Өзгеге өмір сыйлаған АБЗАЛ жан

Күні , 163 рет оқылды

Осы  мақаланы  жазбас  бұрын  бірнеше  адамға:  «Сіз  бір  бүйрегіңізді  танымайтын  адамға  берер  ме  едіңіз?»  деген  сұрақ қойып,  шағын  сауалнама  жүргіздім. Сұрақ  қойған  жандардың басым  бөлігі: «Құдай  сақтасын,  балама,  жұбайыма,  бауырларыма  беруім  мүмкін, ал  танымайтын  адамға… Егер  менің  денсаулығыма  зиян  келсе,  балаларымды  кім  асырайды?» деген  бағытта  сырғытпа  жауап  берді.

Шынында да, танымайтын адамға бір бүйрегін бере салу екінің бірінің қолынан келе бермейді. Олай болса, өз қалауымен өзгеге өмір сыйлап, қуанышқа бөлеген кейіпкеріміз Абзал Әділовті бейбіт күннің батыры деп бейнелесек те жарасады. Әңгімеміздің басы «Танымайтын адамға бүйрегіңізді беруге шешім қабылдарда қиналған жоқсыз ба?» деген  сұрақпен  басталды.

Жай жымиып алған кейіпкерім  әңгімесін  бастады.

– Бірде теледидардан «Жан жылуы» бағдарламасынан қызылордалық Жанар Базарбекова деген қыздың  бүйрекке зәру екенін естіп қалдым. Сол бойда ақшам болғанда, қаражат салып, көмектесермін деп телефон нөмірін жазып алдым.  Бұл 2016 жыл болатын. Екі-үш айдан соң Жанарға хабарласып, қал-жағдайын сұрадым. Бір жылдай амандығын біліп, телефон арқылы  сөйлесіп жүрдім. Сөйтіп, оған бүйрегімінің бірін беруге шешім қабылдадым. Ол, әрине, оңай болған жоқ. Бір жылдай ойландым.

Бірақ әу бастан-ақ, жаны қиналған жандарға көмектессем деген ой  барлық қорқынышымды жеңді. 2017 жылдың маусымында жолға шығайын деп дайындалып жүргенмін. Бірақ Жанар хабарласып, өзіне күйеуінің бүйрегі келіп тұрғанын айтып, «Мүмкін болса,  шымкенттік Жәмила деген қызға көмектессеңіз» деген ұсыныс айтты. Мен бірден келісіп, Шымкентке жолға шықтым. Ол жақта мені Жәмиланың анасы мен еріктілер тобы күтіп алды. Бір-екі күн қонақ болып, олармен танысып-біліскен соң, анализдерімді тапсыра бастадым. Анализдерімнің қорытындысы  жақсы болып  шықты. Дегенмен, бізге ота Шымкентте емес, Алматыда жасалатын  болды. Өткен жылдың 20 қазанында  бізге ота жасалып, менің бір бүйрегімді Жәмилаға салды. Ота сәтті өтті. Қазіргі күнде Жәмиланың жағдайы жақсарып келеді. Мен оған хабарласып, бүйрегімді сұрап тұрамын, – деп жымиды әңгімесінің соңын әзілге шаптыра сөйлеген  Абзал.

Ол – Ақжайық ауданы, Алмалы ауылының тумасы. Ата-анасы екі бөлек кеткендіктен, 5 жасынан бастап нағашы ағасы мен жеңгесінің қолында  тәрбиеленген. Сондықтан да ол нағашы жеңгесін «Мама» деп атайды. Өзін нағашысының  баласымын деп есептейтін Абзал қаламыздағы №40 орта мектепте білім алған. Ол бала кезінде тентектеу болғанын, балалыққа тән кішігірім бұзақылық жасап, нағашыларының көңіліне  қаяу түсірген сәттер де болғандығын жасырмайды. Әйтсе де, оның ақкөңіл, мейірімді,  өзгеге қолұшын беруге дайын тұратын қарапайым азамат болып қалыптасуына өскен ұясы ықпал еткені анық. «Осындай игі қадамға баруыма нағашыларымның тәрбиесі де әсер еткен шығар. Өйткені, олар «Біреудің ала жібін аттама, өтірік айтпа» деп  жиі  айтатын»  дейді ол.

Адамдарға тек жақсылық жасауға ұмтылатын кейіпкерімізден жаңа басталған отбасылық өмірі туралы  сұрадық.

– Жұбайым Әйгеріммен ғаламтор арқылы таныстық. Екі айдай сөйлесіп жүріп, бірден ғашық болдым. Ол да Шымкенттің қызы. Мінезі ашық, өзі қарапайым. Қаламыздағы балабақшалардың бірінде қызмет етеді. Тойымыз «Sky» кафесінде өтті. Бір қуанғаным, тойды өткізген асаба, фото, бейнеоператорлар, көлік жүргізушілері өз қызметі үшін ақша алған жоқ. Мейірімді адамдарға алғысым шексіз. Той жақсы өтті. Алдағы уақытта өз баспанамызды алып, бақытты отбасының қатарын  көбейткіміз  келеді, – дейді  сөзге  сараң  кейіпкеріміз.

Біз шымкенттік Жәмиланың анасы Құрманкүл Құлмырзаевамен ұялы телефон арқылы хабарласып, Жәмиланың қал-жағдайын  сұрадық.

– Жәмиламның жер басып, аман-есен жүргені әуелі Алла, сосын Абзалымның арқасы. Аллаға мың да бір шүкір.  Сонау алыстан «Алла разылығы үшін» деп  арнайы келіп, қызыма бір бүйрегін беріп,  екінші өмір сыйлаған Абзалыма екі дүниенің жақсылығын тілеймін.  Осыдан екі-үш жыл бұрынғы жағдаймен салыстырғанда Жәмиламның жағдайы жақсы. Денсаулығы жайлап,  қалыпқа түсіп келеді. Абзалым жаныма жалау болып, менің баламдай болып кетті. Төрт-бес ай,  бір үйдің адамдарындай бірге тұрдық. Қиналып, жыласам: «Апа, жылама, бәрі жақсы болады» деп демеу болып, қамқорлық танытты. Ол келіп, «бүйрегін беремін» дегенінде де, әрі қуандық, әрі қорықтық. Бірақ ол күндердің бәрі артта қалды. Қазіргі күнде «Сіздің ауру балаңызға бүйрегімді сыйлаймын» дейтін адам миллионның ішінде біреу шығар, – дейді ерекше толқып тұрған  Жәмиланың  анасы.

– Мен қарапайым пендемін. Жастықпен, балалықпен біліп, білмей жасаған қателіктерім де болды. Ең бастысы, жүрегім адамдарға жақсылық жасағанымды қалады. Менің қолымнан келгені осы болды. Бір адамға бүйрегімді сыйладым. Енді Жәмила да өмірдің қызығы мен қуанышын көріп, бақытқа бөленсе екен деймін, – дейді мейірімді  жігіт.

Гүлжамал   ЖОЛДЫҒАЛИ,

«Орал   өңірі»

Трансплантация  тарихы

Трансплантация мәселесі 1902 жылы-ақ ғалымдар арасында қызығушылық тудырған болатын. Сол жылы австриялық зерттеуші Э. Ульман жануарлардың бүйрегін ауыстыруды тәжірибе жүзінде іске асырған болатын. Әлемде адамға тұңғыш трансплантация отасын хирург Ю. Вороной жасаған. 1950 жылдың 17 маусымында АҚШ-та бүйрек трансплантациясының отасы жасалды. Бұл отадан соң емделуші бес жыл өмір сүрген. Ең алғашқы трансплантациялық оталардың тек бүйрекке жасалуының өзіндік себебі бар. Адамның екі бүйрегі бар, сондықтан бір бүйректі донорға ешбір кедергі келтірмей алып, екінші адамға салуға болады. Әлемдік тәжірибеге көз жүгіртсек, трансплантациялық отадан кейін 37 жыл өмір сүрген адам да болыпты.

Бұрынғы КСРО аумағында да трансплантация кеңінен дамыған. Мәселен, 1951 жылы ғалым В. Демихов тұңғыш рет иттің жүрегін ауыстырған. 1967 жылы Біріккен Араб Әмірліктерінің ғалымы Кристиан Барнард адамның жүрегін ауыстыру отасын тұңғыш рет жүзеге асырған  екен. Міне, осы уақыттан бері өмірге қажетті мүшелердің трансплантациясы дами түсті. Бүгінде әлемде адам ағзасының мүшесін жасанды мүшемен немесе жасанды тінмен ауыстыру тәжірибесі де бар.

Бұл – медицина  саласының заман  ағымына сай  дамуының  нәтижесі.

(Мәлімет  ғаламтордан  алынды)


Тегтер: ,


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика