Алтай КӨЛГІНОВ, облыс әкімі: «Атқарылған істерге тоқмейілсімейміз»

Кеше Батыс Қазақстан облысының әкімі Алтай Көлгінов Орталық коммуникациялар қызметінде баспасөз конференциясына қатысып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуы және мемлекеттік бағдарламалардың  жүзеге асырылуы туралы баяндады.

– Биыл алғашқы жартыжылдықта ішкі жалпы өнім 0,6% өсіп, 1,2 трлн. теңгені құрады. Өткен сегіз айда өңдеу өнеркәсібіндегі экспорт көлемі 26% өсіп, 150 млн. долларға жетті. Өңірдегі өнім өндіру көлемі 2,5 трлн. теңгені құрады. Негізгі капиталдағы инвестиция көлемі 0,5% ұлғайып, 316 млрд. теңгеге жетті. Сыртқы инвестиция көлемі 197 млрд. теңгені құраса, оның негізгі ка-питалдағы үлесі 62%. Батыс Қазақстан облысы 2,5 мың тонна ет және ет өнімдерін экспорттап, қой етін сыртқа сату бойынша жоспарымыз үш есе артығымен орындалды. Мұндай көрсеткіштерге қол жеткізуге Елбасы тапсырмаларын орындауға бағытталған жүйелі және кешенді іс-шаралар тікелей әсер етті, – деді облыс әкімі Алтай Көлгінов.

Мұнан соң өңір басшысы облыс экономикасы мен халықтың әл-ауқатын арттыру бағытында маңызды рөл атқаратын әр салаға  жеке-жеке  тоқталды.

 

Ауыл  шаруашылығына 2,5  миллиард  теңге  инвестиция

Биыл облыста ауыл шаруашылығын қолдау шараларына 12 млрд. теңге бөлінген. Ауыл шаруашылығындағы жалпы өнім 104 млрд. теңгені құрап, өңірде дәнді дақылдардың жалпы егістік көлемі 513 мың гектарға жетті. Сонымен қатар өңірге 2,5 млрд. теңгеден астам инвестиция тартылып, агроөнеркәсіптік кешенде бірқатар жобалар  жүзеге  асуда.

Облыста индустрияландыру картасына сәйкес құны 22 млрд. теңгені құрайтын 10 жобаны іске қосу арқылы 362 жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Жалпы өңірде 61 жоба жүзеге асып, 3300 жұмыс орны ашылды. Бұл жобалардың құны 346 млрд. теңгені  құрайды.

Өңірдегі шағын және орта бизнес сектордың үлесі 40%-ды құрайды. Бұл көр-сеткіш бойынша біздің облыс республикада үшінші орында. «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында жалпы құны 100 млрд. теңгені құрайтын 831 жоба қаржыландырылған. Сондай-ақ құры-лыс саласында 2,7 млрд. теңгені құрайтын 57 жобаға инфрақұрылым тартылған. Облыс әкімінің баяндауынша, шағын және орта бизнеспен айналысатындар саны алты пайызға артып, 40 мың субъектіні құраған. Облыста бұл салада еңбек ететіндердің саны 10 пайызға  немесе 115 мың адамға өскен.

Көп  қабатты  26  тұрғын  үй  салынуда

Елбасының Жолдауында еліміздің аумақтық дамуына жаңа тәсілдерді енгізуді қамтамасыз ету, сондай-ақ «Нұрлы жол» және «Нұрлы жер» бағдарламаларын 2025 жылға дейін ұзарту туралы айтылған болатын. Биылғы жылы осы бағдарламаларға сәйкес Батыс Қазақстан облысына 36,3 млрд. теңге бөлінді. Атап айтқанда, «Нұрлы жол» бағдарламасы бойынша 19,1 млрд. теңге, «Нұрлы жер» бағдарламасына 17,2 млрд. теңге қарастырылған.

– «Нұрлы жер» бағдарламасымен өңірімізде 3134 пәтерді құрайтын көп қабатты 26 тұрғын үйдің құрылысы жүргізілуде. Сонымен қатар аудан-ауылдарда 104 тұрғын үй салынуда. Жыл соңына дейін облыс орталығында 688 пәтерді құрайтын 6 көп қабатты тұрғын үй, аудан-ауылдарда 139 пәтерді құрайтын 83 тұрғын үй пайдаланылуға берілмек, – деді Алтай Көлгінов.

Өңірде жеке инвесторлардың есебінен 1400 пәтерлі үй салынған болса, солардың ішінен 100 пәтер «7-20-25» бағдарламасы бойынша берілген. Ал 280 пәтер аталған бағдарлама бойынша берілуге дайын тұр.

Бүгінде Орал қаласында апатты жағдайдағы 44 тұрғын үй тіркелген. Сол үйлерді бұзып, орнына жаңа көп қабатты үйлер салу мақсатына жеке инвесторлардан 13,5 млрд. теңге қаржы тартылып, бүгінде 17 үй қайта салынуда. Бұл үйлер бірінші кезекте бұрынғы тұрғындарға тегін берілетін болады. Ал қалған пәтерлер «7-20-25» мемлекеттік бағдарламасымен берілмек. Құрылысы жүріп жатқан бес көп қабатты үйдің екеуінің құрылысы аяқталып, жақын күндері пайдаланылуға берілетін болады.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Президенттің бес әлеуметтік бастамасы» атты халыққа Үндеуінің аясында 1800 студенттерге арналған бес жатақхана салу жұмыстары  жүргізілуде.

Жол   салу   жүйелі

«Нұрлы жол» бағдарламасы аясында жыл сайын облыс аумағындағы 500 шақырымдай жолдарға жөндеу жүргізілуде. Тек биылғы жылдың өзінде 450 шақырым жол салу үшін 32 млрд. теңге бөлінді. Республикалық маңызы бар жолдардың 285 шақырымында жөндеу жұмыстары жүргізілді.

– Жыл сайын біздің өңір арқылы 1 миллион 200 мыңдай аутокөлік, 4 миллиондай жолаушы өтеді. Жақын жылдары бұл көрсеткіштің өсе түсері анық. Сондықтан болашақта Саратов, Самара және Атырау бағытындағы күре жолдарды байланыстыратын жол құрылысы жобасын бастау жоспарда бар. Бұл жоба жүзеге асқан жағдайда ауыр жүк көліктері уақыт пен қашықтықты үнемдейді және облыс орталығына кіріп, көлік ағынына кедергі келтірмейтін болады, – деді А. Көлгінов.

Облыс әкімі келтірілген мәліметтерге сүйенсек, биыл облыс орталығында 8,8 млрд. теңге қаражатқа ұзындығы 50 шақырымды құрайтын 50 көше жолдары жөнделген. Сонымен қатар шаһардағы Депо ауданы маңындағы төрт жолақты көпір күрделі жөндеуден өтіп,  пайдаланылуға  берілді.

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, келесі жылдан бастап Жәнібек, Бөкей ордасы аудандарына қатынайтын тас жолдың құрылысы басталады.

Орал  қаласы  мен   үш  аудан  100%  газбен  қамтылған

БҚО-да биыл 44 елді мекендегі 16 мың халықты көгілдір отынмен қамту мақсатында 8 жоба жүзеге асырылуда. Бұл мақсатқа 1,6 млрд. теңге қаражат бөлінген. Бүгінгі таңда Ақжайық, Бөкей ордасы, Зеленов, Жәнібек аудандары аумағындағы 24 елді мекенге газ тарту жұмыстары аяқталып, тоғыз мыңнан астам ауыл тұрғыны көгілдір отынның рахатын көруде. Қалған 20 ауылға газ тарту жұмыстары келер жылы аяқталатын болады. Осы жұмыстар мәреге жеткенде өңірдің көгілдір отынмен қамтылуы 95 пайызға жететін болады.

Халықты таза ауыз сумен қамту жыл басында 40,5 пайызды құрады. Жалпы ұзындығы 1000 шақырымды құрайтын ауыз су құбырларын тарту және жаңарту жұмыстарына 4,5 млрд. теңге қаражат бөлінген. Бүгінде 56 мың тұрғыны бар 50 елді мекенді таза ауыз сумен қамту жұмыстары жүргізілуде. Ол елді мекендердің 17-сі таза ауыз суға қол жеткізген болса, жыл соңына дейін 23 ауыл таза суға қосылатын болады.

Сонымен қатар құны 2,5 млрд. теңгені құрайтын Жаңақала ауданындағы топтық су құбырын салу нәтижесінде 8 елді мекен таза суға қол жеткізді.  Алдағы екі жыл ішінде өңірдегі тағы 50 елді мекенге су құбырын тарту арқылы 2020 жылы облыстағы таза сумен қамту деңгейі 50%-дан асатын болады.

Облыс орталығында жылу және сумен қамту жүйесін жаңғырту мақсатында құны 1,5 млрд. теңгені құрайтын 5 жоба жүзеге асты. Ақсай қаласында сыртқы жылу желілері қайта жөнделді. Атқарылған жұмыс нәтижесінде Ақсай қаласындағы жылу және су желілерінің тозуы 43%-дан 7%-ға төмендеді.

Айта кету керек, бұл жобаларды жүзеге асыру барысында 176 адам  жұмыспен  қамтылды.

Балабақшалар 500-ге   жетті

Елбасы Н. Ә. Назарбаев 5 жыл ішінде білім, ғылым және денсаулық сақтау салаларына жұмсалатын қаражатты жалпы ішкі өнімнің 10 пайызына дейін жеткізу қажеттігін атап өтті. Осыған орай, өңірдегі білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайту үшін биыл 3 млрд. теңгеге жуық қаражат бөлінген.

– Күні кешеге дейін балабақшаларда орын жетіспеу мәселесі өткір болып келді. Мемлекеттің қолдауы мен жеке кәсіпкерлердің белсенділігінің нәтижесінде балабақшалар саны 500-ге жетті, оның 52-сі – жеке балабақшалар. Балаларды кезекке қою Орал қаласында электронды жүйеге көшірілді. Облыста 1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі біліммен қамтамасыз ету 70%-ды, 3 жастан 6 жасқа дейін 100%-ды құрайды, – деді Алтай Көлгінов.

Сонымен қатар облыста «Bilim Land» білім беру порталының жоғары сапалы мазмұнын қамтамасыз ету, қалалық және ауылдық мектептердің білім беру ресурстарына тең қолжетімділігін арттыру мақсатында барлық 225 (100%) шағын жинақты мектепке жалпы құны 312 млн. теңгені құрайтын 567 бірлік «Білім кітапшасы» компьютер-трансформерлер сатып алынған. «Нұр Отан» партиясымен бірге 15 IT-сынып ашылып, IT-лицей жұмыс істей бастады. Келесі жылы партиялық жоба бойынша тағы 50 IT-сынып ашылмақ.

Айта кетейік, биылғы жылы Орал қаласының Деркөл кентіндегі 600 орындық, Ақжайық ауданының Шабдаржап ауылындағы 200 орындық мектеп, Ақсай қаласындағы 240 орындық балабақша, Зеленов ауданының Дариян ауылында 100 орындық интернаты бар 300 орындық мектеп, Бөкей ордасы ауданы Сайқын ауылындағы мектептің 70 орындық интернат пайдалануға берілді.

Жоғары оқу орындарында мамандарды даярлау үшін соңғы екі жылда облыста сұранысқа ие мамандықтар бойынша жергілікті бюджеттен 300 грант бөлінген.

Кардиоорталыққа  жаңа  ғимарат

– Денсаулық сақтау саласында мемлекеттік-жекешелік әріптестік аясында екі жоба жүзеге асты. Аталған жоба аясында облыстық ауруханаға құны 550 миллион тұратын магнитті-резонансты томограф алынса, Шыңғырлау ауданының Лубен ауылында жобалық құны 117 млн. теңгені құрайтын, ауысымына 35 адамды қамтитын дәрігерлік амбулатория салынды. Сонымен қатар Орал қаласында заманауи құрал-жабдықпен қамтылған кардиоорталыққа жаңа ғимарат салу жоспарлануда, – деді облыс әкімі.

Сондай-ақ өңір басшысы облыстағы қағазсыз құжат айналымы, медицина саласында цифрлық технологияларды пайдалану  туралы  сөз  етті.

Айта кету керек, Батыс Қазақстан облысында өлім бойынша ісік аурулары 7,3%-ға, қан айналымы жүйесі аурулары 10%-ға, ал туберкулез 21%-ға төмендеді.

100  спорт алаңы  салынбақ

– Бұқаралық спортты дамыту, халық арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру мақсатында облыс көлемінде 50 спорт алаңдары салынып, пайдалануға берілді. Бұл бағыттағы жұмыстарға «Samruk-Kazyna Trust» әлеуметтік жобаларды дамыту қоры үлкен қолдау білдіруде. Жергілікті бюджет есебінен Ақжайық, Қазталов, Жаңақала, Тасқала аудандарынан 5 дене шынықтыру-сауықтыру кешенін салу жоспарланған. Сондай-ақ «Нұр Отан» партиясымен бірлесіп жасалған жол картасы аясында 100 спорт алаңдарын салу жоспарланып отыр, – деді А. Көлгінов.

Соның нәтижесінде жыл соңында бұқаралық спортпен шұғылданатын өңір тұрғындарының 30%-ын  құрайтын  болады.

40-тан   астам   жоба   жүзеге   асырылуда

Батыс Қазақстан облысында цифрландыру жұмыстары жүйелі жүргізіліп келеді. Мемлекеттік қызмет түрлері жаппай электронды форматқа көшірілуде. Бүгінгі таңда өңірде «Smart City» тұжырымдамасына сәйкес «Қолжетімді әкімдік», «Smart Uralsk» орталығы, «Мамандандырылған ХҚКО», «Көші-қон ХҚКО» ашылып, қалыпты жұмыс жасауда.

Сондай-ақ жер қатынастары саласында жер ресурстарының бірыңғай порталы ашылып, «Жер  учаскесін таңдау актісін бекіту» қызметі автоматтандырылды. Бұрын азаматтар таңдау актісін алу үшін 3 ай күту керек болса, қазір бұл қызмет 5-12 күн аралығында көрсетілетін болды. Облыс орталығының және аудандардың ауруханалары интернетті 100% қамтамасыз ету мақсатында да бірқатар ауқымды жұмыстар атқарылуда. Аталған сала министрлігінің қолдауымен келер жылы 60, ал 2020 жылы 33 елді мекен сапалы интернет қызметімен қамтылатын болады.

– Адам көп шоғырланған жерлерге бейнебақылау камераларымен жабдықтау жұмыстары қарқын алуда. Облыс аумағында орнатылған 6000 бейнебақылау камералары көше қылмысын 20 пайызға төмендетуге септігін тигізді. Сонымен қатар Орал қаласында қосымша 20 жылдамдықты өлшеуіш құрылғы мен көлік ағыны көп 50 көшеге бейнебақылау камераларын орнату жоспарлануда, –  деді  Алтай  Көлгінов.

«Қызғалдақ»  фестивалі   өтеді

– Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың стратегиялық маңызға ие «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы біздің өңірде де белсенді жүзеге асырылуда. Бұл жұмыста депутаттық корпус үлкен қолдау көрсетіп келеді. Бағдарлама аясында биыл 175 мыңға жуық адамды қамтыған 350-ден астам маңызды шара өткізілді. Демеушілер мен меценаттар көмегімен 166 жоба жасалды. Облыс орталығында меценаттар арқылы ерекше мұқтаж адамдарға арналған құны 200 млн. теңгені құрайтын үй құрылысы жүргізілуде. Жоспарымызда тағы 43 жоба бар.

Республикалық қасиетті орындар тізіміне енген облыстағы 7 нысанға жолдар тарту мен инфрақұрылым жасау бойынша жұмыстар қолға алынуда. Аталған жұмыстардың нәтижесінде ішкі туризм дамып, облысқа келетін туристердің саны артады деп күтілуде.

«Қазақстан – 2050» жалпыұлттық қозғалысымен бірге «Crowdsourcing.kz.» жобасы іске асуда. Бүгінгі күні 150-ден астам жоба ұсынылып, дауыс берілді. Іріктелген жобаларды Орал қаласы әкімдігі жүзеге  асыратын  болады.

«Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы ретінде Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы жарияланды. Жаһандық құбылыстар қарқынды жүріп жатқан кезеңде мемлекетіміздің дамуына жаңа рухани дем берген мақаланы Ақжайық өңірі толықтай қолдайды. Атқа міну мәдениеті туралы өз мақаласында Елбасы кеңінен тоқталды. Жылқыны қолға үйреткен Ұлы даланың ұрпақтары болғаннан кейін бұл дәстүр біздің өміріміздің ажырамас бөлігі. Жақында Орал қаласында жеке кәсіпкердің 300 млн. теңге қаражатына «Саят» атты этно-туристік орталық ашылып, ат спортының дамуына үлес қоса бастады.

Біздің археологтардың мазмұнды жұмыстарының нәтижесінде Орал қаласының жанынан орта ғасырлық Жайық қалашығының орны табылды. Бұл қалашық «Қасиетті орындар» тізіміне енгізілді. Орта ғасырдың өзінде биік қорғандар, металл бұйымдарын жасаған ұстаханалар, моншаның орны анықталып отыр. Болашақта бұл орынды ашық аспан музейі жасап, туристер тартуды жоспарлап отырмыз.

Президент өз мақаласында «Қазақстан – алма мен қызғалдақтың отаны» деп атап өтті. Алдағы көктемде Батыс Қазақстан облысында халықаралық «Қызғалдақ» фестивалі ұйымдастырылмақ. Бұл жобаның мақсаты, патриотизмнің басты ерекшелігі – туған өлкеге, оның мәдениетіне, салт-дәстүріне ерекше көзқарас қалыптастыру. Жер бетінде қызғалдақтың 120-дан астам түрі бар. Батыс Қазақстан облысындағы Қараөзеннің жағасында, 400 гектарды  алып жатқан алқапта 12 түрлі-түсті қызғалдақ өседі. «Қызғалдақ» фестивалі 2019 жылдың 1-10 мамыр аралығында ұйымдастырылады.

Президентіміз өз мақаласында атап өткен Түркі әлемі мәдениеті мен славян мәдениетінің тоғысқан тұсы – Ақжайық өңірінде туристік орындар жеткілікті. Біздің өңірге қош келесіздер! – деп қорытындылады баяндамасын облыс әкімі.

Нұрбек  ОРАЗАЕВ,

«Орал  өңірі»