Балықты көбейту шарасында көзбояушылық көп

Күні , 63 рет оқылды

Соңғы  кездері Ақ  Жайық  өңіріндегі  өзен-көлдердегі  тайдай тулаған  балықтың  азайып  кеткендігін  жиі  естуге  болады. Олай болатын  да  жөні  бар,  кейбір табиғат  пайдаланушылар  шортан, сазан, көксерке, жайын, ақмарқа сықылды бағалы  балықты  аулап, қысқа  мерзімде мол пайда табуға ұмтылады.  Сондықтан  да  құны  жоғары балық түрлерінің саны барған сайын  азайып,  қызылқанат, алабұға, мөңке, оңғақ  сықылды  құнсыз балықтар  көбеюде.

Бұл туралы облыс әкімінің бірінші орынбасары Игорь Стексовтың төрағалығымен балық шаруашылығы су қоймаларын бекіту жөніндегі конкурстық комиссияның отырысында айтылды.

Ихтиология және аквамәдени зертхананың меңгерушісі Артур Түменовтің айтуынша, Дөңгелек пен Бітік су қоймаларының экологиялық тепе-теңдігі бұзылған. Сондықтан жиынға қатысушылар жылдың төрт мезгілін қамтитын қосымша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуді, биологиялық мелиорация мақсатында құнсыз балық түрлерін аулауды ұлғайтуды және су айдындарын бағалы балықтармен көбейту жұмыстарымен шындап  шұғылдануды  ұсынды.

Облыс әкімінің бірінші орынбасары өңіріміздегі балық шаруашылығы нысандарының кәсіпкерлерге жеке инвестиция тарту шартымен ұзақ мерзімге пайдалануға берілгенін, сондықтан олардың су айдындарына бағалы балықтардың шабақтарын жіберу арқылы құнды балықтарды молайту шараларын жүргізулері тиіс екендігін айтты.

– Алайда жағдай жақсы емес. Су көздерін жалға алушылар мемлекет байлығына немқұрайлы, салақ қарайды. Мұндай кәсіпкерлерге қатаң шара алынып, қажет болса, су қоймасын кері қайтарып аламыз. Енді оларға бақылауды күшейтеміз, балықты молайту шаралары қадағаланатын болады. Барлық жұмысты қауымдастықтың қатыстырылуымен арнайы комиссия тексеріп, шешім қабылданады. Жаны ашымастық көзқараспен тек құнды балықтарды ғана емес, бұл бағыттағы туристік әлеуетті де жоғалтамыз. Бізге өзінің әмиянын емес, ұрпағымызға қалатын туған табиғатты ойлайтын шынайы патриоттар керек, — деп  атап  көрсетті  Игорь  Стексов.

Басқосуда қоғамдық ұйымдардың өкілдері кейбір су қоймаларын пайдаланушылар балықты молайту шараларын көзбояушылықпен өткізетінін айтты. Қалыптасқан меже бойынша шаруашылықтардың әрқайсысы 1 гектарға салмағы 0,12 грамнан болатын  100 шабақ жіберуі тиіс болса, өлшегенде салмағы небары 0,2 грамм болатын, тіршілік етуге бейімсіз 2500 шабақ суға жіберілген. Яғни мұндай балық молайту шарасының еш нәтижесі жоқ, барлық шабақ жыртқыш балықтарға жем болады. Сонымен қатар су айдындары кеуіп, көбі бұлаққа ұқсағандықтан, оларға шабақ жіберу де ақшаны желге ұшырғанмен пара-пар.

Сонымен қатар өзен-көлдердің сағасын тазалап, тиісінше мелиорациялық жұмыстарды жүргізбеудің де кесірінен балық азайып барады. Су құрамында мұнай өнімдерінің молдығы да өз әсерін тигізуде. Су қоймаларын жалға алушылардың балықты көбейту шаралары тиімсіз болғандықтан, олардың көпшілігі балықтың табиғи жолмен көбейетініне үміт артады. Жиында балық көбейту бағытындағы нәтижелі жұмыстарымен көзге түскен  «Марченко»  шаруа  қожалығы  үлгі  етілді.

«Таза бұлақ» қоғамдық бірлестігінің сарапшысы В. Горшковтың айтуынша,  жұмыс тобы құрылып, биылғы тамыз айында Шалқар көлінің экологиялық жағдайы зерттелген және соның нәтижесінде 2008 жылдан бері көлдің суы  500  метрге  төмендегені  анықталған.

– Жағалауды қамыс басқан, судың тұздылығы межеден жоғары. Су деңгейі төмендеп, суды толықтыру жұмыстары қаржының болмауына байланысты тоқтатылған. 2017 жылы 500 метр канал тазартылды. Бұған 220 млн. теңге жұмсалды. Шалқарда оттегіні сіңіріп алатын көкшіл-жасыл балдырлар қаптай өсіп, балықтар көз алдымызда өліп жатты. Сутегі күкіртінің иісі сезіледі, алайда оның көзі табылмады. Сондықтан көлдің жағдайын, суының тазалығын, микроағзалардың құрамын  қадағалап отыратын зертхана құрған жөн.    Жағалаулық желіні 1000 метрге жылжыту керек. Өйткені көл жағасында 291 киіз үй, 11 әжетхана бар, олардың барлығы да қоршаған ортаға зиянын тигізуде, – деді В. Горшков.

1960-1980 жылдары Анискин көліне тұрмыстық және өндірістік қалдықтар құйылатын. Бұл көл Зашаған кентінде, қала аумағында орналасқан. Жайық өзені мен көл арасындағы екі бөгеттің гидротехникалық жағдайы қалалықтарды алаңдатып отыр. Бөгеттің біреуі сумен шайылған, ал Жайықтан бес метр жердегі екіншісіне сумен шайылу қаупі төніп тұр. Сондықтан бетон плиталарын пайдаланып нығыздау, жағалауды бекіту жұмыстарын жүргізу қажет десті жиынға қатысушылар. Алайда бұл мәселеге қатысты Орал қаласы әкімінің орынбасары Бекжан Тоқжанов: «Қазіргі уақытта қала әкімдігі Жайық пен Анискин көлі арасындағы бөгетті бекіту жұмыстарын жүргізуге қажетті жобалық-сметалық құжаттама  жасақтауды жоспарлап отыр», – деді. Сондықтан бұл маңызды мәселе  көп  ұзамай  шешімін  таппақ.

Гүлбаршын  ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал  өңірі»


Тегтер: ,


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика