Тег: ‘Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА’


Балықты көбейту шарасында көзбояушылық көп

Күні: , 63 рет оқылды

Соңғы  кездері Ақ  Жайық  өңіріндегі  өзен-көлдердегі  тайдай тулаған  балықтың  азайып  кеткендігін  жиі  естуге  болады. Олай болатын  да  жөні  бар,  кейбір табиғат  пайдаланушылар  шортан, сазан, көксерке, жайын, ақмарқа сықылды бағалы  балықты  аулап, қысқа  мерзімде мол пайда табуға ұмтылады.  Сондықтан  да  құны  жоғары балық түрлерінің саны барған сайын  азайып,  қызылқанат, алабұға, мөңке, оңғақ  сықылды  құнсыз балықтар  көбеюде.

Бұл туралы облыс әкімінің бірінші орынбасары Игорь Стексовтың төрағалығымен балық шаруашылығы су қоймаларын бекіту жөніндегі конкурстық комиссияның отырысында айтылды.

Ихтиология және аквамәдени зертхананың меңгерушісі Артур Түменовтің айтуынша, Дөңгелек пен Бітік су қоймаларының экологиялық тепе-теңдігі бұзылған. Сондықтан жиынға қатысушылар жылдың төрт мезгілін қамтитын қосымша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуді, биологиялық мелиорация мақсатында құнсыз балық түрлерін аулауды ұлғайтуды және су айдындарын бағалы балықтармен көбейту жұмыстарымен шындап  шұғылдануды  ұсынды.

Облыс әкімінің бірінші орынбасары өңіріміздегі балық шаруашылығы нысандарының кәсіпкерлерге жеке инвестиция тарту шартымен ұзақ мерзімге пайдалануға берілгенін, сондықтан олардың су айдындарына бағалы балықтардың шабақтарын жіберу арқылы құнды балықтарды молайту шараларын жүргізулері тиіс екендігін айтты.

– Алайда жағдай жақсы емес. Су көздерін жалға алушылар мемлекет байлығына немқұрайлы, салақ қарайды. Мұндай кәсіпкерлерге қатаң шара алынып, қажет болса, су қоймасын кері қайтарып аламыз. Енді оларға бақылауды күшейтеміз, балықты молайту шаралары қадағаланатын болады. Барлық жұмысты қауымдастықтың қатыстырылуымен арнайы комиссия тексеріп, шешім қабылданады. Жаны ашымастық көзқараспен тек құнды балықтарды ғана емес, бұл бағыттағы туристік әлеуетті де жоғалтамыз. Бізге өзінің әмиянын емес, ұрпағымызға қалатын туған табиғатты ойлайтын шынайы патриоттар керек, — деп  атап  көрсетті  Игорь  Стексов.

Басқосуда қоғамдық ұйымдардың өкілдері кейбір су қоймаларын пайдаланушылар балықты молайту шараларын көзбояушылықпен өткізетінін айтты. Қалыптасқан меже бойынша шаруашылықтардың әрқайсысы 1 гектарға салмағы 0,12 грамнан болатын  100 шабақ жіберуі тиіс болса, өлшегенде салмағы небары 0,2 грамм болатын, тіршілік етуге бейімсіз 2500 шабақ суға жіберілген. Яғни мұндай балық молайту шарасының еш нәтижесі жоқ, барлық шабақ жыртқыш балықтарға жем болады. Сонымен қатар су айдындары кеуіп, көбі бұлаққа ұқсағандықтан, оларға шабақ жіберу де ақшаны желге ұшырғанмен пара-пар.

Сонымен қатар өзен-көлдердің сағасын тазалап, тиісінше мелиорациялық жұмыстарды жүргізбеудің де кесірінен балық азайып барады. Су құрамында мұнай өнімдерінің молдығы да өз әсерін тигізуде. Су қоймаларын жалға алушылардың балықты көбейту шаралары тиімсіз болғандықтан, олардың көпшілігі балықтың табиғи жолмен көбейетініне үміт артады. Жиында балық көбейту бағытындағы нәтижелі жұмыстарымен көзге түскен  «Марченко»  шаруа  қожалығы  үлгі  етілді.

«Таза бұлақ» қоғамдық бірлестігінің сарапшысы В. Горшковтың айтуынша,  жұмыс тобы құрылып, биылғы тамыз айында Шалқар көлінің экологиялық жағдайы зерттелген және соның нәтижесінде 2008 жылдан бері көлдің суы  500  метрге  төмендегені  анықталған.

– Жағалауды қамыс басқан, судың тұздылығы межеден жоғары. Су деңгейі төмендеп, суды толықтыру жұмыстары қаржының болмауына байланысты тоқтатылған. 2017 жылы 500 метр канал тазартылды. Бұған 220 млн. теңге жұмсалды. Шалқарда оттегіні сіңіріп алатын көкшіл-жасыл балдырлар қаптай өсіп, балықтар көз алдымызда өліп жатты. Сутегі күкіртінің иісі сезіледі, алайда оның көзі табылмады. Сондықтан көлдің жағдайын, суының тазалығын, микроағзалардың құрамын  қадағалап отыратын зертхана құрған жөн.    Жағалаулық желіні 1000 метрге жылжыту керек. Өйткені көл жағасында 291 киіз үй, 11 әжетхана бар, олардың барлығы да қоршаған ортаға зиянын тигізуде, – деді В. Горшков.

1960-1980 жылдары Анискин көліне тұрмыстық және өндірістік қалдықтар құйылатын. Бұл көл Зашаған кентінде, қала аумағында орналасқан. Жайық өзені мен көл арасындағы екі бөгеттің гидротехникалық жағдайы қалалықтарды алаңдатып отыр. Бөгеттің біреуі сумен шайылған, ал Жайықтан бес метр жердегі екіншісіне сумен шайылу қаупі төніп тұр. Сондықтан бетон плиталарын пайдаланып нығыздау, жағалауды бекіту жұмыстарын жүргізу қажет десті жиынға қатысушылар. Алайда бұл мәселеге қатысты Орал қаласы әкімінің орынбасары Бекжан Тоқжанов: «Қазіргі уақытта қала әкімдігі Жайық пен Анискин көлі арасындағы бөгетті бекіту жұмыстарын жүргізуге қажетті жобалық-сметалық құжаттама  жасақтауды жоспарлап отыр», – деді. Сондықтан бұл маңызды мәселе  көп  ұзамай  шешімін  таппақ.

Гүлбаршын  ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал  өңірі»


«Қорқыт дегенде осылай қорқыт деп пе едім?»

Күні: , 119 рет оқылды

Әлеуметтік желілерде жер, мүлік салығы бойынша берешегі бар салық төлеушілердің зәресін алған хабарлама тарап кетті. Онда қарыздың қандай шамада екендігіне қарамастан, мейлі, қарызыңыз 30 немесе 3000 теңге болса да, барлығына бірдей 8 АЕК көлемінде (19 840 теңге) айыппұл салынады делінген. Әнебір ертегіде айтылғандай, «Қорқыт дегенде осылай қорқыт деп пе едім?» деп көзін байлап, аңшылардың алдынан бір-ақ шығарған бөденеге ашуланған түлкідей боп жүрген жайы бар борышкерлердің. Бұл сыбыс әңгіменің тоқетерін Орал қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасынан анықтап білдік.

Мамандардың айтуынша, мұндай сыбысқа еш негіз жоқ. Салықтық берешегі бар жеке тұлғаларға салықтық берешегі туралы хабарлама табыс етілген күннен бастап 30 жұмыс күні өткен соң төлемеген немесе толық төлемеген жағдайларда салық мекемелері жеке тұлғаның берешегін өндіріп алу туралы салық бұйрығын шығарады және оны шығарған күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей жеке тұлғаға жібереді.

— Жеке тұлға салықтық берешегін өтемесе, онда салық құрылымы жеке тұлғаға салық бұйрығы табыс етілген күннен бастап 5 жұмыс күнінен қалдырмай салық бұйрығын еліміздің атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы заңнамасында айқындалған тәртіппен мәжбүрлеп орындау үшін атқарушылық іс жүргізу құрылымдарына (органдарына) жібереді.

Сонымен қатар салық берешегі бар тұлғаларға банк мекемелерінде есепшот ашудан бас тартылады.

Сот орындаушылары мүлкін пайдалануға шектеу қояды және мүліктерін тартып алады, 20 АЕК-тен артық (48 100 теңге) берешегі бар тұлғаларға шетелге шығуға  шектеу қойылады, – деді аталмыш басқарма басшысының орынбасары Жанғабыл Сағынов.

Оның айтуынша, «1 қазанға дейін жер, мүлік және көлік салығын төлемегендерге 20 мың теңге (8 АЕК) шамасында айыппұл салынады» деген хабарлама жалған, Әкімшілік құқықбұзушылық кодексінде ондай нәрсе қарастырылмаған. Мерзімінен кешіккен салықшылар үстеме (пеня) төлейді. Күні бүгінге салықшылар жер және мүлік салығы бойынша қаладағы 91 мың жеке тұлғаға есептелген салық сомалары туралы хабарлама  жіберген.

Өзге мемлекеттерде, мысалға, Скандинавия елдерінде азаматтар табысының 60-70 пайызы салыққа кетеді. Бұл тұрғыдан қарасақ, жалпы біздің елдегі салық саясаты жұмсақ, либералды. Ұлы Отан соғысының ардагерлері мен оларға теңестірілген азаматтарға, «Даңқ», «Отан» ордендерімен марапатталған жандарға, «Алтын алқа» медалінің иегерлеріне, жалғыз тұратын зейнеткерлерге (өзге ешкім үй тіркеуінде болмауы керек) меншік құқығындағы барлық салық нысанының жалпы құнынан АЕК-тің 1000 еселенген  (2 405 000 теңге) шегінде жеңілдіктер қарастырылған. ҰОС қатысушылары мен мүгедектері және жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша оларға теңестірілген адамдар, соғыс  жылдарында тылдағы қажырлы еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСРО ордендерімен және медальдарымен марапатталған азаматтар, мүгедектер меншік құқығындағы барлық салық салу нысанының жалпы құнынан айлық есептік көрсеткіштің 1 500 еселенген мөлшері шегінде (1 447 500 теңге) жеңілдіктерге ие.

– Салықтық мөлшерлемелер салық салу нысаны құнының, яғни үйдің немесе пәтер құнының 0,05 пайызынан 2 пайызға дейінгі шамасын құрайды. Қаладағы ескі үйлердегі  бір бөлмелі кей пәтерлер құны 2 миллион теңге болса, соның 0,05 пайызын салық ретінде тө-лейді. Егер 2 млн. теңгеден асса, онда 0,08 пайыз, яғни үйлердің, пәтерлердің құны артқан сайын көбірек салық төленеді. Мұны прогрессивті шкала бойынша төлеу дейміз, – деді  Ж. Сағынов.

Жұрттың көбі айыппұлдың қалай есептелетінін білгісі келеді. Мамандардың айтуынша, айыппұл шамасы негізгі салықтың көлеміне байланысты 1,25 еселенген түрінде салынады. ҚР Ұлттық Банкінің салық берешегіне қатысты дайын формуласы бар көрінеді.  Сол бойынша салық берешегін өтеудің шекті мерзімі аяқталғаннан кейін күніге бір, екі теңге деп дайын формула бойынша есептеледі. Сондықтан берешектің үстіне айыппұл жамамай, салықты 1 қазанға дейін мерзімінде өтеудің пайдасы бар.

Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал өңірі»


Түбіртек «жауған» күз

Күні: , 103 рет оқылды

Күзде оралдық салықшылар балапан санамағанмен, шаһар қазынасына түсетін салықты барынша жинап алуға қауырт кіріскен сыңайлы. Бұған дейін ешбір ескерту қағаз алмаған шаһар тұрғындары қыркүйек басталғалы «Салық төлеңіз» деген түбіртекке «көміліп» қалды.  «Апам да аң-таң, мен де аң-таң» демекші, газет оқымайтын кейбір тұрғындар «Неге өткен жылдың жер, мүлік салығын биылғы қазанға шейін, ал 2018 жылғы салықты 2019 жылдың 1 қазанына дейін төлеуіміз керек?» деп, түсінбей дал болып, газет редакциясына қоңырау шалуда. Бір жігіт жалақы картасын  жаңалағанда ғана салықтан берешегі барын біліпті. Сөйтсе, жерге, мүлікке бережағы бақандай төрт жыл бойы төленбеген.  «Ойпырым-ау, төлем картасын жаңаламасам, салықтық берешегім барын білмей жүре бермекпін бе?», – дейді ол. Расында, цифрландыру заманында неге смс-құлақтандыру жібермеске немесе салықшының қосымшасын жүктеуді насихаттамасқа деген сансыз сауал сананы шымшылады.

Орал қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасына қарапайым салық төлеуші ретінде барғанбыз. Кіреберістегі холда кезекке тұрып «нөмір» алып, 2-қабатқа көтерілдік. Мұнда жеке тұлғалармен жұмыс істейтін бөлімдегі мамандардан қанша салық төлейтінін білуге келген нөпір жұрт.  Кісі көп болған соң ба, ауа тар, екі кондиционер болғанмен, салық төлеуге келгендердің үлкендері «Салқындап кетті» деп, оны айырып тастапты. Рас, келушілерге жағдай жасалып, орындықтар қойылған. №5 бөлмеде суға қонған аққу-қаздай тізіліп,  компьютерлерге телмірген 16 маман отыр. Онда да ығы-жығы кісі. «Тар әрі шулы жерде жұмыс істеп отырғандардың «нервтері» темірдей екен» деген ой сумаңдайды санаңда. Одан берешегің мынадай деген қағазды алып, қайтадан төменгі қабатқа барасыз. «Қазпошта» дүңгіршегі арқылы салық төлемін төлеу тегін болған соң ұзы-ы-ын кезек. Ал коммерциялық банктердің қызметі удай қымбат, 800 теңгеге шығынданасыз. Неге сонша қымбат? Мұны банк біткен «ішкі саясатымыз, коммерциялық құпиямыз» деп кергиді.

Мамандардың айтуынша, мүлік пен жерге салынатын салықты төлеу мерзімі 30 қыркүйекте аяқталады. Осы уақытта салықшылардың қарасының мол болуы жыл сайынғы көрініс көрінеді. Орал қаласы бойынша  мемлекеттік кірістер басқармасының басшысы Жүніс Күншаев 2-қабаттағы берешекті анықтап беретін бөлменің тарлығынан хабардар, сондықтан салық төлеушілерге барынша жағдай жасау үшін бұл бөлімді көп ұзатпай  төменгі қабатқа, кеңірек орынға түсіретінін айтты. Жемқорлықты болдырмас үшін мамандарды түгелдей, бөлім басшысымен бірге бір бөлмеге сыйыстырған. Қаланың бас салықшысы салық берешегі түбіртектерінің кеш жіберіліп жатқанын растады. Бұл қызметке келгеніне төрт ай болған және осы мәселелермен айналысатын орынбасары, бөлім басшысы да жуықта тағайындалыпты.

– СМС-хабарламамен салық төлеу жөнінде құлақтандыру жіберу үшін «Ксеll», «Билайн» компанияларына ақша төлеуі керек. Бұл мәселе жоғары жақтан шешімін табуы тиіс. Қалалықтардың салықтың бар түрінен жалпы берешегі 650 млн. теңгеден 440 млн. теңгеге азайды. Соның ішінде тұрғындардың мүлік салығы бойынша 48 млн. теңге, жер салығы бойынша 14 млн. теңге, көлік салығы бойынша 281 млн. теңге берешектері бар. Егер салықтан не айыппұлдан 1 теңге қарызыңыз болса, банктердегі депозитіңіз, шотыңыз қолжетімсіз, жалақы картаңызды аша алмайсыз. 2017 жылғы салықты биыл қазанның 1-іне дейін төлеу мерзімі елімізде бұрыннан бар. Жаңа салық заңдылығы бойынша 2017 жылғы салықты төлеу биылғы қазанның  1-іне дейін, 2018 жылғы салықты 2019 жылы төлеу қарастырылған. БАҚ-тарда бұл тақырыпта мамандарымыз жазып, түсіндіріп жүр.  Сондықтан әрбір саналы азамат хабарлама келмесе, бізге келіп білсе,  еш сөкеттігі жоқ, – деді Ж. Күншаев. Оның айтуынша, интернетте http://kgd.gov.kz сайтында «Салық берешегінің бар немесе жоқ екендігі туралы мәлімет» деген бөлімге ЖСН нөмірімен кіріп, салық берешегіңізді білуге болады. Сонымен қатар Рlay market арқылы «КГД РК» қосымшасын жүктеп алған тиімді. Бүгінде коммуналдық қызмет ақылары төлем түбіртегіне салықты енгізу  жағы  қарастырылуда.

Дегенмен қоңыр күз түсісімен мұндай жанталастың, қарбаластың артуы салық төлеушілердің салық төлеу мәдениетін қалыптастырудың, салықты жыл басынан бері төлеу жөніндегі насихаттың әлі кемшін тұстары  барын  аңғартты.

Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА

Ajgereevagul@mail.ru


Қос батырдың ескерткіші қаланың кіреберісінде бой көтермек

Күні: , 31 рет оқылды

Шаған өзенінің жайылмасы абаттандырылып, өзен арқылы қалаға кіретін көпірдің алдына батыр бабаларымыз Исатай мен Махамбеттің ескерткіші қойылмақ. Бұл туралы Орал қалалық әкімдігінде шаһар басшысы Мұрат Мұқаев қос батырға арналған  ескерткіштің орнын талқылау үшін зиялы қауым өкілдерімен, қоғам белсенділерімен кездесуде айтты.

Биыл алдаспан жырдың дарабозы, батыр, қолбасшы Махамбет бабамыздың туғанына 215 жыл толады. Бүгінде облыс әкімінің қолдауымен  біраз жылдан бері түйіні тарқатылмай келе жатқан қос батырға ескерткіш орнату мәселесі оң шешімін тауып, қаржы бөлінді. Орал қаласының әкімі Мұрат Мұқаевтың айтуынша, ескерткіш ауқымды, монументалды, бұрынсоңды мұндай ескерткіш шаһарымызда болмаған. Ескерткіш қоюға ыңғайлы деген 11 орын зерттелген. Алайда ол орындардың барлығы биіктігі 12 метрлік алып ескерткішке тарлық етеді. Ескерткіштің астындағы тұғырын қоса алғанда 4-5 қабатты ғимараттың биіктігімен пара-пар болмақ.

– Көптеген қалада монументалдық ескерткіштер өзендердің жағалауында немесе шаһардың кіреберіс қақпасына орнатылған.

Мысалға, Башқұртстанның Уфасында башқұрттың ұлттық батыры Салауат Юлаевтың ескерткіші  өзен жағасында тұр. Алматы облысындағы Наурызбай батырдың, Моңғолияның Ұлан-Батырындағы Шыңғыс ханның ескерткіштері қаланың кіреберіс қақпаларында елге келген қонақтарды, туристерді қарсы алып тұрады. Әр түрлі пікірлер болды. Соның барлығын ескере келе, шаһардағы Алмазов көшесіне дейін созылып жатқан Чаган-Набережный деген көшеге Исатай мен Махамбет бабаларымыздың есімдерін беріп, қалаға кіреберістегі Шаған өзенінің үстіне салынған көпірге жақын қою жоспарланып отыр, – деді Мұрат Мұқаев. Оның айтуынша, 2019 жылы қаланың бас жоспарына толықтырулар енгізілмек. Шағанның жайылмасын абаттандырып, екі үлкен саябақ, аутотұрақтар салу, ескерткіштің артына жаяу жүргінші өтетін көпір құрылысы  жоспарланған.

Белгілі ақын-журналист, «Жайық Пресс» ЖШС бас директорының орынбасары Ғайсағали Сейтақтың айтуынша, теміржол вокзалы алдындағы Азамат соғысының батыры В. Чапаевтың ескерткішін алып, оның орнына қою үшін сол аумақтағы базарды көшіріп,  ескерткішті алып тастауға уақыт кетеді. Сондықтан уақыт оздырмай, Шаған өзені жағалауына орнатуды тиімді деп есептейді.

«Қазақстан» РТРК» АҚ БҚО филиалының директоры  Асыланбек Ғұбашев ескерткіштің алдын кеңейтіп, оның айналасына ұлттық рухтағы сәулеттік элементтермен   толықтыру жөнінде ұсынысымен бөлісті. «Стройкомбинат» ЖШС-ның директоры Бақытжан Нұрбаев алып ескерткіштің қала ішіндегі ұсынылған орындарға үйлеспейтінін, пропорциясын жоғалтатынын айтып, Шаған өзені жайылымындағы орынның тамаша таңдау екенін жеткізді.

— Махамбет жорықта да, өмірде де Исатайдың алдына түспеген. «Исатай деген ағам бар, Ақ кіреуке жағам бар» деген. Көшенің атына да Исатай, Махамбет деп жазуымыз керек. М. Өтемісов атындағы университет деп аталып кетті. Соны Махамбет атындағы университет деп өзгертсек, керемет болады. Махамбет – өмірі аттан түспеген жорық жырауы,  қазір оны жалаңбас  бейнелейтін болдық. Ат үстінде, ел алдында жүрген азаматтың басындағы бас киімінің болмауы жақсы емес. Батыр дулығасымен санамызда қалды. Сондықтан дулығасын басына кигізу керек деп есептеймін, – деді жазушы-журналист, облыстық «Орал өңірі» газетінің бас редакторы Бауыржан Ғұбайдуллин. Сондай-ақ ол ескерткішті түрлі тәрбиелік шаралар өткізуге пайдалану туралы ұсынысын білдірді.

Кездесуді қорытқан қала басшысы ескерткіштің эскизін республикаға танымал архитектор Серік Исаев деген азамат жасағанын, оның әлі де жетілдірілетінін, соған орай кездесулер өтетінін жеткізді.  Қорыта айтсақ, енді  Оралға Ресейдің іргелес облыстарынан және Атырау, Маңғыстау облыстарынан келетін қонақтарды қала қақпасында қос бабамыздың айбынды ескерткіші қарсы алады.

Гүлбаршын  ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал  өңірі»


Достығымызды нығайтып, өрісімізді кеңейткен іскерлік форумның екі елге берері көп болды

Күні: , 41 рет оқылды

Сенбіде Татарстан Республикасының президенті Рустам Минниханов Оралға жұмыс сапарымен келіп, облыс әкімі Алтай Көлгіновтің бастауымен Батыс Қазақстан облысы және Татарстан Республикасы арасындағы іскерлік форумына қатысты. Татарстан Республикасының делегациясы құрамында ТР Премьер-министрінің орынбасары Василь Шайхразиев, ТР Мәдениет министрі Ирада Аюпова, ТР  Туризм  бойынша  мемлекеттік  комитетінің  төрағасы  Сергей  Иванов  және  өзгелері  бар.

Облыс әкімдігінде Татарстан Республикасы президенті бастаған татар делегациясымен БҚО әкімі мен өңірдің кәсіпкерлері кездесті.

Іскерлік форумды ашқан облыс әкімі Алтай Көлгінов Қазақстан мен Ресей арасындағы стратегиялық байланыстың жоғары деңгейін атап өтіп, қос елдің қарым-қатынасының дамуындағы Татарстанның салмақты үлесін таразылады.

– Соңғы үш жыл ішінде БҚО мен Ресей Федерациясы арасындағы тауар айналымы 1,5 млрд. АҚШ долларын құрады. Соның 200 млн. доллары Татарстанға тиесілі. Мемлекет басшыларының қатысуымен жыл сайын өтетін аймақаралық форум өткен жылы Челябі қаласында болса, биыл Петропавлда өтпек. Ондағы талқыға салынатын басты мәселе – Ресей мен Қазақстанда туризмді дамыту. Бұл бағытта бізде зор әлеует бар, әсіресе, балалар мен жасөспірімдер туризмі күллі еліміз бойынша бірінші орында. Біздің облыстық балалар мен жасөспірімдер туризмі мен экология орталығына ЮНЕСКО-ның құрметті клубы мәртебесі берілген, – деді Алтай Көлгінов.

Облыс басшысы батысқазақстандықтардың Татарстанға барып, Қазан қаласының көрікті жерлерін сүйсіне аралайтынын айтты. Татар бауырларды біздің өңірдегі мәдени, тарихи орындармен танысуға шақырды. Сондай-ақ туризм инфрақұрылымын дамыту  бағытында қолға алынған шаруа-лар жайын сөз етті. «Туризм жаңа өсу нүктелерін табуға көмектеседі», – деп түйіндеді сөзін облыс әкімі.

Татарстан Ресейде сүт өнімдері өндірісі бойынша  көшбастаушылар қатарында, ет өндіруден алтыншы  орында. Бұл елде машина жасау, мұнай химиясы өнеркәсібі жақсы дамыған, су көліктері, автокөлік, ауыл шаруашылығы өнімдері экспортқа шығарылады. Екі экономикалық аймақ жұмыс істейді. Татарстан президенті Р. Минниханов муниципалдық деңгейде әріптестік басталғанына ризашылығын білдірді. Оның айтуынша,  мәдениет, ұлттық, білім беру, туристік, зерттеу сықылды бірнеше бағыттар бойынша әріптестікті нығайту жолдары қарастырылуда. Жақын арада туризм мәселесі бойынша оралдық делегация Татарстанға келеді деп күтілуде.

«Біз қазақстандық тараптың инвесторлармен жұмыс істеу, даму құрылымын, балалар мен жасөспірімдер туризмін ұйымдастыру жайын зерделейміз. Өз тарапымыздан қызықты бағыттарды анықтап, бірге жұмыстанамыз. Бірінші кезекте сауда-экономикалық саласындағы жобалар қолға алынады. Өйткені Ресей нарығы ауқымды», – деді ТР президенті. Оның айтуынша, қазақстандық кәсіпкерлер инвестиция салуға шешім қабылдап жатса, татар елінің «есігі» ашық. «Оларға барлық жағдайды жасаймыз. Біздің менталитетіміз, қарым-қатынасымыз қолға алынған жобалардың табысты боларына кепілдік береді», –  деп сендірді Р. Минниханов.  Сондай-ақ ол: «Қазақстанда достарым баршылық. Ешбір елде, тіпті Ресейдің аймақтарында Қазақстандағыдай көп достарым жоқ. Сондықтан Қазақстанның Татарстанға деген достық пиғылын, қарым-қатынасын бағалаймын. Біздің Президентіміз сіздің елдің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевты қатты құрметтейді. Біздің өңірлер осы кездесу арқылы екі елдің қарым-қатынасына айтарлықтай үлестерін қосты», –  деп қорытты сөзін.

Басқосуда ТР Премьер-министрінің орынбасары Василь Шайхразиев Татарстан мен Қазақстан Республикалары арасындағы сауда-экономикалық байланысқа  жан-жақты талдау жасады. 2017 жылдың қорытындысында Татарстан Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы сыртқы сауда айналымы 700 млн. АҚШ долларын құраған. Биылғы жылдың бірінші жартыжылдығында татар-қазақстандық тауар айналымы 67 пайызға өсіп, 400 млн. АҚШ долларына жеткен. Бұдан әрі байланысты нығайта отырып,  сыртқы тауар айналымын 1 млрд.  долларға жеткізу көзделіп отыр.

Ал, «Каzakh Invest» АҚ-ның басқарма төрағасы Марат Бірімжанов өңірге инвестиция тарту бағдарламасымен, облыстағы инвестициялық жобаларды жылжыту бағытындағы жұмыстармен таныстырды. «БҚО-да болашағы бар үш жобаны таңдап алып, детальдық бизнес-жобасын жасақтау үстіндеміз. Бұл облыстың еліміздегі сауда айналымындағы үлесі 6,5 пайызды, шамамен 5 млрд. АҚШ долларын құрайды, 2017 жылдың қорытындысында жалпы инвестиция көлемі 1,25 млрд. АҚШ долларына жетті. Инвестициялар өнеркәсіп, агроөнеркәсіптік кешен, көлік, сауда салаларына және әлеуметтік жобаларға бағытталған. Өңірдегі мұнай-газ, агроөнеркәсіптік кешен, машина жасау, құрылыс, туризм салалары тартымды және қазір күллі еліміз бойынша цифрландыруға, мемлекеттік-жеке меншік әріптестігіне мән-маңыз берілуде. Облыста индустриялық аймақты дамыту жобасының келешегі кемел. Мұндай аймақтың жеке кәсіпкерлікті, өнеркәсіпті дамытуға, импорт алмастыратын, бәсекеге қабілетті өнімдер  шығаратын өндірістерді ашуға септігі тимек. Жоба алдағы бір-екі жылда аяқталады. Индустриалдық аймаққа инвестициялық жобаларыңызбен келсеңіздер, кедендік, салықтық жеңілдіктер беріледі», – деді Марат  Бірімжанов.

ТР Туризм бойынша мемлекеттік комитетінің төрағасы Сергей Иванов өз еліндегі көрікті орындар туралы бейнеролик көрсетіп, туризмді бірлесіп дамытсақ деген ниетін ашық білдірді. БҚО балалар-жасөспірімдер туризмі және экология орталығының директоры Виктор Фомин туризм саласының дамуы жайында әңгімеледі. Оның туризмді дамытудағы  жұмыстары  Татарстан президентінің қызығушылығын тудырды.

Іскерлік форум соңында БҚО-ның Тасқала мен Татарстанның Актаныш аудандары арасында, «Орал «Зенит» зауыты» АҚ мен «Судостроительная корпорация «Ак Барс» АҚ арасында әріптестік жөніндегі меморандумға қол қойылды. БҚО ақпараттандыру, мемлекеттік қызметтер көрсету және архивтер басқармасы мен «Градиент Килби» компаниясы арасында ниеттеме хаттамасы жасалды.

Облыс әкімінің айтуынша, енді қос елдің су көліктерін шығаратын зауыттары өнеркәсіптік интеграция шеңберінде әріптестікпен жұмыс істемек. «Татарстанның мұнай химиясы, жалпы өңдеу саласындағы тәжірибесі тартымды. Цифрландыру бағытындағы жұмыс тәжірибесі қызықтырады», – деді  Алтай  Көлгінов.

Татарстан делегациясы облыс әкімінің бастауымен Орал қаласындағы Қызыл мешітте, татар халқының ұлы ақыны Ғабдолла Тоқайдың музей-үйінде болды.

Қос халықтың ұлы ақындары  Ғабдолла Тоқай мен Абайдың ескерткіштеріне гүл шоқтарын қойды.  Бұдан кейін Достық үйіндегі татар диаспорасымен және облыстағы этно-мәдени бірлестіктердің өкілдерімен кездесті.

– Қазақстанның  басты байлығы –  көп ұлтты халқы. Елбасы өзге ешбір елде жоқ институт – Қазақстан халқы ассамблеясын құрды. Елімізде 130 ұлт өкілі тұрады, біздің өңірде 87 ұлт тату-тәтті өмір сүруде. Татар бауырларымыз  ассамблеяның  белсенді бөлігі, өңірімізде  8 мыңнан астам татар тұрады, – деді Алтай Көлгінов кездесу барысында.

Кездесу барысында татарлар мен башқұрттардың қазақстандық конгресінің төрағасы Тауфик Кәрімов,  БҚО татар этно-мәдени бірлестігінің төрайымы Флюра Миликеева, ТР-ның халық суретшісі, ҚР еңбек сіңірген өнер қайраткері Камиль Муллашев, «Орыс мәдениеті орталығы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Сергей Погодин жылы лебіздерін білдірді.

Басқосу соңында ТР президенті Рустам Минниханов БҚО татар этно-мәдени бірлестігіне караоке жабдығын сыйға тартты. ТР-ның халық суретшісі, ҚР еңбек сіңірген өнер қайраткері Камиль Муллашев мәртебелі мейманға және облыс басшылығына өзінің картиналарын естелікке берді. Татарстаннан келіп, Оралда кәсібін дөңгелетіп отырған Чулпан Идрисова Достық үйіне мультимедиялық  жабдықтарды  тарту  етті.

Гүлбаршын   ӘЖІГЕРЕЕВА,

 «Орал   өңірі»


Партия нақты істердің ұйытқысына айналды

Күні: , 34 рет оқылды

Облысымызға  арнайы  сапармен  келген  «Нұр Отан»  партиясы  Төрағасының  бірінші  орынбасары  Мәулен Әшімбаев  облыстық  мәслихатта  партияның  облыстық  активімен кездесті.  Жиынға  облыс  әкімі Алтай  Көлгінов  қатысты.

Басқосуды ашқан облыс әкімі биылғы 1 маусымда өткен партияның Саяси кеңесінде Елбасының, партия Төрағасының партия қызметін жаңғырту аясында 20-дан астам жобаны жүзеге асыруды тапсырғанын айтты. Осы орайда партияның облыстық филиалы ауқымды жұмыстар атқаруда.

– Ауыл-аймақтарда жаңашыл бағыттағы коворкинг орталықтар ашылып, кітапханалардың жұмыстары жанданды, заман талаптарына сай қайта түледі.

8 IT сынып ашылды, мектеп асханалары мен спорт алаңдарын жаңғырту, ауылдық жерлерде ағылшын тілін үйрену үшін қолайлы орта қалыптастыру сияқты нақты жобаларымыз бар. Бастауыш партия ұйымдарына ерекше назар аударылып,  жұмысына қолдау көрсетіліп, оларға жүктеліп отырған нақты жұмыстардың сапасын арттыруға мүмкіндік   берілді. Облысымызда партиялық кадрлар резервіне  белсенді саяси мемлекеттік және әкімшілік лауазымдарды ұсыну жұмыстары, меритократия принципінде қабілеттілігіне және іскерлігіне сай сайланбалы органдарға іріктеу жұмыстары  жүргізіліп келеді,  –  деді Алтай Көлгінов.

Жиында сөз алған Мәулен Әшімбаев БҚО-да барлық сала бойынша қарқынды даму бар екендігін, соның ішінде маңызды мембағдарламаларды табысты жүзеге асыруда айтарлықтай нәтижеге қол жеткізілгенін атап өтті. Елбасының бес әлеуметтік бастамасы бойынша да біраз жұмыстар атқарылғанына, сол шаруалардың басы-қасында партия мүшелерінің жүргенін айтқан партия Төрағасының бірінші орынбасары биылғы маусымдағы партияның саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында Елбасының айқындап берген жаңа міндеттерін және оларды орындаудың тиімді тетіктерін жан-жақты  саралады. Оның айтуынша, саяси кеңес отырысында партияны жүйелі жаңғырту,  Елбасының бес әлеуметтік бастамасының жүзеге асырылуына қоғамдық бақылау жүргізу мәселелері  қарастырылған. «Елбасы партия қызметін жаңғырту аясында атқарылған жұмыстарға оң бағасын беріп, «Нұр Отан»  – елдің өсіп-өркендеуіне жұмыс істейтін нақты істердің партиясына айналды» деп атап өтті. Сондай-ақ Елбасы барлық партиялық бастаманы мақұлдап, оларды уақтылы әрі тиімді ұйымдастыру үшін партиямен бірге әкімдерге де  нақты тапсырмалар берді. Осылайша партия Төрағасы бізге сенім артып, үлкен жауапкершілік жүктеп отыр», – деді  М. Сағатханұлы.

М. Әшімбаевтың айтуынша, партия еліміздің экономикалық, саяси, әлеуметтік, рухани өміріне атсалысатын нақты істердің ұйытқысына айналды. Қазір партияға Елбасының 5 әлеуметтік бастамасын жүзеге асыру міндеті жүктелген және соған орай оның жүзеге асырылуына қоғамдық бақылау жүргізеді. «Партия Үкіметпен бірге мемлекеттік бағдарламалар негізінде жасақталған партиялық жобаларды іске асыруға қатысады. Бұл тұрғыдан Батыс Қазақстан облыстық филиалының жұмысы лайықты деңгейде ұйымдастырылған. Барлық партиялық жоба  тұрғындардың өмір сапасын жақсартуға, маңызды әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған», – деді Мәулен  Әшімбаев.

Басқосуда партияның облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Серік Сүлеймен партияның қызметін жаңғырту аясында «Рухани жаңғыру», «Цифрлық Қазақстан» бағдарламаларын жүзеге асыруға, шағын және орта бизнесті қолдауға бағытталаған жаңа партиялық жобалардың іске асырылуы жайын  баяндады. Сондай-ақ жиында Қазталов аудандық партия филиалының төрағасы, аудан әкімі Абат Шыныбеков, «Нұр Отан» партиясының Саяси кеңесінің мүшесі, «Отделстрой» компаниясының директоры Валентина Михно сөз алып,  партиялық жобалардың жүзеге асырылуы, Елбасының бес әлеуметтік бастамасының жүзеге асырылуына қоғамдық бақылау жүргізу мәселелері жөнінде ой-пікірлерімен  бөлісті.

Гүлбаршын    ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал   өңірі»


Қыркүйектің “қабағы” ашық

Күні: , 43 рет оқылды

Қоңыр күз есігімізден аңдатпай еніп, ағаш жапырақтары бірте-бірте сары түске бояла бастады… Ауыл-аудандағы құмырсқа тірлік қыза түсті: диқан қауымы піскен егінін орып, бақша еккен ағайын Жер-ананың берген ырыс-несібесін теріп, пішеншілер мал азығын дайындауда. Күз маңдайдан тамшылаған ащы тердің қайтарымын көретін уақыт. Сондықтан шаруа адамына бір көмегі болар деген ниетпен қыркүйек айына ауа райы болжамын беріп отырмыз. Мұндай болжамды әр айдың алдын ала беріп отырмақпыз.

“Қазгидромет” РМК-ның ауа райын болжау бөлімінің бастығы Татьяна Шилингтің айтуынша, қыркүйек айы жаймашуақ «мінезімен» қуантпақ. Қыркүйектің 7-12-сі күндері аралығы жауын-шашынсыз, оңтүстік шығыстан соғатын желдің жылдамдығы секундына 9-14  метр болады. Түнде 7-12 градус жылы, күндіз 25-30 градус жылы болады. Тек 13 қыркүйекте күз «жылаңқы» мінезіне басып, жаңбыр жауады, жел (15-20 м/с) күшейеді.

Гидрометеорологиялық орталықтың мәліметіне сүйенсек, қыркүйектегі ауаның орташа  температурасы +15-22°С, қалыптағыдан 1º жоғары. Ал айдың екінші онкүндігінде ауа температурасы түнде 5-10 градус, күндіз 20-25 градус жылылықты көрсетеді. Сондай-ақ үшінші онкүндікте ауа райы түнде 10-15 градусқа дейін жылынып, күндіз 23-28 градусқа дейін көтеріледі. Одан кейін түнгі температура 3-8 градусқа дейін төмендеп, күндізге ауа 10-15 градусқа дейін түседі. Бірақ кей жерлерде 20 градус жылылық болады. Ал қыркүйектің соңында түнгі ауа 8-13, күндізгі ауа 15-20 градусқа дейін жоғарылайды.  Жалпы, қыркүйектің «қабағы» ашық, жауан-шашын әдеттегіден төмен болады деп болжануда.

Гүлбаршын   ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал   өңірі»


Азиада жеңімпаздарына құрмет көрсетілді

Күні: , 47 рет оқылды

Сәрсенбі  күні  облыс  әкімдігінің  «Ақжайық»  залында  облыс әкімі  Алтай  Көлгінов  Индонезияның  Джакарта  қаласында  өткен  ХVІІІ  жазғы  Азиада  ойындарынан  жүлделі  оралған  оралдық  спортшылар  Алексей  Дергунов,  Андрей  Ергучев,  Павел  Липилинді қабылдады.

Облыс әкімі дүбірлі додада еліміздің намысын  абыроймен қорғаған спортшыларды жеңістерімен құттықтап, емен-жарқын әңгімелесті. Алтай Сейдірұлы 35 елдің арасында қазақстандықтардың тоғызыншы орынға табан тірегенін атап өтті. «Азиадада 15 алтын, 17 күміс, 44 қола медальға қол жеткіздік. Соның ішінде батысқазақстандықтар қоржынға екі алтын, бір күміс медальдардың түсуіне үлестерін қосты. Жетістіктеріңіз үшін алғыс айтамыз. Мұның барлығы күн сайынғы жаттығудың, ерен еңбектің  және биік рухтың арқасында мүмкін болды», – деді А. Көлгінов.

Спортшылар мемлекеттің тарапынан спортты дамытуға көңіл аударылып, өңірімізде  спортпен айналысуға барлық жағдай жасалып отырғанына  ризашылықтарын білдірді. Қабылдауға қатысқан БҚО дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Әсия Аманбаева, байдарка мен каноэ бойынша ескек есуден облысымыздың жаттықтырушысы Александр Акушников спортты дамыту мәселелері төңірегінде  ұсыныс-пікірлерімен  бөлісті.

Облыс әкімі Елбасының бұқаралық спортты дамытуға көңіл бөліп отырғанын айта келе, алдағы уақытта да спорт саласына зор қолдау көрсетілетінін жеткізді. Спортшыларға келешекте жетістіктерге жете берулеріне тілектестігін білдіріп, оларға алғысхаттар табыстады.

Гүлбаршын   ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал  өңірі»

*  *  *

Индонезияның  Джакарта қаласында  өткен  2018  жылғы   Азия  ойындарында   Қазақстан  қоржынына  екі  алтын,   бір  күміс  салған  оралдық  Алексей  Дергунов,  Андрей  Ергучев,  Павел  Липилин  сейсенбі  күні  елге  оралды.

Оларды Орал әуежайынан БҚО дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Әсия Аманбаева, сондай-ақ спортшылардың тума-туыстары мен дос-жарандары салтанатты түрде   қарсы  алды.

Шарада Әсия Аманбаева спортшыларды жеңістерімен құттықтап, алдағы уақытта да биік белестерді бағындыруларына тілектес екенін  жеткізді.

– Жеңіске деген құлшынысымыз жақсы болды. Намысты қолдан бермеуге тырыстық. Енді 2020 жылы Токиода өтетін олимпиадаға дайындаламыз. Отбасымызды көрмегелі бірнеше ай болды. Қатты сағындық. Құрметтеп, қарсы алып жатқандарыңызға мың алғыс, – деді спортшылар.

Айта кетейік, еліміздің көк Туының көкке желбіреуіне себепкер болған Алексей Дергунов 500 метр қашықтыққа байдарка есуден (төрт кісілік) алтын алса, Андрей Ергучев 1000 метр қашықтыққа байдарка есуден (екі кісілік) күміс медаль еншіледі. Ал су добынан сынға түскен қақпашы Павел Липилин  алтыннан  алқа   тақты.

Есенжол   ЕЛЕКЕНОВ,

«Орал   өңірі»  


Ауылдан келген бозбала қылмыс жасауға неге қымсынбайды?

Күні: , 107 рет оқылды

Соңғы жылдары күллі елімізде, одан қала берді өңірімізде жастар қолымен жасалатын ауыр және өте ауыр қылмыстардың небір жантүршігерлік көріністері жиілегені  жасырын емес. Тек өткен жылдың өзінде қоғамда резонанс тудырған бірнеше қылмыстық оқиға болды. Мысалға айтсақ, Зашағандағы екі әйелді және бір сәбиді  өлтіріп, өртеп жіберген жас жігіттің қылмысы жаға ұстатты. Одан кейін биыл Оралдағы үйлердің ауласының бірінде Ақсайдағы валюта айырбастау пунктінің қожайыны және Оралдағы бір жас келіншек жас жігіттердің қолынан қаза тапты. Оралдағы Еуразия көшесінде 20 жасар жігіт сансыз пышақ жарақатынан қайтыс болды. Шілде айының аяғына таман бұталар арасынан балауса қыздың мүрдесі табылды. Тіпті қандықол қылмыскерлерді былай қойғанда, туған ата-енесін, келінін, әкесін өлтіру сықылды сұмдық әрекеттер орын алуда. Мұндай кісі өлтіру қылмысы тек қалада емес, ауыл-ауданда да орын алып отыр.

Ел аман, жұрт тынышта жыңғылдай жастар неге сондай қылмыстарға барады? Бұған көпшіліктен «тұрмыс ауыр», «жастар жұмыссыз», «жұрттың көбі нервный» деген жауап сөздерді жиі естисіз. Сонда қайтіп жастардың қылмысын азайтамыз?

БҚО ІІД криминалды полиция басқармасының бастығы, полиция полковнигі  Ерлан Арыстановтың  айтуынша, қылмыс жасаған жастардың барлығы бірдей жұмыссыздықтан, ақшасы жоқтықтан, яки араққа салынғандықтан кісі өлтіруге барды деуге болмайды.  Әрине, қалаға жұмыс іздеп келген және жұмыссыз, сондай-ақ темір тордың ар жағынан шыққандардың ауыр қылмысқа баратындарын жоққа шығаруға болмайды. Сан түрлі тағдыр, сан түрлі оқиға… Жоғарыда айтып өткен Оралдағы Д. есімді әйелдің өліміне айыпты 28 жастағы жігіт, сондай-ақ Ақсайдағы валюташының өліміне қатысты деп ұсталған күдікті де көше кезіп, сандалбайлап жүрген «жаман» аттары шыққандар қатарынан емес. Бірінші оқиғадағы жас адам қалаға жұмыс істеймін деп келсе, екінші оқиғадағы жігіттің шаруашылығы бар, екеуі де бақуатты, тәрбиелі отбасылардан. Енді не себеп? Құқық қорғау саласында  20 жылдан астам еңбек өтілі бар Ерлан Арыстановтың айтуынша, ауылдан қалаға келіп, көңіл көтеретін орындарға баратын қыз-жігіттердің көпшілігі ішімдік ішкеннен кейін түрлі ситуациялық жағдайларда өздерін бақылаудан шығарып алады. Оның үстіне кейбір жәбірленуші түрлі жағымсыз сөздер айтып, оның арты неге соқтырарына бойлай бермейді екен. Әдетте қаланың жастары бос уақыттарында түрлі үйірме-секцияларға барады, ал ауылдардың көбінде мұндай мүмкіншілік жоқтың қасы. Сондықтан ауылдан тәрбие алып келген жас қалаға келгеннен кейін  өзге ортаға үйрене алмай, қателіктерге бой алдырады.  Сондықтан да ауылдық жерлерде қыз-жігіттердің бос уақыттарын тиімді өткізуге, оларды жұмыспен қамту мәселесі жіті  назарда болғаны ләзім. Ал бұрын істі болған, тепсе темір үзетін жас адамдардың қылмысқа қайта баруы күнделікті өмірде жиі кездеседі. Көбіне олар жұмыссыздықтан, әке-шешенің, туғандарының қамқорлығынан, бақылауынан тыс қалғандықтан немесе ішімдік ішуден, мәжбүрліктен қайта баратын көрінеді. Сондай-ақ қасындағы «жаман» жора-жолдастарының «итермелеуінен» де қайта қылмысты болады. Психологтардың айтуынша, ерік-жігері жоқ көңілшек кейбір жас қасындағы ниеті бұзық адамдардың айтақтауына еріп, қылмыс жасауға барады.  Осылайша ұсақ қылмыс жасап, одан кейін түрлі себептермен бірте-бірте  басқа да қылмыстарға барады. Сөйтіп, бір-екі ұсақ қылмыстан кейін жауапкершілікке тартылмаса еркінсіп, нақ қылмыскердің өзіне айналып шыға келуі кәдік.

– Бұрын 4-5 рет сотталып келген кейбір азаматты көшеден көріп: «Сен, неше рет отырып келдің, шаршаған жоқсың ба?» — деп сұраймыз. «Шаршадым», – дейді, бірақ көзқарасынан шаршаған адамның кейпін көрмейсіз. Көп ұзамай күнделікті түсіп жататын ақпараттардан сол кісінің қайта қылмыс жасағанын білеміз. Қыл-мыскерлердің санасында қалыптасқан қылмыс жасамай өмір сүре алмаймын деген стереотипті бұзып, қылмыс жасамай өмір сүруге болатынына көздерін жеткізуіміз керек, – деді Ерлан Арыстанов. Оның айтуынша, көбіне түрмеге түскендердің соңында қалған әйелдері өзгенің етегінен ұстайды, яки есін біліп қалған ұл-қыздары қабылдамай өзекке тебеді. Содан психологиялық тұрғыдан өзін ешкімге керексіз сезінген кейбір адамдар қайтадан қылмыс әлеміне бет бұрады. Оның үстіне кәсіпорындар, шаруашылықтардың қожайындары істі болған бейбақтарды жұмысқа алып, бастарын қатырғысы да келмейді. Ал қоғамның тыныштығы әрқайсысымыздың азаматтық ұстанымымызға қатысты екені сөзсіз. Осы жерде ұлы Абайдың «Түзелмейтін адам бар деушілердің тілін кесу керек» дегені еске түседі. Әсілі, жас адамның қоғамның өзге мүшелерін сыйлайтындай, ең қымбат – адам өмірі екенін ұқтырып тәрбиелегенде ғана жастардың қылмысқа баруы азаяр еді.

Елімізде қылмыстық заңнамаларды ізгілендіру үрдісі жүруде. Кейбір заңгерлер сонау өтпелі кезеңдегі еліміздің заңдылықтарының барынша қатаңдау болғанын, әлі де сол бағыттың дұрыстығын айтады. Ал Оңтүстік Корея, Германия сықылды елдердің тәжірибесі негізінде заңдарды «жұмсарту», сол арқылы кейбір қылмыс түрлеріне «жұмсақтау» жаза беру ертелеу сықылды. Оның бір айғағы – әйгілі спортшы Д. Теннің өлімі. Біздің қоғам ондай өзгерістерге дайын емес, түрмеден шыққандарды жұмыспен қамту, жалпы тұрмыстың әлі де төмендігі әлеуметтік мәселелері шешілген, дамыған мемлекеттердің жағдайымен салыстыруға келмейді. Қорыта айтқанда, қылмысты, әсіресе, жас адамдардың қолымен жасалатын қылмысты азайтуға құқық қорғау құрылымдарымен бірге ел-жұрт болып бірлесе күрескенде  ғана  нәтиже  болмақ.

Гүлбаршын   ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал   өңірі»

Ерлан  АРЫСТАНОВ,

БҚО ІІД  криминалды  полициясы басқармасының   бастығы,  полиция  полковнигі:

– Кейде ауылдарда жұмыс бола тұра, жас тұрғындардың жұмыс істеуге құлқы болмайды. Неге? Өйткені олардың кейбірі еңбекке тәрбиеленбеген. Балаларды жас кезінен, мектеп қабырғасынан еңбекке тәрбиелеудің маңызы ешуақытта жоғалмақ емес. Бұл – менің ашып отырған жаңалығым емес, бұрыннан келе жатқан қағида. Қазір ауыл шаруашылығы саласын дамытуға жеңілдетілген несиелер берілуде. Құрығанда біреуге барып жалданып, жұмыс істеп адал нан табуға болмай ма? Ауылдағы да, қаладағы жастардың еңбек етемін, адал нанымды табамын  деген көзқарасы, ұстанымы  болуы тиіс. Сондай ұстаным, сондай тәрбие үстем болғанда ғана қылмыс азаяды.

Самал  ОМАРҒАЛИЕВА,

БҚО  ішкі  істер  департаментінің кадр  жұмысы  басқармасының инспектор-психологы, полиция  капитаны:

– Жастар  арасында  қылмыстың  көбеюі отбасындағы  берілген тәрбиеге,  ата-ананың  балаға  қаншалықты көңіл  бөлетініне байланысты. Атаанасының қамқорлығы мен сүйіспеншілігін сезінбей өскен баланың бойында қоршаған орта мен ұжымға деген кері негативті көзқарас қалыптасады. Ал бетінен қақпай жөнсіз еркелетіп, сұрағанын алып беру де ұл-қыздың бойындағы жалқаулықтың, өмірлік құндылықтарды бағалай білмейтін өзімшілдіктің қалып-тасуына әкеліп соғады.  Жалпы, жастардың қылмысқа баруына тәрбиедегі кемістік, мәдениет деңгейінің төмендігі, қызығушылықтар мен өмірлік құндылықтар жайлы түсініктердің шектелгендігімен, өмірлік тұрақты бағыттарының жоқтығы себеп болады. Осы аталған әлеуметтік-демографиялық белгілер адамның психикасы мен психикалық сапаларымен тығыз байланысты. Мысалы, білім деңгейінің төмендігі адам интеллектісінің таяздығымен байланысты болса, ал әлеуметтік бейімделудегі қиындықтар еріктік, эмоционалдық тұрақсыздылығымен, агрессивтілігі мен импульсивті жоғарылығымен сипатталады.

Дидар АТАНТАЕВ,

БҚО  бойынша  қылмыстық-атқару  жүйесі  департаменті бастығының  орынбасары:

– Соңғы үш-төрт жылдың статистикасы бойынша 2015 жылы – 132, 2016 жылы – 140, 2017 жылы  – 141, 2018 жылдың өткен мерзімінде 134 жас (кәмелетке толған) істі болып, тар қапасқа қамалды.  Іс жүзінде көріп жүргеніміздей, ауыр және аса ауыр қылмысқа көбінесе жұмыссыз жастар барады. Жазасын өтеп шыққандардың жұмыссыздығы – түйткілді мәселелердің бірі. Біздің департаменттің жабық мекемелерінде орта білімі жоқ сотталғандарға білім алу үшін орта мектеп, сонымен қатар мекемеде газ-электрмен дәнекерлеуші, ағаш ұстасы бойынша кәсіптік мамандарды даярлайтын колледж жұмыс  істейді.   Бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған азаматтарды жұмысқа орналастыруды және тұрмыстық жағынан қолдау көрсететін «Қақпа алдында кездесу» әлеуметтік жобасы қолдауға ие. Бүгінде РУ-170/2 мекемесінде «оңалту түрмесі» пилоттық жоба іске асырылуда. Бұл жоба бойынша мамандар сотталғандарды бостандықтағы өмірге дайындайды, жұмысқа орналастыру мәселесін шешеді және бостандыққа шыққан соң тұрғылықты орнымен қамтамасыз ету, өзге де тиісті көмек көрсету көзделеді. Қоғамдағы қылмысты азайту үшін жазасын өтеп шыққан адамдарды жұмысқа орналастыру мәселелерін шешу және осындай санаттағы жұмысшыларды қабылдаған жұмыс берушілерге мемлекет тарапынан жеңілдіктерді қарастырылғаны жөн деп есептейміз.


Жобасы үздік «Демеу»

Күні: , 32 рет оқылды

«Нұр  Отан» партиясы  облыстық  филиалының  мәжіліс  залында  «Қазақстанның  үздік  әлеуметтік  жобалары»  байқауы  өңірлік  кезеңі  қорытындыланып,  жеңімпаздардың  есімдері  белгілі болды.  Өңірлік  кезеңнің  жеңімпаздары  алдағы қазан  айында  өтетін республикалық  байқауға  жолданады.

«Мүмкіндігі шектеулі адамдарға, қоғамдық бірлестіктерге қолдау көрсетуді және халықтың әлеуметтік тұрғыдан әлжуаз бөлігінің өмір сүру деңгейін жақсартуды көздейтін республикалық байқау биыл елімізде алтыншы рет өткізілуде. Байқау өзекті әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған бастамашыл әлеуметтік жобаларды қолдау мақсатында ұйымдастырылады. Биыл аталмыш байқау бірінші рет «Нұр Отан» партиясының қолдауымен өтуде», –  деді жиынды ашқан «Нұр Отан» партиясының облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, аталмыш байқау комиссиясының  төрағасы Серік Сүлеймен.

Оның айтуынша, биылғы сәуір айынан басталған байқау өңірде екі кезеңде, алдымен аудандық, қалалық деңгейде өтіп, одан іріктелгендері өңірлік сайыста бақ сынаған. Облыс бойынша 28 қатысушыдан өтінім түсіп, іріктеліп алынған тоғыз жобаны өңірлік қазылар талқылады. Әлеуметтік жобалардың әлеуметтік маңыздылығы, сол жобаларды іске асырудағы нәтижелерінің болуы, мүмкіндігі шектеулі жандарға жұмыс орындарын ашу сықылды талаптарға сай келу жағы ескерілген.

Байқау комиссиясының шешімімен «Қазақстанның үздік әлеуметтік жобалары байқауының өңірлік кезеңіне белсенді қатысқаны үшін дипломмен және ынталандыру сыйлығымен тасқалалық Сағынғали Досжанов, қаратөбелік Қасымхан Шоқанаев марапатталды. Жасы 80-нен асқан Сағынғали ақсақал салауатты өмір салтын өз өнегесімен насихаттаса, Қасымхан керамикалық бұйымдар жасаумен шұғылданады. Ал бөрлілік Виталий Ан байқауда 3-орын, «Сұңқар-Ақсай» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Ербол Мерғалиев 2-орын алып, сәйкесінше дәрежелі дипломдармен марапатталды. Ал «Демеу» мүгедектерді қолдау қоғамы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Біржан Қожақов «Қазақстанның үздік әлеуметтік жобалары» республикалық байқауының өңірлік кезеңінің жеңімпазы атанды. Үздік жобалардың авторларына бағалы сыйлықтар табыс етілді. Айта кету керек, бұл шараның демеушісі – «Серік» өндірістік жабдықтау кәсіпорнының бас директоры  Серік  Мерғалиев.

Облыс әкімінің орынбасары, аталмыш байқау комиссиясының мүшесі Бибігүл Қонысбаева байқаудың облыстық кезеңінің қорытындысымен жеңімпаздарды және қатысушыларды құттықтап, байқауға аудандардан қатысушылардың қатары толыға түскенін, алдағы уақытта бұдан да көбейетініне сенім білдіріп, өңірімізден республикалық байқауға баратын жоба авторларына табыс тіледі.

– Мүгедектерді жұмыспен қамту, оларға жұмыс орындарын ашу бағытындағы жобам үздік деп танылды. Әзірге Сырым және Бөрлі аудандарындағы мүмкіндігі шектеулі жандарды өз ісіме баулып, үйреттім. Алда басқа аудандардан да адамдар тартсам деймін. Қазақтың дәстүрлі жиһаз жасау өнерін, әсіресе, бесік, сандық жасауды үйретемін. Сондай-ақ, соңғы екі жылда сал ауруымен ауыратын балаларға қажетті аппараттың 34 түрін жасап шығардым. Биыл аутизммен, Даун синдромымен науқас ұл-қызға 15 құрылғы ойлап, жасап шығардық. Енді соларды іске асыруға дайындалып жатырмыз, – деді «Демеу» мүгедектерді қолдау қоғамы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы  Біржан  Қожақов.

Гүлбаршын  ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал  өңірі»


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика