«Брат, сіз қуып кеттіңіз ғой…»

Күні , 73 рет оқылды

Оқырман   ойы

Мен  «Орал  өңірінің»  ұзақ  жылдан  бергі  оқырманымын, әр санын  жібермей  оқимын.

Редакция  журналистері  сан  тақырыпқа  қалам тартып, қоғамдағы  құбылыстарды  қалт  жібермейді.

Мектеп  ұстаздарының, оқушы  балалардың  шығармашылығына  ауық-ауық  орын  беріп  жатады.

Қысқасы, басылым басты мәселелермен қатар «бас ауыртатын» жағдайларды да түгел қамтып жазуға ұмтылып келеді. Қайсыбірін айтайын, есіме жиі орала беретіні – 2017 жылдың 21 тамызында «Орал өңірінде» жарияланған театр тарланы Құжырғали Төлеуішев ағамыздың «Қазақ тойының ғибраты кем…» атты мақаласы. Бұл ұлттық жанайқайды көтерген мақала десем, қателеспеймін. Ағамыздың өз ойын ашық жеткізгеніне аса риза болдым. Маған қатты ой салғаны – автордың биге байланысты айтқандары. Шымбайға батса да, шындық. Осындай мақалаларды «Орал өңірі» жиі-жиі беріп тұрса деймін. Сол кезде мен де мақаладан әсерленіп, қазіргі жасөспірімдер мен жастардың өмірге көзқарастары туралы мақала жаза бастағанмын. Содан күйкі тірліктің шаруалары кимелеп, кейін қалып қойыпты. Жақында «Жайық Пресс» журналистері ауданымызға келіп, оқыр-мандарымен кездесу өткізгені бұрын басталып аяқталмай қалған мақаламды қайтадан қолға алуыма түрткі болды. Бұрын қазақ отбасында алды он, соңы 4-5 баладан тәрбиеленуші еді ғой.  Қазір шауып кеткені 3-4 құрсақ көтерсе, соңы бір-екі баламен шектеледі. Ал сол 1-2 көкеге көсегені көгертетіндей тәрбие бере алып жүрміз бе? Әрине, әр ата-ана баласын қатарынан кем қылмай өсіруге талпынады. Дұрыс деңіз. Дегенмен сол айналайындарымыздың қажеттерін қанағаттандыруда асыра сілтеп жүрген жоқпыз ба? Меніңше, артықтау кетіп жүрген сы-ңайлымыз. Олай дейтінім, көкеміз 5-6 жасқа келгенде құны 60-70 мың теңге тұратын ұялы телефон сыйлаймыз. Ол бүлдіршін оны меңгеріп алғасын, таңның атысы, күннің батысы сол «ойыншықпен» ойнайды. Күніне 8-10 сағат бойы соған телмірумен, таза ауаға шықпастан, әбден сілелеп барып төсекке құлайды. Оның зияны туралы айтудай-ақ айтылып, жазудан да кенде емес. Алайда қазекең оған мән беріп жатпаған сыңайлы.

Интернеттің пайдасымен қатар зияны да, әсіресе, жас өскіндерге орасан. Өйткені бала ойлау қабілетінен ада болып, көзіне көрінген ақпаратты ғана кәдеге жаратады. Сөйтіп, жас буын сөйлесу, пікірлесу, өз ойын әдемі жеткізу қабілетінен айырылады. Біздің қоғам осынау жастарға төнген қауіпке қарсы тұрарлық амал жасай алмай отыр. Тағы бір мәселе, мектеп оқушылары түгілі, университет сияқты арнаулы жоғары оқу орындарын бітіріп, маман атанып келген кейбір жастарымыз өз өмірбаяндарын өрнектеп, жатық тілмен қағазға түсіре алмайды. Бірқатары бір мекемеден екінші мекемеге мазмұнын түсінсе де, қарапайым қатынас қағазын жаза алмайды. Осының бәрін интернет желісіне желімделудің салдары деп білемін. Қысқасы, қазіргі қоғамда ойланбайтын (әрине, бәрі демей-ақ қоялық), ойға ой қоса алмайтын, мәнді мәселе айта алмайтын, қазаққа жат әдеттерге жабыса кететін, батыстың берекесіз, бейәдеп әуендерін тыңдаудан талмайтын ұрпақ өсіп келеді. Оған қоса, тіліміз де тірсегінен тілінгендей болып бара ма, қалай өзі?.. Олай дейтін себебім, «Ағай, сіз қателесіп тұрған сияқтысыз» дегенді «Брат, сіз қуып кеттіңіз ғой…» дейтіндер пайда болды. Өздерінің арасында «көп сөйлеме!» дегенді «қума!» деп жүргендерін мына құлағымыз естіп жүр. Осы бағытпен жүре берсек, тіліміз құрдымға кетіп, келешекте жаңа қазақтардың сақау, дүбәра ұрпақтары пайда болуы әбден мүмкін. Сіз бұған не дейсіз, құрметті оқырман?..

Сәрсембай   ҚУАНШАЛИЕВ,

Бөкей ордасы аудандық балалар-жасөспірімдер туризмі және экология орталығы директорының орынбасары



БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика