Ұлт жоспары жер қатынастарын тиімді жүйеге бағыттайды

Күні , 943 рет оқылды

зем_2


Басқармада «Жер қатынастары саласындағы Мемлекет басшысының бес институционалдық реформаларын іске асыру бойынша 100 нақты қадам – Ұлттық жоспарын іске асыру» тақырыбындағы кеңес өткізілді. Ауыл шар­уашылығы жерлерін тиімді пайдалану мақсатымен оларды нарықтық айна­лымға енгізу, Жер кодек­сіне және басқа да заң актілеріне өзгерістер ен­гізу (Ұлт жос­па­ры­ның 35-қадамы), сондай-ақ жер учаскесінің нысана­лы мақсатын өзгерту ресімдерін жеңілдету, ауыл шаруа­шылығы жерлерін пайдалануға тұрақты түрде мониторинг жүргізу, барлық пайдаланылмай жатқан жерді алдағы уақытта жекешелендіру үшін мемлекеттік қорға беру (Ұлт жоспарының 36-қадамы) мәселелері талқыланды.


Елбасы Н. Ә. Назарбаев ағым­да­ғы жылғы 5 мамырда Үкіметтің кеңейтіл­ген отырысында жердің әр метрі тиімді пайдаланылуы тиіс және мемлекет осыған үнемі мониторинг жасауды бір жүйеге түсіруі қажеттігін ерекше атап өткен болатын. Сонымен қатар Елбасы жер қатынастарын ескір­ген формада­ғы тиімсіз жүйеде жүр­гі­зу — жер­дің өндірістік маңызды әлеуетін тежеп отырғанын ше­ге­леп айтты. Себе­бі жер Қа­зақ­­станның негізгі бай­лығы, халық­тың өмір сүру ахуа­лының басты көзі болып са­налады.

Бүгінгі таңда, жердің тиімсіз пай­­­­далануы салдарынан топырақ құнарлылығының төмендеп бара жатқандығы ауқымды мәселеге ай­налуда. Оған басты себептер – ауыл­шаруашылығы дақылдарын себу технологиясынан ауытқу, зиян­ды арамшөптерді жоюға бағыт­­тал­ған күрес шараларын өт­кі­зу­де ба­қы­лаудың төмендеп ке­туі, то­пы­рақ­қа минералдық ты­ңайт­­қыш­­тар енгізбеу, жаңа танап ауы­су жүйелерін енгізумен қатар тұ­қым сапасын жақсартуға көңіл бөл­меу, дәнді дақылдардың сұрып алмасуына мән беру мәселеле­рі аса өзекті. Сондықтан жерге көзқарасты өзгертіп, жұмыстар­ды ғылыми тұрғыда жүргізіп отыр­ған жағдайда тиісті нәтижеге қол жеткізуге болатындығына бүгінгі таңда көзіміз жетіп отыр.

Екінші жағынан алғанда, жер ре­сурстары саласында жүйе­лі жә­­не жоғарғы технология­ны қол­данумен қатар жер-шаруа­шылық орналастыру жобаларын енгізген жағдайда ауыл шаруашылығы құрылымдарының иелігіндегі ал­қап­тарды пайдаланудың тиім­ді ұйым­дас­тыру мәселелері толық­­тай шешіледі. Оның ішінде то­пы­­рақ эрозиясына ұшы­рауға қар­сы қор­ғау шараларын жасақтау, егістікте жаңа танап ауысу жү­йелерін қолдану, жайылым, ша­бындық, бос жатқан жерді пайда­лану, өндірістік инфрақұры­лым­­дар­ды тиімді орналастыру элементтері (далалық стандарт, складқоймалар, т.б.) шараларын жүргі­зу болып саналады. Сондықтан жерді тиімді пайдалану және олар­ды қорғау мәселелерін дұрыс жол­­­ға қойып ұйымдастырған жағ­дайда ел экономикасы өркендей­ді, сондай-ақ ауыл тұрғындары­ның әл-аухаты жақсарады.

Бүгін жер мәселесі – тек облысымызда емес, республика кө­лемінде өзекті. Оның ішінде жер пайдаланушыға берілген жердің пайдаланылмауы және игерілме­уі салдарынан, оларды мемлекет меншігіне қайтару бірден-бір өзек­ті  екендігі  белгілі.

Батыс Қазақстан облысының ау­мағы – 15133,9 мың га құрайды, жер қорының басым бөлігін, яғни 13911,2 мың га (91,9%) ауыл шар­уа­шылығы алқаптар алып жатыр, оның ішінде табиғи жайы­лым­­дар­дың  үлесі  мол.

Жер теңгеріміне сәйкес 2014 жылғы 1 қарашадағы жағдай бо­йын­ша облыста – 4533 шаруа жә­­не фермерлік шаруашылық­тар бар, 156 мемлекеттік емес, 60мем­ле­кеттік ауыл шаруашылығыұйымдары тіркелген. Мемлекет­тік емес шаруашылық формала­ры­ның ие­лі­гіне 98,6%  ауыл шар­уа­шы­лығы мақсатындағы жерлер бе­кітіліп  берілген.

Мемлекет басшысының хатта­малық тапсырмасына сәйкес бар­лық жерлерде ауыл­ шар­уа­шылы­ғы мақсатындағы жерлерді түген­деу жұмыстары жүргізілгені бел­гі­лі. Осы жұмыстардың қорытын­дысы көрсеткендей, жердің мен­шік иелері мен жер пайда­лану­шылар­дың барлығы бірдей же­рін мақ­сатында пайдаланбай отыр­­ға­ны анықталды. Мысалға аласақ, кейбір азаматтар жермен жұмыс жасауға құштар болғанмен жер учаскесін ала алмай кезекте тұрып келген, олар сұрап отырған жерлер бос жатқанмен, бас­қа жер пай­даланушының иелігінде мақ­сатты түр­де  пайдаланылмай  жатыр.

Облыс бойынша 2011 жылы рес­­пуб­ликалық бюджет есебінен ауыл­­ шаруашылығы мақсатын­да­ғы жер­лерге жүргізілген реви­зия­ның және 2012-2014 жылдары ауыл­ шар­­уа­шылығы алқаптарды түген­деу жұ­­мыс­тарының қоры­тын­ды нә­ти­жесі­мен 677,9 мың га пайда­ланылмай жатқан  жерлер  анық­­талып отыр.

Бүгін осы анықталған жерлер­дің 449,7 мың га мемлекет менші­гіне қай­тарылды, бұл анық­талған жерлер­дің  66,3%  па­йызын құ­рай­ды.

Жер қатынастары саласында­ғы уә­кілетті органдар тарапынан ат­қа­рылған жұмыстар нәтижесін­де мем­­лекет меншігіне қайтарыл­ған жер­лер­дің 259 мың га (58,6%) ауыл шаруа­шылығы айналымға енгізілді.

Сонымен қатар жергілікті ат­қа­рушы органдар тарапынан жүр­гі­­зі­ліп отырған жұмыстар нәти­же­сінде 146 мың га (21,5%) жерде жер пай­даланушылар алқаптарын өз мақса­тында пайдалануға кіріс­кен, сондай-ақ жергілікті атқару­шы органдар көлемі 1,7 мың га (0,25%) жер учас­келерін мемлекетменшігіне қай­­тарып алу жөнін­­дегі жұмыстарды жүргізіп жатыр. Ал 80,5 мың га (11,9 %) жер учаскелері бойынша ма­те­риалдар әкім­шілік шара қол­да­­ну үшін об­лыстық жердің пайдала­ны­луы мен қорғалуын бақылау бас­қар­ма­­сы­­­на жолданған.

Жоғарыда аталған жұмыс­тар­мен қатар жергілікті атқа­ру­шы органдар 2012 жылдан бастап осы кезеңге дейін жерді пайдаланбай жатқан не­месе жерді Қазақстан Республи­касы жер заң­намасын бұза отырып пайда­ла­нуды болдырмау ба­ғы­тындағы жұ­­­мыстарды жүр­гі­зіп келеді. Мем­­лекет басшы­сы­­ның Ұлт­тық жос­­пары­ның 35 және 36 қадамдарын іс­ке асыру ­шеңберінде ауыл шар­уа­шы­лығы жерлерін тиімді пайда­ла­ну мақ­­саты­мен оларды нарық­тық айна­­лым­ға енгізу, сондай-ақ жер учас­кесі­нің нысаналы мақса­тын өзгерту ресімдерін жеңіл­де­ту; ауыл шаруашылығы жерлерін пай­далануға тұрақты түрде мониторинг жүргізу; барлық пайдаланылмай жатқан жерді алдағы уақытта жекешелендіру үшін мемлекеттік қорға  берілуі  болжанады.

Мемлекет басшысының 2015 жылғы 5 мамырдағы тапсырмасын орындау мақсатында Қазақ­стан Рес­публикасының Үкіметі «Қа­зақстан Республикасының Жер кодексіне өзгерістер мен то­лық­тырулар енгізу туралы» Қа­зақ­стан Республикасы­ның Заң жобасын Қазақстан Республи­касы Парламенті Мәжілісінің қа­ра­уы­на енгізеді.

Бұл заң жобасын қабылдау­­дың жағымды әлеуметтік-эко­но­ми­ка­лық салдары ауыл шар­­уа­шы­лы­ғы өнді­рісінің мақсаты үшін бе­рілген жер учаскелерін ұтым­ды және нысаналы пай­далану үшін оң нәтижеге қол жет­кізген кезде, аграрлық сек­тор­ды одан әрі халықты қосымша жұмыспен қамтамасыз етумен дамыту, жер учаскелерін жеке меншікке алу үшін ынталандыру жағдайларын жасау, ауыл шаруашылығы өнді­рі­сіне қосымша инвестицияларды тарту, ауыл шаруашылы­ғы мақса­тындағы жерлерді жеке меншік­ке сатудан бюджеттің кі­ріс бөліміне қосымша қаражат­тың түсуін-де  көрінеді.

Көрсетілген түзетулер Қазақ­стан Республикасының Жер ко­дексіне тиісті өзгерістер мен то­лық­тырулар енгізуді қажет ете­ді. Аталған заң жобасы мүд­делі мемлекеттік органдармен ке­лі­сі­ліп, Қазақстан Республикасы Пар­­ламенті Мәжілісінің қарауы­­на енгізіледі.

100 нақты қадам Ұлттық жос­парын іске асыру шеңберінде нақ­ты міндеттерді шешу мәселе­сі жер қатынастары саласын тиім­ді реттеуге мүмкіндік беретін­дігі­не сеніміміз мол.

Ә. МҰХАНБЕТЖАНОВА,

облыстық  жер  қатынастары  басқармасының  басшысы


Тегтер: ,


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика