Тег: ‘Бөкей  ордасы  ауданы’


Ұялылықтар таудай бейнеттен құтылды

Күні: , 16 рет оқылды

Ит жылында іске асқан игілікті істердің бірі – Бөкей ордасы ауданының 100% табиғи газбен қамтылуы. Ауданның 12 ауылына, нақтырақ айтсақ, 6550 тұрғыны бар 1151 үй мен 35 әлеуметтік нысанға газ құбырын тарту үшін облыстық бюджеттен 213 млн. 511 мың теңге қарастырылды. Тәуелсіздік күні қарсаңында ұялылық ағайын таудай бейнеттен құтылды. Қыстың қабағын аңдып, қорадағы қидың мөлшерін есепке алып,  уайым қылмайтын болды.

Ұялы ауылында салтанатты жиын өтіп,  көгілдір отын қосылды. Шараға облыс әкімі Алтай Көлгінов арнайы келіп қатысып, ауыл тұрғындарының қуанышына ортақтасты.

– Кешегі өткен тұңғыш Президент күні, алдағы ұлттың ұлық мейрамы Тәуелсіздік күні құтты болсын! Кешелі бері ат үстінде жүрміз деуге болады. Тек жүрген жоқпыз, аудан, ауыл халқының қуанышына куә болып, жақсылығына жаршы боп жүрміз. Жалпақтал ауданында қос қабатты он екі пәтерлі тұрғын үй берілсе, Қазталовта саз мектебі ашылды, Жәнібек ауданында болып, бір ай бұрын қоныстойын тойлаған қырық үйдің қожайындарымен, аудан халқымен кездесіп, жол мәселесін пысықтадық. Елбасы халықтың әл-ауқатын көтеруді, тұрмыс сапасын арттыруды басты бағдар етіп отыр. Жыл сайынғы Жолдау, қолға алынып жатқан мемлекеттік бағдарламалардың қай-қайсысының да басты темірқазығы – халықтың әл-ауқаты, өмір сүру сапасы. Нәтижесін өздеріңіз көріп отырсыз, ауданымыз таза ауыз су, көгілдір отынмен 100%-ға қамтылып отыр. 2000 шақырым су құбыры тартылып, облыс бойынша 110 елді мекенге таза ауыз су жеткізілді. Бөкей ордасы ауданы бойынша төрт елді мекен қамтамасыз етілді. Жыл сайын облыс аумағындағы 500 шақырым жолды жөндеу көзделген. Облыс бойынша 44 елді мекенге газ тарту жоспарланған, бүгінгі таңда 25 елді мекенде көгілдір отын пайдалануға берілді. Қазталов – Жәнібек – Бөкей ордасы аралығындағы 336 шақырым жолды жөндеу қолға алынды. 2019 жылдың қаңтарынан бастап дәрігер, ұстаздар мен полиция қызметкерлерінің жалақысы өседі. Мұның бәрі де – Тәуелсіздігіміздің жемісі, Елбасының стратегиялық саясатының жетістігі, – деді  облыс  басшысы.

Еңбек ардагері, ауыл ақсақалы Бақтығали Уаепов ауылға тартылған көгілдір отын үшін Елбасыға, облыс және аудан басшыларына, осы істің басы-қасында жүрген барлық іскер азаматқа ауыл жұртшылығы атынан алғыс айтты.

Ауданымыздың 12 елді мекеніне газ құбырын тартып, өңірдің әлеуметтік дамуына үлес қосқан «Алия-Сервис» ЖШС директоры Әнуар Мардановқа, Ұялы ауылындағы ауылішілік газ құбырын тарту жұмыстарын жүргізген «БатысКотлоМонтаж» ЖШС директоры Дамир Балмолдинге алғысхат пен бағалы сыйлықтар табысталды.

Бұдан кейін облыс әкімі бастаған топ ауыл азаматы Талғат Оразғұловтың үйіне бас сұғып, алғашқылардың бірі боп көгілдір газ қызығын көріп отырған шаңыраққа  құтты  болсын  айтты.

Ұлпан   ӘНУАРҚЫЗЫ,

Бөкей   ордасы   ауданы


Бөкейліктер орысшаға неге үйір?..

Күні: , 192 рет оқылды

Әгәрәки,  көшеге  шығып,  ойнап  жүрген, не  мектептен  келе  жатқан  балалардың әңгімесіне  құлақ  түре  қалсаңыз, балғындардың  ана  тілінде  емес, орыс  тілінде шүлдірлеп  бара  жатқанын  байқайсыз.  Бұл  үлкен мегаполис  немесе  тіпті  шағын  қалада  емес.  Шалғай  аудан саналатын  Бөкей  ордасы  ауданы  орталығындағы көзүйреншікті  жайт. «Кім  баласын  орыс  мектебіне бермей  жатыр  дейсіз?  Жоқ  жерден  ши  іздеудің не  қажеттілігі  бар?» дерсіз.  Әңгіме  орыс  мектебінде оқитын  ордалық  оғландардың  көптігінде  болып  тұр.

Салыстырмалы түрде айтсақ, көрші аудандарда орыс мектебі жоқ, тек орыс тілінде оқытатын сыныптар ғана бар. Мысалы, Қазталов ауданында екі бірдей аралас мектеп бар. Жәнібек ауданында екі аралас мектеп бар, оның бірі аудан орталығында болса, екіншісі – Талов ауылында. Аудан орталығындағы аралас мектептегі 483 оқушының 295-і орыс сыныптарында оқыса, оның 26-сы өзге ұлт өкілі, ал Талов мектебінде тек қана 5-сынып орыс тілінде оқытылады, ондағы оқушы саны алтау ғана. Осы Талов ауылындағы орыс, араб ұлттарының өрендері қазақ тілінде оқуды жөн санапты.

Ал біздің ауданда биыл мектеп табалдырығын аттаған балдырғандардың төрттен үші орыс мектебін таңдапты. М. Мәметова атындағы орта мектепте үш бірдей мектепалды даярлық сыныбы ашылса, М. -С. Бабажанов атындағы мектепте мұндай сынып біреу-ақ. Жалпы, ауданда М. Мәметова атындағы мектептен басқа оқыту тілі орыс тілінде жүретін Жәңгір хан мектебі бар. Бұл мектеп – басыбайлы орыс тілінде емес, аралас мектеп. Жәңгір хан мектебінің директоры Олжас Түсіпқалиевтің мәліметінше, жалпы оқушы саны 425 болса, соның 123-і орыс тілінде оқиды.  Ал  М. -С. Бабажанов мектебінде 360-тай оқушы болса, М. Мәметова мектебінде 410 оқушы бар. М. Мәметова мектебінің басшысы Асылхан Аманғалиев барлық дерлік сыныптың үш-үштен екенін айтады. Осы санға шаққан мәліметтерге қарап, Бөкей көшіне қосылған орыс, грек, татарлардың ұрпақтары баба сүйегі қалған құмды ауылда орнығып қалған екен ғой деп ойлап қаласың. Санаңызға осындай патриоттық пәрмені бар ой орнығып қалмай тұрып айтайын, сол орыс мектебінің партасын толтырып отырған – өзіміздің қаракөздер. Жәңгір хан мектебіндегі орысша оқитын 123 оқушының жетеуі ғана өзге ұлт өкілінен болса, М. Мәметова мектебіндегі 410 оқушының 14-і ғана – өзге ұлттың ұл-қызы. Ал сол өзге ұлт өкілдерінің өзі қазақша судай ағызса да, қазақ мектебінде оқып жатқаны жоқ…

«Балам орысша оқып, пысық болсын»

Мектепті бала емес, ата-ана таңдайтыны бесенеден белгілі. Кешегі ойын баласы ата-анасының қай мектепті құп көргенін қыркүйекте бір-ақ біледі. Ата-аналар орыс тілінде оқытатын мектепті неге озық көреді екен? Соны білмек болып, ата-аналарды сөзге тартқан едік.

Ария  Айтқалиева:

– Екі балам да орыс мектебінде оқиды. Әкесінің қалауы осылай болды. Өзі орыс мектебін бітірген. Сабағына көмектессек деп орыс мектебіне бердік, – дейді.

Бұл тек Арияның жауабы емес. Басым көпшілігі осылай дейді. Өздері орысша оқыған жылдары орыс тілі үстемдік құрғанын айтып, қазір тәуелсіздік алған азат елдің болашағы ана тілді болмағанда, қашан қазақ тіліміз төрге шығады деп жауабы жоқ сауалдарды төпетіп-ақ кетер едім. «Өз құқығым, өз балам, өзім білемін!» деген өпірем жауап маңдайыңа тарс ете түсетіні тағы бар. Кейбір  ата-аналар орыс мектебінің үйлеріне таяқ тастам жерде екендігін алға тартады.

«Қазақ мектебінде оқыған балалар бұйығы, орыс мектебінде оқыған бала ашық, пысық, өз ойын іркілмей айта алатын алғыр болады». Бұл баласын орыс мектебінде оқытуды жөн санаған ата-ананың ең бір қарабайыр тұжырымы десе болады.

– Иә, мен баламды дәл осы мақсатпен орыс мектебіне бердім. Ашылсын, пысық болсын, іркілмей өз ойын ашық айта алатын алғыр болсын дедім, – дейді жас ана Айгүл Әжіғалиева.

– Орысша оқыған бала қай-қай жерде де нанын тауып жейтін пысық болады. Жас кезімізде орыс тілін білмегендіктен, айтар сөзіміз аузымызда қалып, тіл білмегендіктен талай жерде есеміз кетті ғой. Қайда, қандай ортада жүрсе де, пробивной (өзгеріссіз өз сөзі) болсын деп ұл мен қызымды орыс мектебіне бердім, – дейді Үміт Захарқызы.

Әй, қайдам, қазір қай мектептің баласын алсаң да, өз ойын айта алмай, қолтығынан бөзі, аузынан сөзі түсіп тұрмайды. Отбасындағы еңсені езіп, қысым мен озбырлықты көріп өскен балалар жасық болмаса, қазіргі қазақ мектебінің балаларына жуас, момын, өз пікірін білдіре алмайды деген штампты жапсыра алмайсың. Орысша оқығанның бір тіні артық болады деген құлдық санамыздың сегіз өрім қамшыдан қалған ізіне әлі де селеуке түспегені байқалады.

«Пробивнойдан» шығады ғой, кей ата-ана орташа оқыса да, орыс мектебін бітірген түлектердің грантқа таласта тұзы жеңілдеу болады деп ойлайды. Соның бірі осы – Үміт апамыз.

– Еліміз бойынша қазақша оқитын балаларға қарағанда орыс мектебінде оқитын балалар саны аз ғой. Грантқа түскенде 75-80 балл жинап, оқуға түсіп кетер деген  дәме де бар, – дейді.

Захарқызының бұл сөзінің жаны бар. Алысқа бармай, өткен оқу  жылындағы грант нәтижесіне қарасақ, 75430 оқушы ҰБТ-ға қатысқан, оның 60 327-сі қазақ мектебінен, 14 810-ы орыс мектебінен, 293-і ағылшын тілінде оқытатын мектептен екен. Орыс мектебін бітірген түлектердің жартысына жуығы ЖОО-ны таңдағанда, Қазақстанды емес, көршілес Ресей, ТМД елдерін таңдайды. «Утечка мозгов» (білімді жастардың эмиграциясы) үдерісі биылғы жылы да 57-60 балл жинаған түлектерге жол ашып берді.

Алысқа құлаш сермемей, үлкен мәселеге бас сұқпай тұрып, ауданға оралайық.

Қазығын   қайта  тауып   жатыр

2016-2017 оқу жылынан бастап, яғни соңғы үш жылда даярлық тобында оқитыны бар, орта буын оқушылары бар, М. Мәметова мектебінің 11 оқушысы М. -С. Бабажанов мектебіне ауысқан.  Басы қатып, дүбәра болған бала. «Қанмен берілген қазақ тілі қайда кетер дейсің?  Тілі орысша шығып, орысша сөйлеуге жатық қой» деп мектеп таңдаған ата-ананың қателігінен оқушы екі кеменің құй-рығын ұстап, суға кеткеннің күйін кешуде.

– Балалар таң атқаннан, кеш батқанға дейін орыс тілді арналарды көреді. Мультфильмді көріп қана қоймай, бала миы сол тілдегі ақпаратты қабылдайды. Балалар өзара орысша сөйлеседі. Осыны көрген ата-ана баламның орыс тіліне бейімі бар екен, орыс мектебіне берсем, алып кетер деп қателеседі. Оқушы мектепте тек алты сағатын ғана өткізеді. Қалған уақытта үйде. Ата-ана баласының сабағын қадағалап, жеткілікті деңгейде қараса алмағанда, сыныптансыныпқа көшкен сайын баланың үлгерімі нашарлай береді. Біз баланы мектепке қабылдауда атаанасына «үйдегі сөйлеу тілі қандай? Күні ертең балаңызға жеткілікті түрде көмек көрсете аласыз ба? Қазақы отбасы екенсіз, қазақша оқытсаңыз қалай болады?» деп жөн сілтей алмаймыз. Немесе балалардың орыс тіліне қабілеттілігін алдына ала емтиханнан, сынақ өткізіп, безбенге сала  алмаймыз. Өйткені, біздің ондай құқығымыз жоқ, – дейді М. Мәметова атындағы мектептің директоры Асылхан Аманғалиев.

Құп, басшы осылай десе де, балалары мектеп ауыстырған атааналардың ішінде «мектеп мұға-лімдері «балаңызды Бабажановқа апарғаныңыз дұрыс, орыс тілінде алып жүре алмайды» деп «кеңес» бергеннен кейін мектеп ауыстырдық» дейтіндер де бар. Соған байланысты «Ата-ананы шақырып алып, балаңызды қазақ мектебіне бергеніңіз дұрыс деп айтуға құқығыңыз бар ма? Үлгерімі төмен баланы қосымша сабақ беріп, жұмыстануды талап етпейсіз бе? Әлде орыс мектебіне тек орысшасы жетік балалар ғана оқу керек пе?» деп сұрадық.

– «Мектеп ауыстырыңыз!» деуге еш құқымыз жоқ. «Здравствуй! До свиданияны» түсінбейтін бала келсе де, мектепке қабылдаймыз. Мемлекеттік тапсырысты орындап, алдымызға келген балаға білім беру – міндетіміз. «Сен, мында қал!», «Сен, қазақ мектебіне бар!» деп ешкімге ешқашанда айтуға құқығымыз жоқ. Сіздің нені меңзеп отырғаныңызды түсінемін, мойындаймын, бір әріптесіміздің «Бабажанов мектебіне барыңыз, балаңыз орыс тіліндегі білімді қабылдай алмайды» деген жайт орын алды. Ол мұғалімді шақырып алып, сөйлестім. Тиісті шара қабылданды. Тек тіл мүкістігі бар оқушыға М. -С. Бабажанов мектебіне баруға ұсыныс айттық, өйткені ол мектепте бізде жоқ мамандар: логопед пен дефектолог бар, – деген уәж айтады М. Мәметова мектебінің басшысы.

Осы тұрғыда М. -С. Бабажанов мектебінің директоры Жұбан Ғұмаров:

– Мектеп таңдауда басты рөл ата-анада екені айтпаса да түсінікті. Баланың ертеңіне қатысты таңдауыңызға асқан жауапкершілікпен қарау керек. Баланың теледидардан үйренген орысшасы сан мың ғылымды игеруге жетпейді. Қазіргі білім беру жүйесіндегі реформалар баланы ғана емес, атааналарды да ойландырады. Баланың сабақ үлгерімі нашарлап кетті деп, мектеп ауыстыратын ата-аналар ең бірінші зардап шегуші бала екенін білулері керек. Мектеп ауысты, сыныптастары ауысты, бұл ештеңе емес, бір ауылдың іші, орыс мектебі ауылдың ортасында, қазақ мектебі ауылдың сырт жақ шетінде. Сыныптастары көз көріп жүрген ауылдастары. Бірден тіл табысып кетеді. Мәселе – оқушының білімді қабылдауында. Әр пәннің өзіндік терминдері бар. Он бір жыл оқитын болса, соның тең жарымын орысша оқып келген бала әрі қарай қалай жалғастырып кетеді? Гәп осында, – дейді.

Ал мұғалімдер сауат ашу орыс тілінде жүргендіктен, ұлты қазақ болса да, қазақ әріптерін танымай келген оқушылар бар, бұл баладан үлкен ыждағаттылықты, мұғалімнен қосымша уақыт бөлуді, жауапкершілікті талап ететінін айтады. Тағы бір айта кетерлігі, бұрын оқыту тілі өзге мектепке ауысқан бала бір сыныпты шегеріп барып бастайтын еді. Мәселен, орыс мектебінен 7-сынып бітіріп келген оқушы қазақ мектебінің 6-сыныбына қабылданатын еді. Қазір ондай талап жоқ.

– Балам екі жыл оқып, мектеп ауыстырды. Мұғалімі орысша алып жүре алмайды деп қырын қарап тұрса не істеймін?! Мұхамед-Салық Бабажанов атындағы мектепке шала орысшамен барып отырған тек оқушылар емес, мұғалімдер де сондай. Қазақшалары енді түзеліп келе жатқан мұғалімдерді саусақпен санап берсем, санауға саусағың жетпейді. Етімнен ет кесіп алса да, айтар едім, балам «қара тізімге» кіріп кетер деймін, – дейді біз сөзге тартқан аналардың бірі.

– Иә, баламның мектебін ауыстырдым. Орысша оқысын дедім, оқсамады. Қазір шынын айтайын, қазақша оқығаннан гөрі орысша оқығанның тұзы жеңілдеу ме деп ойлаймын. Сынып толық, ағылшын тілінен бастап, дене шынықтыруға дейін топтарға бөлініп оқытылады.  Күні ертең латыншаға көшеміз, орыс мектебі сол кириллицада қалады дейді. Сонда 7-8-сынып оқып жатқан балалар қайтадан әліппе ұстай ма? Баламды қазақ мектебіне ауыстырдым. Бас-аяғы біз емеспіз.  Ал жаза ғой!!! Жазғыш болсаң, балалар неге орысша сөйлейді деп сұрамай, сол балаларды орысша сөйлетіп отырмыз деп сұра сұрайтын кісілеріңнен! Неге «Триколорға» телміріп отырмыз, неге балаларға арналған жақсы арна жоқ деп сұра! Тәуелсіздік күні де, Наурыз күні де «Қыз Жібекті» көреміз, бізде вообще телевидения дұрыс дамымаған. Ана «Отауыңа» сәлем айт! – деп әңгімесін тым-тәуір бастаған сұхбаттасушым әрең деп барып тоқтады.

Иә, Жанар замандасымыздың сөзінің жаны бар. Көбіміздің үйіміздің төрінде «Триколордың» тұрғаны да рас. Үлкен-кішімізді телміртіп отырған «Триколор» сандық телевидениясының талғамға татырлық дүниесі көп. Нақ осы балаларға арналған 20 арнасы (!) бар. «Детский мир», «Детский телеканал», «Малыш»,  «Мультимания», «Ginger», «ani» деп жалғасып кете барады. Жарнама жасады деп қалмаңыз, бірақ осы арналар бағдарламаларының танымдық, тартымдылығы соншалық, ересектердің өзі еш жалықпастан, арна ауыстырмастан көре алады. Мысалы дейсіз бе? Сөзімізге дәйек қылсақ, «Смешарики» деген мульттоптама бір-бірін қайталамайды, бір сериясы археологияға арналса, екіншісі гигиенаға арналады. Үлкен ғылымды баланың санасына  лайықтап ұсынады.

Балаларға арналған телеарна бізде де бар. Бірақ балаларымыздан бұрын ұйқыға кететін «Балапан» арнасы тарататын бағдарламалар «Триколордан» берілетін бағдарлама топтамасының қолына су құя алмайды. «Сен, қазақ деген ұлы даланың ұланысың, ұлттық арнаны, «Балапанды» қарауың керек!» деп баланы мәжбүрлей алмайсың. Балаңмен қосылып, өзің бірге қарайсың. Баламыз өзге тілде былдырламау

үшін, «Балапанды» баптап, балдырғандарға арналған сапалы арналарды көбейту керек. Бұл ерінбеген екінің бірі айтатын ақыл. Әйгілі Әуезовтің аталы сөзі бүгінде «Ел боламын десең, экраныңды түзе!» деп заманына қарай өңделіп, өзгергелі қаш-а-а-ан?!

Ұлпан    ӘНУАРҚЫЗЫ,

Бөкей ордасы ауданы


Баға, қайда барасың?

Күні: , 179 рет оқылды

Сайқында ұн  бағасы өскені жөніндегі хабар бізді де елең еткізді. Бұл жөнінде кейбір жерлестеріміз өзара әңгіме ретінде айтқанымен, тұрғындар арасында дүрбелең туған жоқ. Дегенмен ұн саудасымен айналысатын аудан орталығындағы дүкендерді аралап қайтқанды жөн көрдік. «Баға не себептен өсті? Оған не түрткі болды? Бағаны тұрақтандыруға бола ма?» деген сауалдар бізді де мазалаған еді.

–  Соңғы айда ұн құны екі мәрте өсті, – деді «Ильнура» дүкенінің  иесі Жанна Дүйсемалиева. – Бес мың теңгеден сатылған 50 келілік жоғары сұрыпты ұн алдымен 500, арада он күн өткенде тағы да 400 теңгеге қымбаттады.

Астық бағасының өсуі «Жанболат» және «Ағайын» дүкендерінен де байқалуда. Ұнның қымбаттауынан, макарон, жалпы, ұн өнімдері құнының өсуіне түрткі болатыны заңдылық қой. Күніне 200-300  қалашты сатылымға шығарып, сайқындықтарды жоғары сұрыпты нанмен қамтып жүрген наубайханашы Гүлнар Әлмұратова бұл жайды жоққа шығармайды. Өйткені ол ұнды жергілікті дүкендерден алады. Жақын арада ұн арзандамаса, тауарының құнын қымбаттатуға мәжбүр болатынын жасырмады. Себебі сауда мақсаты – пайда.

Баға не себептен өседі?

Кәсіпкерлердің дені бұл сауалымызға жауабын көтерме сауда нүктелеріндегі баға өсімімен байланыстырды.

– Тек ұн  емес, сұйық  май, құмшекердің де құны қымбаттады, – деді «Ағайын» дүкенінің иесі Сәуле Лайықова. – Қордағы екі қапшықтан астам құмшекер біткен соң ол тауарды Оралдан тағы алдыртамыз. Бүгіннің өзінде Орал қаласындағы көтерме сауда нүктелерінде құмшекердің келісі Сайқындағыдай 240-250 теңге шамасында сатылып жатыр. Оны сатып алу және жеткізу шығынын қоса есептегенде, тауардың өз құнына 30 пайыз қосылады. Есептеп келгенде, келесі сатылымдағы құмшекер 300 теңгеден асып түспек, нақтыласақ, 312-315 теңге шамасында болады. Әрине, бұл жағдай жерлестеріміздің қалтасына едәуір соғатыны  анық, – дейді  кәсіп  иесі.

Әріптесінің сөзін құптаған «Мирас» жеке дүкенінің иесі Салтанат Нүркенова: «Ресейден де  азық-түлік алдырамыз. Ол елде де тауар құны сәт сайын құбылып тұрады. Дүкендегі тауар қоры қомақты болмаған соң, баға жиі өзгеріске ұшырайды. Қалай болғанда да, біз де шығынға батамыз», – дейді ол.

Сақтандыру  қорында  қарақұмық  жармасы  ғана  бар

Осы сауалымызға аудандық ауыл шаруашылығы және кәсіпкерлік бөлімінің бас маманы Ерлан Нүркенов жауап берді:

– Кәсіп иелерінен қымбатқа алған дүниесін арзан бағамен өткізуін талап ете алмаймыз. Өйткені, нарықтық экономика жоспарлы экономикадай емес. Нарықтық экономика кәсіпкерлерге сауданы еркін жүргізуге жол ашып, дербес қимылдауды қамтамасыз етеді. Алайда бағаны тұрақтадыру үшін мемлекет тарапынан ешқандай қадам жасалмайды деген сөз емес.

Осы мақсатта жыл басында Орал қаласындағы сақтандыру қорынан азық-түліктің бірнеше түрі ұсынылды. Ол уақытта тауар құны қымбат болғасын ба, кәсіпкерлеріміз оларға сұраныс түсірмеді. Қазіргі таңда сақтандыру қорында тек қарақұмық жармасы бар. Апта сайын ауылдық округтер бойынша өткізілетін азық-түлік мониторингі кей заттардың бағасының өсімін, кейбірінің түсімін көрсетіп отыр. Мәселен, тек 4 пен 11 қазандағы көрсеткіштерге үңілсек, бірінші сұрыпты ұн құны 1,8 пайызға өскен (айта кету керек, мониторингтік кестеге жоғары сұрыпты ұн енгізілмейді). Майлы-лығы 2,5 пайыз, пастерленген сүт бағасы керісінше 8,3 пайызға төмендеген. Есепті мерзімде қырыққабат – 10, тауық жұмыртқасының бағасы 3,6 пайызға артқан. Көкөніс, жеміс-жидек сынды тауарлардың күзде арзандайтыны сияқты азық-түлік бағасының да құбылуы әр түрлі жағдайға байланысты. Нарық заманында бағалардың былайша өзгеруі заңды.

Статистика  не  дейді?

ҚР Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің ресми сайтында республика бойынша 2018 жылғы 9-16 қазан аралығындағы кезеңде әлеуметтік  маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасының өзгеруі – 0,1, ай басынан бері – 0,2, жыл басынан  1,1 пайызды құрады деп мәлімет келті-руде. Облыстық статистика департаменті ұсынған мәліметте ұн бағасының өсімі маусым айындағы көрсеткішінен әр келісі 6 теңгеге, яғни 5,4 пайызға артқаны айқын көрініп тұр.

Ал әлеуметтік маңызы бар өзге азық-түлік тауарлары бағасының жайы нешік? Оған аудандық ауыл шаруашылығы және кәсіпкерлік бөлімі ұсынған 19 атауды қамтитын салыстырмалы кестеден қанық бола аласыздар. Мұндағы деректер бағаның біртіндеп шарықтап кететінін байқатып тұр. «Баға, қайда барасың?» демеске лажың жоқ.

Түйгеніміз

Нарықтық экономиканың өз артықшылығы мен кемшілігі болады. Ол шығын мен табысқа, тұтынушыға да, кәсіпкерге де құқықтық кепілдік бермейді. Және оған сыртқы факторлар да елеулі әсер етеді. Елбасы Жолдауында ең төменгі табыс 28 мыңнан 42 мың теңгеге дейін өсетінін мәлімдеді. Соған қуанған тұрғындардың қалтасын қымбатшылық  қақпаса игі…

Раушан   БАҚЫТОВА,

Бөкей  ордасы  ауданы

  Әлеуметтік маңызы бар  азық-түлік тауарлар атауы Тамыз   Қазан  
1   Тегістелген күріш, кг   210   220  
2   Бірінші сортты бидай ұны, кг   96   112  
3   Қарақұмық жармасы, кг   200   170  
4   Бірінші сортты бидай ұнынан пісірілген нан,  дана   85   90  
5   Рожки, кг   160   180  
6   Сиыр еті (жауырын-төс бөлігі), кг   1200   1300  
7   Тауық еті, кг   600   780  
8   Майлылығы 2,5%,  пастерленген сүт, литр   230   220  
9   Майлылығы 2,5 % айран, литр   290   280  
10   І санатты жұмыртқа, 10 данасы   210   290  
11   Өсімдік майы, литр   360   370  
12   Қырыққабат, кг   80   110  
13   Пияз, кг   90   80  
14   Сәбіз, кг   180   120  
15   Картоп, кг   130   110  
16   Құмшекер, кг   210   250  
17   Тұз, кг   60   60  

Медиахолдингтің мерейлі ісі

Күні: , 111 рет оқылды

Жуырда «Жайық Пресс» медиахолдингінің «Туған жер» этномәдени жобасы аясындағы делегация Жәнібек ауданына  іссапармен келді.

Делегация мүшелерін аудан әкімі Азамат Сафималиев қабылдады. Қабылдаудан кейін  медиахолдингтің бас директоры Рауан Сәбитов аудан ардагерлерімен, «Орал өңірі» газетінің бас редакторы  Бауыржан Ғұбайдуллин  М. Ықсанов атындағы  Жәнібек колледжінің, «Приуралье» газетінің бас редакторы  Роза Сыйықова бастаған топ №1 мектеп-лицейдің  ұжымымен  кездесті. Ұйымдастырушылар жиынмен қатар Т. Жароков атындағы орта мектепте 7-11-сынып оқушылары арасында  аудандық шығармалар байқауын  өткізді.

Ардагерлер үйінде оздырылған жиынға аудан әкімі Азамат Сафималиев қатысты. Басқосуда қариялар  аудандық, облыстық газет беттеріне журналистік зерттеулер, үлгілі жас отбасылар туралы мақалаларды жиірек жарияласа деген ұсыныстарын айтты.

Қариялар өзіндік ой-пікірлерін ортаға салып, сұрақтар қойып отырды. Рауан Сәбитұлы  басылымдардың негізгі оқырмандары қариялар екенін баса айтып, ұсыныстарын қарастыратынын жеткізді. Жәнібектік оқырмандармен кездескеннен кейін аудандық тарихи-өлкетану музейіне барған делегация құнды жәдігерлермен қоса Жәнібек ауданы туралы көптеген тың дерекке қанықты. Сондай-ақ қонақтар Ұлы Отан соғысы жылдары от  шарпыған су мұнарасына ат басын бұрып, тарихы терең көне ғимаратты  көрді.

Түстен кейін аудандық мәдениет үйінде медиахолдингтің делегациясымен бірге келген Ғ. Құрманғалиев атындағы облыстық филармония өнерпаздарының қатысуымен «Туған жер»  атты қорытынды гала-концерт өтті. Жәнібектік әншілер Шынар Каюпова мен Қажымұқан Хамидолла «Жәнібегім» гимнімен бастаған концертте аудандық басылымға жанжақты қолдау көрсетіп, оған жазылымды жоғары деңгейде ұйымдастырып жүрген Борсы ауылдық округінің әкімі Айгүл Бекқалиева, Ұзынкөл ауылдық округінің әкімі Алтай Бақтығалиев, Жақсыбай ауылдық округінің әкімі Алмат Қаратаевқа алғысхаттар табыс етілді. Сондай-ақ аталған басылымның жанашыры болып жүрген бір топ мекеме басшылары Сәуле Исмағұлова, Ғалия Елемесова, Маркс Нұфтығалиев, Светлана Жукина, Мейіржан Хабиев, Гүлмира Бекжанова, Назгүл Ситешоваға құрмет көрсетілді. Газетті оқырмандарға уақтылы және өз деңгейінде жеткізіп жүрген пошта қызметкерлері Эльвира  Айталиева, Мейрамгүл Дінимова марапатқа ие болды.

Аудандық басылымға тұрақты түрде сапалы мақалалар жазып жүрген Гүлнар Ахметова, Ақлима Қуанғалиева, Әдемі Сүлейменоваға «Шұғыла» газетінің штаттан тыс тілшісі» куәлігі, тырнақалды туындыларын жазып жүрген №1 мектеп-лицейдің  7-сынып  оқушысы Мәдина Қазбекова, Х. Халиуллин атындағы орта мектептің 5-сынып оқушысы  Жанбатыр Ерсайынов,  Ғ. Қараш атындағы орта мектептің 8-сынып оқушылары  Азат  Ғайнолла, Назылы Нұрмұханға  «Шұғыла» газетінің жас тілшісі» куәлігі салтанатты түрде табыс етілді.

«Ғажайып өлке» шығармалар байқауында топ жарған Ғ. Сарыбаев атындағы орта мектептің 9-сынып оқушысы Бекназар Бекқали (жетекшісі – Әсел Берікқалиева), Е. Ниетқалиев атындағы орта мектептің 9-сынып оқушысы Динара Жанәлиева (жетекшісі – Мәдина Төлешова), Т. Жароков атындағы орта мектептің 11-сынып оқушысы Жанаргүл Серік (жетекшісі – Бибинұр Сүйінішәлиева) облыста тұңғыш рет өтетін «Өрімтал» жас тілшілер фестиваліне жолдама алды. Үздік көрінген оқушылардың жетекшілеріне, ұйымдастыруға үлес қосқан аудандық білім беру бөліміне  алғысхаттар  берілді.

Кеш барысында «Қазпошта» аудандық торабы бөлімшесінің қызметкерлері  аудан әкімінің орынбасары Біржан Меңешевті, «Нұр Отан» партиясы аудандық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Біржан Қуанәлиевті, аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы Жанар Қошанованы облыстық  «Орал өңірі», «Приуралье» және аудандық «Шұғыла» газеттеріне  жаздырды.

Филармония әншілері  Алтынбек Оразов, Асланбек Қуанәлиев, Дархан Құлбабаев, Ақмарал Ахметова, Ақмарал Кемелхановалар жәнібектіктерді әнмен тербеп, рухани демалыс сыйлады.

Әсемгүл  ҚУАНҒАЛИЕВА,

Жәнібек  ауданы

*  *  *

Таяуда «Жайық Пресс» медиахолдингінің бас  директоры Рауан  Сәбитов, «Орал  өңірі»  газетінің  арнаулы  тілшісі  Есенжол   Қыстаубаев  Бөкей ордасы аудандық  мәдениет  үйінде еңбек  ардагерлерімен  кездесу  өткізді.

Аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы Асқар Әжіғалиев қонақтарды таныстырған соң, Рауан Сәбитұлы жұмыс жоспарымен бөлісіп, қазіргі уақытта өңірлік және аудандық басылымдардың безендірілуін жаңалауға, газет тілшілерінің тың тақырыпты көтере білуіне баса назар аударылып жатқанын, оқырмандардан ұсыныс-пікір күтетінін айтты.

Шарада ардагер-журналист Амантай Хамзин өлкетану бағытындағы материалдар жергілікті газетте көбірек көрініс табуы қажет екенін, мақалалардың жанрлық ерекшеліктерін түрлендірудің маңызын тілге тиек етсе, ардагер-ұстаз Ноқаш Қадымов журналистер көкейкесті мәселелердің ара-жігін ашып жазып, сыни бағытта қалам тербеу үшін арнайы бет ашуды ұсынды. Оның айтуынша, аудан орталығында ет дүкені жоқ.

Үкіметтен демеуқаржы алып, мал басын өсіріп отырған шаруа қожалықтары жергілікті тұрғындарға ет-сүт өнімдерін сатуға пейілді емес.

Аудандық аурухананың салауатты өмір салтын қалыптастыру дәрігері Нәсіп Нүркенова жастар арасындағы семіздіктің белең алып бара жатқанын, аудан тұрғындарының жүрек-қан тамырлары ауруы мен қант диабетіне шалдығу дерегі көбейіп тұрғанына алаңдаушылық білдіріп, аурудың алдын алу бағытында «Дәрігер кеңесі» сынды жаңа айдар ашу қажеттігін айтты. Кездесуде аудандық балалар және жасөспірімдер туризмі орталығы директорының орынбасары Сәрсенбай Қуаншалиев кітап оқу мәдениеті төмендеп, қазақ тілінің заңдылығын бұзып сөйлеу қоғамда сәнге айналып бара жатқанын, жасөспірімдер смартфонға күні бойы телміріп, түрлі ақпаратты талғамай оқитынын, бір жағынан, дене қимылы қозғалысын азайтуы денсаулығына кері әсерін тигізуде екені жөнінде толғамды ойымен бөлісті. Зейнеткер Рахымжан Шәкіржанов ауылдарда қатары сиреген көнекөз қариялар аузынан көрген-білгенін, тағылымды әңгімесін жазып алып, басылымдарға жариялау керектігін  айтты.

«Туған жер» этномәдени жобасы аясында оқырманмен кездесу басқа мекемелерде де ұйымдастырылды. «Орал өңірі» газетінің  бас редакторы Бауыржан Ғұбайдуллин М-С. Бабажанов атындағы орта мектептің ұжымымен кездесті. Кездесу барысында қазіргі қоғамымызды алаңдатқан діни ахуал, ауылдан қалаға жаппай көшу, яғни урбанизация жайы, педагогтердің мәртебесі және тағы басқа мәселелер төңірегінде әңгіме қозғалды.

Түстен кейін аудандық мәдениет үйінде осы шараларды қорытындылаған гала-концерт өтті. Салтанатты шара аудан басшысы Нұрлан Рақымжановтың қонақтарға деген қошемет сөзінен бастау алды.

– Аудан тұрғындарының аталмыш шараға көптеп жиналуы – жергілікті басылымдарға деген құрметтің көрінісі. Басылым беттерінен көрінер жарқын істеріміз туралы мақалалар көп болсын, – деген тілегін білдірді Нұрлан Сағынтайұлы.

– Облыс көлемінде ұйымдастырылған этномәдени жоба аясында кешелі бері Қазталов, Жәнібек аудандарында болып, қалың жұртшылықпен кездестік. Бүгін Нарын топырағының аға буынымен арнайы кездесу өткіздік. Ардагер ағаларымыздың газеттің тұрақты да негізгі оқырмандары екенін баса айту керек. Осы аға буын оқырмандарымыздың айтар сыны да, ойы да, көтерген мәселе, айтқан ұсыныстары да орынды. Алдағы уақытта басылым беттерінде көрініс табатын болады, – деді медиахолдингтің бас директоры Рауан Сәбитұлы өз сөзінде.

Рауан Сәбитұлы облыстық және аудандық басылымдарға қолдау көрсетіп жүрген ауылдық округ әкімдері мен мекеме-кәсіпорын басшыларына алғысхат табыстады.

Газетті оқып қана қоймай, өз ойларымен бөлісіп, ұдайы хат жолдап отыратын тұрақты оқырмандар – Бисен ауылдық мәдениет үйінің директоры Екатерина Мөкешева, аудандық тарихи музей-кешен директорының орынбасары Назымгүл Оразгелдиева, осы музей-кешеннің бөлім меңгерушісі Гүлмару Мырзағалиева мен ғылыми қызметкері Мира Құтышева, еңбек ардагерлері Чарльз Қойшыбаев пен Есенболат Шәпенов, Қ. Сағырбаев атындағы орта мектептің  мұғалімі Шыңғыс Ромашев пен аудандық жастармен жұмыс жөніндегі ресурстық орталықтың директоры Исатай Құрмашевқа облыстық «Орал өңірі» газетінің редакторы Бауыржан Ғұбайдуллин аудандық газеттің штаттан  тыс  тілшісі  куәлігін  тапсырды.

Орайлы сәтті пайдаланған аудан азаматтары 2019 жылға облыстық және аудандық газеттерге жазылуды бастап та кетті.

Айта кетейік, сол күні мектеп оқушылары «Ғажайып өлке» тақырыбында шығармалар байқауында бақ сынаған еді. Осы байқауға қатысқан 47 үміткердің ішінен бабы келісіп, бағы озғандардың есімдері белгілі болды. Медиахолдинг басшысы Рауан Сәбитұлы төрағалық еткен қазылар алқасына шығармалар нөмірленіп беріліп, жүлдегер шығарма иелері сахнада жария етілді. Сонымен, жәнекешевтік Ақнұр Махамбет, жәңгірхандық Талант Уәлиев, бабажановтық Нұршат Мұханбетқалиева қараша айында облыс орталығында алғаш рет өтетін «Өрімтал» жас тілшілер фестиваліне жолдама алды. Ғ. Құрманғалиев атындағы филармонияның әншілері Ақмарал Ахметова, Асланбек Қуаналиев, Ақмарал Кемелханова, Алтынбек Оразов, Дархан Құлбабаев әсем әннен шашу шашып, кештің шырайын ашты.

Түйіндей айтсақ, медиахолдингтің бұл мерейлі ісі тілші мен басылым тілекшілерінің мерейін көтерген шара болды.

Ұлпан  ЖАКИНА,

Арайлым  ЕСМАҒҰЛОВА,

Бөкей  ордасы  ауданы


Бөкейлікте той өтті дүркіреген

Күні: , 41 рет оқылды

Өткен  сенбіде  Бөкей ордасында аудан күні тойланды. Оған  облыстық  мәслихаттың хатшысы  Мәлік  Құлшар  бастаған  Жәнібек, Қазталов, Жаңақала, Зеленов  аудандарының  делегациясы, көршілес  Ресейдің  Ахтуба,  Палласов аудандары  мен  іргеміздегі әскери  полигон  өкілдері, сондай-ақ  облысымыздың  орталығынан  келген  бөкейлік  жерлестер  қатысты.

Шаралар легі  Кеңес Одағының Батыры Мәншүк Мәметованың ескерткішіне гүл шоғын қоюдан басталды. Аудандық мәдениет үйінде Бөкей ордасы тарихи музей-кешенінің көрмесі назарға ұсынылып, музей қызметкерлері Бөкей хандығының тарихымен таныстырды.  Кейін «Күйшілер саябағында» ауданымызды мекендеген қырғыз, шешен, грек, өзбек, татар, украин, орыс ұлттарының салт-дәстүрлері көрсетіліп, ұлттық тағамдары ұсынылды. Аудан өнерпаздары театрландырылған көрініс арқылы Бөкей сұлтан бастаған көштің бейнесін беріп, хан Жәңгірдің, ақын Махамбеттің, батыр Мәншүктің рөлін сомдап, тарихи тұлғалар туралы өлеңдер оқып, әндер шырқады.

Сахнаға облыстық мәслихаттың хатшысы Мәлік Құлшар мен аудан әкімі Нұрлан Рахымжанов көтеріліп, жиналған жұртшылықты мерейтоймен құттықтады. Аудан әкімі мен аудандық мәслихат хатшысы Ерболат Таңатов аудандық ішкі істер бөлімінің бұрынғы басшысы, доғарыстағы полковник Исатай Бекқалиевтің иығына «Ауданымыздың құрметті азаматы» лентасын іліп, куәлігін табыстады. Сондай-ақ бір топ шаруа қожалығы жетекшілеріне облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Берік Есенғалиевтің және аудан әкімінің алғысхаттары ұсынылды.

Сайқын ауылының солтүстік-шығыс бетінде ауыл шаруашылығы техникалары мен асыл тұқымды мал көрмесі ұйымдастырылды. Аудан әкімінің орынбасары Рүстем Зұлқашевтың айтуынша, ауданда асыл тұқымды малды өсірумен 21 шаруашылық айналысады. Ауыл шаруашы-лығын механикаландыру ісі  жолға қойылып, соңғы жылдары 150-ге тарта ауыл шаруашылығы техникасы сатып алыныпты. Солардың бірқатары осы көрмеге қойылған.

Мерекелік шара дала қызықтарымен  айшықталды. Қазқатар тігілген ақшаңқан киіз үйлер мерекенің ажарын келтірді. Ұлттық киім киген арулар меймандарға қазақы қонақжайлықпен бауырсақ ұсынып, ақтан дәм татқызды. Аламан бәйге десе, делебесі қозатын ағайын сәйгүлік-терін баптап әкелген шабандоздардың жарысын асыға күтті. Сонымен,  24 шақырымды құрайтын аламан бәйгеде Бисен, Темір Масин, Орда және Сайқын ауылдық округтерінен келген 14 ша-бандоз арасында мықтылар анықталды. Алты айналымдық жарыста желдей жүйт-кіген тұлпарлардың дені қазақтың жабы тұқымынан болды. Айналым сайын екпіндей ұмтылған бисендік Жасұлан Еділбаевтің (шабандоз – Азат Мұратов) «Нәзік торысы» мәре сызығын бірінші болып кесті.

Дала ойындары одан әрмен боз кілем үстіндегі балуандардың белдесуімен жалғасты. «Өгіз балуан» және «Түйе балуан» аталымдары бойынша белдесуге он төрт балуан ниет білдірді. Нәтижесінде жауырыны жер иіскемеген Баймырза Меңдешов екі аталым бойынша да жеңімпаз  атанды.

Салмағы сексен келі тартатын қойды көтеруден бәсекеге түскен жігіттердің арасында Қуанғали Жанқуатұлы (31 мәрте) бәрінен басым түсті және гір тасы спорты бойынша да ешкімге дес бермеді.

Айта кетейік, Бүкілодақтық Орталық атқару комитетінің қаулысымен 1928 жылы 17 қаңтарда Орал округі құрылған болатын. Округ құрамына 15 аудан енді. Қазақ хандығының соңғы ізі қалған Бөкей уезі Орда ауданы болып, соның құрамына кіріпті. Биыл еліміздің көптеген өңірінде 1928 жылы әкімшілік аумақтарына  өзгеріс енгізіліп, нақтылануына байланысты аудандардың құрылу тарихын атап өтті. Осы атаулы датамен алғанда, Орда ауданының құрылғанына биыл – 90 жыл. Еділ мен Жайықтың арасында орналасқан Бөкей ордасы мерейтойын осылай сән-салтанатпен тойлады.

Каримолла  ҒАЙСИН,

Бөкей  ордасы  ауданы

Игорь ЧЕВИЛЕНКО,

РФ Астрахан облысы Ахтуба қаласы әкімшілігі басшысының орынбасары:

– Ауданның мерейтойын тойлау деген өте жақсы үрдіс деп есептеймін. Өйткені осындай ауқымды шараларда жұртшылық туған өлке тарихынан мол мағлұмат алады. Меценаттардың жұмысы екшеленіп, даңқы асады және көршілес аудандармен байланысы одан әрі нығая түседі. Шекаралас орналасқан Ахтуба мен Бөкей ордасы аудандарының арасындағы экономикалық, мәдени, спорттық, яғни достық қарым-қатынасымыз үзіліп көрген емес. Қазақтардың қонақжайлығына қашанда риза болып жүремін. Бөкейордалықтарды  мерекемен  құттықтаймын!

Валерий  СМИРНОВ,

РФ  Волгоград  облысы Палласов  қаласының мэрі:

– Делегациямыздың құрамында Лиман ауылдық  округінің басшысы және «Самал» атты қазақ ұлттық бірлестігінің төрағасы Жарасхан Жолмұқанов, Палласов ауданы  думасының депутаты, «Кумыск» шипажайының басшысы Николай Ниеталиев келді. Жарасқан ағамыз қазақ бауырларымыздың ұлттық құндылықтарын насихаттап жүрсе, Николай Құрмашұлы да қазақтың ұлттық сусынына айналған қымыздың емдік қасиетін кең көлемде таратып жүрген азамат. Ал өзім болсам, көршілес Жәнібек ауылының тумасы боламын. Кіші Отаныма барғанымда ондағы әлеуметтік тұрғыдағы өзгерістерге риза болып, қуанып жүремін. Бұл ауданның дамуы да қуантарлық жайт. Халықтың әл-ауқатының өсуі – елдің экономикасы көтерілгендігінің көрінісі.

Біздің аймақта ұсақ малды өсіру қолға алынып жатса, сіздердің ауданда мүйізді ірі қараны көбейтуге ден қойылған екен. Сайып келгенде, екі ел де ауыл шаруашылығын дамытып, тұрғындарға қолдау білдіруде. Осы ісіміз  алға  басып,  елдеріміз  өркендей  берсін.


Арманы көп-ті Аронның

Күні: , 1 616 рет оқылды

Астанада жүргенде артымыздан «Арон дүниеден өтті» деген суық хабар жетіп, арқамызға аяздай батып, қабырғамызды қайыстырып жібергендей болды.

Күні кеше арамызда жарқылдап жүрген Аронның, Арон Кәукешевтің таң әлетінде мәңгі оралмас сапарға аттанып кете баратынын кім білген!? Ол бәріне үлгеруге асықты. Өзінің шаруашылығындағы қат-қабат шаруа былай тұрсын, ағайын-туған, құда-жегжат, дос-жаранның бірінің де көңілін қалдырғысы келмей, той-думанның ортасында жүрді. Соңғы кезде жүрегінің сыр бергенін де көп ешкімге сездірмеген секілді. Әйтеуір, жол апаты арыстай азаматты алып кетті.

Оның небәрі 51 жас ғұмыры жерлестерінің көз алдында өтті. Бөкей ордасының Бисен ауылында туып-өсіп, осындағы мектептен түлеп ұшқан Арон еңбек жолын сол алтын ұядан бастады. Кейін аудандық ішкі істер бөлімінің ауылдық учаскелік инспекторы, кеңшардың спорт саласы бойынша әдіскері қызметтерін де атқарды. 1996 жылы кеңшар тараған мезгілде абдырап қалмай, кәсіпкерлікке бет бұрды. Табанынан тозып, тірнектеп мал жинады, техника, жер алды.

Тынбай еңбектене жүріп, 2004 жылы «А. Каукешев» шаруа қожалығын құрды. Төрт түлікті жай өсіріп қана қоймай, мал тұқымын асылдандыру, бордақылау жұмыстарына ден қойды. Сөйтіп, он жылда қожалығын қазақтың ақбас тұқымды сиырын өсіретін ірі шаруашылыққа айналдырды.

Аронның бір ерекшелігі, қарауындағы жұмысшылардың тілін тауып, жұмсай білетін. Қолынан келгенше, қарайласып, еңбекақысы өз алдына, қажет болса, қарыз беруге даяр тұратын. Сондықтан шығар, малшы, механизаторлар шын көңілмен, беріліп жұмыс жасайтын.

Өз шаруашылығымен шектелмей, Бисен ауылын қайтсем гүлдендірсем, мәртебесін қайтып биіктетсем деп жүретін. 1967 жылғы құрдастарымен бірлесіп, біраз істің басын қайырды да. Бисен, Жиекқұм ауылдарындағы ауыз су нысандарын сенімгерлік басқаруға алып, тұрғындарды ауыз сумен қамтамасыз етті. Аудандағы мұқтаж  жандарға қолұшын созып, демеушілік жасап, ауылдастарына мал азығын арзан бағамен, аз қамтылған отбасыларға тегін беріп келді.

Ауыл шаруашылығын дамытудағы еңбегі Үкімет пен қоғамдық ұйымдар тарапынан бағаланбай қалған жоқ. 2016 жылы бизнестегі әлеуметтік жауапкершілік бойынша өткізілген республикалық «Парыз» байқауында лауреат атанды. Дәл сол жылы, тәуелсіздіктің 25 жылдығына орай «Ерен еңбегі үшін» медалін де өңіріне тақты.

Жақынды бауырына тартып, алысты жақын еткен көпшіл жан талай адаммен араласты. Бәрін қамқор көңілмен қамтығысы келді. Арманы көп еді, көлденең келген ажал үлгертпеді. Мың басқа арналған бордақылау алаңы бітежақ еді, басқа да атқара алмай кеткен жұмыстары қаншама!

Аронның қарасына мың шақты адамның келуінің өзі, шаңырағына ағылған жанның одан кейін де үзілмеуі оның қаншалықты бедел жинағанын көрсетеді. Ел азаматтары қайғырып көңіл айтса, құрдастары атынан Елубай Насыров:

«Болмысы бөлек азамат едің,

Кескекті ердің сойындай.

Ел жүгін артқан қазанат едің,

Тұғырың биік бойыңдай…» деп егіле өлең оқыды.

Бұдан бір жыл бұрын біз де:

Еленіп ерен еңбегің,

Қияға құлаш сермедің.

Елуің келіп еңселі,

Шығатын кезің төрге бұл!

Аяма елден барыңды,

Танысын әлем нар ұлды.

Өзіңдей жандар көбейсін

Толтырар малға Нарынды!

Ақсақалдардан бата алсаң,

Арайлап, күнде атар таң.

Азамат ерге жарасар

Атымтай жомарт атансаң.

Ақындар жырды толғатсын,

Басыңа бақыт орнап шын.

Арқырап шықса

Арғымақ,

Жарқырап алда жол жатсын!

Шындығын айтсақ, таза, нақ,

Алысқа шабар қазанат.

Елімде менің көп болсын

Арондай алғыр азамат! – деп тілек айтып едік. Бір жыл өтер-өтпесте осылайша жоқтап отырамыз деп кім ойлаған. Артында көзінің жасы құрғамай, әкесі Сатыбалды, аңырап жан жары Фарида мен бауырлары, Ерқанаты мен келіні Мөлдір, қос қарлығашы Гүлім мен Айнамкөзі қалды.

Енді әке ісін Ерқанаты жалғастырмақшы. Сірә, оның есімін тегін қоймаған шығар. Ердің қанаты, елдің панасы болсын деген шығар. Алматы ғана емес, шет ел асып, білім алып келген алғыр жас істі жаңаша ұйымдастыратын болар, бәлкім. Сонда, бәлкім, Аронның да жете алмай кеткен арманы орындалар.

Ғайсағали  СЕЙТАҚ,

Бөкей  ордасы  ауданы


Кеше салынғанды бүгін бүлдірді

Күні: , 108 рет оқылды

Бұл көзге қораш суреттер өзге емес, өзіміздің Сайқын ауылында түсірілген.  Ортасынан қақ бөлінген әткеншектер, торы жыртылып, тесілген футбол қақпасы, бір жағына қисайып, сынуға шақ қалған айналмалы темір есік…

Балалар үшін әдейілеп орнатылған дүниелерге тұрғындардың салғырт қарауы арқаға аяздай батады. «Бұған кім кінәлі, неге мұндай тәртіпсіздікке барды?» деп бас қатырсақ та, ел игілігі үшін жасалған дүниені бүлдірушілер істеген істері үшін сан соғып өкінбес те. Өйткені өзінің жекесі емес, қоғамдық мүлікті қирату – ақылы таяз адамның ғана ісі.

Сәкен Сейфуллин көшесіндегі футбол алаңының (бисендік жеке кәсіпкер Ермек Меңдешевтің тартуы) пайдалануға берілгендігіне көп бола қойған жоқ. Әу бастан «Балаларымыз доп тепсін, шынықсын, шымыр болсын» деген ниетпен тұрғызылған нысанның қазіргі кейпі аянышты. Қақпаның торы ортасынан тесіліп, үңірейіп қалыпты. Аяқдопшылардың жойқын соққысынан қақпаның торы жыртылды  деуге  тағы  келмейді…

Ал балалар алаңындағы (оралдық жерлес кәсіпкер Қуаныш Бірмановтың сыйы-тұғын) әткеншектерді (суреттегі) сындырған кім? Бар-жоғы екі айдың ішінде «әлдекімдер» сәбилер асыр сала ойнап жүрген құрылғыларды ортасынан қақ бөліп, тіпті есікті де жұлып алып, беттері бүлк етпестен, сол маңға тастай салыпты.

Ол ол ма, жұрт аяғы саябырсып, қараңғы таянған уақытта кей «жастарымыз» осында келіп, сыра ішетіндігін де білдік. Балалар алаңына келіп, ішімдік ішкенің қай сасқаның?.. Бұндай тәртіпсіздік шетелде орын алса, бұзақы баяғыда-ақ тиісті  жазасын  алған  болар еді.

Иә, сөзбен түзеп, көзбен тәрбиелеген халық едік… Әр ата-ана ұл-қызын ойын алаңдарын ұқыпты ұстауға, қоғам алдындағы жауапкершілікті сезінуге үйретсе игі. Салмақтарының ауыр екеніне қарамастан, әткеншектерге жайғасып алатын үлкендер қауымы да айналаға қамқорлықпен  қарауды  естен  шығармаса  екен.

Арайлым  ӘЖІҒАЛИЕВА,

Сайқын  ауылы,

Бөкей  ордасы  ауданы


«Әуелеп өткен саз ғұмыр»

Күні: , 51 рет оқылды

Бөкей ордасы ауданының Саралжын ауылдық мәдениет үйінде Қазақстан Республикасының Халық әртісі, күйші-композитор жерлесіміз Тұяқберді Шәмеловті еске алуға арналған «Әуелеп өткен саз ғұмыр» атты кеш өтті.

Ғ. Құрманғалиев атындағы облыстық филармонияның ұйымдастыруымен өткен мәдени шарада Дәулеткерей атындағы қазақ ұлт аспаптар оркестрі күйші-композитордың туындыларын орындады. Сондай-ақ  Тұяқберді Шәмеловтің елге танымал әндерін Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Қанатқали Қожақов, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткерлері Хатимолла Бердіғалиев, Қырымгерей Қажымов, Жаңылсын Хасанова, халықаралық және республикалық байқаулардың лауреаттары Еркін Өтегенов, Дастан Есентеміров, Ернар Өмірәлі, Айбар Хайырханов нақышына келтіре шырқады. Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері Ермек Қазиев бастаған домбырашылар да кештің көркін қыздыра, күмбірлете күй тартты.

Кеш барысында аудан әкімінің орынбасары Лариса Қайырғалиева сөз алып, Ғ. Құрманғалиев атындағы облыстық филармонияның директоры Асхат Қажғалиевке аудан әкімі Нұрлан Рахымжановтың алғысхаты мен ықылас гүлін табыстады.  Содан соң С. Сағырбаев атындағы орта мектептің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Шыңғыс Ромашев «Тұяқбердіге» атты арнау өлеңін оқыды.

— Тұяқбердіні Алматының П. Чайковский атындағы музыкалық колледжде оқыған кезінен бастап білемін. Кейін Құрманғазы оркестріне келіп жұмыс істеді. Тұяқтың өнерде  жасаған нақты да сәтті қадамдары менің көз алдымда өтті. Мысалы, Құрманғазы атындағы домбырашылар конкурсы алғаш өткенде Тұяқберді Қажыгерейұлы лауреат атанған еді. Қазылар алқасында болған марқұм Шамғон Қажығалиев, Нұрғиса Тілендиев, Рүстем Омаров секілді танымал ағаларымыз оның өнерін үздік деп бағалады. Жалпы, байқауға дейін де Тұяқтың жақсы әндер шығарып жүргенін естігенбіз. «Сол бір жылғы тырналар», «Алғашқы махаббат» әндері ең алғаш жазылғандары болатын. Күйлері де бар.

Тұяқ өмірден ерте кетті. Өзі бір сезімтал, көңілі жас баладай ашық-жарқын, досқа мейірімді, үлкендерді «ағалап», құрдастарын, інілерін сыйлап, әсіресе, батыстан шыққан домбырашыларды өз тобына  алып, үйретті. Оны домбыра нүктесін нақты шегелеп, дайындап кетті десем, артық айтқаным емес. Сол домбырашылар қазір ізін жалғастырып келеді. Көңілімізде, жүрегімізде, көз алдымызда Тұяқтың жарқын бейнесі, ақ көңіл азаматтығы мәңгі сақталады, — деді Дәулеткерей атындағы қазақ  ұлт аспаптар оркестрінің дирижері Қырымгерей Қажымов.

Айша  ҚҰРМАШ,

Бөкей  ордасы  ауданы


Күн сәулесін кәдеге жаратқан қожалық

Күні: , 165 рет оқылды

Бисен ауылдық округінде ағайынды  жігіттердің бірлігінің нәтижесінде берекесін еселеп, абысын-ажындардың ынтымағының арқасында ырыс-ырыздығын молайтып отырған  «Нұртілеу» деген шаруа қожалығы бар.

Өткен айда Бөкей ордасы ауданында іссапарда жүргенде «Нұртілеуге» арнайы ат басын бұрғанбыз. Сол кезде шаруашылық аумағынан жеңіл көлігі бар, жүк көлігі бар, тракторы бар біраз техниканың тізіліп тұрғанын байқадық. Шаруашылық тізгінін ұстап отырған Нариман Ахатаровтың айтуынша,  «Нұртілеу» бүгіндері 300-ден астам қой, 20 бас жылқы және біраз бас ірі қара өсіруде.  Мал басын құр көбейтіп қана қоймай, түлік атаулыны асылдандыру да ағайынды Ахатаровтар үшін күн тәртібінен түспейтін өте маңызды мәселе. Ең бастысы, ағайынды үш жігіттің отбасы сүттей ұйып, шаруаларын шалқытып отыр. Осы қожалықтың тілеуін тілеп отырған ағайындылардың басын құраған Нариман шаруа қамына берік, тірлігіне мығым азамат екен. Шаруаға мығымдығының бір дәлелі, қимен от жақпайды, қожалық басындағы баспанаға газ құбырын тартып алған. Бұған қоса «Нұртілеу» — облыс орталығынан 600 шақырым қашық Бөкей ордасы ауданындағы электр қуатының игілігін көріп отырған бірден-бір қожалық. Ауылдан әудемжерде оңаша тұрған үйге күн сәулесінен қуат алатын құрылғыны да орнатып алыпты.  Малды ұңғыма арқылы тартылған су  көзінен  суғарады.

– Қолымызда техника жеткілікті. Үкіметтің демеуқаржылық (субсидия)  көмегімен шөп буатын құрылғы сатып алғаныма бір жыл болды. Шаруаны ағайынды отбасылар болып дөңгелетіп отырмыз. Сабақтан бос, әсіресе, жазғы каникул кезінде бала-шағамыз да қолғабыс. Науқандық жұмыстар қызған шақта ауылдастарымызды еңбекке тартып, олардың да табыс табуына жағдай жасаймыз.

Бүгіндері алты ай қысқа мал азығын қамдаудамыз, – дейді  Ғазиздің  Нариманы.

«Елде болса, ерінге тиеді» дегендей, «Нұртілеу» шаруа қожалығының басшысы Н. Ахатаров өз қаржысы есебінен 2018 жылдың екінші жартысына Бисен округін мекендеген 20 отбасын «Орал өңірі» газетіне жаздырып, ауылдастарын рухани игілікпен қамтуды  да  ұмытпады.

Нұркен ҒАППАР,

Бөкей ордасы ауданы


Өн бойынан өлең жолы өрілген

Күні: , 150 рет оқылды

Мен көктен түскенім жоқ,

Жерден өрдім.

Жасымнан періште емес, пендеге ердім,

Баяулап күндерім де барады өтіп,

Ай аунап,

Жұлдыз күліп,

Дөңгелер күн, – деп жырлаған Қазақстан Жазушылар және Журналистер одағының мүшесі, «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері, Т. Айбергенов, С. Бердіқұлов атындағы сыйлықтардың лауреаты, Бөкей ордасы ауданының құрметті азаматы, ақын Ғайса-Ғали Сейтақ асқаралы алпыс жасқа толды. Туған жердің туын биікке көтерген ағамыздың мерейжасына арналып, кіндік қаны тамған Хан ордасы ауылында «Өмірім – өлеңім» атты әдеби сазды кеш оздырылды. Онда аудан әкімі Нұрлан Рахымжанов Ғайса-Ғали Самиғоллаұлын құттықтап, иығына шапан жауып, сый-сияпатын ұсынды.

Ажарынан арайланған ай сәні,

Аға жаста Жайығымның жайсаңы.

Ақындықтың антына адал ұл деп біл,

Жырға біткен Пайғамбардай Ғайсаны.

Жүрегінде өр жыры мен ел мұңы,

Тұлпар талант кеппей шапқан терлігі.

Шашасына шаң жұқтырмас шалқұйрық,

Бойында жоқ Тайбурылдың кемдігі.

Хан орданың қасиеті ойнап қанында,

Нар мінез ер  кіндік кескен Нарында.

Тектілердің тұяғындай кескіні,

Патша қыздан таңдап сүйген жарын да.

Бақ боп қонып бабасының батасы,

Салтына енген сұлтандықтың сапасы.

Өнегесі ұрпағына ұласқан,

Ұл-қызға әке, немеренің атасы.

Өлеңінен есетұғын ерлі күн,

Пір санаған Махамбеттің ерлігін.

Сертке берік серісі елдің танылған,

Тірі ескерткіш боп танылдың сен бүгін.

Өн бойынан өлең өрті өріліп,

Аруларға падишадай көрініп.

Екі отызың шабыт кұйсын жаныңа,

Қаламыңнан жыр нөсері төгіліп.

Ақын жырын арнап жүрген халқы үшін,

Жақсы ақынсың, Жайықтағы жалқысың,

Жасын жырды жарқылдатып жасай бер,

Құтты болсын, жаңа толған алпысың! – деп сырымдық ақын Махмет Қажиахметовтың Ғайса-Ғали ақынға арнауында айтылғандай, аға жасына келген ағаның әдеби кешінің шымылдығы «Шілдеде біз туғанбыз…» туындысымен түрілді.

Ақын өмірінен сыр шерткен фильмде де «Жақыным менің – жалпақ ел» деп жырлаған Ғайса-Ғали ағамыздың түрлі жыр додаларында талай тұлпарларды шаң қаптырғаны айтылып, өңіріне Ғұ-мар Қараш төсбелгісін таққандығы сөз болды. Жүргізуші Назымгүл Оразгелдиева «Жайық Пресс» медиахолдингі директорының орынбасары, “Қазақпарат” халықаралық агенттігінің Батыс Қазақстан облысындағы меншікті тілшісі, екі ұл мен бір қыздың әкесі һәм мерейтой иесі Ғайсақаңа: «Өнерде ізіңізден ерген ұрпағыңыз бар ма?» – деп сауал тастағанда ол: «Немереден үміттіміз», – деді. Кіндігі Нарынның топырағында кесілген тұңғыш немересі Нарұл атасының визиткасына айналған «Нарынның нар ұлдары» өлеңін нақышына келтіре оқып берді. Кеш барысында жас толқын Альфия Төлегенова, Аружан Нұржанқызы мен Айдос Қадірәлі де ақын жырларын жатқа айтса, Ғайса-Ғали Сейтақтың сөзіне жазылған (сазы Еркін Нұрымбетовтікі) «Асқақтай бер, Астана!» әнін Эльдар Құдабаев қалықтатты.

Ақын әр туындысымен жүрек лүпілін жеткізіп, ішкі жан дүниесін айқара ашады. Ал «Төртінші бала» өлеңінің мәнісін Ғ. Сейтақ әріптесінің перзентіне арналған еді деп түсіндірді. Оның қаламынан туған шығармалардың дені тарихи тұлғаларға, қасиетті орындарға, әсіресе, өзіміздің өңірдің елеулі оқиғаларына арналған. Мәселен, «Бөкей ханның бейіті», «Жәңгір ханның жазуы», «Сексен сарбаз», тіпті, жерлес Нұрғаным Байсейітованың үйінде ілулі тұрған Орданың жусаны да оның «Орданың бір түп жусаны» өлеңіне арқау болған. Өңіріміздің өткені мен бүгінгісін бір туындының ішіне сыйдырған «Павел патшаның соңғы күні»,

«Егер Бөкей көшпесе…» шығармаларында өлкеміздің тағдыры шешілген сәтті дөп басып суреттеген. Оның патриоттық рухтағы өлеңдері де  көп-ақ.

Кеш барысында сөз алған Қазақстан Жазушылар және Журналистер одағының мүшесі, ақын Аманкелді Шахин қарағайлары көкпен таласқан қасиетті топырақта дүниеге келген әріптес досын туған күнімен құттықтап, «Құдіре-тің құм Нарын» толғауын оқыды.

«Сәлемін көп достардың алып келдім,

Шалқытып әсем әнді салып келдім.

Кездескен мерейтойда ағайынға,

Алдымен ізетпенен сәлем бердім.

Орғыған Байғалиннің елігі едім,

Сағынып алдыңызға келіп едім.

Бүгінде немереге әже болдым,

Ақ маңдай Ақжайықтың келіні едім…» – деп қара домбырамен термелеткен ақын ағаның құрбысы Тілектес Байқадам жұбайы, хирург Хамит Ералиннің ыстық тілегін жырмен жеткізгендей болды. «Өксіген өз елінде ана тілдің жалауын желбіретер уақыт келді» деп те жар салды қадірменді мейман. Иә, елдік мәселені көтерген досының үніне үн қосқан мерейжас иесі Тәуелсіздік туын көтеруге шақырған «Жоқ шығар бұдан асқан азап бүгін» өлеңін оқыды. Сонымен қатар алдағы уақытта жарық көретін «Қасиет қонған қара жер» атты жаңа жинағына енетін бірнеше туындыларымен де  таныстырды.

«Батыста шекараны қорғап тұрған батырдың ұрпақтары барсыңдар ма?» деп ел-жұртының есендігін сұрай сөзін сабақтаған ақын қызымыз Жансая Мусина мен оның қарсыласы, тумысы саралжындық айтыскер Талғат Мықи да қалжыңдаса айтысып, өнердегі һәм өлеңдегі ағаларына шалтты да шабытты ғұмыр тіледі. Өз кезегінде көршілес Жәнібек ауданынан арнайы келген бисендік Назгүл Кәрімова да ақын ағасы өз өлеңімен Бөкей даласының картасын сызды десе, ордалық Рахметолла Ғұмаров сыныптастарының жылы сөзі жазылған құттықтау хат пен сый-сияпатын табыстады.

Бұл әдеби кеште Ғайса-Ғали аға ұстаздары Шолпан Жұмашева, Роза Әділәлиева, Сисен Байзонов, Әлима Қабдірахимова, Рәзия Жаманғарина, сынып жетекшісі Қалқаман Хайретдинов және өлеңдегі ұстазы, ұялылық арқалы ақын марқұм Жанғали Набиуллиндердің есімдерін аса құрметпен ауызға алды. Және елеген еліне, қадірлеген жұртына, ұйымдастырушыларға, округ кіреберісінен құшақ жая қарсы алған ауданның атқамінерлеріне ризашылығын білдіріп, шығармашылығы мен өмір жолынан сыр шертетін көрме жасақтаған Бөкей ордасы тарихи-мұражай кешеніне қазақтың Қадыры (Мырза Әли) мен Жанғалиі ұстаған қасиетті қалам мен өзі тұтынған өзге де дүниелерді тарту етті.

Ғабит Мүсірепов: «Ақын орны – қаламы қандай биікке көтеріп шығарса, сол жерде» деген екен. Ендеше, Ғайса ағамыздың қаламы оны алда да биік шыңдарға жетелей берсін дейміз.

Раушан  БАҚЫТОВА,

Бөкей  ордасы  ауданы


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика