Момышұлының майдандасы

Күні , 8 265 рет оқылды

1900 жылы туған менің әкем Қайырғали Жоламанов 1942 жылы Қаратөбе ауданының Аққолқа ауылдық кеңесі, «Қазақстан» кеңшарында басқарма болып жүрген жерінен Ұлы Отан соғысына аттанды.

Майданда халқымыздың хас батыры Бауыржан Момышұлы басшылық еткен дивизияның құрамында соғысқан. Жастайынан ән-жырға құмар, ауыл-аймаққа әнші жігіт ретінде танылған әкемнің бойындағы өнері байқалмай қалмайды. «Қызыл әскерлер» ансамблінің белді мүшесі болған ол кескілескен ұрыстардың арасында жігерлі әндермен соғыстан қансыраған жауынгерлердің рухтарын көтереді. Тіпті бұл жөнінде соғыс кезіндегі далалық газетке «Әскерді әнімен әлдилеген» атты мақала шыққан екен. 1945 жылы елге оралғанда өзімен бірге ала келген сол газет үйге келген уәкілдерге көрсетіп жүргенде, жыртылып қалыпты. Әкемнің ерлігі мен өнері туралы жазылған сол бір маңызды жәдігерді сақтай алмағанымыз әлі күнге дейін өзегімді өкініш болып өртейді.

Аяулы әкем елге жеңіспен оралғаннан кейін оны Қаратөбе ауданының Сталин атындағы колхозына басқарма етіп жіберді. Мен ол кезде 1-сыныпта оқып жүрген едім.

Әке қанымен берілді ме, әйтеуір, әншілік өнер маған да жұғысты болды. Бүгінде аудандық мәдениет үйінің жанындағы «Ақ жаулықты әжелер» ансамблінің, сондай-ақ соғыс және еңбек ардагерлері хорының мүшесі боп, ауданның мәдениетін дамытуға қолымнан келген үлесімді қосып жүрмін. Сондықтан мен өзімді әкемнің өнерін жалғастырушымын деп  есептеймін.

Әкемнің майдандағы ерліктері мен бейбіт замандағы еселі еңбегі үшін алған Қызыл Жұлдыз ордені, ІІІ дәрежелі Даңқ ордені, «Ерлігі үшін», «Германияны жеңгені үшін», «1941-1945ж. ж. Ұлы Отан соғысындағы ерен еңбегі үшін», «Тың жерлерді игергені үшін» медальдары – оның ұрпақтары үшін баға жетпес құндылықтар.

Соғыстан келгеннен кейін әкемді «Сталин» колхозына басқарма қылып тағайындады. Ол жұмысшыларға өте сыйлы, жағымды болды. Қоскөлде Әсірәлі Әбітиев деген ақын ағамыз болды. Жұмыстың қайнаған кезінде, пішеншілер мен егіншілер шаршап, сорпа ішкісі келіп, әкеме өлең шы-ғарады екен:

Басқармамыз Қайрекең,

Шәкірті ферма қайда екен?

Пішенді келдік орталап,

Қоймайды ма екен

Қайрекең,

Бізді аз ғана сорпалап.

Сол кезде әкем қой беріп, жұмысшылар қой сойып, рақметтерін айтып, мәре-сәре болады.

Менің есімде, ол күндері Ақтөбе қаласының филармониясынан ауылымызға әртістер келеді. Олардың ішінде Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Рахила Ақжарова бар. Әртістер концертті Шалғын ауыл кеңесіне қояды. Ол кезде ауылдардың арасы он шақырым. Әртістер концертті Дайынөткел ауылына қоятын болып, арбаға бір жігіт сыймай қалады екен. Сол жігітке Қайырғали әкем астындағы атын беріп, концерт көруге жіберген. Сондағы әлгі жігіттің әкеме  арнап  шығарған  өлеңі:

Астыма мінген Аққұнан,

Артық ат болмас тап мұнан.

Ұзаққа шауып шалқытып,

Шыға алмадым құмардан.

Бұлдырты неткен жақын ед(і),

Шабысқа құнан мақұл ед(і).

Ауылға шауып кірмейтін

Қазақтың ескі әдеті ед(і).

Осы әдет нағыз оңбаған,

Шап деп еді Аққұнан,

Шаба алмадым сонда да

Қорқа соға ұяттан,

– деп әкеме ризашылығын білдіріпті.

Сәкен   ҚАЙЫРҒАЛИҚЫЗЫ,

Ақсай   қаласы



БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика