меценаттар форумы өтті. Форум басталмас бұрын Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласындағы «Туған жер» бағдарламасы ауқымында келесі жылы облыста жүзеге асатын жобалар көрмесі болды. Орал қаласы мен аудан әкімдері форумға қатысушыларды жобалар барысымен таныстырды. Біздің аймақта 1230-ға жуық меценат бар. Олар биылғы жыл ішінде 851 қайырымдылық шарасына қолдау көрсеткен. Соның нәтижесінде 12 200-ден астам адамға 136 млн. теңге көлемінде қайырымдылық көмегі жасалған.

– «Туған жер» бағдарламасы ауқымында 600-ден астам жоба ұсынылды. Көрмеге соның 260-тан астамын іріктедік. Жыл соңына дейін ұсынылатын жобалар саны көбейеді деп күтілуде. «Рухани жаңғыру» аясында еліміз бойынша «Жомарт жүрек – 2017» меценттар форумы Орал қаласында алғаш ұйымдастырылуда. Туған жерін абаттандыруға кез келген азамат үлес қоса алады. Олардың қаражаты «Ақжайық» қорына жиналады, – деді көрме кезінде облыстық «Рухани жаңғыру» жобалық кеңсесінің жетекшісі Салтанат Тұманбаева.

Облыс әкімі Алтай Көлгінов форумға қатысушылармен бірге көрмеде ұсынылған жобалармен танысты. Мысалы, 2018 жылы Зеленов ауданының Январцев ауылында жеке кәсіпкер В. Середаның демеушілігімен 7 млн. теңгеге спорт алаңы салынбақ. Бөкей ордасы ауданында өлкетану бағытында энциклопедия жарық көрмек. Тасқаланың Ақтау ауылындағы мектеп түлектері 1,5 млн. теңгеге күрес залын ашуға бекінген. Жаңақала ауданындағы Мәстексай ауылы жанынан ағатын Қараөзен бойындағы түбекке салынатын саябақты «Нұртем» ЖШС қаржыландырмақ. «Караванный путь» ЖШС директоры Замир Ықсанов Орал қаласында 565 млн. теңгеге жүзу бассейнінің құрылысын қолға алуды жоспарлаған.

Көрмеден кейін «Жомарт жүрек – 2017» меценаттар форумы басталды. Форумға арнайы келген меймандар арасында ҚР Парламенті Сенатының әлеуметтік-мәдени даму және ғылым комитетінің төрайымы Бірғаным Әйтімова, Сенат депутаты Нариман Төреғалиев, әлемге танымал скрипкашы Марат Бисенғалиев, «100 жаңа тұлға» жобасына есімдері енген пианист Саида Қалықова, ҚазИИТУ ғылыми-білім кешенінің құрылтайшысы Ақсерік Әйтімов, Зеленов аудандық ауруханасының медбикесі Елена Шушлебина болды.

– Мемлекет басшысы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында «Туған жер» бағдарламасы жалпы ұлттық патрио-тизмнің нағыз өзегіне айналады» деп айшықтап берді. Әрбір Қа-зақстан азаматы үшін туған жерінің көсегесін көгертуге атсалысу – парыз. Халқымызда «Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын» деген сөз бар. Осы игі істі асыруда бүгінде батысқазақстан-дықтар да шет қалмады. Рухани жаңғыру аясында биыл облыста 2,5 млрд. теңгеге 62 жоба жүзеге асты. Оның ішінде, жетеуі – білім, біреуі – денсаулық сақтау, оны – инфрақұрылым нысандарын, тоғыз жоба спорт саласын дамытуға бағытталды. Яғни, екі мәдениет үйі жөнделсе, 16 шағын сәулеттік нысан мен ескерткіш орнатылды. 13 қайырымдылық шарасы ұйымдастырылды, – деді форумда облыс әкімі Алтай Көлгінов. Облыс әкімі қоғам алдындағы әлеуметтік жауапкершілігін сезіне түскен бизнес-қауымдастық өкілдері мемлекеттің дамуына өз үлестерін қосуда екенін айтты. Мысалы, облыс орталығында жеке кәсіпкер Александр Аитов 178 млн. теңгеге спорт кешенін тұрғызды. Қазталовта «Дархан» ШҚ-ның жетекшісі Нұрлыбай Жолдыбаев фельдшерлік амбулаторияның жаңаруына көмектесіп, қажетті құрылғылармен жабдықтады. Тәуелсіздік күні қарсаңында кәсіпкер Мұратбек Мұхамбедиевтің демеушілігімен «Рухани жаңғыру» музейі ашылады деп жоспарлануда. «Samruk-Kazyna Trust» қоры да әлеуметтік жобаларды жүзеге асыруға мұрындық болуда.

«Рухани жаңғыру» аясында туған жерге деген сүйіспеншілігін нақты істермен дәлелдеуге құштар азаматтар көбеюде. Жомарт жерлестеріміз биыл 1,6 млрд. теңгені «Ақжайық» қорына аударған. Келесі жылы осы қаражатқа біраз жоба жүзеге аспақ. Форумда ҚР Парламенті Сенатының әлеуметтік-мәдени даму және ғылым комитетінің төрайымы Бірғаным Әйтімова өңірдің дамуына үлес қосуды мақсат еткен меценаттар көбейе түсетініне сенім білдірді.

Айта кетейік, «Туған жер» бағдарламасы бойынша облыста үш ірі нысан бой көтереді. Облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов пен Орал қаласының әкімі Мұрат Мұқаев осы жобалар барысымен таныстырды. Келесі жылы Орал қаласының маңындағы «Жайық қалашығын» ашық аспан музейіне айналдыру жоспарлануда. Оның кіреберісінде салтанатты ғимарат салынады. Қаланың мәдениет және демалыс саябағында «Қазақстанның киелі жерлерінің картасы» кешені ашылмақ. Яғни, Шаған өзені бойында Астана қаласындағы «Атамекен» Қазақстанның картасы» этно-мемориалдық кешені үлгісінде ауқымды жұмыс жүргізіледі. Онда еліміздегі киелі нысандардың үлгілері орналастырылады. Сонымен қатар шаһарда заманауи үлгіде мүгедек балаларды оңалтуға арналған облыстық орталық салынбақ.

Форумда бір топ меценат «Жомарт жүрек – 2017» аталымымен және облыс әкімінің алғысхатымен марапатталды. Олардың арасында ірі кәсіпорындар мен құрылыс комбинаттарының басшылары, жеке кәсіпкерлер мен жергілікті мәслихат депутаттары бар. ҚР альпинистер құрамасының капитаны, әлем бойынша биіктігі сегіз мың метрден асатын 14 таудың шыңын бағындырған жерлесіміз Мақсұт Жұмаев «Батыс Қазақстан облысының құрметті азаматы» атағын иеленді.

Сәкен ӘБІЛХАЛЫҚОВ,

Гүлжамал ЖОЛДЫҒАЛИ,

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

«Орал өңірі»


Триаж жүйесі іске қосылды

Күні: , 31 рет оқылды


Облыстық  клиникалық  аурухананың  ғимаратында  қараша айында  триаж  жүйесі  негізінде  қабылдау  қызметі  іске  қосылды. Желтоқсанның  6-сы  күні «Emergency room», яғни  «Жедел  жәрдем»  бөлмесі  ресми  түрде  таныстырылды.  Бөлмеге  пердемен  бөлінген  алты  кереует  қойылған.


Ғимараттың кіреберісінен бастап еденге жасыл, сары және қызыл жолақтар белгіленген. Жасыл жолақ жоспарлы түрде тексерілуге келгендерге бағыт сілтейді. Сары мен қызыл белгілер дәліз бойында бірлесіп келіп, орта және ауыр дәрежедегі науқастарды шұғыл қабылдайтын аймақтарға бағыттайды. Ем қабылдаушыларға бригада құрамындағы бес хирург қызмет көрсетеді. Науқастардың жай-күйін бақылап отыратын медбике ыңғайлы жерге орналасқан. Шұғыл жағдайда қабылданғандарға диагноз қойылып, алғашқы көмек көрсетіледі. Ол үшін қажетті құрылғылар жинақталған. Мәселен, облыстық кардиологиялық орталық мамандарынан онлайн-байланыс арқылы шұғыл кеңес алуға болатын  ЭКГ құрылғысы дайын тұр. Сонымен қатар  жан-жақты пайдалануға ыңғайлы кереует (каталка) пен науқастарды тасымалдайтын қоларба бар.

– ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің №450 бұйрығына сәйкес клиникалық ауруханада халықаралық деңгейге сәйкес қабылдау бөлмесі ашылды. Онда науқасқа бірнеше дәрігер шұғыл көмек көрсетеді. Бұл – ауруханадағы кезек мәселесін шешуге және келушілер мен ақжелеңділердің уақытын үнемдеуге арналған. Жоспарлы түрде тексеріске келген тұрғындарды қабылдау бөлек жүргізіле береді. Триаж-іріктеу жүйесін алдағы уақытта басқа да ауруханаларға енгіземіз. Келесі жылы қабылдау бөлмесінің дәрігері деген жаңа маман даярлау жоспарда бар. Ондай маман  барлық науқасқа алғашқы көмек көрсете алуға қабілетті, біліктілігі зор, әмбебап болуы керек, – деді облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Қанат Төсекбаев.

Айта кетейік, клиникалық аурухана тәулігіне 200-дей науқасты қабылдайды. Орташа есеппен алғанда, күніне елуден астам адамға әр түрлі дәрежеде ота жасалады екен. Өткен тәулікте қаралуға келген 160-тай адамның 85-іне стационарлы ем жасауға шешім қабылданған. Қаралуға келгендердің ауру белгілері әр түрлі. Мысалы, бірі жарақат алса, бірі жүрек  дертімен  қабылданған.

Нұртай   АЛТАЙҰЛЫ


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика