АҚШ-қа ресми сапар табысты өтті

Күні , 210 рет оқылды


Мемлекет басшысы кеше Америка Құрама Штаттарына ресми сапарының қорытындысы бойынша баспасөз мәслихатын өткізіп, оның барысында отандық және шетелдік бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің сауалдарына жауап берді.


Атап айтқанда, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан – Америка қарым-қатынастарын дамытудың басым бағыттары мен келешегіне тоқталып, халықаралық жəне өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында қол жеткізілген уағдаластықтар жөнінде əңгімеледі, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі төрағалыққа жəне еліміздің əлемде ядролық қаруды таратпау ісіндегі миссиясына қатысты сауалдарға жауап берді.

Елбасы өз сөзінде Ақ үйде өткен кездесудің маңыздылығына тоқталып, Д. Трамптың жылы қабылдағанын, осы сапар арқылы Қазақстан мен АҚШ-тың арасындағы əріптестіктің нығая түскенін атап өтті. Еліміз тəуелсіздік алған тұста АҚШ-тың көрсеткен қолдауы аса маңызды болғанын еске алды. Д. Трамппен бірлескен мəлімдемеде де ең əуелі саяси қолдау, бейбітшілік жағдайдағы əріптестікті дамыту мəселелері қозғалғанын атап көрсетті. Мемлекет басшысының айтуынша, америкалық компаниялар елімізге 50 миллиард доллардан астам инвестиция құйған. Қазіргі таңда Қазақстанда 550 бірлескен өндіріс жұмыс істейді. Ал осы сапарда жалпы сомасы 7,5 миллиард доллар көлеміндегі жиырмадан астам құжатқа қол қойылды.

«АҚШ тарапы осы сапарда қол жеткізілген келіссөздерді жоғары бағалады. Бұдан бөлек, қазіргі таңда əлемде кездесіп отырған мəселелерді талқыладық. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде өткізілген шараның маңызы ерекше. Бұрын-соңды еліміз мұндай деңгейдегі ұйымға төрағалық еткен емес. Мұның бəрі ‒ еліміздің табысы», – деді Н. Ә. Назарбаев.

Бұдан кейін Елбасы Н. Ә. Назарбаев журналистердің сұрақтарына жауап берді. Ең алдымен сөз алған «Егемен Қазақстан» газетінің басшысы Дархан Қыдырəлі Елбасын Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне төрағалығымен жəне АҚШ-қа сапарының сəтті өтуімен құттықтады.

– Сіздің осы сапарыңызды əлемнің беделді бұқаралық ақпарат құралдары жарыса жазып, халықаралық сарапшылар жоғары бағалап жатыр. Ел тарихына алтын əріптермен жазылған мəртебелі миссияны абыройлы атқарып, мемлекетімізді жаңа белестерге бастаған тарихи жеңісіңізбен құттықтаймыз. АҚШ пен Қазақстан арасындағы байланыс жыл өткен сайын сан сала- лы, қарқынды дамып келеді. Байланыстағы басымдықтардың уақыт өте келетіні белгілі. Қазір Қазақстан тарапы АҚШ-пен арадағы қандай байланыстарға басымдық беріп отыр? – деп сұрады.

«Қазіргі таңда АҚШ ‒ әлем­дегі алып державаның бірі. Оның орнын басатын әзірге мем­лекет жоқ. Сондықтан ғылымы мен техникасы қарыштап дамы­ған елмен қарым-қатынас орна­тудың Қазақстан үшін маңы­зы зор. Осы сапарымда биз­нес өкілдерімен, лауазымды тұлғалармен кездесу өткіздік. Бірқатар маңызды құжатқа қол қойылды. Біріккен инвестиция­ларды жүзеге асыру үшін 3 мил­лиард доллар шамасындағы ке­лісім жасалды», – деді Мемлекет басшысы.

Елбасы ресми сапар бары­сында қол қойылған құжаттар ел дамуына айтарлықтай үлес қосатынын атап өтті. Алдағы уақытта америкалық бизнес өкілдерінің Қазақстанға келуіне мүмкіндік молая түспек. АҚШ-тың алпауыт компанияларын Қазақстанға әкелуі саяси және экономикалық тұрғыдан елімізге пайдалы болып, аймақтың тұрақтылығын нығайтады.

Сонымен қатар Елбасы Н. Ә. Назарбаев пен АҚШ Прези­денті Д. Трамп арасындағы кездесудің қалай өрбігені жөнінде сұрақ қойылды. Мемлекет бас­шысы Ақ үйде не туралы сөйлескенін тарқатып айтып берді.

«Бұған дейін телефон арқылы сөйлесіп, Эр-Риядта жо­лықтық. Соның бәрі өзара түсі­ністік орнатуға мүмкіндік берді. Д. Трамп бұрынғы Ақ үй басшы­ларына мүлдем ұқсамайды. Ол бизнес саласынан келгендіктен, құр сөзді емес, істі жоғары баға­лайтын адам. Осы тұрғыдан бір-бірімізді жақсы түсініп, бірден тіл табысып кеттік. Талқылаған мәселелерде ортақ пікірде бо­лып, келісімге келдік», – деп жа­уап берді Н. Ә. Назарбаев.

Елбасы кездесуден кейін америкалық компаниялардың Қазақстанда жұмыс істеуіне мол мүмкіндік туғанын атап өтті. Бұдан бөлек, әлемді толғандырған маңызды мәселелер, Иран және Солтүстік Ко­реядағы жағдай туралы сөз бол­ғанына тоқталды.

«Д. Трамп Иранмен арадағы халықаралық келісімді жақ­тырмайтынын жеткізді. Бірақ мәселенің мәнісін айтып, бұл ке­лісімге қолжеткізу үшін қыруар жұмыс атқарылғанын, оны бұзу тағы бір ядролық қаруы бар мемлекеттің қалыптасуына жағ­дай жасайтынын түсіндірдім. Ендігі жерде Иранға қатысты жағдайдың өзгеретініне сенімім мол. Сондай-ақ Ауғанстандағы ахуалды, терроризмнің қаупін жан-жақты талқыладық», – деді Елбасы.

Мемлекет басшысы ИЛИМ (ДАИШ) террористік ұйымының тамырына балта шабылса да, олардың шағын топтары әлі де толық жойылып бітпегенін мәлімдеді. Қазіргі таңда лаңкес­тер Ауғанстанға көше бастаған. Өз кезегінде бұл елге айтар­лықтай қауіп төндіретінін айт­ты. Сондықтан Қазақстан тара­пы Ауғанстанда содырлармен күресу жұмысында АҚШ-қа көмек көрсетуін жалғастыра береді.

Ауғанстандағы жағдайды тұрақтандыру үшін елдің эко­номикасы тұрақты болуы керек. Бұл тұрғыда Д. Трампқа Елбасы Қазақстанның аталған елге көр­сетіп жатқан көмегі туралы баян еткен.

Сонымен қатар Мемлекет басшысы ядролық қаруды тарат­пау жөніндегі пікірімен бөлісті. Қазіргі таңда кей державалар өздерінде ядролық қару бол­ғанына қарамастан, басқа елдер­ге оны қолдануға тыйым салады. Елбасы мұның дұрыс еместігін мәлімдеді. Сондықтан «Әлем. XXI ғасыр» манифесінде ұсы­нылғандай БҰҰ-ның 100 жыл­дық мерейтойына орай әлем ядролық қарудан толықтай бас тартуы тиіс.

«Егер сол мемлекеттер ядролық қарудан бас тарта­тын бағдарламамыз бар деп мәлімдеме жасаса, басқа ел­дер солардан үлгі алатын еді. Кезінде Қазақстан ядролық мемлекеттердің кепілін ала отырып, өзінің арсеналын­да бар оқтұмсықтардан бас тартты. Содан бері Үндістан, Иран, бірқатар мемлекеттер ядролық қаруға ие бола бас­тады. Олардың деструктивті бағыттағы топтардың қолына түсу қаупі туып отыр. Осыған байланысты Қазақстанда Төмен байытылған уран банкі ашыл­ды. Атомды бейбіт мақсатта қолданатын елдер оның қорын бізден алуға мүмкіндіктері бар. Оны атомнан энергия алу секілді бейбіт мақсатта қолданады. Осының нәтижесінде мемлекеттер арасындағы сенім қалып­тасады», – деді Елбасы.

Бұдан кейін Н. Ә. Назарбаев Қытай ұсынысымен басталған «Бір белдеу, бір жол» жобасы жөніндегі пікірімен бөлісті. Ақ үйдегі кездесуде Д. Трамп осы бастама туралы сұраған екен. Елбасы оны жан-жақты тарқатып айтып берген.

«Д. Трампқа бұл жоба тура­лы тереңірек түсіндірдім. Жа­ңа Жібек жолы жөнінде Қытай басшысы 2014 жылы Астанада мәлімдеген болатын. Содан бері қыруар шаруа атқарылып, 600 миллиард доллар бөлінді. Қазіргі таңда бұған 67 мем­лекет үлес қосады. Қазақстан­нан өтетін жолдар арқылы сау­да-экономикалық мүмкінші­ліктердің көкжиегі кеңейе түсті. Алдағы уақытта осы жоба аясында инфрақұрылымға салынған қаржының пайдасын көреміз», – деді Н. Ә. Назарбаев.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ, Нью-Йорктен (АҚШ)

«Егемен  Қазақстан»,

№13, 19 қаңтар, 2018 ЖЫЛ

Суреттер Президенттің баспасөз қызметінен алынды


Тегтер: ,


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика