Тег: ‘Нұртай ТЕКЕБАЕВ’


Айбар ЖАҢАБАЕВ: «Бұл ісімнің заңсыз екенін мойындаймын»

Күні: , 194 рет оқылды

Шілденің  12-сі  күні  БҚО  әдеп жөніндегі  кеңесінің  кезекті отырысында  Зеленов  ауданы Рубежин  ауылының  әкімі  А. Жаңабаевқа  қатысты  тәртіптік  іс  материалы  қаралды.

ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі облыстық департаментінің мемлекеттік қызмет саласын бақылау басқармасының бас маманы Думан Ермановтың мәліметінше, ауыл әкімі қарауындағы қызметкерлердің іссапар қаражатынан екі жыл бойына бес мың теңгеден қаржы жинап отырған. Бұл  қаражаттың нақты әкімшілік қажеттілігіне жұмсалған-жұмсалмағаны беймәлім. «Мемлекеттік қызмет туралы» ҚР заңының 52-бабы мен 1-тармағы бойынша мемлекеттiк қызметшілерге ҚР Үкiметi айқындайтын тәртiппен қызметтiк iссапарларға арналған шығыстары өтеледi. Әкім мемлекеттік қызметшілер құқын бұзып, олардан заңсыз жолмен қаржы жинаған. 2018 жылғы сәуірдің 9-ында ауыл әкімі аппаратының бас маманынан бес мың теңге жинағаны анықталды. Тексеру барысында куәгер ретінде жауап алынған бас маман, бухгалтер Аймурзиев аппарат қызметкерлерінен ақша жиналатынын растады. Әкімшіліктің «Ford Mondeo» қызметтік көлігінің жүргізушісі Байғазиев бірнеше мәрте өз еркімен 5 мың теңгеден бухгалтерге ақша бергенін айтты. Оған бұл қаржы қаладан газет тасуға және интернет модеміне бірлік салуға, көлікті жөндеуге жұмсалатыны түсіндірілген. Бас маман Әбікешевтің сөзінше, Айбар Жаңабаев 2015 жылы желтоқсан айынан бастап әкім болып тағайындалғалы мемлекеттік қызметшілердің іссапар ақысынан қаржы жинау басталған. Куәгерлер мен алдын ала тексеру материалы есебінше іссапар қаражатынан шамамен 190 мың теңге жиналған. Осы жерде басын ашып айта кетелік, жиналған қаражат ауыл әкімінің жеке мүддесіне емес, ауыл әкімі аппаратының ортақ шаруасына жұмсалғандығы анықталған. Сөйте тұра, ауыл әкімінің қарауындағылардан ақша жинауы  заңға  қайшы  әрекет.

– Әкім болып келгеннен кейін бір маман үш интернет модеміне өз қалтасынан ылғи ақша салып отыратынын айтып шағымданды. Сосын ұжымды жинап, ортақ қаражат шығарып отыруды ұсындым. Сонымен қатар  қызметтік көлік жиі бұзылатын болған соң, жөндетуге тура келеді. Бұл ісімнің заңсыз екенін мойындаймын, – деді Айбар Жаңабаев.

– Сіз әкімсіз. Ұжым ұсынысыңызды заңды бұйрық ретінде қабылдайды. Басшыға кім қарсы шығады?! Оларды қорғаудың орнына құқығын бұзып отырсыз, – деді ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің облыстық департаментінің басшысы, әдеп кеңесінің төрағасы Болат Исақов. Әдеп жөніндегі кеңес мүшелері Зеленов ауданының әкімі Асхат Шахаровқа Рубежин ауылының әкімі Айбар Жаңабаевты мемлекеттік қызметке кір келтіретін заңға қайшы әрекетке жол бергені үшін атқаратын лауазымына толық сәйкес еместігі жөнінде әкімшілік шараға тарту жөнінде ұсыныс хат жолдауды мақұлдады.

Кеңес отырысында көліктегі қоғамдық денсаулық сақтау департаменті Орал бөлімшелік қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Айтқали Батыровтың тәртіптік ісі қаралды. Орал көлік прокуратурасының өкілі Шаһзада Әлібекованың түсіндіруінше, биылғы мамыр айында Орал бөлімшелік қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы Оралдан басқа қалаларға қатынайтын пойыздарды тексеру барысында жыл басынан алты әкімшілік іс қозғаған. Наурыз айында Орал – Алматы бағытында жүретін жолаушылар пойызын тексеріп, акт құжатында ішек құртының бактериясы табылуына қатысты төрт фактіні және басқа да бұзушылықтарды көрсеткен. Сол  үшін жолсерікті ғана жауапқа тартып,  оған  айыппұл  салған.

– Арнайы қолғап болмағаны, су шүмегінің бұзылғаны немесе басқа бұзушылықтар болғаны үшін неге жолсеріктер ғана кінәлі? Тексерушілер ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық кодексіне сәйкес, хаттама толтырған кезде жауапқа тартылғандарға, жеті күн ішінде төлеген жағдайда айыппұлдың 50 пайызын ғана өтеуге болатынын түсіндірмеген. Және бактерияның табылуына байланысты кешенді тексеру жүргізіп, заңды және лауазымды тұлғаларды, мәселен, бұл іске жауапты «Жолаушылар тасымалы» АҚ басшылығын жауапқа тартуды ұсынбаған.

Яғни тексеру жүйелі ұйымдастырылмаған, – деді Шаһзада Әлібекова.

Орал бөлімшелік қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Айтқали Батыров басқарма мамандары пойызды бір сағат ішінде тексеріп үлгермейтінін айтып ақталды.

– Мемлекеттік қызметші өзінің міндетін тиімді атқарып, жұмыс уақытын дұрыс ұйымдастыра білуі тиіс. Сондықтан ұжым қызметкерлерін жауапты іске жүйелі жұмылдырмай, міндетіне салғырт қарағаны үшін Айтқали Батыровқа қатаң сөгіс ретінде ескерту беруге ұсыныс жасаймын, – деді облыстық әдеп кеңесінің төрағасы Болат Исақов. Төраға ұсынысын кеңес мүшелері  бірауыздан  қолдады.

Кеңес отырысында Орал қаласының әкімі Мұрат Мұқаев жер телімдерін бөлуді заңға сәйкес жетілдіру және бұл үрдіске жариялық пен ашықтық сипат беруді қамтамасыз ету бағытында атқарылып жатырған жұмыстар жөнінде баяндады. Сонымен қатар осы жиында әдеп кеңесінің төрағасы Болат Исақов облыстық қоғамдық денсаулық сақтау департаменті басшысының орынбасары, осы мекемедегі тәртіптік комиссияның төрағасы Нұрлыбек Мұсаевқа тәртіптік комиссияның жұмысын жетілдіруді және сыбайлас жемқорлыққа жол бермейтін жұмыстарды  ширатуды   тапсырды.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»


Жәнібектің Жанары

Күні: , 754 рет оқылды

Жәнібек ауданының орталығы жылдан жылға көркейіп, мекеме ғимараттары әрленіп, әлеуметтік нысандар көбеюде. Ауылға келгендерді қош алатын Ғұмар Қараш көшесінің бойы күнде қарбалас. Әсіресе, «Қазпошта» мекемесі, «Бәйтерек» бой түзеген орталық алаң, қос базар маңы қайнаған тірлік.

Ауыл ішінде ерсіліқарсылы ағылған жұртшылық арасында «шайтан арбаны» тізгіндегендер де жиі ұшырасады. Жәнібектіктер велосипедті тұрмыс қажеттілігіне ғана пайдаланбай, қызметтік көлікке айналдырып үлгерген. «Шайтан арбаны» ерттеп мінгеніне қысылып-қымтырылмай, қайта қарапайым болмысымен велосипедпен жүруді қолдап-қуаттайтын, шенеунік есебіне кіргенімен, халық шекпенінен шыққанын ұмытпайтын жандар бар. Солардың бірі – Жәнібек аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы Жанар  Қошанова.

Жанар Диясқызының өмірі мемлекеттік қызметпен біте қайнасқан. Тоқсаныншы жылдардың тоқырау кезеңінде де ауданда атқамінер азаматтармен бірге еңбек етті. Еңбек жолында бірнеше салада басшылық қызмет атқарды. Қазіргі уақытта ішкі саясат бөліміне екінші мәрте басшы болып оралды. Саяси салмағы басым, аудандағы барлық қоғамдық-әлеуметтік мәселемен тығыз байланысты саланың суығына тоңып, ыстығына төзіп жүрген Жанар Қошанованың болмысы қайсар екені ширақ қимылынан бірден аңғарылады. Жүзі шуақты, ақжарқын көңілмен жарқырай амандасып жүретін жігерлі әйелді қашан да көпшілік ортасынан көресің. Аудандағы қоғамдық-саяси, мәдени, спорттық шараларға белсене қатысады. Жауапкершілігі мол маңызды міндетті орындауды өз белсенділігімен мойнына алып, оны тиянақты атқарып, іскер қабілетімен ұршықша үйіріп әкететін қасиеті бар. Бір ерекшелігі, бөлім басшысы жұмыс орнына велосипедпен келуді тұрақты әдетке айналдырған. Бұдан бөлек, жұмыс аяқталғаннан кейін басқа да спорт түрлерімен шұғылдануға  уақыт табады. Әуесқой спортшы үстел теннисін жақсы игерген, волейболда белсенді, тіпті, қол күресіне қатысып, күш сынасуға да әзір тұрады. Саламатты өмір салтын насихаттап, жан-жағына жылу сыйлап жүретін жанның еңсесі түсіп, бордай үгітіліп жүргенін көрмейсің. Үнемі емен-жарқын мінезімен көпке жігер сыйлап жүреді. Кейде көңіліндегісін бүкпей айтатын тік мінезі де бар. Жанар Диясқызы – мемлекеттік қызметтен қол үзбей жүріп, төрт баланы тәрбиелеп өсірген еңбекқор  ана.

– Астана қаласының 20 жылдық мерейтойына байланысты маусым айында мемлекеттік қызметкерлер арасында облыстық спартакиада өтті. Спартакиадада волейболдан жәнібектік әйелдер құрамасы екінші орын алып, жүлделі оралдық. Аудан орталығында велосипед тебуді әдетке айналдырғанмын. Күнделікті  қарбаласқа үлгеруге өте қолайлы. Маңызды жиналыс болғанның өзінде қызметтік көлікті пайдалана бермеймін. «Шайтан арбамен-ақ» діттеген жеріме шапшаң барып, шұғыл шаруаларға үлгеремін. Есесіне, таза ауа жұтып, тұлабойыма қан жүгіріп, бір жасап қаламын. Жақында әріптестеріме, әсіресе, мемлекеттік қызметкерлер арасында «Автокөліктен велосипедке» деген акция өткізуге ұсыныс жасадым. Сол арқылы өзіміз бастама көтеріп, велосипед тебуді кеңінен насихаттағымыз келеді, – деді Жәнібек аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы  Жанар  Қошанова.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»


Сәбилерге – домбыра

Күні: , 43 рет оқылды

Ұлттық домбыра күніне байланысты Орал қаласындағы ҚР Тұңғыш Президенті алаңында шаралар ұйымдастырылды. Алаңға киіз үй тігіліп, өнер ұжымдары, жыршы-термешілер, күйші-домбырашылар əн-күй төкті.

Қадыр ақынның ескерткішіне гүл қойылғаннан кейін мерекелік концерт басталды. Облыс əкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов рухани жаңғырудың нағыз үлгісі домбыраны ұлықтау екенін айтты.

– Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында көрсетілген жобаларды жүзеге асыру барысы талқыланғанда өңірдегі сарапшылар кеңесі ұсыныс-пікірлерін білдірді. Біздің кеңес жылдың бір күнін домбыраны кеңінен насихаттауды ұсынып, соған байланысты Президент Әкімшілігіне хат жолдадық. Биыл Елбасы шілденің алғашқы жексенбісін «Ұлттық домбыра күні» ретінде атап өту туралы жарлыққа қол қойды. ҚР Тұңғыш Президенті алаңында Домбыра күнін мерекелеу үшін «Нағыз қазақ қазақ емес, Нағыз қазақ – домбыра!» деп өлең өрнектеген Қадыр Мырзалиевтің ескерткішіне гүл шоғын қойдық. Биыл мектептерде үзілісте қоңырау орнына күй ойнауды енгіздік. Бұл үрдіс – ұрпақ санасына баба үнін сіңірудің тамаша жолы. Қазақ үшін жаһандану үрдісінде ұлт болмысын сақтаған өте маңызды, – деді Ғабидолла Оспанқұлов.

Мерекелік концертте «Орал сазы» фольклорлық ансамблі Баламайсаңның күйі «Қыз Ақжелеңді», халықтық «Шежіре» ансамблі Құрманғазының «Саранжабын» тартты. Жыршы Фархат Оразов халық әні «Ақеркені» шырқады. Домбырашы Едіге Нəбиев пен жас өнерпаздар Мəдина Ғазезова мен Ақтоты Қабиева ұрпақ сабақтастығы ретінде «Ақсақ құлан» күйін ойнады.

Сол күні БҚО Қазақстан халқы ассамблеясының мүшелері көпбейінді Орал қалалық аурухананың перзентханасына барып, жарық дүниеге сəби əкелген аналарды құттықтап, олардың құрметіне домбырамен əуелетіп қазақ əндерін орындады. Оның ішінде орыс халқымен достыққа дәнекер Мәриям Жагорқызының әні «Дудар-ай» да шырқалды. Облыс əкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов мереке маңызын түсіндіріп, киелі өнер ұрпаққа мирас болып қалатынын тілге тиек етті. Перзентханаға келген ассамблеялық топ аналарға домбыра табыстады.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»


Айтыстың арқауы – 60 жылдық

Күні: , 217 рет оқылды

Хадиша Бөкеева атындағы облыстық қазақ драма театрында Ақ Жайық айтысының 60 жылдығына арналған «Жалындаған Жайық-жыр» атты республикалық ақындар айтысы өтті.

Оған Астана қаласы мен Ақтөбе, Атырау, Маңғыстау, Батыс Қазақстан және Қызылорда облыстарынан 20 ақын қатысты. Сөз додасына Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Ғарифолла Көшенов, ҚР еңбек сіңірген мәдениет қызметкері, ақын Шолпан Қыдырниязова, ҚР Білім беру саласының құрметті қызметкері, ақын Дариға Мұштанова, ҚР Білім беру ісінің үздігі, ақын Үзілдік Елеубаева, айтыскер ақындар Талант Арғынғали мен Жібек Болтанова және халықаралық ақын-жыршылар одағының мүшесі Бауыржан Халиолла қазылық етті.

Айтысты бөрлілік қу тілді Жарқынбек Шынтаев қарсыласы ақжайықтық Естеміс Мұхамбетовті қағытумен бастап, құрдастық қалжыңмен «ауыздан авария болмауды» ескертті. Оған саспаған  Естеміс ер:

Авария сіздің жақта көп болады,

Көрдік қой жолдарыңның жамауларын.

Әйтпесе, асыққан ауылыңа,

Шарасыз кетіп жатыр «шарандарың», – деп көлік жүр-гізушілерінің сақтық шараларын ескермеуінен жол апаты көбірек орын алып жатқанын мысқылдап жеткізді. Екеуі де той тізгінін ұстаушыларға қарата сын айтып, елеусіз қалып жүрген тақырыпқа түрен салды. «Асабаң айқайлатып той бастаса,  кем емес ел шетіне жау келгеннен. Халықты жынды қылып жібереді, Сыланып өзі тойға сау келгенмен», – деген Естеміс есті сөз айтып үлгерді.

Сахнаға Бөкей ордасынан ат арытып келген Жоламан Сисенғалиевке қарсы Ақжайық ауданының адуынды ақыны Мейірман Шәкенов сөз сойылын көтере келіпті. Тілі тақылдаған Мейірман ұтымды ұйқас, оралымды ой, ұтқыр уәж айтып, жекпе-жекте басым шықты. Ал Оралдың жас серісі Орынбек Меңдіқұлов пен оның айтуынша «Төлегенін іздеп келген» Қызылорданың аруы Жібек Шахмарданқызының сөз шарпысуы қыз бен жігіт айтысының озық үлгісіндей көркем шықты.

Жігіттің қызға дұрыс қырындауы,

Жыбырлап бара жатыр мұрын жағы.

Бұл қызға сөз салмасам айып болмас,

Салтымен серілердің бұрындағы,  – деген Орынбектің екпінін:

Бойында Жайық деген ізгі өткелдің,

Дүбіріне үн қосып біз жеткен күн.

Сені ешкім сұраған жоқ, айналайын,

Керісінше, талайды іздеткенмін, – деген Жібек бойдағы күшті елдік мәселелерді шешуге арнау керек екенін айтып, жігіттің арынын басты.

Оралдық жерлесіміз Талғат Мықи Маңғыстау облысы Жаңа-өзен қаласынан келген Арғынбек Қалбаевпен айтысында өзекті мәселелерді көтерді.

Қысық көзді қытайлар толып жатыр,

Қар астына жасырып қақпан бүгін.

Көрдік қой сол жақтағы қандастардың,

Қабағына қар болып қатқан мұңын.

Көшеден  ұстап  алып  көрінгенді

Жазықсыз темір торға жапқандығын.

Атажұртқа өтуге рұқсат бермей,

Әр басқан қадамын баққандығын, – деп қазіргі уақытта қоғамда өзекті тақырып болып тұрған шетелдегі қандастар мұңын толғады.

Бірқатар айтыскер ҚР Байланыс және ақпарат қызметкерлері күніне орай журналистер қауымына өкпе-назын айтып үлгерді. Жәңгір хан атындағы БҚАТУ-дың студенті Алшынбек Мұқанғалиев қуақы тілмен Ақжайық аудандық газетінің тілшісі Бекболат Қаленовке «түймедейден түйедей дау қылатын, төбедей мағлұматты тау қылатын» журналистердің қаптап кеткенін айтып «тиісті». Қоңыр  үнді, қараторы, асықпай толғап,  Айбек Қалиевше өткір тілетін Бекболат қарсыластың «жұлқымасына» саса қоймады.

Жамандап журналистің барлығын да,

Сүйреңдеп бара жатыр тілі мүлдем.

Жартысы қазылардың журналист қой,

Жақсы балл алмайсың-ау бүгін мүлдем,

Журналист – қоғамның тамыршысы,

Түйткілді көп жайттың тілін білген, – деп әріптестер намысын қорғай отырып, «Мал қораны көрмеген магистрант, айыр мен күректі айыра ала ма?» деп мысқылдап қойды. Мэлстің шәкіртімін деп келген маңғыстаулық Абай Жалмағамбетовтың Алшынбектің ойымен сарындас сыни сұрағына «Сырым елі» газетінің тілшісі, жас дауылпаз Бауыржан Шимердинұлы «өсек-өтірікті сөз қылудан аулақ» аудан тілшілерінің мұң-мұқтажы бар екенін тілге тиек етті.

«Дипломмен ауылға»

Бара  алмайтын тілшілер,

Қызметтік пәтерді

Ала алмайтын тілшілер, – деп журналистердің баспанасыз жүргенін Бауыржан баса айтты. Аламанда оралдық Жансая Мусина мен атыраулық Шалқарбай Ізбасаровтың сөз қағысуы әзіл-қалжың аралас өрбігенімен, екі дүлдүл әлеуметтік мәселелерді  аса қаузай қоймады. Ал Қаратөбе ауданынан келген 11-сынып оқушысы Райымбек Өтепов бозбала болса да, шикі өкпе емес екенін аңғартып, азулы ақын Мұрадым Мирлановты «ағалай» отырып, «жағаласып та алуға» әзір екенін аңғартты. Сахнада жалын тіктеп, еркін атой салған жас саңлақтың жігерін жасытпай, қалжыңмен демей отырып айтысып, аға мен іні арасындағы әдеп шегі мен әдемі қайырымнан аспаған Мұрадым соңғы сайыста да жаңаөзендік Қалбаевтан сан алуан мақам, сал-мақты ой, ұтымды уәжімен жүйрік шықты. Жаңаөзен оқиғасын толғамай жайбарақат жүргенін «бетіне басқан» ақынға Арғынбек іні ретінде жол берді.

Ақ Жайық айтысының 60 жылдығына арналған өнер аламанында ақындар алдыңғы буын айтыскерлердің есімдерін тілге тиек етті. Облыстың шалғай аудандарына жол тартылғалы жатырғанын қуанышпен жырға қосты. Айта кетерлігі, республикалық айтысқа соңғы кезде сөз майданында көрінбей жүрген  жас перілердің көбірек қатысуына мүмкіндік жасалыпты. Мысалы, өткір тілімен көзге түскен дауылпаз Мейірман Шәкенов қазылар мықтыларды іріктеген екінші кезеңде қызылордалық Жібекпен де әдем айтыс жасады. Қазылар алқасына төрағалық еткен Ғарифолла Көшенов бүгінгі буынның қарымы кеңестік кезеңде айтысты жандандырған ақындар арынынан көш ілгері екенін айтып, жастардың ата дәстүрін дәріптеп, даңқын көтеріп жүргеніне ризашылық білдіруін өнер өрісіне берілген зор баға деп білеміз. Алайда Ақ Жайық атынан қатысқан жас ақындарға бірсарындылыққа ұрынбай, әр сәтін ізденіспен өткізуге, әлеуметтік мәселелерді тереңірек толғауға, өлең мәні мен ұйқасын мығымдап шегендеуге көңіл бөлу керек екені аңғарылып тұрды. Сахнада кейбірінің сөз саулатып отыруы алдын ала дайындық шеңберінен шықпай жүргенін айғақтайды.

Сонымен, «Жалындаған Жайық-жыр» республикалық айтысында бас жүлдені жеңіп алған жәнібектік Мұрадым Мирланов 500 мың теңге қаржылай сыйлыққа ие болды. Бірінші орынға (350 мың) бөкейордалық Жансая Мусина лайық деп танылды. Екінші тұғырдан (200 мың) ақжайықтық Мейірман Шәкенов пен қызылордалық Жібек Шахмарданқызы көрінді. Үшінші орынды оралдық Орынбек Меңдіқұлов пен маңғыстаулық Арғынбек Қалбаев алды.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»

Суреттерді  түсірген Рафхат ХАЛЕЛОВ,

Темірболат ТОҚМАМБЕТОВ


Айтыстың мерейтойы

Күні: , 28 рет оқылды

Биыл – Ақ Жайық  атырабында қазақ өнерінің күретамыр бір саласы айтыстың қайта жанданғанына 60 жыл.

Сейсенбі күні осыған байланысты Салтанат сарайында «Айтыс – ұлттық құндылық» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Оған өңірдегі айтыс өнерін жандандырған буын өкілдері және жас ақындар қатысты.

Басқосуда облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов  айтыс  өнері – ұлттық  дәстүр сабақтастығы, қазақ мәдениетінің өзегі екенін, өңірімізде айтыс ақындары мектебі сәтті қалыптасып жатқанын, облыс әкімдігі тарапынан бұл үрдіске қолдау білдіріп отыратынын атап өтіп, Орал қаласында өтетін сөз додасына қатысатын ақындарға сәттілік тіледі. Жиын барысында айтыс айдынында өзіндік қолтаңбасын қалдырған ардагерлер – қазылар алқасына төрағалық ететін Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, ардагер-журналист Ғарифолла Көшенов, «Құрмет» орденінің иегері Шолпан Қыдырниязова, ҚР Білім беру саласының құрметті қызметкері Дариға Мұштанова сөз өнеріне қойылатын талап, ақындардың ақиқатты айтуда алмастай жарқылдай білуі, қазіргі айтыстың бағыт-бағдары жөнінде айтты. Өңірімізде ақындар айтысы ресми түрде 1958 жылы өткен. Айтыста қаратөбелік Хамит Әбілов бірінші, жымпитылық Жаңыл Жұрмағамбетова екінші орын алған. Басқосуда алдыңғы буынғы айтыс өкілдері Мектеп Досқалиев, Нығмет Нағымов, Сағынғали Мұқанов, Шолпан Текебаева, Кенжеғали Балабасов, Асқар Сұлтанов, Шәки Қайырғалиев туралы естеліктер айтылды.

Шарада бір топ ақын мен жер гілікті өнерпаздарға «Жайық айтысына – 60 жыл» төсбелгісі табысталды. Олардың қатарында бүгінде әр салада қызмет етіп жүрген Қатимолла Бердіғалиев, Сағынтай Бисенғалиев, Үзілдік Елеубайқызы, Махмет Қажиахметов, Ұлдай Сариева, Талап Таймасұлы, Ертай Бимұханов, Дариға Нұрашева, Талант Арғынғали, Жібек Болтанова, Гүлжайна Бисенғалиева, Назгүл Кәрімова, Лұқпан Елеу секілді аға буын өкілдері мен халықаралық, республикалық айтыстарда облыс намысын қорғап жүрген жас ақындар Жансая Мусина, Мұрадым Мирланов, Талғат Мықи, Эльдар Ихсанов, Бауыржан Мұстафиев, Орынбек Меңдіқұлов  марапатталды.

Ертеңіне «Жалындаған Жайық жыр» республикалық ақындар айтысы өтті. Айтысқа Астана қаласынан, Маңғыстау, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан облыстарынан 20 ақын қатысты.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»


«Салалық кәсіпорындар бәсекелестікке сай жабдықталуы керек»

Күні: , 32 рет оқылды

Кеше  ҚР  Қорғаныс  және  аэроғарыш  өнеркәсібі  министрі  Бейбіт  Атамқұлов  жұмыс  сапарымен  Орал  қаласына келді. Министр  облыс  әкімдігі ғимаратында  өткен  жиында облыс бойынша  индустрияландыру  және  қорғаныс  өнеркәсібіне  қатысты  тапсырмалардың  уақтылы  орындалуын Елбасы  басты  назарда ұстап отырғанын айтты.  Жиынға  облыс  әкімі   Алтай Көлгінов, қорғаныс  саласына  қатысты  өнім  шығаратын  зауыттардың  басшылары,  шекара  қызметі  және  құқық  қорғау  құрылымдарының өкілдері  қатысты.

– Бір ай бұрын мемлекет басшысы Батыс Қазақстан облысында жұмыс сапарымен болып, қорғаныс өнеркәсібі кәсіпорындарын көріп, оларды жаңғыртуға байланысты нақты тапсырмалар берген еді. Бүгін соған қатысты негізгі бағыт-бағдарды саралап, көтерілген мәселелерді талқылаймыз. Оның ішінде салалық кәсіпорындарды бәсекелестікке сай жабдықтау жайы қамтылады. Облыста қорғаныс өнеркәсібінің төрт кешені орналасқан. Бұл бағытта 2 мыңдай адам еңбек етеді. Өңірдегі қорғаныс өнеркәсібінің кәсіпорындары былтыр 13 млрд. теңгеге жуық өнім шығарды, – деді  ҚР Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бейбіт Атамқұлов.

Министр сол күні «Батыс Қазақстан машина жасау компаниясы» АҚ кешені мен «Зенит» зауытында болды. Айта кетейік, «Зенит» зауытында 1993-2017 жылдар арасында еліміздің Қарулы күштеріне сыйымдылығы 240 тоннаға дейін жететін 27 катер мен кеме шығарған. Былтыр кәсіпорын шығарған өнім құны 8,7 млрд. теңгені құрады. Биылғы қаңтар-мамыр айларында 640 млн. теңгеге жуық өнімді шығарды. Бұл өткен жылғы есептік көрсеткіштен 87,7%-ға төмен. ҚР ҰҚК шекара қызметі сұранысы үшін «Барыс» кемесін шығаруға және екі кемені жеткізуге келісім жасалған. Қазіргі уақытта кәсіпорын жүктемесінің 25%-ын құрайтын  бұл  тапсырыс  жеткіліксіз  көрінеді.

«Батыс Қазақстан машина жасау компаниясы» АҚ кешенінде 500-ден астам адам еңбек етеді. Бұл компания Орталық Азия мен Қазақстан аумағына қару-жарақ пен оқ дәрі, сонымен қатар мұнай-газ жабдықтарын шығарады.

Биылғы қаңтар-мамыр айларында кешен өнімінің көлемі 1813,4 млн. теңгені құраған. Яғни, былтырғы көрсеткішпен салыстырғанда 9,9%-ға аз.

Нұртай   ТЕКЕБАЕВ,

Орал   қаласы

Суретті  түсірген  Темірболат  ТОҚМАМБЕТОВ


Кәсіподақ еңбек қауіпсіздігіне жете көңіл бөлмек

Күні: , 34 рет оқылды

Бұл  жайында  Қазақстан  кәсіподақтарының  күнінде Х. Бөкеева  атындағы  облыстық  қазақ  драма  театрында  өткен облыстық  бастауыш  кәсіподақ ұйымдары  форумында  ҚР  Кәсіподақтар  федерациясы  төрағасының  орынбасары  Марат  Тоқжанов  айтты.

Қазақстанда кәсіподақтың құрылу тарихы 1905 жылдан бастау алады. Қазіргі уақытта кәсіподақтар федерациясы құрамына 2 миллиондай мүше тіркелген. 20 салалық, 16 аумақтық кәсіподақ құрылымдары қызмет етеді. Федерацияның алға қойып отырған негізгі мақсаты – жеке адамның құқығын қорғау, еңбек нарығындағы дау-дамайды шешу. Әсіресе, еңбек қауіпсіздігі мәселесі өте өзекті. Жыл сайын елімізде әр түрлі жағдай, мәселен, өндірістік жарақат алу салдарынан түрлі салада еңбек ететін 2 мыңға жуық адам қайтыс болып жатады. Заман талабына сай болуы үшін кәсіподақ ұйымдары жаңғырып, жетіліп, дамып отыру керек. Өздеріңіз білесіздер, кәсіподақ федерациясын жаңғыртудың «Жол картасы» дайындалды. Карта аясында бастауыш кәсіподақ ұйымдарының жай-күйіне баса назар аударылмақ. Әрбір бастауыш ұйымдардың қызметін жандандырып, ұйым көтерген мәселелерді аумақтық және салалық кәсіподақтар бірлесіп шешуі керек. Биыл кәсіподақтар федерациясының шешімімен еңбекті қорғау және қауіпсіздік жылы жарияланды. Сондықтан әрбір филиалда, оның ішінде, өндіріс орындарында еңбек қауіпсіздігіне байланысты орын алған жайттарға байланысты шешім қабылдап отыратын штаб құрылды. Атап өтерлігі, биыл тұңғыш рет ҚР Кәсіподақтар федерациясы мен ҚР Жоғарғы соты арасында меморандумға қол қойылды. Бүгінге дейін еліміздегі сот құрылымдары қаралатын істердің 70 пайызының сотқа дейін шешімін табуға болады. Барлық істі қамтуға судьялардың уақыты тапшы.

Меморандум негізінде біздің федерация әр өңірде арнайы орталықтар құрып, тума-туыс, ерлі-зайыптылар және мектеп ішіндегі дауларды ерте шешуге атсалысады, – деді Марат Тоқжанов.

Форумға қатысушыларды құттықтаған облыс әкімінің бірінші орынбасары Игорь Стексов облыстық кәсіподақтар орталығына 70 мыңнан астам адам мүше екенін және 900 бастауыш ұйым бар екенін айтты. Игорь Стексовтің сөзінше, облыс әкімдігі мен облыстық қызметкерлер бірлестігі және өңірлік жұмыс берушілер бірлестігі арасында 2018-2020 жылдарға арналған келісімге қол қойылған. Үш жақты келісім бойынша еңбек қатынасын реттеу, әлеуметтік мәселені бірлесе шешу және қоғам тұрақтылығын сақтау көзделген. Жиында облыстық кәсіподақ орталығының төрағасы Ербол Салықов жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы, өз құқығын білмеуден туындайтынын айтты. Мәселен, облыстағы 6413 кәсіпорынның 1513-і ұжымдық шарт жасасқан. Оның ішінде, ірі кәсіпорын субъектілерінің 95, орта деңгейдегілерінің 98, ал шағын кәсіпорындардың 19 пайызы ұжымдық шартпен қамтылған. Бұл бағытта еңбек ұжымдарымен кездесу, түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Облыста қызмет ететін 684 техникалық инспектор заңбұзушылықты анықтайды. Кәсіподақ құрамының 27 пайызы – жастар, 65 пайызы – нәзік жандылар. Жиында бастауыш ұйым  өкілдері  де  сөйледі.

Форум соңында облыстағы кәсіподақ қозғалысының бірнеше өкілі ҚР КФ «Кәсіподақтарға сіңірген еңбегі үшін» белгісімен марапатталып, түрлі бастауыш ұйымдардың үздік қызметкерлеріне алғысхаттар  мен  құрмет  грамоталары  табысталды.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»

Суретті  түсірген  Рафхат  ХАЛЕЛОВ


«Өзіне пара берілгендігін хабарлағандар қылмыстық жауапкершіліктен құтылады»

Күні: , 103 рет оқылды

Жақында  «Smart Uralsk»  ғимаратында  «Батыс  Қазақстан  облысындағы  инвестициялық  климат:  бизнес  саласында  сыбайлас  жемқорлықтың  алдын  алу  жолдары»  тақырыбында  дөңгелек  үстел  өтті.

ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің облыстық департаменті ұйымдастырған басқосуда бизнес саласында жемқорлық фактілерін тексеру, аймақтағы инвесторлардың құқықтарын қорғау мәселелері талқыланды. Аталмыш  департаменттің басшысы Болат Исақовтың мәліметінше, «Doing business – 2018» бүкіләлемдік банк рейтінгісінде бизнесті дамытуға жағдай жасаудан Қазақстан 190 мемлекеттің ішінде — 36, «Миноритарлы инвесторлар құқы» көрсеткішінен бірінші, «Инвесторлар құқын қорғау индексінен» үшінші орын алды. Әлемдегі төртінші өнеркәсіптік революцияға бейімделу үшін ҚР-ның 2018-2020 жылдарға арналған ұлттық инвестициялық  стратегиясы қабылданды.  Облысымызда биылғы қаңтар-ақпан айларында негізгі капиталға құйылған инвестиция көлемі 31,2 млрд. теңге, оның ішінде шетелдік инвесторлар үлесі 57 пайызды құрайды.

– Жақында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне кәсіпкерлік қызметті реттеуді жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасына қол қойды. Соған сәйкес мемлекеттік қадағалау қызметі 30 пайызға қысқартылады. Прокуратура құрылымынан «жалпы қадағалау» функциясы алынып тасталды. Есесіне, құқықбұзушылықтың алдын алатын профилактикалық қадалағалау институты дамытылады, – деді Болат Исақов.

Дөңгелек үстелде облыстық кәсіпкерлер палатасының директоры Сәкен Карин бизнесті дамытуда мемлекеттік құрылымдар ашықтық қағидатына мейлінше бет бұрып жатқанын баяндады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Ұлттық бюросының облыстық департаментінің басшысы Рүстем Ақмырзаевтың мәліметінше, 2015-2017 жылдары өңірде шағын және орта бизнестің дамуына кедергі келтіруге қатысты 35 дерек анықталып, 19 тұлға жауапкершілікке тартылған. Жыл сайын департамент қызметіне ондаған кәсіпкер шағым түсіреді.

– Жемқорлықтың орын алғаны жөнінде біздің департаментке үнемі мәлім бола бермейді.

Қазіргі уақытта пара алу дерегін хабарлаған тұрғындарға 30-дан 70-ке дейінгі айлық есептік көрсеткіш көлемінде қаржылай қолдау көрсетіледі. Мысалы, 2016 жылдан бері облыстық департамент есебінен 27 адамға 4 млн. теңге көлемінде сыйақы берілді. Солардың көмегімен қылмыстың жолы кесіліп, лауазымды тұлғалар жауапкершілікке тартылды. Айта кетейін, ҚР Қылмыстық кодексіне сәйкес, өзіне пара берілгені жөнінде хабарлап, оны тиісті құрылымға тапсырғандар қылмыстық жауапкершіліктен босайды, – деді  Рүстем  Ақмырзаев.

ҚР Бас прокуратурасының құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің БҚО бойынша басқармасының  бастығы Жанат Нұрмағамбетованың дерегінше, 2013 жылы мемлекеттік және қадағалау құрылымдары тарапынан облыстағы кәсіпкерлерге 4 мыңнан астам тексеру жүргізілсе, былтыр бұл көрсеткіш екі есеге қысқарған. Биылғы есептік мерзімде  931 тексеру жүргізілді. 2010 жылы тексерудің заңдылығын есепке алатын электронды жүйе қолданысқа енгізілді. 2016 жылы жоспарлы тексеру алынып тасталды. Былтырдан бастап еліміздегі тексеру субъектілері мен объектілерінің бірыңғай тізілімінің жүйесі жетілдірілуде. Ондағы мәліметтер кейін тексеру картасына енгізіледі. Яғни тексерулер саны мен заң, құқықбұзушылықтың орын алуына қатысты кәсіпкерлердің рейтінгісі анықталады. Картада жасыл түспен белгіленгендері кәсіпкердің мүлдем заңбұзушылық жасамағанын, сары – оған қатысты дерек аз да болса анықталғанын, қызыл түс – ірі заңбұзушылыққа жол бергенін аңғартады. Шілде айынан бастап  тексеру жүйесі толық электронды  тіркеуге  көшеді.

– Қадағалау құрылымдары тарапынан заңсыз тексеру жүргізілетіні анықталып жатыр. Соңғы екі жылда көліктік бақылау, ішкі істер және төтенше жағдай құрылымдарының осындай заңсыздыққа жол бергені анықталды. Өкілетті құрылымдардың 19 өкіліне құқықбұзушылықты жою ұсынылды. 49 лауазымды тұлға  жауапкершілікке тартылды. 2017 жылы «Qamqor» мобильді қосымшасы арқылы кәсіпкердің заңсыз тексеру басталғаны жөнінде дер кезінде шағымдана алады.

Бірақ облыстағы 45 мың кәсіпкердің 2500-ге жуығы ғана қосымшаға тіркелген. Прокуратура құрылымдарының кәсіпкерлік саласындағы барлық құқықбұзушылықты анықтауына күші жетпейді. Сондықтан азаматтардың өздері белсенді болуы тиіс. Біздің құрылымда жедел әрекет етуге даяр мобильді топ бар. Бірақ ол топқа әлі ешкім қоңырау шалмады,  – деді Жанат Нұрмағамбетова. Дөңгелек үстел барысында кәсіпкерлер өз ұсыныс-пікірлерін  білдірді.

Нұртай   ТЕКЕБАЕВ,

«Орал   өңірі»


«Шаңырақ» шаттыққа бөленді

Күні: , 23 рет оқылды

1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күні «Шаңырақ» жасөспірімдер үйі ауласында балалар ойын алаңы пайдалануға берілді. Мерекелік шараға БҚО Қазақстан халқы ассамблеясы хатшылығының меңгерушісі, төраға орынбасары Ғайса Қапақов, Орал қаласы әкімінің орынбасары Мирболат Нұржанов және үкіметтік емес ұйым өкілдері қатысты.

Жаңа алаң құрылысын демеушілер 1 млн. 300 мың теңгеге  қаржыландырған. Бұл бастаманы жеке кәсіпкер Алмира Сәрсенова көтерді. Құрылысты жүргізуге «Шаңырақ» үйінің тұрақты демеушісі «Нұр» балалар үйі және мектеп түлектерінің одағы қоғамдық бірлестігі атсалысыпты.

Мерекелік шара кезінде «Шаңырақты» қамқорлайтын басқа да демеушілер балаларға велосипед және түрлі сыйлық таратты. Жасөспірімдер үйінің басшысы Өмірбай Қалымбетовтің айтуынша, «Шаңырақ»  жатақханасында 35 отбасы және 15 жалғызбасты ана тұрады. Олардың қамқорлығында 76 ұл-қыз бар. Балалардың тең жартысынан астамы  қалалық  мектептерде  оқиды.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»


503,7 миллион теңге игерілмей қалған

Күні: , 40 рет оқылды

Бұл  жөнінде  БҚО  қоғамдық кеңесінің  кеңейтілген  отырысында былтырғы  облыстық  бюджеттің орындалуы  жөнінде  есеп  берген облыстық  қаржы  басқармасының  басшысы  Дулат  Имашев  хабарлады.

– 2017 жылға арналған облыстық бюджеттің түсімдер жоспары 119,0 млрд. теңгеге бекітілгенімен, нақтылау мен түзетулер нәтижесінде 26,2 млрд. теңгеге ұлғайтылып, облыстық бюджет 145,3 млрд. теңгеге толықты. Облыстық бюджеттің негізгі кіріс көздерін республикалық бюджеттен бөлінетін трансферттер мен субвенциялар және салықтық түсімдер құрады.

Республикалық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер және даму трансферттері 36,6 млрд. теңге сомасында қарастырылып, толықтай бюджетке түсті.  Субвенциялар 47,5 млрд. теңгеге алынды. Сонымен қатар облыстық бюджетке төмен тұрған бюджеттерден 916,3 млн. теңге  көлемінде нысаналы трансферттер қайтарылды. 2017 жылы жергілікті бюджеттен бөлінген бюджеттік кредиттердің 3,6 млрд. теңге сомасы немесе 100 пайызы өтелді. Жыл бойына облыстық бюджетке төрт нақтылау мен жеті түзету  жүргізілді.

Облыстық бюджеттің шығыс бөлігі 144,7 млрд. теңгеге немесе 99,7 пайызға орындалды. 503,7 млн. теңге игерілмей қалды. Оның ішінде 54,3 млн. теңге үнемделді. Орал қаласындағы үш мектептің құрылысынан 236,7 млн. теңге, Орал қаласының жылу электр орталығына тартылған магистральді газ құбырын тартудан 195 млн., жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы аутокөлік сатып алу бойынша конкурстық рәсімдерінің ұзақ өткізілуі және тауарлардың уақтылы жеткізілмеуінен 13,6 млн. теңге қаржы игерілмеді. Жалпы, игерілмеген қаржының ішінде нысаналы трансферттер 213,3 млн. теңгені немесе 42,3 пайызды құрады. 11 ауданға әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуге толықтай 33,9 млрд. теңге көлемінде субвенция  аударылды, – деді  Дулат  Имашев.

Басқарма басшысының мәліметінше, қорғаныс саласына 0,7 млрд., қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз етуге 6,1 млрд. теңге жұмсалды. Облыстық ішкі істер департаментіне 4,03 млрд. теңге бөлінді. Оның ішінде 101 көлік құралын сатып алуға, Орал қалалық жедел басқару орталығына 100 бейнекамера және 147 санды IP-камера  сатып алынды. Төтенше жағдай құрылымдарының материалдық-техникалық базасын қамтамасыз  етуге 512,8 млн. теңге жұмсалды.  Сондай-ақ білім саласына бөлінген 20,1 млрд. теңге облыстық бюджет шығысының 14 пайызын құрады. Бұл бағытта арнайы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша жалпы білім беруге 1,1 млрд. теңге бағытталды. Білім беру нысандарының құрылысына 6 млрд. теңге бөлінді. Денсаулық сақтау саласына 15 млрд. теңге бөлінсе, оның ішінде 1 млрд. теңгеге 19 нысан күрделі жөнделді. Медициналық ұйымдардың материалдық-техникалық базасын нығайтуға 2,5 млрд.  теңгеге  аударылды.

Жиында Дулат Имашев мәдени және әлеуметтік салалар, су, орман және ауыл шаруашылығына бағытталған қаражаттың игерілуі жөнінде баяндады. Ұлттық қор мен республикалық бюджет есебінен қаржыландырылған мемлекеттік бағдарламалардың іске асырылуы жөнінде айтты. Былтыр «Нұрлы жер» ауқымында 2,9 млрд. теңгеге 10 жоба толық жүзеге асқан. «Нұрлы жол» бойынша 7,2 млрд. теңгенің 13 жобасы 99,9 пайызға орындалды. Кеңейтілген отырыста облыстық қоғамдық кеңес мүшелері әлеуметтік нысандар құрылысы жүргізілер алдында қоғамдық бақылауды күшейту, туризм саласы бойынша бөлінген қаражаттың есебін нақтылауды  ұсынды.

Нұртай  ТЕКЕБАЕВ,

«Орал  өңірі»


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика