Тег: ‘Гүлсезім БИЯШЕВА’


«Сау бала – бақытты ана»

Күні: , 18 рет оқылды

Орал қаласындағы  «Park  Hotel»  қонақүй кешенінде «Сау бала – бақытты ана»  атты республикалық  әлеуметтік-медициналық  семинар өтті. Аталмыш шара перзенттеріне екпе салдырмаған ата-аналарға иммунопрофилактикалық  вакцинаның  тиімділігін түсіндіру мақсатында ұйымдастырылды.

Жиынға  ҚР  Денсаулық сақтау министрлігі қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің бас сарапшысы Нұршай Әзімбаева, ҚР Денсаулық  сақтау министрлігі СЭСжМ ҒПО  департаментінің эпидемиолог дәрігері Лена Қасабекова, сондай-ақ  БҚО қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы  Жайдар  Құрманов пен облыстың өкіл имамы Еркебұлан Қарақұлов қатысты.

Соңғы жылдары вакцинаға бірқатар ата-аналардың қарсылық танытқаны мәлім. Айта кетсек, облыс бойынша жалпы 959 бала екпе алмаған. Иммунопрофилактикалық вакцинаға қарсылық танытқан ата-аналардың 76,1%-ы діни себептерді желеу етсе,  жеке көзқарастары бойынша 14,4%, ал екпенің тиімділігіне 9,4%-ы сенімсіздік танытқан. Сала мамандарының айтуынша, кей ата-аналар  ғаламтордағы түрлі арандатушы ақпараттарға сеніп, ұл-қыздарына вакцина салдырудан бас тартқан.

– Балаларға екпе жасау – медицинаның үздік жетістіктерінің бірі. Екпе арқылы миллиондаған бала өлімнен, мүгедектіктен аман қалуда.  Алайда соңғы кезде екпеге қарсы шығатындардың қарасы көбейді. Әсіресе, Алматы, Ақтөбе, Батыс Қазақстан облыстарында екпеге қарсы ата-ана көп.  Біздің бүгінгі мақсатымыз – сол ата-аналармен  арнайы кездесіп, олардың екпе туралы үрейлі ойларын сейілту, – деді ҚР Денсаулық сақтау министрлігі қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің бас сарапшысы Нұршай  Әзімбаева.

Содан соң БҚО қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы Жайдар Құрманов  екпенің пайдасын насихаттау туралы  өңірдегі  атқарылған жұмыстарға тоқталды. Оның айтуынша,  2016 жылы облыс бойынша 160  бала екпе алмаса, былтыр  бұл көрсеткіш 134-ке азайған. Сондай-ақ 2015 жылы  облыста ата-анасы екпеден бас тартқан төрт жасар бүлдіршін туберкулез дертіне шалдықса, 2017 жылы балалар арасында екі көкжөтел оқиғасы тіркелген.

Бір кездері белең алған  қауіпті індеттер екпенің нәтижесінде жойылғандығы туралы  ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің эпидемиолог дәрігері  Лена Қасабекова  нақты деректер арқылы түсіндірді.

– Екпенің нәтижесінде әлем бойынша белең алған шешек дерті жойылды.

Жалпы, медицинада екпенің нәтижесінде көп аурудың алдын алуға болатындығы дәлелденді.  Айта кетсек,  2005-2006 жылдары республикада қызылша дертімен науқастанғандар саны 1700-1800 болса,  2017 жылы бұл дертпен еш науқас тіркелмеген. Сондай-ақ қызамық бойынша да жыл сайын еліміздегі 2000-3000 тұрғын ем алып жүрсе, бүгінгі таңда аталмыш дертпен науқастанғандар жоқ. 1995 жылдары елімізде дифтерия, яғни күл ауруы жаппай белең алғаны белгілі. Жылына 1000-нан аса адам қауіпті дертті жұқтыратын. Қазір ол аурудан да құтылдық. Соңғы дерек  2008 жылы ғана тіркелген. Сонымен қоса 1998 жылға дейін В вирусты гепатитімен жылына 3500-4000  адам науқастанса, бүгінде  ересектер арасында 90-100  жағдай ғана тіркеліп отыр, – деді Лена Құралғазықызы. Ал өңірдің өкіл имамы Еркебұлан Қарақұлов екпенің ислам шариғатына қайшы емес екенін жеткізді.

– Біз Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының өкілі ретінде екпені насихаттау жұмысына белсенді атсалысып келеміз. Екпе – ислам шариғатына қайшы емес.

Екпеге қарсылық танытатын ата-аналар тек елімізде ғана емес, дүниежүзі бойынша тіркеліп отыр.  Бірнеше жыл бұрын  екпе мәселесіне орай Пәкістанда  ислам елдерінің конференциясы өткен болатын. Оған Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының имамдары да барды. Басқосуда екпенің тиімділігі ұшан-теңіз екені айтылып, насихаттау жұмыстарына  атсалысу қажеттігі түсіндірілді. Сондықтан  перзент тәрбиелеп отырған барша ата-аналарға айтарым, екпе баланың денсаулығы үшін маңызды, – деді Еркебұлан Ибрагимұлы.

Жиын денсаулық сақтау мамандары мен  ата-аналардың қатысуымен секциялық отырыстарға жалғасты.

Гүлсезім   БИЯШЕВА,

«Орал   өңірі»


Жанұя жарасымдылығының сыры неде?

Күні: , 20 рет оқылды

Таяуда облыстық  ҚХА  жанындағы  аналар кеңесінің  отырысы  өтті. Достық  үйінде  ұйымдастырылған жиында  әкенің  отбасындағы  рөлі,  жанұя  жарасымдылығының  сыры  және  ұлттық  тәрбие  төңірегінде  мәселелер көтерілді.

Облыстық білім басқармасының бөлім басшысы Роза Зайнуллинаның айтуынша, жыл сайын өтетін облыстық «Әкелер форумының» отбасы тәрбиесіне қосар үлесі зор.

– Бала тәрбиені, ең алдымен, отбасынан алады. Сол себепті қазақ халқы «Ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі» дейді. Білім беру ұйымдарында жас ұрпақтың бойына ұлттық тәрбиені сіңіру, олардың қабілеттерін дамыту мақсатында бірқатар жұмыстар атқарылуда. Мектептердегі «Өзін-өзі тану» пәні оқушының бойындағы тың қабілеттерін ашуда. Бұл пән аптасына бір сағаттан жүргізіледі. Жаңартылған білім беру бағдарламасының мазмұнына сәйкес 1, 2, 5, 7-сыныптардың оқушылары аталмыш сабақ кезінде екі топқа бөлініп оқытылады. Осы бағдарлама бойынша ата-аналардың қатысуымен үш сағат семинар-тренингтер ұйымдастырылатын болады. Онда ата-ана мен бала арасындағы сабақтастық,  отбасы мен мектеп арасындағы байланыс секілді тақырыптар көтерілмек. Сондай-ақ қоғамдағы әкенің беделін арттыру мақсатында дәстүрлі түрде облыстық әкелер форумы өткізіліп келеді. Белгілі жазушы Роллан Сисенбаевтың «Әкем болсаң қайтейін» атты мақаласына орай облыстағы барлық мектепт ата-аналар жиналысы өтті. Елбасының «Бо-лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы аясында «Отбасындағы ұрпақ тәрбиесі» атты ата-аналарға арналған облыстық конференция ұйымдастырылды. Облыс мектептеріндегі аналар кеңесі, ақ жаулықты әжелер клубы мен «Қызжібек» қыздар бірлестіктері жасөспірімдерді тәрбиелеуде өзіндік үлестерін қосып жүр, – деді Роза Оңғарбайқызы.

Ал «Үміт» әйелдері қоғамдық бірлестігінің жетекшісі Әлия Райымқұлованың айтуынша, жас отбасы некелерін сақтап қалғысы келсе, кем дегенде бір-екі жыл ата-енелерімен бірге тұрғандары жөн.

– Бұл жиында қоғамдық мәселе көтеріліп отыр. Баланың тәрбиесіне тек ата-анасы емес, атаәжесі де, яғни сол әулеттің үлкендері де жауапты. Қазір ата-әжелердің дені әлеуметтік желіге арбалып қалған. Немерелерін тәрбиелемей, тек бір-екі сағатқа барып, мауқын басып кеткенді қалайды. Баланы көп жағдайда ана тәрбиелейтіні жасырын емес. Шаңырақ көтергеннен кейін жас отбасы ата-енесінен бөлек шығып кеткісі келеді. Кез келген шаңырақта «ыдыс-аяқ сылдырламай тұрмайтыны» белгілі. Сондай кезде жастар «Әй дейтін әже жоқ» деп аузына келген сөздерін айтып, айқайласып жатады. Жандарында тұрған баланы да елемейді. Менің ойымша, жас отбасы бір-бірінің мінездеріне үйренісіп кеткенше, ата-енелерімен бірге тұруы керек. Үйде үлкен адам болған соң олар үйдей пәледен құтылу үшін үндемей қалуды үйренеді. Сол әулеттің үлкендері де жастардың дүниеге келген нәрестелерін бағысып, отбасы болып кететіндеріне сенген соң, бөлек отау қылып шығару керек. Әйтпесе, қазір жас отбасылардың ажырасуы жиілеп кетті. Ажырасатындардың дені қаржының жеткіліксіздігінен емес, басында баспанасы, көлігі бола тұра, өзара түсіністіктің жоқтығынан орын алуда. Жас аналар «Әкеңнің рұқсатын ал», «Әкең жіберсе, барасың» деген сөздерді балаларына жиі айтып, ерін қадірлесе, оны көрген ұрпақ та тәрбиелі болатыны анық, — деді Әлия Болатқызы.

Отбасын жоспарлау, ажырасудың алдын алу мәселесі төңірегінде сөз қозғаған облыстық денсаулық сақтау басқармасына қарасты отбасын жоспарлау кабинетінің өңірлік үйлестірушісі

Клара Нұрышева облыста 320 жастың бедеу диагнозымен есепте тұрғанын айтты.

– Облыстағы барлық медициналық ұйымда отбасын жоспарлау кабинеті жұмыс жасайды. Онда жүктілікті жоспарлау, нәресте дүниеге келген соң, оны күтіп-бағу жолдары айтылады. Қазір облыста әр төртінші ер адам белсіз болса, әр екінші әйел бедеулікке душар болуда. Бұл дерттің себебі көп. Басым бөлігі жыныс мүшесінің инфекциясынан пайда болады. Ата-аналар жасөспірім перзенттерін спорттық секцияларға, фитнес орталықтарына жіберу керек. Өйткені 15-17 жас аралығында олардың ағзасындағы гармондар бөліне бастайды. Алайда фитнес орталықтарындағы бағаны кез келгеннің қалтасы көтере бермейді. Сондықтан жасөспірімдер көңіл көтеретін орта іздеп, отырыстың соңы аталмыш дерттің пайда болуына алып келеді, – дейді Клара Тұрғамбекқызы.

Жиында аналар кеңесінің мүшелері бала тәрбиелеудегі өз тәжірибелерін айтып, отбасын сақтаудағы сырларымен бөлісті.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


«Ұлағаты мол ұстаз»

Күні: , 24 рет оқылды

Педагогика ғылымдарының докторы, профессор Шалқыма Құрманалинамен «Ұлағаты мол ұстаз» атты кездесу кеші өтті. Қадыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығында ұйымдастырылған басқосуға өңіріміздің зиялы қауым өкілдері мен студенттері  қатысты.

ҚР Білім беру ісінің озаты, ҚР педагогикалық ғылымдар академиясының академигі, Ы. Алтынсарин атындағы төсбелгісінің иегері Шалқыма Хайроллақызы 40 жылдан астам уақыт ұстаздық қызмет атқарып, бүгінде бейнеттің зейнетін көруде. Ақтөбе облысына қарасты Октябрь  ауданының Жұрын ауылында дүниеге келген ол бала күнінен мұғалім болуды армандапты.

– Өмірде ұстаздың алдынан өтпеген жан жоқ. Мен еңбек жолымды 1970 жылы қазіргі Ж. Досмұхамедов атындағы педагогикалық колледжде бастадым. Кішкентай кезімнен ата-әжемнің ерке қызы болып өстім. Атам Нұртай Құрманәлин мешіт ұстаған молда, әрі сол кездегі ауқатты  адам болған. 1937 жылы атамды бай деп ұстап алып кеткен. Кейіннен ақталып шықты. Ол кісінің артында әжеммен бірге  Хайролла деген ұлы мен Шалқия деген қызы қалған. Мен сол атамның жалғыз тұяғы Хайролланың үлкен қызымын.  Жанұяда төрт қыз, үш ұл өстік. Әжем Ажар «майор кемпір» атанған ақылды, қайратты адам болды. Ауылдағы ұрыс-керіс, дау-дамайларды шешетін,  бүгінгінің медиаторлары секілді  болатын. Ауылдың адамдары әжемізді төбесіне көтеріп, сыйлайтын еді. Осы күнгі «қайырымдылық акциясы» дегенді мен ең алғаш әжемнен көрген екенмін. Ауыл адамдарының мұң-мұқтажын, жоғын түгендеп, бәріне көмектескенше тыным таппайтын. Әкемнің  қарындасы Шалқия апам мен Тұран ағамның перзенттері болмағандықтан, солардың қолында тәрбиелендім. Тұран ағам физика-математика пәнінің, Шалқия апам қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болды. Ұстаздар отбасында өскендіктен бе, әйтеуір, арманым – мұғалім болу еді. Қазір ойлап қарасам, мен бала болып ойнап көрмеппін. Ылғи ақ қағазды шимайлап жаза беретінмін.  Әкем үйге көп газет алып келетін. Сол газеттің алғашқы бетіндегі «Правда», «Гудок» деген сөздерді ақ қағазға өзім жазып үйрендім. Сонда өзімнің не жазып жатқанымды да білмеймін. Әріптерді үйреніп жүрген түрім ғой. Әжем мені «Осы қызым оқымысты болады» дейтін. Тағы бір есімнен кетпейтіні, мектепке баратын жасқа жетпесем де оқығым келетін.  Содан жылап қоймағасын, әжем мені бес жасқа толар-толмастан мектепке алып келді. Сол жылы қабылдамай қойды. Еңіреп жылап, үйге қайттым.  Алақандай ауылдағы шағын мектепке келесі жылы бүкіл  әріптерді танып, 100-ге дейін санауды біліп, әжеммен тағы бардым. Әжемнің қолқалауымен мектепке қабылдандым. Кейін Ақтөбе қаласындағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернатында білім алдым. Жұбайым Жетібай Жолдасұлы сол мектептің «алғашқы қарлығаштарының» бірі. Мектеп бітірген соң әке-шешемнің қалауымен Қ. Сәтбаев атындағы политехникалық институттың автоматика-телемеханика факультетіне оқуға қабылдандым. Студент шағымда Ақтөбе облысының Байғанин ауданындағы Жарқамыс ауылына, қазақылықтың қаймағы бұзылмаған жерге келін болдым. Алғаш келін болып түскен жылдары басымызға орамалымызды салып, жез самаурынмен отыз-қырық кесеге шай құйып жүрдік. Ауыл адамдары жүріс-тұрысымызға, іс-қимылымызға сын көзбен қарайтын. Осындай қазақы жердің сынынан өтуіме маған әжемнің берген тәлім-тәрбиесі көмектесті. Кейін жұбайымды жолдамамен Орал қаласына жіберді. Орал қаласындағы А. Пушкин атындағы педагогикалық институтының физика-математика факультетінде білімімді жалғастырдым. Алланың берген төрт қызын өсірдік.   Аталарымыз  «Ер адам – бас, әйел – мойын» деп бекер айтпаған.  Мойын қайда бұрылса, бас сонда жүреді. Сондықтан отбасындағы жарасым, ырыс-несібе, береке-бірлік – бәрі әйелдің қолында. Ер адамның тапқан табысын келістіріп, пайдалы жұмсау, жанұядағы  сыйластық пен шуақты сақтай білу – бәрі  әйелге байланысты. Әйелдердің тыныс-тіршілігі туралы көп мақала жаздым. Осы бағытта әжемнің атымен «Ажар» қоғамдық бірлестігін аштым.  Ақылды әйел жанұяның бұзылуына жол бермеуге тырысады. Отбасында әкенің беделін биік ұстап, абыройын жоғары көтеру әйелдің қолында. Ол ең алдымен «Әкеңе айтамын, әкеңмен ақылдас, әкеңнің рұқсатынсыз ештеңе айта алмаймын» деген сөздерді балаға жиі айтудан басталады, – деді кеш иесі емен-жарқын әңгіме барысында.

Жиында студенттер ұстаздың өмір жолы мен балалық шағына байланысты сауалдарын қойып, тиісті жауаптарын алды.

  Өңірімізге белгілі өлкетанушы Жайсаң Ақбай, облыстық ҚХА төрағасының орынбасары Ғайса Қапақов, сондай-ақ  М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың тәрбие ісі жөніндегі проректоры Түймеш Дәрішева мен «Өрлеу» біліктілігін арттыру орталығы» АҚ  БҚО филиалының директоры Софья Ізмұханбетовалар ұлағаты мол ұстаздың ұрпақ тәрбиелеуде атқарған еңбектеріне тоқталып, ақ жарма тілектерін арнады.

  Гүлсезім БИЯШЕВА,

«Орал өңірі»


Досым ҚУАНАЕВ, баскетболдан Батыс Қазақстан облыстық балалар мен жасөспірімдер құрамасының бас бапкері: «Жеткіншектерге телефонға телміргеннен, баскетбол ойнаған бек пайдалы»

Күні: , 255 рет оқылды

Облысымызда кенжелеп қалған спорттың бір түрі – баскетбол. Мәселен, спорттың осы түрінен Жайық жұртының намысын қорғайтын баскетбол құрама командасы тек 2012 жылы ғана құрылған екен. Тиісті қолдаудың арқасында бұл спорт түрі бүгіндері біртіндеп дамып келеді.

Қазақтан шыққан тұңғыш олимпиада чемпионы, даңқты баскетболшы Әлжан Жармұхамедовтың жуырда өңірімізге келіп, жас баскетболшылармен кездесуі батысқазақстандық спортшыларға тың серпін бергендей.

– Баскетболдан облыстың құрама командасы құрылған ілкі жылдары біраз қиыншылықтарға кез болдық. Жаттықтырушылар жетіспеді. Тіпті доптың өзін ата-аналар, кейде жаттықтырушылар сатып алып жүрді. Және ол доптар арзан болғандықтан, сапасы да сын көтермей, жиі ауыстыруға тура келетін. Соған қарамастан, батысқазақстандық баскетболшылар сол жылы Шымкент қаласында жасөспірімдер арасында өткен Қазақстан чемпионатына қатысты. Нәтижесінде бесінші орынға тұрақтады. Баскетболшыларымыздың сол кездегі мақсаты еліміз бойынша үздік бестікке кіру болса, қазір олар үздік үштікке еніп отыр, – деді баскетболдан облыс құрамасының бас бапкері Досым Қуанаев.

Федерация баскетболды дамытпақ

Бүгінде облыста 350-ге жуық жасөспірім баскетболмен айналысуда. Қаладағы «Нефтэк» компаниясы басшылығының қолдауымен облыстық құраманың баскетболшылары «Зенит» зауытының маңындағы БҚИТУ спорт залында алаңсыз жаттығып жүр. Аталмыш спорт залда ұлдар командасы аптаның сейсенбі, бейсенбі, сенбі, жексенбі күндері, ал қыздар дүйсенбі, сәрсенбі, жұма күндері екі сағаттан жаттығады. Мұнда баскетболдан олимпиада резервтері 10 жастан бастап дайындалуда. Облыстық құрама команданың негізгі ойыншылары – Орал қаласындағы №1 мектептің шәкірттері. Сонымен қоса қалалық №7, №34 №36, №43, №44, №45 мектептердің де оқушылары бар. Облыстық баскетбол құрама командасы жыл сайын өтетін ел чемпионаттарына қатысып жүр. Нәтиже де жаман емес, айта кетсек, 2016 жылы Қостанай облысындағы Лисаковск қаласында өткен 2003 жылы туған ұлдар мен қыздар арасындағы Қазақстан чемпионатында ұлдар IV орын, қыздар III орын алды. Ал былтыр Атырау қаласында ұйымдастырылған ҚР чемпионатында ұлдар III орын алды. Кейін Шортанды қаласында өткен чемпионатқа қатысып, финалға жолдама алғанымен, Атырау облысының «Барыс» құрама командасынан бәсі кем түсіпті.

Биыл облысымызда баскетбол және стритбол федерациясы құрылды. Федерацияның президенті болып «Нефтэк» компаниясының директоры Асылбек Нұпов, ал атқарушы директоры болып Досым Қуанаев бекітілді.

Аталмыш федерацияның басты мақсаттарының бірі – аудандардағы спорт мектептері жанынан баскетбол бөлімін ашу. Қазір Бөрлі, Бөкей ордасы, Шыңғырлау, Тасқала, Зеленов аудандарында ғана баскетбол бөлімі бар. Осы аудандардағы құрама командалар облыстық жарыстарға қатысып, шеберліктерін шыңдап жүр.

Облыстық баскетбол және стритбол федерациясы жас төрешілерді тәрбиелеуге де көңіл бөлуде. Облыстық құраманың баскетболшылары Әділ Шәутенбаев пен Мейрамбек Шамұратов наурыз-сәуір айларында өтетін ел чемпионатында төреші болмақ. Бұған дейін олар Алматы және Шортанды қалаларында өткен күзгі, қысқы чемпионаттарда төрешілік міндетін абыроймен атқарған.

Досым Сейілханұлының айтуынша, облыстық құрама команданың ойыншысы Ділназ Еркебай былтыр Астана қаласындағы Қ. Мұңайтпасов атындағы олимпиада резервінің республикалық мамандандырылған мектеп-интернат колледжіне оқуға түскен. Сондай-ақ баскетболдан Қазақстанның екі дүркін чемпионы, ҚР спорт шебері нормативін толық орындаған Нұрайна Сейілханова бүгінде Ақтөбе құрама командасының сапында ойнап жүр.

Стритбол – көше ойыны

Стритбол – ережесі баскетболға ұқсас көше ойыны. Алайда өзіндік ерекшеліктері бар. Стритбол ойыны ашық аспан астында ойналады және оған әр командада үш ойыншыдан алты адам қатысады. Стритболда бір ғана себет болады. Ойыншылар допты сол себетке дөп түсіруі қажет. Егер допты алыстан дәл түсірсе, баскетболдағыдай үш ұпай емес, екі ұпай беріледі. Баскетболды 10 минуттан 4 тайм ойнаған соң ұпай саны көп команда жеңіске жетсе, мұнда алғаш 16 доп салған команда ұтады. Жалпы бұл ойындар спортшыны жылдам, епті болуға, қиын жағдайда тез ше-шім қабылдай алатын алғырлыққа баулиды.

– Материалдық-техникалық базамыз жылдан-жылға жақсарып келеді. Бұрын бұдан да қиын жағдайды бастан өткерген едік. Биыл облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасы электронды табло, доп, баскетболшылардың киетін формаларын алып беретін болды. Орал қаласының Әйтиев көшесіндегі ОЖСШМ спорт залы әлемдік стандартқа сай салынған және орналасқан жері де ыңғайлы. Алайда онда баскетбол ойынына арналған қалқан жоқ, осы мәселе шешілсе екен дейміз. Егер ол кешен баскетбол алаңының стандарттарына сай жабдықталса, ҚР чемпионатын өткізгіміз келеді. Облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшылығы аудандарда баскетбол бөлімін ашуға ниетті. Сонымен қоса жаңадан бой көтерген шағынаудандарға және студент-жастардың көп шоғырланатын аудандарына стритбол алаңын салса, жастар мен жасөспірімдер бос уақытын тиімді пайдаланар еді, – дейді Досым Сейілханұлы.

Бас бапкерді жасөспірімдердің әлеуметтік желіде көп отыратындығы толғандырады. Бұл бірінші кезекте жасөспірімдердің денсаулығына зиян келтіретіні мәлім. Досым Сейілханұлы спорттық додаларға барғанда шәкірттерінің телефонын ата-аналарына хабарласуы үшін бір сағатқа беріп, кері жинап алады екен. Соның нәтижесінде әлеуметтік желіні жиі серік еткен бұйығы балалар қазір бір-бірімен емен-жарқын ашылып сөйлесетін болған. Ойында да жақсы нәтижеге қол жеткізе бастапты.

– Меніңше, әлеуметтік желіні көп қолдану адамды сөйлеу қабілетін әлсіретіп, сөздік қорының кемуіне әкелетін секілді. Сол себепті үйде ата-аналар балаларының әлеуметтік желіге, интернет ойындарға құмар болмауын қадағалауы керек. Ал біз бала кезімізде сыртта көп ойнайтынбыз. Құмнан, сымнан, ағаштан бұйымдар жасайтын едік. Одан қала берді жарысып кітап оқитынбыз. Бұл денсаулығымызға да, рухани тұрғыдан тұлға болып қалыптасуымызға да өте пайдалы болғаны шүбәсіз, – дейді ол. Бір сөзбен айтқанда, облыстың бас бапкері жасөспірім-көкөрім ұл-қыздар үшін телефон мен компьютерге телміргеннен гөрі баскетбол ойнаған бек пайдалы деп есептейді.

Бір қуанарлығы, баскетболмен айналысқысы келген жасөспірімдер Орал қаласындағы облыстық балалар-жасөспірімдер спорт мектебіндегі баскетбол үйірмесіне тегін қатыса алады.

Гүлсезім БИЯШЕВА,

«Орал өңірі»


Өнерлі қыздар мен өнегелі жеңгелер

Күні: , 46 рет оқылды

Орал  қаласындағы  Оқушылар  мен  жастар  сарайында  облыстық  «Өнерлі қыз,  өнегелі  жеңге»  сайысы  өтті.  Дәстүрлі  байқауға  Орал  қаласы  мен  аудандардан  іріктеліп  келген  9-11-сыныпта  оқитын  қыздар  мен  олардың  жеңгелері  қатысты.

Халықтың мәдени мұрасын, салт-дәстүрін, өнегесін насихаттап,  отбасы мәртебесін нығайтуды мақсат еткен сайыс төрт бөлімнен тұрды.  «Өнерлінің қолы алтын»  кезеңінде  үміткерлер  өздері  жасап әкелген  қолөнер бұйымдарын көрмеге қойды. «Бірлігіміз жарасқан» атты екінші бөлімде жеңгелер мен қайын сіңлілер  бейнеролик арқылы отбасын таныстырды.

Жанұядағы қайын сіңлі мен жеңгенің арасындағы татулық, бірлік, отбасылық құндылықтар көрініс тапқан қойылымдар көрсетілді. Дастарқан әдебі, ибалылық жөнінде тағылымды ойлар айтылды. Ал «Өнегелі жеңге» бөлімінде жеңгелер  ситуациялық сұрақтарға жауап берсе, «Өнерліге өріс кең» кезеңінде үміткерлер өнерлерін  ортаға  салды.

– Біріншіден, баршаңызды қазақтың жаңа жылымен құттықтаймын. Қазақ ежелден  жылдың  басын  көрісуден бастаған. Балаларыма, немерелеріме қазақ халқы туған күнін тойламағанын жиі айтамын. Өйткені олар көрісу мейрамында ғана «жасыңа бір жас қосылуымен» деп бір-бірін құттықтаған. Сондықтан бүгін түркі жұртының туған күні. Осы орайда ұйымдастырылып отырған бұл сайыстың орны ерекше. Бала тәрбиені, ең алдымен, отбасынан алады. Салт-дәстүрді, иба, әдепті бойына жиған келін ғана ұрпағына ұлттық тәрбиені бере алатыны белгілі. Бірінен-бірі өткен өнерлі де өнегелі, ақылды жеңгелер мен қайын  сіңлілердің ішінен үздігін  анықтау бізге қиынға соқты. Үміткерлер  болашақта ескере жүрсін деп  бір-екі ескертпе айтқым келеді. Қазақта  жасөспірім қыздар мен ақ босаға аттаған келіндердің киетін  қиімдері бөлек болған. Жеңгелер  бастарына орамал не желбегей таққан, ал қыздар тақия,  үстеріне қысқа кеудеше киген. Осыны ескерсеңіздер екен деймін. Сонымен қоса үстеріңіздегі  ұлттық нақышпен тігілген концерттік көйлектерді күнделікті киюге болатындай етіп  тіксеңіздер жақсы болар еді. Өйткені біз ұлттық нақыштағы киімдерді мейрамдарда, салтанатты шараларда ғана киеміз, – деді  қазылар алқасының мүшесі,  ҚР мәдениет қайраткері, өлкетанушы  Сара  Танабаева.

Қазылар алқасының шешімі бойынша көрермендерді өнерімен, ақылдылығымен тәнті еткен ақжайықтық Айсұлу Қабашева мен жеңгесі Зухра Құсайынова (суретте) бірінші орынды жеңіп алды. Ал екінші орын бөрлілік Меруерт  Дүйсенбі мен жеңгесі Гүлшат Төлеубаеваға және жаңақалалық Құралай Сәрсенова мен жеңгесі  Әсел Мырзақұловаға бұйырды.

Ал үшінші орынды  бөкейордалық  Ділназ Жасқайратова мен жеңгесі Динара Еділбаева және оралдық Сәния Ниетжан мен жеңгесі

Айымгүл  Таскенова бөлісті.

Гүлсезім   БИЯШЕВА,

«Орал   өңірі»


Әкіммен ашық әңгіме

Күні: , 43 рет оқылды

Облыс  әкімі  Алтай  Көлгінов  ашық  алаң  форматында  жастармен  кездесті. Орал қаласындағы  Оқушылар  және  жастар сарайындағы  «Бастау»  коворкинг  орталығында  өткен  жиында жастардың  өзекті  мәселелері  мен  жаңа  жобалары  талқыланды.

Батыс Қазақстан облысында 14 пен 29 жас аралығындағы 140 413 жас болса, оның 71 235-і ауылда тұрады. Облыстағы төрт жоғары оқу орнында 30 508, ал арнаулы орта оқу орындарында 19 мың студент  білім алуда. Жастар саясатын жүзеге асырумен айналысатын 89 қоғамдық бірлестік бар.

– Жыл сайын жастарымыздың бос уақытын тиімді өткізуге негізделген, олардың таланттарын ашуға мүмкіндік беретін іс-шаралар атқарылып келеді. Жуырда Елбасымыз жариялаған бес әлеуметтік бастамадан жастарды толғандыратын негізгі сауалдарға жауап алдық. Үндеуде студент жастарды жатақханамен қамту, қолжетімді тұрғын үймен қамтамасыз ету, кәсібін ашуға мүмкіндік жасау секілді мәселелер қамтылды. Біздің өңірдегі екі мемлекеттік университетте 3300 студент грант негізінде білім алуда. Сондай-ақ былтыр жергілікті бюджет есебінен қосымша 200 грант бөлінген болатын. 1500 маман «Жастар практикасы»  бойынша ауылдарда еңбек етуде. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес  енді қосымша 20 мың білім гранты бөлінетін болды. Бүгінде 2250 студент жатақханаға мұқтаж. Биыл екі жатақхана салуды жоспарлап отырмыз, – деді облыс басшысы  Алтай  Көлгінов.

Кездесу барысында облыстық жастар ресурстық орталығының мамандары жаңа жобаларымен  таныстырды. Біріншісі, «Жетістікке 100 қадам» жобасы. Жобаның мақсаты –  аудандардағы кітапханаларды меценаттардың көмегімен кәсіпкерлік негіздері, көшбасшылық қасиеттерді арттыруға бағытталған жаңа кітаптар қорымен толықтыру.  Кәсібін ашуға ұмтылатын жастардың санын көбейтіп, кәсіптік бағдар беру. Екіншісі, «Бойжеткен» қыздар клубы. Аталмыш жоба бойынша қыз-келіншектердің бойына ұлттық салтдәстүрді сіңіріп, оларды бәсекеге қабілетті маман етіп даярлау мақсатында кеңес берілмек. Ал «Жастар назарына!» жобасының мақсаты – жастарға арналған мемлекеттік бағдарламалар, жобалар, арнайы мүмкіндіктер туралы ақпарат беретін роликтер дайындап, әлеуметтік желілерде, БАҚ құралдарында жариялау.

Емен-жарқын пікір алмасу барысында жас кәсіпкерлер бизнес саласында кездескен кедергілер туралы ой бөлісіп, жаңа жобаларымен таныстырды. Солардың бірі  – «Fiesta»  дүкендер желісінің құрылтайшысы Асхат Рамазанов.

Ол осыдан төрт жыл бұрын 700 мың теңгемен «Fiesta»  брендтік киімдер дүкенін ашқан. Бүгінде аталмыш дүкендер желісінің тауар   айналымы 900 миллион теңгеден  асқан  екен.

–  Қай салада еңбек етсең де, айналысатын ісіңді жақсы көруің керек. Сонда ғана жұмысың жемісті жүреді. Алғаш брендтік киімдерді сата бастағанда бізді қолдайтын қалталы  «көкеміз» немесе «әпкеміз» болған жоқ. Азын-аулақ жинаған қаржымызбен тәуекел етіп бастап кеттік. Алғашқы кезде қаржыдан қысылдық. Қазір ісіміз оңға басып, төртінші дүкен ашуды жоспарлап отырмыз. Инстаграм парақшада тіркелдік. Енді «Орал – рухы берік жандардың қаласы» жобасын қолға алудамыз. Жоба мүмкіндігі шектеулі жандарға жәрдемдесу мақсатында жүзеге аспақ. Еуропа елдеріне барғанда көшеде мүгедек жандарды жиі кездестіресің. Сол кезде Қазақстанда мұндай жандар аз екен деп қуанатын едік. Алайда елімізде де мүмкіндігі шектеулі жандардың көп екенін және олардың көшеге шығып  сауда жасауларына, өзге де қызметтерді алуға мүмкіндік қарастырылмағанын түсіндім. Оларға тігіншілік, бухгалтерлік секілді арнайы курстар ашып, жұмысқа орналасуларына жағдай жасағым келеді, – деді Асхат Рамазанов.

Ал «Tutto tatti» дүкендер желісінің негізін  салушылардың бірі Жандос Ырысәлиевтің айтуынша,  бизнес саласында жүрген адам өзін жүйелі жетілдіріп отыруы керек.

– Былтыр қараша айында Мәскеу қаласында өткен бизнес жобалар байқауының жеңімпазы атанып, миллиардер Оскар Хардманнан тәлім алған едім. «Тutto tatti» компаниясы сүт өнімдерін және балмұздақ жасаумен айналысады. Жуырда Алматы қаласынан екі  сауда нысанын аштық. Енді Астана мен Оралда  ашуды жоспарлап отырмыз, – деді  ол.

Жиында «Фреш» журналының редакторы Аида Боранқұлова, «07 аймақ» әнінің орындаушысы Алина Герц, фристайлшы Айболат Құбашев өз тәжірибелерімен  бөлісті. Кездесу барысында, сондай-ақ бизнесті бастау үшін демеуқаржы бергенде мүмкіндігі шектеулі жастарға жеңілдіктер қарастырылса және аудандардағы жас кәсіпкерлерге  жағдай жасалса  деген мазмұндағы ұсыныстар да  айтылды.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»

Суреттерді  түсірген  Динара  КЕНДІРБАЕВА


Келесі жәрмеңке 17 наурызда

Күні: , 40 рет оқылды

Өткен жексенбіде облыс әкімдігінің ұйымдастыруымен Орал қаласындағы  М. Ықсанов көшесінің бойында  азық-түлік жәрмеңкесі өтті. Жәрмеңкеде Бөрлі, Тасқала, Қаратөбе, Теректі, Зеленов аудандарының кәсіпкерлері ауыл шаруашылығы тауарларын  арзан  бағамен ұсынды.

– Бүгін үш демалыс күніне жоспарланған жәрмеңкенің екіншісі өтуде. Келесісі 17 наурызда ұйымдастырылмақ. Тауар өндірушілер бүгінгі жәрмеңкеде 14 бас жылқы  етін, 30 басқа жуық сиыр етін, 18 000 дана жұмыртқа секілді ауыл шаруашылығы өнімдерін  базар  бағасынан  10-20 пайыз  төмен  бағамен  сатуда, –  деді жәрмеңкеге арнайы қатысқан облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов.

Орал қаласының әкімі Мұрат Мұқаевтың айтуынша, аталмыш жәрмеңке бағаны тұрақтандыруға  септігін  тигізбек.

– Естеріңізде болса, күз айларында еліміздің өзге өңірлерінде картоптың бағасы 150 теңгеге дейін көтерілді. Ал бізде 100 теңгеден аспады. Бұл – тұрақты жәрмеңкелердің нәтижесі. Өйткені базар саудагерлеріне жәрмеңке бағасына қарауға тура келеді, яғни баға өздігінен тұрақтанады. Қазір тұрақтандыру қорындағы 1300 тонна картоптың 300 тоннасы пайдаланылды. Жалпы, бүгінгі жәрмеңкені «етті жәрмеңке» дер едім. Соғым еті азая келген уақытта жылқы мен сиыр еті тұрғындарға тиімді бағамен ұсынылуда, – деді Мұрат  Рахметұлы.

Жәрмеңкеде жылқы етінің бір келісі 1400 теңге (базарда 1800 теңге шамасында), сиыр еті 1300 теңге (базарда 1600 теңге) болса, жұмыртқаның бір данасы 21 теңгеден (базарда 26 теңге), картоп 90 теңгеден (базарда 120-140 теңгеден)  сатылды.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»

Суреттерді  түсірген Айбатыр  НҰРАШ

Вячислав РАДИОНОВ,

жеке кәсіпкер:

– Зеленов ауданының Макаров ауылынан келдім. «Радионов» ЖК-ның қожайынымын. Мұндай жәрмеңкеге жиі қатысып тұрамыз. Жәрмеңкеге жылқы, сиыр, шошқа, құс еттерін әкеліп отырмыз.  Жылқы етінің килограмын 1300 теңгеден сатудамыз. Бұл баға қала тұрғындары үшін тиімді деп ойлаймын. Сондықтан жәрмеңкеге жиналған қала тұрғындарының қарасы көп. Жәрмеңкеге қатысты бір өтінішім бар. Әдетте таңғы сағат 9.00-де басталатын жәрмеңке сағат 13.00-де аяқталып қалады. Жәрмеңке уақытын 17.00-ге дейін ұзартса дейміз. Осылайша аптасына екі рет ұйымдастырса, қала тұрғындары үшін  де, тауар өндірушілерге де тиімді болар еді.

Клара БЕКЕТОВА,

қала тұрғыны:

– Жәрмеңкедегі баға көңілімізден шығуда. Жылқы мен сиыр етінің бір келісін 1300 теңгеден сатып алдым. Мұнда картоптың бағасы да  арзан.  90 теңгеден  алуға болады. Келесі апта тағы да ұйымдастырылатыны жақсы болды.

Нина ВОРОБЬЕВА,

қала тұрғыны:

– Жәрмеңкеге екінші рет келіп тұрмын. Бүгін май, ұн, шұжық, жеміс-жидек алдым. 4000 теңгеге бірталай азық-түлік келді. Біздің отбасы үшін жәрмеңкеден сауда жасаған тиімді екенін байқадым.  Мұндай жәрмеңкелер әр апта сайын  өтіп  тұрса  екен.


«Аңыз болған абысындар» оқырманға жол тартты

Күні: , 52 рет оқылды

Белгілі ақын, ұстаз, ҚР  білім беру саласының үздігі, «Ерен  еңбегі үшін» және Ы.  Алтынсарин атындағы медальдардың иегері Дариға Мұштанованың «Аңыз болған абысындар» атты кітабының тұсаукесер рәсімі өтті.

Дариға Ғазезқызының осы кезге дейін «Адамның жаны – бір жұмбақ», «Өмір-арна», «Қос қанат»  жыр жинақтары мен «Үміт жетелеген бес жыл», «Үміт атты бір ел бар» атты кітаптары жарық көрген болатын.

Кітаптың тұсаукесеріне облысымыздың зиялы қауым өкілдері мен туынды кейіпкерлерінің ұрпақтары  қатысты.

ҚР еңбек сіңірген қайраткері, жазушы  Сәбит Досанов «Дариға Мұштанованың «Аңыз болған абысындар»  атты шығармасы — тың тақырыпқа түрен салған, айтары анық, бояуы қанық, шұрайлы шығарма. Оқушының ойына ой қосатын тұлғалық туынды. Адамдардың бір-біріне деген мейірімі, махаббаты қара сөзбен жырланған поэма» деп бағалаған туындыда Сақыпжамал, Сақып, Ділдә атты абысындардың аңызға бергісіз өмір  жолдары  баяндалады.

Бұл үшеуі полигонға байланысты  қасиетті Нарын құмынан Қазталов ауданының Қараоба ауылына көшкен Хайролла мен Жәмиланың келіндері. Яғни Қайсағали, Қизағали және Айса атты ұлдарының тағдыр қосқан келіншектері. Олар бір ананың баласындай болып кеткен үш келін  кер замандағы кәмпескенің зарын, 1932 жылғы аштықты, 1951 жылғы жұтты, сұрапыл соғысты, Сақып пен Қизаның бес баласын бірдей жалмаған қызылқырғын қызылшаны да, алапат полигонның  жарылысын да бастан өткереді. Жанұяның ұйытқысы болған олар  бір-бірінен іргелері де, еншілері де  айырылып көрмеген.  Үлкен абысын келмей, кіші абысындары дастарқан басына отырмаған,  үлкендері дастарқаннан тұрмай жасы кішілері отырған орнынан қозғалмайтындай қазақы дәстүрді берік сақтаған.  Көркем туындыда Қайсағалидың жары Сақыпжамалдың  қыстың көзі қырауда  көшті тоқтатып, көрші ауылдағы малшының шанасынан  түсіп қалған  сәбиді  ажалдан арашалағандығы ерекше суреттеледі. Иіріліп тұрған  азаматтар  асау жиренге жақындай алмай тұрғанда,  Сақыпжамал асауды ерттеп мініп, жалғыз өзі  құндақтаулы  нәрестені іздеуге шығады. Қайтпас қайсарлығының арқасында  ол  сәбиді тауып, анасына қайтарады. Сол эпизодты иін қандыра баяндаған автор: «Нарынның Нарқызының алпысында асау үйреткен  осы шалт мінезі тағы бір айта жүретін аңыз болып қалды бұл елге» деп әсерлі тарауды әдемі түйіндейді.

«Аңыз болған абысындардың» таныстырылымында облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының  басшысы Қадырболат Мұсағалиев Дариға Ғазезқызының әдебиетке, әсіресе, жас ақындар легінің қалыптасуына қосқан үлесінің айтулы екенін айта келіп, жаңа кітаптың тұсаукесер рәсімімен  құттықтады.

Содан соң  Дариға  Ғазезқызының үзеңгілес аға-апалары  жаңа кітап туралы өз ойларын ортаға салды.

Солардың бірі – ардагер-журналист  Тихон  Әліпқали.

– Бұл кітаптың қолжазбасын бір демде оқып шықтым. Оқуға өте жеңіл жазылған. Ол да таланттың, шеберліктің арқасы деп білемін. Туындыда адамдардың  ішкі ойының толғанысы мен сезімдері ерекше суреттелген. Кітаптың шыққанына  кейіпкерлердің  ұрпақтары мен қараобалық тұрғындар  үшін қуаныштымын. Өйткені өздері көрген, бір кездері әңгімесін естіген адамдар туралы жазылған  кітапты көп  ешкім  жосылтып   оқи қойған жоқ. Дариға айналайын, шығармашылығың одан әрі дами түссін! – деді  ол.

Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері, айтыскер ақын Шолпан Қыдырниязова  жаңа кітаптың өскелең ұрпақ бойына сіңірер тәлім-тәрбиесіне тоқталды.

– Бүгін бір керемет кештің куәсі болып отырмыз. Кітапты жанұямызбен оқып, керемет әсер алдық. Өйткені бұл шығарма қаймағы бұзылмаған қазақы ауылдарда туып-өсіп, салт-дәстүрді берік ұстайтын адамдардың жанына шаттық сыйлайды. Мұнда тәлім-тәрбие мен салт-дәстүр тұнып тұр. Біз киелі жерге тәу етуді, аруақты адамның киімімен ұшықтауды, қазаны естірту мен жоқтау айтуды, перзенті жоқ туысқанның бауырына бала салу дегенді жақсы білеміз. Әке келмей, дастарқанға отырмайтын халықпыз. Келін болып түскен соң қайын іні мен  қайын сіңліге ат қоюды да ұмытпадық. Қазақтың маңдайына біткен киелі өнері айтысты да дамытып келеміз. «Аңыз болған абысындар» атты бұл кітапта осы  салт-дәстүрлер  бірінен соң бірі өріліп, алақандай ауылдың тыныс-тіршілігін көз алдыңа алып келеді. Туындыны оқи отырып, өзімнің қазақ болғаныма мақтандым. Мәтіні оқуға жеңіл, суреттеуі де әдемі. Туындының тағы бір ерекшелігі, оқығанда басыңды изеп, мақұлдап оқитындай сөздері нанымды. Мысалы, мәтінде «Сыртқа арығын білдірмес сырттан мінез Сақыпжамал» деген жол бар. Сақыпжамал – өмірде көрмеген қорлығы, от баспаған табаны жоқ  үш абысынның бірі. Қиындықтың бәріне төтеп беріп, қайсар  ұрпақ қалдырған ана туралы оқығанда, мақтанбасқа  амалың жоқ. Сол аналардың ұрпағымын, қазақпын  деп айқайлағың келеді. Автор бір әйелдің зары арқылы кешегі  өткен аналардың зарын жеткізе білген.  Абысын Ділдәнің ауылда қалған апасын іздеп,  ен далада  қашып келе жатқанын да ерекше суреттеген. «Әкесін кәмпескелегенде дүние-мүлкін жаудай талап, үлесіп алған жауыздық көріністер қайта елес беріп, қуып келе жатқан сияқты» — дейді. Маң далада шыбықтай қыздың  сай-саламен қашып келе жатқан кездегі  үрейін көз алдыңа елестетіп, «жауырыныңа құмырсқа жүгіртеді». Мен  кез келген шығарманы оқығанда, жас ұрпаққа берер тәлім-тәрбиесін  іздеймін. «Аңыз болған абысындар» – тәлім-тәрбиеміз, салт-дәстүріміз көрініс тапқан нағыз қазақы көркем туынды, – деді Шолпан  Батырқызы.

Ал Қазақстан Жазушылар  одағының мүшесі Амангелді Шахин  аталмыш кітапта ауыл өмірінің көріністері шынайы берілгенін  жеткізді.

— Үш келін де ата жолы  бойынша айттыру  дәстүрімен  келін болып түскен.  Әсіресе, алғашқы келін Сақыпжамалды ауылдың салтымен жеңгесі жетекке алып келе жатқанда,  қайнылығын жасап, тапыраңдаған тайлағымен қалыңдықтың атын үркітпек болған  Жұмағұлға  жас келін Сақыпжамал өз әдісімен жауап береді. Яғни Сақыпжамал кілт тоқтап, жеңгесінен тізгінді сұрап алады да, әлгі тентектің артынан қуады. Жете беріп, тайлағын қамшысымен бір-екі тартып жібереді. Тайлақ атылып, бала бақырып, опан-топан болып сол бетімен ауылға кіріп бір-ақ тоқтайтыны айтылғанда, сол оқиға көз алдыңа келеді.  Сондай-ақ енесінің  аяқ сыбдырын байқаған келіндер басындағы орамалын жүре тартып, шаруаға кірісетіндігінде де үлкен мән жатыр.  Мұнда қазақтың ырымтыйымдары да ерекше қолданылған. Хайролла қарттың үлкен ұлы  Қайсағали аруақты  адам болған. Ол өмірден өтіп кетсе де, ауылдағы босана алмай қиналған келіншектер оның бөркін құшақтаса, толғағы жеңіл болатын көрінеді. Бұл – қазақта бар ырым. Кәмпеске кезінде тентіреп кеткен ата-аналарын сағынып, құсадан ауру болған адамдарды қазақы жолмен емдегендері де айтылады, – деді  Амангелді  Шахин.

Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ақын  Ғайсағали Сейтақ  аталмыш кітаптағы Қараоба  атауында да  тарихи мән жатқанын жеткізді.

– Халықаралық әйелдер күні қарсаңында тұсауы кесілген Дариғаның бұл кітабы әйелдер қауымына жасаған тартуы деп ойлаймын. Шығарманың негізгі арқауы – өткен ғасырдағы аштықты, қуғын-сүргінді, соғыс салған ауыртпалықты белшесінен кешкен адамдардың ұрпақты сақтаудағы тірлігі. Соның ішіндегі, аналардың ерлігі  ерекше баяндалады. Бір ғана мысал келтірейік, ол – Айсаның мәрт мінезі. Күйеуінен жастай, қыздарымен қалған жеңгесі Сақыпжамалға көрінетін сәбиі ұл болса, соны беремін деуі. Шын тілесе, Құдай береді демекші, Ділдә егіз ұл босанады. Қазіргінің жігіттері мен абысындары ондай ерлікке бара ала ма, бара  алмай ма, оны айта алмаймыз. Бұл – шынында да,  аға ұрпақтың ұлағаты. Нарын құмында туып-өскен ұрпақтың біріміз. Қараоба атауының өзі тегін аталмаса керек. Онда аштықтан, басқа да нәубеттен қырылған адамдар жерленуі мүмкін. Сондықтан Нарыннан үдере көшіп, Қараобаға қоныс тепкен тұрғындардың тағдыры көпшілікке сабақ болады деп ойлаймын, – деді  Ғайсағали  Сейтақ.

Айта кетсек, кітаптың кейіпкерлері өмірден алынғандықтан, оның ұрпақтары болуы да заңдылық. Солардың бірі, тарихшыұстаз Ырысты Қайсағалиева осы кітаптың жазылуына ұйытқы  болса, шараға Қызылорда облысының Сырдария ауданынан арнайы келген Шынтемір Айсин авторға  шынайы  ризашылығын  білдірді.

— Біз әкелеріміздің қанымен, сол үш анадан өрбіген ұрпақпыз. Өзім, анамыз Құдайдан сұрап алған егіз баланың бірімін. Бүгінгі күнге де жеткізген сол аналарымыздың ақ тілегі. Қазіргі таңда Қайсағалиев, Қизағалиев және Айсин  әулеттері жапырақ жайып, дені Батыс Қазақстанда ұрпақ өрбітіп отыр. Ендеше, егемен еліміздің еңсесі асқақ, рухы биік бола берсін! – деп  ағынан  жарылды  Шынтемір  Айсин.

Кеште Х. Бөкеева атындағы облыстық қазақ драма театрының актрисасы, ҚР мәдениет саласының үздігі Нұргүл Жұбатова  жаңа туындыдан үзінді оқып берсе, өңірімізге танымал өнер иелері Сәуле Таудаева мен Еркін Өтегенов әнмен көркемдеді. Сондай-ақ театрдың белді актрисалары Гүлжиян Шынтемір, Бибігүл Исалиева мен Әсел Мәмбетованың үш абысынды  бейнелеуі  де әсерлі  шықты.

Тұсаукесер рәсімінен соң  кеш иесі Дариға Мұштанова ұйымдастырушыларға алғысын айтып, «Қарлығаш кие» өлеңімен шараны тәмамдады.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


Ел үшін еткен еңбек ұмытылмайды

Күні: , 44 рет оқылды

Облыстық  қазақ  драма  театрына  КСРО  және  Қазақстанның  халық  әртісі, атақты  актриса  Хадиша  Бөкееваның  есімі берілуіне  орай  салтанатты  шара  өтті.

Аталмыш басқосуға облысымыздағы мәдениет саласының қызметкерлері, қала тұрғындары қатысты.

– Өткен жыл облысымыз үшін жағымды жаңалықтармен есте қалды. Облыс әкімі Алтай Сейдірұлының бастамасымен облыстық қазақ драма театрына Хадиша Бөкееваның есімін беру туралы ұсыныс ҚР Үкіметінің отырысында қаралып, мақұлданған болатын.  Бүгін сол қуанышты салтанатты түрде атап өтіп отырмыз. Сонымен қоса Алматы қаласындағы Хадиша апамыздың тұрған үйіне ескерткіш тақта орнатылды. Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы бойынша жұмыстар жүйелі  жүргізілуде.  Әсіресе, туған жерін өркендетіп, қазақ елінің даңқын арттырған ұлы тұлғаларды дәріптеу мақсатында біраз мәселелер қолға алынды. «Тау алыстаған сайын биіктей түсетіні» секілді   Хадиша апамыз арамызда болмаса да, оның кино мен театр саласының дамуына қосқан үлесі, сомдаған рөлдері ұмытылмайды. Оның табиғи дарыны мен актерлік шеберлігі қазақ театрының сахнасында небір айшықты бейнелерді дүниеге келтіріп, көрермендердің мәдени-көркемдік талғамын дамытуға әсер етті. Ол әлемдік классиканың, орыс және басқа халықтардың таңдаулы шығармаларындағы әр алуан бейнелерді дәл сол елдің таңдаулы шеберлері дәрежесінде сомдай білді. Хадиша Бөкеева есімін иеленген театр ұжымының жұмысына сәттілік тілеймін. Жаңа қойылымдарыңыз көп болсын, – деді облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Қадырболат Мұсағалиев құттықтау сөзінде.

Кеште  Хадиша Бөкееваның сомдаған кейіпкерлерін, яғни Шекспирдің «Асауға тұсауындағы» Катарина образын, М. Әуезов жазған  «Еңлік-Кебектегі» Еңлікті, Ғ. Мүсіреповтің «Ақан сері – Ақтоқтысындағы» Ақтоқтыны және «Қара қыпшақ Қобыландыдағы» Қарлыға, «Абайдағы» Әйгерім образын өнердегі шәкірттері сахнаға  алып  шықты.

Хадиша Бөкеевадан тәлім алған ізбасарлары өз  естеліктерімен  бөлісті.

– 1979 жылы КСРО халық әртісі Кәукен Кенжетаев пен Хадиша Бөкеева Т. Жүргенов атындағы театр және көркемсурет институты жанынан музыкалық драма факультетін ашқан еді. Біз сол факультеттің алғашқы «қарлығаштары» боламыз.  Бірге бітірген түлектің барлығы дерлік ҚР еңбек сіңірген қайраткерлері. Олардың қатарында Роза Рымбаева, Майра Ілиясова, Құдайберген Бекіш, Гүлбаушан Тілеубекова бар. Біздің облысқа,  республикаға танымал болуымыз ұстазымыз Хадиша Бөкеева берген тәлімінің арқасы деп білемін. Ғ. Мүсірепов атындағы қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында 22 жыл еңбек еттім. Бүгін менің қуанышымда шек жоқ. Өйткені ұстазымның есімі облыстық қазақ драма театрына берілген кезде мен де туған жеріме біржола оралып отырмын, – деді осыған дейін қызмет бабымен Алматы қаласында тұрып келген жерлесіміз, ҚР еңбек сіңірген қайраткері, актриса  Әсел Мәмбетова.

Салтанатты  шара Қадыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығының ұжымы дайындаған «Дала дарындары» атты концерттік бағдарламаға  ұласты.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


Жаңа мультимедиялық портал

Күні: , 34 рет оқылды

Сейсенбі күні  ҚР  Мемлекеттік  хатшысы  Гүлшара  Әбдіхалықованың  қатысуымен  Қазақстан  халқы  ассамблеясының  көп  салалы  мультимедиялық  порталы  ашылды. Аталмыш  шараға онлайн  режімде  БҚО ҚХА  төрағасы,  облыс  әкімі   Алтай  Көлгінов  бастаған  батысқазақстандық  ассамблея  мүшелері  де  қатысты.

Алғыс айту күніне орай жүзеге асқан аталмыш жоба Елбасының Қазақстан халқы ассамблеясының XXV сессиясында  жүктеген тапсырмасына сай орындалып отыр.

Мультимедиялық портал этномәдени бірлестіктердің жұмысын жандандыруды көздейді.  Порталдың онлайн режімінде бейнеконференциялар ұйымдастырып, іс-тәжірибелер алмасуға мүмкіндік мол. Сондай-ақ  жаңа  ақпараттық желінің 3D жүйесі арқылы еліміздің көрікті жерлерін, қасиетті орындарын көруге болады. «Қазақстан халқы» атты  арнайы мультимедиялық картада қазақ жерін мекендеген әр ұлттың келу тарихы, мәдениеті және ұлттық тағамдары туралы мол мағлұмат берілген. Көп салалы мультимедиялық порталдың тағы бір ерекшелігі, онлайн режімде Қазақ радиосын тыңдап, қорда сақталған бағдарламаларды  тамашалауға  болады.

Шара барысында облыстық ҚХА мен Оңтүстік Қазақстан облысының ҚХА мүшелері бейнебайланыс арқылы бірін-бірі Алғыс айту күнімен құттықтады.

– Қазақстан халқы ассамблеясының мультимедиялық порталының ашылуы – цифрландыруға бағытталған қадам деп есептеймін. Бұл портал этностар арасындағы татулық пен ынтымақты нығайта түсетініне сенімім мол. Алғыс айту күнімен Елбасымызды, Қазақстан халқы ассамблеясы мүшелерін, барша қазақстандықты Ақ Жайық жұртшылығы атынан шын жүректен құттықтаймын, – деді  облыс  әкімі Алтай Сейдірұлы.

 Гүлсезім   БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика