Тіл заңнамасын бұзғандарды жауапкершілікке тартуға болады

Күні , 22 рет оқылды

Жуырда Орал қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің қолдауымен, «Телегей» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының өңірлік бөлімшесінде «Көрнекті ақпаратта тіл нормаларының сақталуы: мәселелер мен шешу жолдары» тақырыбында жиын өтті.

Тіл мәселесін талқылаған жиынға исі қазаққа қатысты даулы мәселелердің басы-қасында жүретін белгілі заңгер Абзал Құспан мен бір топ тіл жанашыры қатысты.

Басқосуда Абзал Құспан аталған мәселеге қатысты заңды тұрғыдан кеңінен тоқталып, бұл мәселенің осы күнге дейін шешілмей келе жатырғанының бірден-бір себебі, заң саласының өкілдері үнсіз қалып отырғандығынан екенін баса айтты.

– Заңды тұрғыдан бір нәрсені айтып өтейін. Кәсіпкерлерге заңмен тек құқық берілмейді, сонымен қатар міндеттер жүктеліп, шектеулер қойылады, тыйым салынады. Мысалы, кәсіпкерлікпен айналысуға кез келген адамның құқы бар. Бірақ кәсіпкерлікті ашу туралы шешім қабылдаған сәттен бастап, оның алдында салық төлеу міндеті тұрады. Менің құқығым деп салық төлемей жүре алмайды. Кәсіпкерлікпен айналысудың жөні осы екен деп тыйым салынған заттарды да сата алмайды. Дәл осы сияқты тіл туралы заң бар, тұтынушылардың құқығын қорғау туралы заң бар. Әкімшілік кодексінің 75-бабымен көшедегі жарнамаларды қате жазғандығы үшін кәсіпкерлерді жауапкершілікке тартуға болады. Бұл жерде облыстық тілдерді дамыту басқармасы нақты фактілерді көрсетіп, прокуратураға жолдау қажет. Ал  прокуратура өкілдері жеке кәсіпкерлерге 75-баппен құқықбұзушылық туралы хаттама толтырулары керек.

Одан дұрыстамай жатса, 5-15-20 айлық есептік көрсеткіште айыппұл төлеттіруге міндетті, – деді Абзал Құспан.

Облыстық қазақ тілі қоғамының төрағасы, филология ғылымдарының кандидаты Алтынбек Әбділмановтың айтуынша, қалада күннен-күнге шет тілінде жазылған жарнамалар мен сауатсыз жазбалар көбейіп келеді. Тіпті кейбір кәсіпорын иелері нысанның маңдайшасына мемлекеттік тілде емес, орыс немесе шет тілдерінде жазып қоятындары жетерлік екенін жеткізді.

– Бұл –  мемлекеттік тілдің қолданысын идеологиялық тұрғыдан насихаттау әлі де болса әлсіз екенін көрсетеді. Жарнамалар мен маңдайшалардағы атаулардың жазылуының заңды тәртібі бола тұрса да, кейбір кәсіпкерлер заң талаптарына немқұрайлы қарайды, – деді ол.

Жиын барысында, сондай-ақ облыстық тілдерді дамыту басқармасының бөлім басшысы Гүлнәр Әлжанова, «Телегей» қоғамдық бірлестігінің төрағасы Нұрлан Сәдір, тағы да басқа тіл жанашырлары көтеріліп отырған мәселеге қатысты өз ойларымен бөлісті.

Есенжол   ЕЛЕКЕНОВ,

«Орал  өңірі»


Тегтер: , ,


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика