Сақтандыру жарналары қалай төленеді?

Күні , 118 рет оқылды


Елбасының  «Ұлт  жоспары  –  100  нақты  қадам»  бағдарламасының  80-ші  қадамында  берілген тапсырмаға сәйкес елімізде «Міндетті  әлеуметтік медициналық  сақтандыру  туралы» заңы  қабылданып,  медициналық  сақтандыру  жүйесін  енгізу  жұмыстары  басталды.  Аталмыш  заңның  30-бабының  8-тармағына  сәйкес  аударымдарды  және  жарналарды  төлеудің  толықтығын  және  уақтылығын   бақылауды  мемлекеттік  кіріс  органдары  жүзеге асырады.  Осыған  байланысты  БҚО  бойынша мемлекеттік  кірістер  департаментінің  түсіндіру  жұмыстары  басқармасының  басшысы  Жанғабыл  Сағынов  бірқатар  сауалға  жауап  берді.


– Алдағы жаңа жылдан бастап бас ауырып, балтыр сыздаса, емханаға сақтандыру полисімен барамыз. Өйткені 2018 жылдан міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі іске қосылады. Мұны қарапайым тілмен түсіндірсек, ендігі жерде азаматтар медициналық көмекті арнайы қорға жиналған қаражат есебінен ғана ала алады. Ал қорға сақтандыру жарналарын азаматтардың жұмыс беруші мекемелері төлейді. Бұл жаңа реформа кезең-кезеңмен іске асырылады.

2018 жылдан кейін жұмыскерлердің өздері де жарна төлеуге кіріседі. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі мемлекеттің, жұмыс берушілердің және азаматтардың ортақ жауапкершілігі  негізінде  жұмыс  жасайды.

– Жанғабыл Қарлыбайұлы, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналарын төлеу қашан басталды?

– Жалпы, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне өту кезең-кезеңмен  жүргізіледі, әр кезеңде жүйеге қатысушылар санаты өзгеріп, жарналарды төлеу ставкалары да өсіп отырады. Жарналарды толық төлеу 2022 жылдан басталады деп күтілуде. Ал жарналарды төлеу мерзіміне келсек, жұмыс берушілер жұмысшылары үшін, кәсіпкерлер өздері үшін сақтандыру жарналарын ай сайын аударуды биылғы шілде айынның 1-інен бастап кетті.

Еңбекке жарамсыз болып, жұмыссыз қалғандарға жарна мемлекеттен бөлінеді. Халықтың белсенді емес топтары мен әлеуметтік аз қамтылған бөлігі үшін жарналарды мемлекет 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап орташа айлық жалақының 3,75 пайызы көлемінде төлейді. Сонымен қатар халықтың «өзгелер» санатына жататын тобы 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап жарналарды төлеуді  бастайды.

– Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналарының ставкаларына тоқталып өтсеңіз.

– Жұмыс берушілердің жұмысшылар үшін аударатын аударымдары 2017 жылдың 1 шілдесінен бастап есептелген жалақының 1 пайызын құрайды. Мәселен, 100 000 теңге жалақының 1 пайызы 1 000 теңге жарнаны ай сайын жұмыс беруші төлеу керек. Жұмыс берушілердің жұмысшылар үшін аударатын аударымдары 2018 жылғы 1 қаңтарынан бастап 1,5 пайызды, 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап 2 пайызын, 2022 жылдың 1 қаңтарынан бастап 3 пайызды құрайтын болады. Дара кәсіпкерлер, жеке сот орындаушылары, медиаторлар, нотариустер мен адвокаттар өздері үшін ай сайын ең төменгі екі айлық жалақының 5 пайызы көлемінде жарналарды төлеулері тиіс. Биыл бұл шама 2 446 теңгені құрайды.

Азаматтық-құқықтық сипаттағы келісімшарттар негізінде табыс алатын жеке тұлғалар ай сайын келісімшарттағы табысынан 5 пайыз медициналық сақтандыру жарналарын аударады. Ал ресми табысы жоқ, жеке кәсіпкер болып және жұмыссыз болып тіркелмеген үй шаруасындағы әйелдер, жеке шаруашылығымен айналысатын жеке тұлғалар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағынан шығып кеткен азаматтар 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап төменгі айлық жалақының 5 пайызы (1414 теңге) көлемінде жарна аударулары тиіс.

Салық есептіліктерін ұсынуды уақытша тоқтатқан және әрекетсіз деп танылған дара кәсіпкерлер, жеке сот орындаушылары, медиаторлар, нотариустер мен адвокаттар жарнаны төлеушілердің «өзге» санатына жатқызылып, 2018 жылдан бастап бір айлық төменгі жалақының 5 пайызы көлемінде ай сайын жарна төлейді. Жұмысшылар 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап  айлық еңбекақыларының 1 пайызы, 2020 жылдын бастап 2 пайызы көлемінде жарналарды төлейтін болады, жарналарды аударуды жұмыс беруші жүзеге асырады.

– Жарналарды төлеу мерзімдері қандай? Жеке кәсіпкер болып тіркеліп, бірақ кәсіпкерлікпен айналыспайтын кәсіпкерлер жарнаны қалай төлейді?

– Жеке кәсіпкерлердің өздері үшін жарналарды төлеу мерзімдеріне келсек, патент негізінде арнаулы салық режимін қолданатын кәсіпкерлер патент құнының есеп-қисабын ұсыну мерзіміне дейін жарналарын төлеуі тиіс. Шаруа қожалықтары салық кезеңінің 1 қаңтарынан 1 қазанына дейін есептелген шаманы төлеуді ағымдағы салық кезеңінің 10 қарашасынан кешіктірмей, ал салық кезеңінің 1 қазанынан 31 желтоқсанына дейін есептелген соманы төлеу есептi салық кезеңiнен кейiнгi жылдың 10 сәуірінен кешiктiрілмей жүргiзеді. Жеңілдетілген декларациямен жұмыс жасайтын кәсіпкерлер үшін төлеу мерзімі жарты жылда бір рет жүргізіледі. Басқа салық режимін қолданатын кәсіпкерлер жарналарын ай сайын есепті мерзімнен кейінгі айдың 25-інен кешіктірмеуі керек. Ал салық есептіліктерін нөл көрсеткішімен тапсыратын дара кәсіпкерлер 2017 жылдың 1 шілдесінен бастап өздері үшін ай сайын 2 446 теңге сақтандыру  жарналарын  аударады.

– Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс жасайтын шетелдік тұлғалар сақтандыру жарналарын төлей ме? Жалпы, жарналар кімнің есебінен төленеді?

– Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме, филиалдары, өкілдіктері арқылы жүзеге асыратын шетелдік заңды тұлғалар мен заңның 6-тарауында белгіленген тәртіппен аударымдар мен жарналарды есептейтін және қорға аударатын жұмыс берушілер аударымдарды төлеушілер болып табылады.

Мемлекет әлеуметтік аз қамтылған тұлғалар үшін жарналарды төлеуді мемлекет қаржысынан, жеке кәсіпкерлер мен өзге де тұлғалар өз қаржысынан, жұмысшылар жалақысынан, ал жұмыс берушілер аударымдарды төлеуді өз қаржылары есебінен жүзеге асырады және бұл сома Салық кодексінің 100-бабына сәйкес МӘМС аударымдарының шығысы бойынша шегерімге жатады.

– Жанғабыл Қарлыбайұлы, сақтандыру жарналарын төлеудің шектеулі шамасы бар ма?

– Жарнаны төлеу үшін есептеген ай сайынғы еңбекақының мөлшері төменгі еңбекақының 15 еселенген мөлшерінен (24 459 теңге х 15 = 366 885 теңге) аспауы керек. Аударымның ең төменгі шекті шамасы төменгі айлық жалақының 1 пайызынан (24 459 теңге х 1% = 245 теңге) кем болмауы тиіс. Сақтандыру жарналарын уақытында немесе толық төлемеген салық төлеушілерге мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылып, олар ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 92-1-бабына сәйкес әкімшілік жауапкершілікке тартылатын болады.

 Сұхбаттасқан Гүлбаршын  ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал  өңірі»

 

Тегтер: , ,


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика