Тег: ‘Гүлсезім БИЯШЕВА’


Облыс тұрғындары диктант жазды

Күні: , 36 рет оқылды

Кеше  еліміз  бойынша тұңғыш рет латын графикасына негізделген  жалпыхалықтық диктант  жазу  шарасы  өткен  болатын. Батыс  Қазақстан инновациялық-технологиялық  университетінде  өңіріміздегі  мемлекеттік  қызметшілер  де  диктант  жазды.

Шара латын графикасына негізделген қазақ әліпбиін насихаттау және оны меңгеруді практикалық тұрғыда дағдыландыру  мақсатында өтті.

Облыстық тілдерді дамыту басқармасының ұйытқы болуымен өткен диктанттың  тақырыбы  – «Рухани  жаңғыру»  болды.

– Жалпыхалықтық  диктант жазу шарасы – Елбасының биылғы жылдың 19 ақпанында жариялаған №627 Жарлығына сәйкес «Қазақ тілі әліпбиін латын графикасына 2025 жылға дейін кезең-кезеңімен көшіру жөніндегі іс-шаралар жоспарын» жүзеге асыру мақсатында өткізіліп отыр. Шара аясында 15 жасқа толған оқушылар, студенттер, мемлекеттік қызметшілер, халыққа қызмет көрсету орталығының және облыстық басқармалардың  қызметкерлері диктант жазды. Өңіріміз  бойынша диктант жазған  тұрғындардың ұзын саны  100  мыңнан асады. Келесі жылдан бастап мектепалды даярлықта  оқитын оқушылар латын графикасына негізделген әліпбимен оқиды. Сол сыныптарға сабақ беретін мұғалімдер латын графикасы негізінде  сабақ беруге дайындалады, – деді облыстық тілдерді дамыту басқармасының  басшысы Айгүл Мыңбаева.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал   өңірі»


Тамақтану дағдыңыз қандай?

Күні: , 35 рет оқылды

Газет-журнал, теледидар секілді БАҚ көздерінде сауатты тамақтанудың маңыздылығы туралы жиі айтылады. Дүниежүзілік денсаулық  сақтау ұйымдарының мәліметінше, «65 жасқа дейінгі өлім-жітімнің 50 пайызы сауатты тамақтанбаудың салдарынан туындайтын ауру-сырқауға байланысты» екен. Көбіміз сауатты тамақтану мәдениетін білмейміз. Сондықтан «Орал өңірі» газетінің алдағы нөмірлеріне сала мамандарының осы  тақырыптағы  пікірлерін  жарияласаңыздар екен.

Асан  АҚАПОВ,

Орал   газ, мұнай  және  салалық  технологиялар колледжінің  студенті

Ләззат  ҚОЖАГЕЛДИНА,

облыстық  салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығының маманы:

– Адам бір реттік тамақтану кезінде 300-500 грамм тамақ ішсе жеткілікті. Ал бір күндік тағамның құнарлылығы 1600-1800 калорияны құрауы керек. Ауыр жұмыс істейтіндер үшін 2400-2800 калория тұтыну маңызды.

Көкөністер мен жемістерді тәулігіне 400 грамнан бірнеше рет тұтынған жөн. Өйткені олар антиоксиданттардың, дәрумендер мен минералдардың көзі болғандықтан, жоғарғы қан қысымының алдын алып, атеросклероздың, жүрек-қан тамыр ауруларының асқыну, өршу қаупін төмендетеді. Аш қарынға желінген көкөністер мен жеміс-жидектер ас қорыту бездерінің, асқазан-ішек жолдарының жұмысын жақсартады, ішек микрофлорасының қалпына келуіне ықпал етеді. Әсіресе алма, әр түрлі (ақ, түрлі-түсті, брокколи) қырыққабат түрлері, сәбіз, қияр, қызанақ, тәтті бұрыш өте  пайдалы. Балық өнімдерін аптасына екі рет қолдану жеткілікті. Балық құра-мында жүрек-қан тамыр жүйесіне пайдалы қанықпаған май қышқылдары мен дәрумендер бар. Бір  күнгі тамақтану мөлшеріне тоқталсақ, әр тамақтанған сайын  дән өнімдерін міндетті түрде тұтыну қажет. Яғни  таңғы асқа бір тілім нан, 100 грамм пісірілген ботқа, түстікте екі тілім нан, 100 грамм пісірілген картоп және 250 мл сорпа ішу керек. Тағамның түрін өзгерткенде сол мөлшерде қарақұмық, күрiш, сұлы, макаронды жесе болады. Аптасына екі рет  80-100 грамм майлы емес балық еті мен  сорпасын, 100-150 грамм жаңғақ өнімдерін тұтынудың пайдасы мол. Күніне 45 грамм қатты ірімшік немесе 100 грамм сүзбе және бір стақан сүт немесе айран (майлылығы 2%) ішіңіз. Сүт  – барлық жастағы адамдар үшін жұғымдылығы жоғары оңай сіңетін өнім. 100 грамм сүтте 3 грамға жуық ақуыз, 3,2 грамм эмульгацияланған оңай сіңетін май, көптеген мөлшерде кальций мен фосфор қосындылары, сондай-ақ белгілі мөлшерде А1, В2, Д дәрумендері бар. 100 грамм сүт ағзаға 60-қа жуық килокалорий береді. Қырыққабат, саумалдық, көк пияз, аскөк, желкек секілді көк шөпті көкөністер  қатерлі дерттің алдын алады.

*  *  *

Тамақ ішкенде тағамды мұқият шайнаңыз. Неғұрлым ұзақ шайналған ас, соғұрлым  асқазанда жеңіл қорытылады. Екіншіден, қарныңыз әбден ашқан кезде ауқаттаныңыз. Даладан шаршап, қамы-ғып немесе күйзеліп келсеңіз, бірден тағамға ден қоймаңыз. Алдымен 15-20 минут демалып, ентігіңізді басқан соң ғана ас ішіңіз. Үшіншіден, суды күн сайын мөлшермен тұтынып отырыңыз. Судың тәуліктік қажеттілігі ауа райы мен жыл мезгіліне байланысты шамамен 1,5-2 литрді құрайды. Суды ішер алдында ыдысқа құйып, бірнеше рет сапырыңыз. Сонда су оттегімен байыты-лады. Ағзада су мөлшері жеткіліксіз болса, қан тамырлары тарылып, артериялық қысым жоғары-лайды. Келесі мәселе – ас тұзына әуес болмаңыз. Ересек адамдар үшін  тұтынатын ас тұзының мөл-шері күніне 6 грамнан аспауы керек. Тұз барлық азық-түліктердің құрамында кездесетіні белгілі. Мысалы, 100 грамм қара нандағы тұздың мөлшері бір грамды құрайды. Егер дұрыс тамақтансаңыз, тағамға қосымша тұз қосудың қажеті жоқ. Тұз ағзадағы судың жиналуына себепкер, нәтижесінде  зат алмасу үрдісі (процесі) бұзылып, қан қысымы жоғарылайды, атеросклероздың дамуына әкеліп соғады. Қуырылған тамақтан бас тартып үйреніңіз. Сонда асқазан, ішектің қабынуы мен асқазан жарасының алдын аласыз. Майлар, әсіресе, өсімдік майы, жоғары температурада қайнаған кезде улы заттар (акролеин) бөледі. Тағамды қорытылған майда дайындаған дұрыс. Ал маргарин майы  ағзаға жәй  сіңеді.

Артық  болмас білгенің

Банан – күйзеліске  ем Банан  сөзін  латын  тілінен  аударғанда  «musa  sapientum» – ақылды  адамның  жемісі  деген  мағынаны  білдіреді  екен.  Себебі…

Банан  көңіл  күй  гормонының  түзілуін  қамтамасыз ететіндіктен,  күйзеліс,  уайым-қайғы  кезінде тұтыну өте пайдалы.  Әлемде сары  бананмен қатар қызыл түстісі  де кең тараған. Алайда  мұндай  түрі  өте жұмсақ болғандықтан, тасымалдауға  жарамайды.  Бананның  нәрлілігі  картопқа  қарағанда 1,5 есе жоғары. Оның  құрамында алма  қышқылы, ферменттер, минералды заттар,  фосфор,  магний, калий,  кальций, натрий, А, В, С, Е дәрумендері  бар. Банан диеталық тағам болып есептеледі.  Ол жүйке  жүйесі,  анемия,  жүрек-қан  тамырлары, бауыр, бүйрек, өт ауруларының алдын алып, артық  салмақтан  арылуға  көмектеседі.  Ағзадағы  қант  мөлшерінің  бірқалыпты  болуы мен  қан қысымының  тұрақтылығына  ықпал етеді.  Сүйек,  тырнақ, шаш өсіміне оң әсерін тигізеді.  Аяқ-қолдың  мезгілсіз тартылуын,  шаш түсімін,  теріге  ерте  әжім  түспеуін  тежейді. Сондай-ақ  бананның отадан,  ауыр  физикалық  жаттығудан  кейін  ағзаны  қалпына  келтіруде  үлесі  зор.

Бананның  қабығы  да   кәдеге  жарайды.

Күмісті тазалайды. Бананның қабығы өңі кетіп қалған күміс заттарды қалпына келтіреді. Ол үшін қабықты блендерге салып қоймалжың күйге енгенше су қосып езесіз. Осы қоймалжың  ерітіндіге  малынған  жұмсақ  матамен күмісті сүртсеңіз, біртіндеп қара дақтардың кеткеніне куә боласыз.

Аяқкиімге арналған жақпа май. Банан қабығының құрамындағы майлар мен балауыз аяқкиімді тазалап, жылтыратуға мүмкіндік береді. Аяқкиімді банан қабығының ішкі жағымен сүртіп, үстінен құрғақ матамен кептіресіз.

Тісті ағартады. Кәдімгі  тіс  пастасымен  тісіңізді  тазалап  болғаннан кейін, тістеріңіздің үстін банан  қабығының ішкі  бөлігімен екі  минуттай сүртіңіз.  Қабықтағы калий, кальций, магний, марганец  және  фосфор  сынды  минералдар  тіске  пайдалы  әрі  оны  ағартуға  септігін  тигізеді.

Тікенді шығарады. Егер денеңізге тікен (шөгір) кіріп, оны ала алмайтындай жағдай болса, тікен кірген жерге бананның қабығын ішкі бетімен қойып, 24 сағатқа таңып тастаңыз. Банан қабығындағы ферменттер тікенді терінің сыртына шығарып, жараның тезірек жазылуына септігін тигізеді.

Сүйелді кетіреді. Бананның қабығы халық емінде сүйелді кетіру үшін қолданылады. Ол үшін банан қабығының ішкі жағын сүйелдің үстіне бір күнге байлап  қойыңыз. Сүйел жоқ  болып кеткенше осылай бірнеше рет қайталаңыз. Кей сүйелдер бір аптада кетсе,  кейбіреулеріне  бір айдай уақыт қажет болады.

Зімбір  тәбет  ашатын  күшке  ие

Зімбір – ең пайдалы  дәмдеуіштердің  бірі. Зімбірдің құрамындағы эфир  майлары мен амин  қышқылдары  иммунитетті нығайтып,  ағзаның  тұмау мен  вирустарға қарсы  тұруға септігін тигізеді.  Балалардың  асқа  деген  тәбетін  ашып,  жүкті келіншектердің  жеріктігін  басады. Оның  тамыры  аспоргин, холин, бетокоратин  секілді  пайдалы  компоненттерге бай.  Зімбірді шикілей немесе кептірілген, қуырылған түрінде қолдануға болады.  Құрамындағы  антиоксиданттар  ісіктің  кез  келген түрімен  күресетін  әсерге  ие.  Зімбірдің тамырын  үгітіп  немесе  уақтап  турап  қайнаған  шайға қосып  ішсеңіз,  өзіңізді  күні  бойы  сергек сезінесіз.  Қабығын  аршыған  кезде  неғұрлым  жіңішке  етіп  турасаңыз, құрамындағы  дәрумендері соғұрлым көбірек  сақталады.  Зімбірдің құрамында С, В1,  B2, B3 дәрумендері және  кальций, магний, натрий  және  темір  бар. Мамандардың  айтуынша, зімбірді ыстық суға  бұқтырып ішсеңіз,  жедел-респираторлы қабыну  тез  басылады.  Бұрын ұзақ  сапарға  шыққан  теңізшілер  зімбірді  құрқұлан дертінен  сақтану  үшін  алып  жүретін  болған.

Брокколи  иммунитет  көтереді

Брокколи – қырыққабат  тұқымдасының  біржылдық  өсімдігі. Құрамында  калий, фосфор, кальций, магний, темір,  мырыш,  марганец, күкірт, С, В1, В2, В5, В6, Е дәрумендері бар. Бұл  асқазанында  ойық жарасы (язва) бар  адамдар  үшін таптырмайтын  тағам. Сондай-ақ  қандағы инсулиннің  реттелуіне де ықпал етеді.  Брокколидың  құрамындағы  антиоксиданттар ағзаның қартаюын  кідіртіп, холестериннің  мөлшерін азайтады. Бұл өз кезегінде қан құрамын жақсартып қана қоймай, жалпы артерия  қысымының бірқалыпта тұруын қамтамасыз етеді. Иммунитеттің күші лимфа  жүйесіне  тікелей  байланысты  екені мәлім. Сол  лимфа  жүйесінің  үштен екі бөлігі ішекте орналасқандықтан, брокколиді  тұтынудың пайдасы мол.  Өйткені ол ішекті  әр  түрлі қалдықтардан,  улы заттардан  тазартып, иммунитетті көтереді.

Орамжапырақтың бұл түрі  сүйекке де өте пайдалы. Ондағы кальций (100 г-да 47 мг) мен басқа да  маңызды микроэлементтер сүйектің,  тістің  бұзылуына  жол  бермей, тұрғындар  арасында  жиі кездесетін  остеопороздың алдын алуға  әсер  етеді.

Дайындаған  Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


Жатақхана «жыры» бітер уақыт таяу

Күні: , 95 рет оқылды

Батыс Қазақстан облысында 2250 студент жатақханаға мұқтаж. Оның 500-і  жоғары оқу орнында, 1750-і колледжде оқиды. Жастардың түйткілді мәселесіне орай Елбасы «Бес әлеуметтік бастамасында» «… Бәрімізге белгілі, басқа қаланың жастары қаланың шетіндегі ескі үйлерді жалдауға мәжбүр. Осыдан кейін сапалы білім алу туралы сөз қозғау мүмкін бе?», – деген болатын. Бұл олқылықтың орнын толтыру үшін Мемлекет басшысы жоғары оқу орындары мен колледж студенттеріне жатақхана салуды тапсырды. Соған орай өңірде қандай жұмыстар қолға алынды және қай оқу орындары жатақханамен қамтылмақ?

Өзекті   мәселенің   оң   шешімі

Жатақхана салу мәселесі бойынша облысымызға арнайы іссапармен келген «Қазақстандық мемлекеттік-жекеменшік әріптестік орталығы» АҚ басқармасы төрағасының орынбасары Талғат Матаевтың айтуынша, студенттерді жатақханамен қамту мемлекеттік тапсырыс және мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында жүзеге аспақ. Яғни жеке кәсіпкер меншігіндегі бос тұрған ғимараттарды, мәселен, мемлекет меншігінде, банкте кепілдікте тұрған мүліктер мен бұрынғы қонақүйлерді студенттер үйіне айналдыруға мүмкіндік беріледі. Егер жаңадан салынған құрылыс болса, мемлекеттік тапсырыс шеңберінде кәсіпкерге әр студент үшін 122 айлық есептік көрсеткіш көлемінде, ал құрылыс қайта салынған нысан болса, 47 айлық есептік көрсеткіш бойынша өтемақы төленеді. Аталған жоба студенттердің жатақханаға деген сұранысын қанағаттандырумен қатар, кәсіпкерлерге де зор мүмкіндік тудырмақ.

– Жатақхана дегенде ешбір жағдай жасалмаған, тар бөлме емес, студенттің бос уақытын тиімді өткізетін, қажетті қызметті алуына мүмкіндік беретін студент үйі болуы керек. Қаржыны дұрыс бөліп, тиімді жұмсаған кезде мемлекеттік-жекеменшік әріптестік жобалары өзін-өзі тез ақтайды.

Студенттер үйінде ғаламторға қосылған компьютер, жаттығу залдары және асхана, шаштараз, дәріхана болғаны дұрыс. Осы бағытта кәсіпкерлерді жобаға атсалысуға шақырамыз. Өйткені мұндай ұсыныс кәсіпкерлер үшін тиімді. Біздің орталық кәсіпкерлерге жаңа жатақхана құрылысын салумен шектелмей, дайын тұрған бос ғимараттарды студенттер үйіне айналдыруға қолдау білдіреді. Бұл үшін мемлекет барлық мүмкіндікті қарастырған. Келісімшарт мерзімі аяқталған соң ғимаратты кәсіпкер өз үлесіне алуына немесе коммуналдық мекеме ретінде тіркетіп, келісімшартқа отыруына болады, – дейді Талғат Матаев.

500   орындық   жатақханалар

Облыстық білім басқармасының басшысы Шолпан Қадырованың мәліметінше, Орал қаласында салынатын жатақханалар құрылысының жобалық-сметалық құжаттары жасақталуда. Мәселен, Орал қаласының А. Тайманов көшесі, 221-үй мекенжайында орналасқан Батыс Қазақстан индустриалды колледжінің жанынан 500 орындық жатақхана бой көтермек. Жатақхана құрылысына арналған жер учаскесінің ауданы –  1,9 гектар.

Жобаның жалпы құны  32 986,0 мың теңгені құрайды. Қазіргі таңда мемлекеттік сатып алу рәсімдері жүргізілуде. Жобалаушы – «Газсервис и К» ЖШС. Жобалау мерзімі сегіз айға жоспарланған. Бұл екі тоғыз қабатты 500 орындық жатақхана жоба бойынша Батыс Қазақстан индустриалды колледжіне, Құрманғазы атындағы саз колледжі және Орал қаласының газ, мұнай және салалық технологиялар колледжі мен Орал ақпараттық технологиялар колледжінің студенттеріне берілмек.  Сондай-ақ  Орал қаласындағы Еуразия көшесі, 238-үй мекенжайында орналасқан Орал политехникалық колледжіне 150 орынға шақталған бес қабатты жатақхана салу жоспарланған. Жатақхана құрылысына арналған жер учаскесінің ауданы – 0,212 гектар. Облыстық бюджеттен жобалық-сметалық құжаттар жасақтауға 2500,0 мың теңге бөлінген. Қазіргі таңда мемлекеттік сатып алу рәсімдері жүргізілуде.  Сондай-ақ Бөрлі ауданында да студенттер жатақханасы салынбақ. Яғни Ақсай техникалық колледжіне тиесілі 150 орындық жатақхана құрылысының жобасы бойынша мемлекеттік сатып алу рәсімдері жүргізілуде. Жатақхана құрылысына арналған жер учаскесінің ауданы – 0,38 гектар.  Жобаны «Газсервис и К» ЖШС жасауда.

М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті – өңіріміздегі  іргелі оқу орындарының бірі. Аталмыш білім ордасының студенттері үшін келесі жылы тоғыз қабатты 500 орындық  жатақхана бой көтере бастамақ. Бүгінгі таңда университетте 1026 орынға арналған үш студенттік жатақхана бар. Бұл жатақханалар студенттер сұранысының  70  пайызын  қанағаттандырып отыр. Мұнда әлеуметтік жағдайы төмен, жетім және мүмкіндігі шектеулі, сондай-ақ көп балалы отбасынан шыққан студенттерге жатақхана бірінші кезекте беріледі және университетке қабылданған бірінші курстың студенттері мен «серпіндіктер» жатақханамен толық қамтылуда. Өңірдегі медицина мамандарын даярлайтын Батыс Қазақстан жоғары медициналық колледжінің студенттеріне де 500 орындық жатақхана салу жоспарланғанын айта кетелік.

Жатақхана  салудың  әлемдік  тәжірибелері

Өзге мемлекеттерде жатақхана мәселесі қалай шешімін тапқанын білу үшін ғаламторды шарлаған едік. АҚШ, Англия, Германия секілді алпауыт мемлекеттерде студенттік жатақханалар құрылысын кәсіпкерлер мен жеке компаниялар өз демеушілігімен салады екен. Мемлекет өз тарапынан салыққа жеңілдік жасайды. Мәселен, АҚШ-та жеке кәсіпкер мемлекеттен жер алып, жатақхана салды делік. Сосын құрылысқа жұмсаған шығынын студенттердің төлемақысы есебінен қайтарып алады. Ондағы кәсіпкерлер жатақхананы көбіне қонақүй секілді салуға ниетті. Өйткені ғимаратты оқу жылы кезінде студенттер үйі есебінде, жазғы демалыста саяхатшылар үшін қонақүй ретінде пайдалануда. Шетелдік оқу орындарында өзге мемлекеттен келген студенттерге арналған арнайы бір бөлім жұмыс істейді. Онда студенттің оқу үлгерімі қаралып, сұранысқа орай университеттің жатақханасынан немесе оқу орнына жақын маңнан пәтер табуы-на көмектеседі. Сондай-ақ студенттің оқу үлгерімі қандай екенін тұратын жатақханасынан да аңғаруға болады екен. Нашар оқитындар қарапайым секциялы жатақханада орналасса, сабақ үлгерімі жақсыларына бассейні, фитнес залдары бар жатақхана бұйырады. Бұл студенттердің оқу үлгерімін жақсартуға  ынталандыру мақсатында жасалған жағдай көрінеді.

Осындай игі дәстүрлер өңірімізде жүзеге асып, заманауи  жатақханалар  салынса, білім қуып келген жастардың уайымы  сәл де болса,  бәсеңдер еді.

Гүлсезім   БИЯШЕВА,

«Орал   өңірі»


Қоғамдық көліктер кестесі өзгереді

Күні: , 28 рет оқылды

Орал  қаласының  Нефтебаза  ауданындағы  көпірдің  қайта  салынуына  байланысты  1  қарашадан  бастап  осы  бағыттағы  қоғамдық  көліктердің  жүру  маршруты  өзгереді.

Бұл  туралы  баспасөз  мәслихатында  қалалық  жолаушылар  көлігі  және  автомобиль  жолдары  бөлімінің  басшысы  Қайрат  Мұхамбетқалиев  мәлімдеді.

Оның айтуынша, қалаішілік №3 аутобус Ә. Молдағұлова, Г. Петровский, Әбілхайыр хан, Д. Карбышев, Әзірбай-жан, Пионер, Кеңес Одағының Батыры С. Чуриков, М. Есламғалиұлы, Қ. Молдашев, Х. Есенжанов, М. Шолохов көшелерімен Сады көшесіне өтіп, әрі қарай өз бағытымен жүреді. Ал №3к, 6, 10, 16, 17, 37, 49, 53 бағыттағы маршруттар Ә. Молдағұлова, Г. Петровский, Әбілхайыр хан, Д. Карбышев, Әзірбайжан, Пионер, Кеңес Одағының Батыры С. Чуриков, Қ. Молдашев көшелерінен соң М. Есламғалиұлы көшесіне түсіп, одан кейін бұрынғы бағытымен жүретін болады. Ал №4, 7 бағыттағы қоғамдық көліктер Ә. Молдағұлова, Г. Петровский, Әбілхайыр хан,  Қ. Мусин, Ғ. Құрманғалиев, М. Шолохов, Х. Есенжанов, Мұнайшылар, В. Конкин көшелерінен соң өз бағытына  түседі. №13 аутобус Х. Есенжанов, Мұнайшылар көшелерін  жол  өткеліне  жетпей  айналып,  кері  қайтады.

Гүлсезім   БИЯШЕВА,

«Орал   өңірі»


Әсия АМАНБАЕВА: «Сала басшысы ретінде қызметкерлерге үш талап қоямын…»

Күні: , 84 рет оқылды

Елбасы жуырда жариялаған Жолдауында бұқаралық спорт пен дене шынықтырудың қолжетімділігін арттыру және әр облыста кем дегенде 100 дене шынықтыру-сауықтыру кешенін салуды тапсырған болатын.  Осыған орай Ақ Жайық өңірінде қандай жұмыстар  қолға алынады? Бұқаралық спорттың дамуы қалай? Осы және өзге де түйткілді сауалдарға орай облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Әсия Аманбаевамен тілдескен едік.

– Бұқаралық спортты дамытуда заманауи жабдықталған спорттық кешендердің маңызы зор. Соған орай жуырда «ҚПО б. в.» компаниясының есебінен Бөрлі ауданының Бөрлі ауылында дене шынықтыру-сауықтыру кешені салынды. Мұнда шаңғы жарысы, допты хоккей секілді қысқы спорт түрлері дамымақ. Тұрғындар көп шоғырланған аудандарда спорттық кешен салу жұмыстары жүйелі қолға алына бастады. Биылғы жылдың тоғыз айында жергілікті бюджет есебінен Ақжайық ауданында сегіз, Бөкей ордасында бір, Жаңақала ауданында үш, Жәнібек ауданында бір, Зеленовта бес, Қазталов ауданында бес, Сырым ауданында екі, Орал қаласында бес спорттық алаң ашылды. Биылғы жылдың соңына дейін облыс бойынша 23 спорттық алаң салу жоспарлануда, оның бесеуі Оралда, 18-і аудан орталықтары мен ауылдық округтерде бой көтермек. Елбасының бұқаралық спортты дамыту жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру мақсатында биылғы жылдың тоғыз айында 95 304 адамның қатысуымен облыста 2052 спорттық-бұқаралық шара өтті. Сонымен қоса 2481 адамның қатысуымен 24 республикалық және халықаралық жарыс ұйымдастырылды, – дейді  Әсия  Аманбаева.

Сондай-ақ велоспорттан, байдарка мен каноэ есуден соңғы 20 жыл бойы өткізілмеген рес-публикалық жарыс Оралда былтыр өткен. Соның арқасында жасөспірімдер мен жастардың атал-мыш спорт түрлеріне деген қызығушылығы  артқан.  Айта кетсек, биыл Азия ойындарында байдарка мен каноэ есуден батысқазақстандық спортшылар бір алтын, бір күміс медаль иеленген болатын.

Елбасының «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында осы жылдың ақпан айында облысымызда тұңғыш рет «Қансонар – 2018» республикалық турнирі ұйымдастырылған еді. Еліміздің 13 аймағынан 30-ға жуық  құсбегі қатысып, жарыс жоғары деңгейде өтті. Сол секілді Оралда қысқы президенттік көпсайыстан, шорттрек, шайбалы хоккей, волейбол, тоғызқұмалақ, дойбы, грек-рим күресі, самбо секілді спорт түрлерінен турнирлер сәтті ұйымдастырылып, басқарма ұжымы ҚР спорт федерацияларының алғысхаттарына ие  болған.

Соңғы тоғыз айда жасөспірімдер мен жастар арасында спорттың 31 түрінен облыстық деңгейдегі  76 жарыс өтіп, оған 7946 адам қатысқан. Өткен жылмен салыстырғанда, ұйымдастырылған жарыстардың саны 15-ке, қамтылған адам саны 330-ға өсіп отыр.

Сыбайлас жемқорлықты болдырмау мақсатында басқарма басшысы спорт түрлеріне бөлінген қаржының жариялылығы қамтамасыз етілетінін және жоспарлы жарыстардың барлығына облыс спортшылары қатысқанын  айтты. Биылғы жылдың тоғыз айында Азия чемпионатына қатысқан 14 батысқазақстандық  спортшы алтын  жүлдеге  ие  болған.

– Мен басқарма басшысы ретінде қарамағымдағы қызметкерлерге үш түрлі талап қоямын. Біріншісі – спорттық жаттығу жоспарланған нысанды кез келген уақытта барып тексеруім мүмкін. Егер ол жерде бапкер болмаса, не кешігіп жатса, бұл жағдайды  ескерусіз қалдырмаймын. Сондай-ақ бапкер оқушылармен жарыстарға барып келсе, үш күн ішінде іссапар қағазын тапсыруы керек. Екіншіден, спортқа  бөлінген қаржының тиімді және нәтижелі жұмсалғанын қадағалаймын. Үшіншіден, спорт ұйымдарының басшылары мен қызметкерлері, бапкерлері өзінөзі дамытуы керек. Былтырдан бері облыстық басқарма мамандарымен аудан-ауылдарды аралап, спорттың дамуына талдау жасап келеміз. Кей аудандарда спорттық кешендер ескі, кейбір спорт түрлерінде зейнетке шығайын деп жүрген бапкерлер өзінен кейін мамандар даярламаған. Ұрпақтар сабақтастығы міндетті түрде болу керек.  Биыл аудан-ауылдарда жаңадан 27 спорттық бөлімше ашылды. Олардың ішінде таэквондо, грек-рим күресі, шайбалы хоккей, бадминтон, садақ ату секілді спорт түрінен секциялар бар. Қысқы спорт түрлерін дамыту мақсатында бес ауданда допты хоккей бөлімшелері ашылды. Мұны үлкен жетістік деп айтар едім. Сондай-ақ биыл облыс бойынша 20 оқушы Қ. Мұңайтпасов атындағы олимпиада резервінің республикалық мамандандырылған мектеп-интернат колледжіне оқуға түсті. Оның төртеуі ШҚО-ның Риддер қаласындағы қысқы спорт түрлерінен олимпиада резервінің республикалық мамандандырылған мектеп-интернат колледжінде оқиды. Бұлар  – біздің болашағымыз.

Биыл М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың дене шынықтыру және спорт бөліміндегі студенттер тұңғыш рет облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасында тәжірибеден өтуде.

Спортшыларымыздың жетістігіне тоқталсақ, былтыр ҚР чемпионатында 158 спортшы чемпион атанса, биылғы жылдың тоғыз айында бұл көрсеткіш 108-ге жетті. Ал әлем кубогында былтыр үш адам алтын алса, осы жылдың тоғыз айында төрт спортшы алтынға ие болды. Халықаралық турнирде батысқазақстандық спортшылар былтыр 12, биыл 28 алтын медаль алды, –  дейді  Әсия  Рақымқызы.

Гүлсезім БИЯШЕВА,

«Орал өңірі»

Эдуард   ЛАПШИН,

 академиялық  ескек есу бойынша БҚО-ның  аға бапкері:

– Облыста бұқаралық спорт дамып келеді.  Спорттық  кешендер де халықтың тығыз орналасқан аудандарына салына бастады. Спортқа деген қызығушылығын арттыру  мақсатында облыстық  дене  шынықтыру және спорт басқармасы тарапынан материалдық қолдау көрсетіліп келеді. Айта кетсек, спорт саласында жетістікке жеткен жасөспірімдер мен жастарға ай сайын 30 000-60 000 теңге көлемінде шәкіртақы берілуде. Бұл жауапкершілікті жас спортшымен қатар олардың ата-аналары да сезініп, перзентінің жаттығуға уақтылы келгенін қадағалайды.

Досым   ҚУАНАЕВ,

баскетболдан  облыстың   аға  жаттықтырушысы:

– Өңірде барлық спорт түрлері дами бастады. Орал қаласында жыл сайын республикалық, халықаралық додалар ұйымдастырылуда. Биыл Орал қаласында тұңғыш рет баскетболдан Қазақстан чемпионатын өткіздік. Республикалық командалар арасынан үздік үштікке іліктік. Жастардың баскетбол мен стритбол ойнауға деген қызығушылығы жоғары. Бұл жасалған жұмыстардың нәтижесі деп білемін.

Мұсабек   НАРЕГЕЕВ,

әйелдер  күресінен  облыстың  аға  жаттықтырушысы:

– Батысқазақстандық Екатерина Ларионованың олимпиададағы жеңісінен кейін әйелдер күресімен жаттығатын жасөспірімдер саны артты. Әдетте ел чемпионатында бір алтын бұйыратын еді, биыл үш алтын, бір қолаға ие болдық.  Түрлі жарыстардан қалмай қатысып келеміз. Жас спортшыларымыз жуырда  қазақстандық әйгілі спортшы Гюзель Манюровамен кездесті. Бұл кездесу оларға тың  күш-жігер сыйлады деп ойлаймын.


Жеңіс алаңындағы қысқы қызғалдақтар

Күні: , 25 рет оқылды

Сейсенбі күні Жеңіс алаңындағы саябаққа голландық қысқы қызғалдақтар отырғызылды. Лалагүл тұқымдас қызғалдақ қыс бойы қар астында жатып,  көктем шыға гүлдейді екен.

«Жайық таза қала» ЖШС-ның баспасөз хатшысы Ақболат Қатешовтың мәліметінше,  Орал қаласы бойынша  400 шаршы метр аумаққа 20 мың түп қысқы қызғалдақ отырғызу жоспарланған.

– Бұл – голландық қызғалдақтардың қызыл сортты түрі. Оның тұқымын топырақ астына көмбес бұрын марганец ерітіндісімен өңдейміз. Әр шаршы метрге 50 дана тұқым егіледі. Тұқым көлеміне қарай 15-20 сантиметрге дейінгі тереңдікке көміледі. Жеңіс алаңынан басталған бұл игі іс қаладағы М. Мәметова, Шаңырақ алаңдарында жалғасатын болады. Келесі жылдың Жеңіс күні мерекесінде бұл аумақтың келбеті ерекше сұлу болары сөзсіз, – дейді «Жайық таза қала» ЖШС-ның  бригадирі Ольга Старова.

Гүлсезім   БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


Буын неге сырқырайды?

Күні: , 45 рет оқылды

Үлкендердің көпшілігі «Күн бұлттанса, аяқ-қолымыз сырқырайды» деп жиі айтады. Тіпті белдері көтертпей, таяққа сүйеніп жүретіндері де бар. Соңғы кезде мұндай сырқат түрі жасы отыздан асқан жандарды да мазалай бастады. Буын неге ауырады? Дерттің алдын алу үшін қандай ем-дом жасаған дұрыс?

Облыстық клиникалық орталықтағы ревматология бөлімінің меңгерушісі Салтанат Ғұмарованың айтуынша, буындардағы шеміршекаралық майдың таусылуы, сүйектердің жарақат салдарынан қисық бітуі, сондай-ақ ревматологиялық дерттер буын сырқатына алып келеді екен. Яғни жамбас, тізе буындарындағы буынаралық шеміршек майы азайса, екі сүйек бір-біріне қажалып, мүжіледі. Тізенің  сықырлауы да шеміршек майының азайғандығын білдіреді.

Алғашқыда аздаған ауырсынуды адам елемей жүре беруі мүмкін. Кейін ауыр жұмыс жасағанда, ұзақ жүргенде немесе бір жерде ұзақ отырғанда, баспалдақпен жоғары көтерілгенде адамның бел және жамбас сүйектерінде ауырсынулар басталады. Бірақ демалғаннан кейін ауырғаны басылады. Сүйектер қажалған сайын ауырсынулар күшейіп, адам тізесін бүге алмай, ақсаңдайды. Тіпті аурудың алдын алмаса, соңы мүгедектікке соқтыруы да мүмкін екен.

– Артрит – буындардағы шырышты қабықтың қабынуынан болатын дерт. Ол ағзадағы бүкіл буынның қабынуына алып келеді. Оның серопозитивті және серонегативті түрі бар. Серопозитивті түрі адамды мүгедектікке ерте душар етеді. Сондай-ақ фастфуд өнімдері мен газды сусынды көп тұтынған ағзаның зат алмасу процесі бұзылып, аяқтың башпайлары құяң дертіне шалдығуы мүмкін. Дерттің алғашқы белгілерін айтсақ, аяқтың бірінші башпайы қатты шаншып ауырады. Қазір артрит дертін қанды иммунологиялық сараптамаға тапсыру арқылы ерте сатысында анықтаймыз. Бұрын буын ауруларын қол мен аяқты рентгенге түсіру арқылы анықтайтын едік. Рентгеннен қол-аяқ сүйектері  қисайып, өзгеріске ұшырағанда ғана көрінетін. Саусақ сүйектері өзгеріске ұшыраған науқастарға қабынуға қарсы гармондық дәрілер беретін. Қазір өте күшті базисті терапия арқылы сүйектердің қисаюына жол бермейміз. Буын ауруларының бірден-бір себебі адамдардың қимыл-қозғалысының жоқтығынан. Таңнан кешке дейін компьютердің алдында отырған адамның қозғалысы шектеледі. Нәтижесінде ағзаға тұз жиналады. Екіншіден, жүре тамақтанудың салдарынан. Көшеден тез даярланған тамақтарды жеу семіздікке душар етеді. Артық салмақ буынға да зиян. Әсіресе, екі-үш бала туған келіншектер артық салмақтан балтырлары, тізелері ауырып жүреді. Буыны  ауыратын  адамдар ауа райына да тәуелді болады. Олар алдағы екі-үш күнде күн суытатындығын сезеді. Яғни аяқ-қолдары сырқырай бастайды, – дейді Салтанат Қадешқызы.

Осы орайда айта кетсек, облыстық клиникалық аурухананың травматология бөлімінде тізе және жамбас сүйегін эндопротездеу  оталары жасалуда. Аталмыш оталар науқастың буын дерті асқынып, оған дәрі-дәрмек көмектеспеген жағдайда және жүріп-тұруына кедергі келтірген кезде  мүгедектіктің алдын алу үшін өтеді.

Дерттің  алдын  ал!

Маманның айтуынша, буын ауруларының алдын алу үшін дәрігердің рұқсатымен кальций ішкен жөн. Әсіресе, әйел адамдардың етеккірі тоқтап, медицина тілімен айтқанда, климакс басталғанда ағзасындағы кальций сүйекке сіңбей, қанның құрамында ғана жүреді екен. Кальций сүйектің беріктігін қамтамасыз ететіні мәлім. Дәруменді бір ай қабылдағаннан кейін міндетті түрде  анализ тапсыру керек. Егер қан құрамындағы кальций қалыпты жағдайда болса, онда тұтына беруге болады. Ал кальций көрсеткіші қалыпты жағдайдан  жоғары көтеріле бастаса, дереу тоқтату керек. Өйткені кальцийді көп тұтыну  қалқанша безге зиян.

– Тұрғындардың көбі денсаулығы мазаласа, алдымен интернеттен қарап, таныстарынан сұрап, өз бетінше ем қабылдайды. Содан ауру асқынған кезде ғана  ауруханаға келіп, дәрігердің көмегіне жүгінеді. Бізге келетін науқастар да солай. «Төрт-бес жылдан бері ауыратын еді» деп келеді. Буыным ауырады деп бей-берекет дәрі қабылдап, асқазаны мен бауырын  бүлдіріп келетіндер де бар.  Жарнамадағы сықпа майлар, дәрі-дәрмектердің химиялық құрамы өте әсерлі. Сондықтан адамның денсаулығы мазалаған жағдайда, ең бірінші, маманнан кеңес алу керек, – дейді ревматолог дәрігер Салтанат Қадешқызы.

Сала мамандарының пікіріне құлақ ассақ, буын ауруларынан құлан-таза айығып кету қиын. Сондықтан сырқатқа шалдыққан адам, мүмкіндігінше, салмағы бес келіден артық затты көтермеуі керек. Затты екі қолына тең салмақта ұстағаны жөн. Сондай-ақ биік өкшелі және табаны тегіс аяқ киім кию де жамбас, тізе буындарына зиян. Үшіншіден, кез келген дерт дендемесін десек, дұрыс тамақтанудың маңызы зор. Тәтті бұрыш, сарымсақ пен пияз, саумалдық (шпинат) пен ақжелек (петрушка) секілді көкөніс түрлері буынға өте пайдалы екен.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


«Жетістікке жетудің жолы»

Күні: , 62 рет оқылды

Орал қаласындағы «Бастау» коворкинг орталығында студенттер қауымы қазақстандық шахматшы, гроссмейстер, жасөспірімдер арасында шахматтан әлем чемпионы, «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегері Дәрмен Сәдуақасовпен  кездесті.

Басқосуды облыстық жастар саясаты мәселелері басқармасының қолдауымен облыстық «Болашақ» корпоративтік қоры «Болашақ кәсіби өсім және мансап орталығы» жобасы негізінде ұйымдастырды. «Жетістікке жетудің жолы» тақырыбында ұйымдастырылған кездесуде «Болашақ» бағдарламасы бойынша оқудың тиімділігі, ішкі туризмді дамыту, жасөспірімдерді шахматқа баулу мәселелері талқыланды.

Дәрмен Қанатұлы 1979 жылы Астана қаласында дүниеге келген. 2000 жылы Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетін тәмамдаса, 2009 жылы Мемлекеттік басқару институтын, кейін АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Карнеги Мэлон университетінің магистратурасын аяқтаған.

Сондай-ақ ол 1998 жылы жасөспірімдер арасында  Қазақстанда, АҚШ-та, Үндістанда, Ресейде, Индонезияда, Латвияда, Испанияда өткен шахмат турнирлерінде жеңімпаз болып, халықаралық гроссмейстер атанады. 2009-2011 жылдары ҚР Президент Әкімшілігінің Стратегиялық әзірлемелер және талдау орталығы меңгерушісінің кеңесшісі болса, 2011 жылдың қыркүйек айынан бастап Қазақстан Республикасы шахмат федерациясының вице-президенті қызметін атқарған. ҚР Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясы стипендиаттары» қауымдастығы кеңесінің мүшесі.

— Халықаралық «Болашақ» бағдарламасы негізінде оқуға тапсырғанымның өзі аяқ астынан болды. Бірде көшеде келе жатсам,  ескі танысымды көріп қалдым. Ол «Болашақ» бағдарламасы бойынша шетелде оқуға болатынын айтты.

Мен оған өту үшін ақша, таныс керек шығар деп сенбедім. Алайда ол айтқанына көндіріп, келесі күні кеңсесіне келуін өтінді. Барсам, «Болашаққа» түсу үшін қажет құжаттардың тізімін шығарып қойған. Құжаттарды тізімдеп, эссемді жазып, жұмыс орнымнан ұсыныс хатты сканерлеп, көрсетілген сайтқа жолдадым. Бағдарлама бойынша оқуға түсу үшін ең басты шарт  ағылшын тілін меңгеру болды. Байқасаңыз, дизайнер, әнші, тігінші секілді мамандықтардың иесі болу үшін бойыңызда дарын болғаны маңызды. Ал ағылшын тілін меңгеруде уақытыңызды бөліп, сөздік жаттасаңыз және ағылшынша киноларды қарап, тіліңізді жаттықтырсаңыз, жетіп жатыр. Содан  құжаттарым қабылданып, сұхбаттасуға шақырды. Әңгімелесуден сәтті өтіп, грант иегері атандым. Кез келген жетістік тынымсыз еңбектің нәтижесінде  келеді, — деді ол.

Сондай-ақ ол еліміздегі туризмді дамыту үшін балалар мен жасөспірімдерге арналған турлар, шағын қалашықтар салудың маңыздылығын  жеткізді.

Гүлсезім БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


«Қасиет қонған қара жер»

Күні: , 62 рет оқылды

Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университетінде Қазақстан  Жазушылар одағының мүшесі, Т. Айбергенов атындағы сыйлықтың лауреаты, ақын Ғайса-Ғали Сейтақтың «Қасиет қонған қара жер» атты кітабының жарық көруіне орай әдеби-сазды  кеш  өтті.

Шара барысында университет студенттері ақынның жуырда шыққан «Қасиет қонған қара жер» кітабынан өлеңдер оқып, ән шырқады.

1978 жылдан бастап өлең өлкесіне ден қойған Ғайса-Ғали Самиғоллаұлы  «Маңдай», «Аман бол, атамекенім», «Нарынның нар ұлдары», «Айарудың алқасы», «Тек пен тамыр», «Жақыным менің – жалпақ ел»  атты жыр жинақтарын жарыққа шығарған еді.  «Қасиет қонған қара жер» өлеңдер жинағына ақын туған жерге, туған елге деген ыстық ықыласын арнаған.

Әдеби кеште сахна төріне көтерілген мерейтой иесі  студенттерге бірқатар өлеңін оқып, олардың қойған сауалдарына жауап берді. Ал университет оқытушылары атынан сөз алған ақынның ұстазы, тарих ғылымдарының докторы Баян Шынтемірова қоғамдағы өзекті мәселелерді арқау етіп өлең жазған ақынға ақжарма тілегін арнаса, студенттер қауымы гүл шоқтарын ұсынды.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


Мұржаңыз тазаланды ма?..

Күні: , 43 рет оқылды

Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында өткен баспасөз мәслихатында  биылғы жылдың суға шомылу маусымы қорытындыланып,  жылыту маусымы кезінде  өрт қауіпсіздігін сақтау мәселесі талқыланды.

БҚО төтенше жағдайлар департаменті  бастығының орынбасары, азаматтық қорғау майоры Нұрлан Таубековтің айтуынша, биылғы өрт қаупі кезеңінде облыс аумағында 4 223 гектарды құраған төрт дала өрті мен 193,9 гектар алты орман өрті тіркелген. Бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда, әлдеқайда төмен. Өйткені өткен жылы жалпы ауданы 423 696 га жерді шарпыған 14 орман өрті және 109 696 га жерде дала өрті болған. Өрт қауіпсіздігінің алдын алу мақсатында апта сайын облыстық ТЖД қызметкерлері БҚО ІІД ЖПҚ атты әскер батальонын, орман шаруашылығы мен жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы қызметкерлерін тарту арқылы  рейдтік шара өткізген. Бүгінгі таңда ҚР ӘҚК 367-бабы бойынша  420 875 теңгеге 32 әкімшілік хаттама толтырылған. Қашықтағы елді мекендерді өрт сөндіру бекеттерімен қамтамасыз ету жоспары кезең-кезеңімен жүзеге асып жатыр екен. Жергілікті атқарушы құрылымдар ауылдарда 12 өрт сөндіру бекетін құрған. Оның үшеуі Бөрлі ауданының Успен, Ақсу, Киров ауылдарында, екеуі Зеленов ауданының Үлкен Шаған, Егіндібұлақ ауылында және бір-бірден Қазталов, Теректі, Ақжайық, Сырым, Тасқала, Бөкей ордасы, Шыңғырлау ауданының ауылдарында ашылған. Облыстағы табиғи өрттер мен жануарлардың алдын алу мен сөндіру мақсатында 2 966 адамнан құралған 150 ерікті өртке қарсы құрылым жасақталған.  Ал қазіргі жылыту маусымына дайындық кезінде тұрғын үй секторындағы өртті болдырмау үшін 15 қыркүйек пен 15 қазан аралығында өрт қауіпсіздігі айлығы  жарияланған.

– Айлық аясында «Балалардың отпен ойнауы» тақырыбына бейнеролик дайындалып, «Талап» радиосында күніне әр үш сағат сайын жылыту маусымындағы өрт қауіпсіздігін сақтау туралы ақпарат беріледі. Департамент қызметкерлері аптасына екі рет жеделштаб аутокөлігіне орнатылған қатты дауысты байланыс құралымен өрт қауіпсіздігі шараларын сақтау туралы тұрғындарды құлақтандырады. Орал қаласындағы сауда үйлерінде, әлеуметтік желілерде бейнероликтер таратылса, коммуналдық төлемдерді төлеу кезінде халыққа берілетін түбіртектің артқы бетінде  өртке қарсы үгіт-насихат жазылды, — деді азаматтық қорғау майоры  Нұрлан Сейдаханұлы.

Сондай-ақ ол «ҚазТрансГазАймақ» ФАҚ мен БҚО ТЖД бірлесіп жасаған меморандум нәтижесінде халықтың әлеуметтік жағдайы осал топтарының тұрғын үйлеріне газ анализаторын орнату мәселесінің  қарастырылып  жатқанын  айтты.

Ал суға шомылу маусымын қорытындылаған облыстық ТЖД-ның төтенше жағдайларды жою бөлімінің бастығы, азаматтық қорғау подполковнигі Бақытжан Ихсановтың  мәліметінше, судағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша ұйымдастырылған шараларға қарамастан, биыл су айдындарында 10 адам қаза тапқан. Оның  екеуі – жасөспірім. Бұл көрсеткіш бойынша былтыр 18 адам қаза тапса, оның бесеуі жасөспірім болған  екен.

— Балаларды суда жүзу дағдыла-рына, судағы қауіпсіздік тәртібіне үйрету үшін Ақжайық, Бөкей ордасы, Бөрлі, Зеленов, Жәнібек, Сырым, Қаратөбе, Теректі, Қазталов  аудандарында модульді-каркасты бассейндер орнатылған. Келесі жылы қосымша 11 модульді-каркасты бассейн алу жоспарланып отыр. Судағы қауіпсіздікті сақтау туралы облыста 11 348 жаднама үйлестіріліп, 1 135 рейд жүргізілді, – деді Бақытжан Мағзомұлы.

Гүлсезім БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика