Мұрағат: 06.12.2017


Ғұмар Қараш бейіті

Күні: , 176 рет оқылды


Ғұмар Қараш (1875-1921) –  қазақтың  көрнекті  ақыны,  ағартушы-ойшыл, философ, «Алаш»  партиясын  қолдаған қоғам  және  дін  қайраткері. Оның  бейіті  атамекені  Борсы елді  мекені, Қараш  көлінің маңында, Жәнібек ауданы Талов  ауылдық  округі  аумағында  орналасқан.


Бірнеше тілді жетік біліп, өз дәуіріндегі мерзімді баспасөзде қазақ елінің көкейкесті мәселелері хақында үзбей ой толғаған қаламгердің 1910-1918 жылдары Қазан, Үпі (Уфа), Орынбор қалаларынан «Ойға келген пікірлерім», «Бала Тұлпар», «Қарлығаш», «Өрнек», «Тумыш», «Бәдел-хажы», «Аға Тұлпар», «Тұрымтай» сияқты өлең кітаптары мен прозалық-философиялық толғаныстары жарық көрді. Сол кезеңде қазақтан осынша жинақ шығарған Ғ. Қараш қана. Сонымен қатар ел аузында жүрген ақын, жыраулар мұрасын, эпостық жырларды жинап, жариялады.

Ғұмар Қараш 1875 жылы Ішкі Бөкейлікте (қазіргі Жәнібек ауданында) Қырқұдық деген жерде дүниеге келген. Әкеден жастай жетім қалса да, ағайын-туыстар қамқорлығымен әуелі ауыл молласынан оқып, хат танып, сауат ашты. Кейін Ғұмар Жазықұлы, Ысмағұл Қашғари сияқты моллалардан, Жалпақтал қаласында (қазір ауыл) Ғұбайдолла Ғалікеев хазіреттен дәріс алып, сол кісі ұстаған медресені бітірді. Бұдан соң 1902-1910 жылдары өзі туып, өскен ауылында, Тіленшісай, Борсы мекендерінде жәдитше (жаңаша) бала оқытып қана қоймай, елдің саяси-әлеуметтік өміріне белсе-не атсалысты. Ол, әсіресе,  Шәңгерей Бөкеев, Елеусін Бұйрин, Ғабдолғазиз Мұсағалиев, Бақытжан Қаратаев сынды ұлт зиялыларымен бірге 1911-1913 жылдары әуелі Ордада, кейін Оралда «Қазақстан» газетін шығарып, Қазақстан атауын ресми қолданысқа тұңғыш енгізді. Ғұмар Қараш сегіз тіл білген ғұлама Ғ. Мұсағалиевпен бірге 1917 жылы қазіргі облыстық «Орал өңірі» және «Приуралье» газеттерінің бастауы саналатын «Ұран» газетін де шығаруға атсалысты.

Ғұмар 1917 жылғы ақпан төңкерісіне және «Алаш» партиясына үмітпен қарады. Оның 1918 жылы «Тұрымтай» жинағында жарияланған «Көреміз бе?», «Келер ме екен?», 1918 жылы 22 қаңтарда «Сарыарқада» жарық көрген «Алаштың азаматтарына» деген арман мен үмітке толы өлеңдері осы кезеңде жазылды. Ақын «Неден қорқам?» деген өлеңінде кеңестік дәуірдің қантөгіске толы  оқиғаларын алдын ала көрегендікпен сезе білсе, «Көреміз бе?» атты жырында Қазақстанның өз алдына ел болғанын көреміз бе деп, азаттықты аңсап кетті.

Ғұмар Қараш 1917 жылы мамырда Ордада өткен Бөкей қазақтарының жалпы съезіне қатысып, делегаттар ақынды Мәскеуде болатын Ресей мұсылмандары съезіне өкіл етіп жіберді. Ғұмар сол жылғы желтоқсанда Орынборда өткен жалпы қазақ съезіне шақырылып, сонда мазмұнды баяндама жасады.

Халыққа қызмет етуді өмірінің мақсат-мұраты санаған ақын 1918 жылы Ордадағы педтехникумда сабақ беріп, 1918 жылғы 24 қыркүйекте болған Бөкей губерниясы мұғалімдерінің I съезіне және 1918-1920 жылдарда өткен сол губерния кеңестерінің I, II, III, IV съездеріне делегат ретінде қатысты. Ғ. Қарашқа Ордада ұйымдастырылған, айына екі рет шығатын «Мұғалім» атты тәлім-тәрбие, ғылыми-пән журналының шыға-рушылар алқасын басқару жүктелді. Бұл тұңғыш қазақ кеңес педагогикалық журналы еді. Ғ. Қараш осы журналда «Педагогика» атты еңбегін  жариялады.

1919 жылы Ордада қазақ жазушыларын біріктіретін алғашқы одақ негізін салып, «Дұрыстық жолы» газетін шығаруы, өзі туып, өскен өңірден «Қырқұдық» аталатын ауыл шаруашылық артелін ұйымдастыруы Ғұмардың ел үшін еткен өлшеусіз еңбектерін таныта  түседі.

Ғ.  Қараштың 1920 жылы 21 маусымда II Бөкей губерниялық партия конференциясында губкомның пленум мүшесі болып сайлануы, сол жолғы I пленумда губкомның үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі болып бекітілуі азамат ақынға халықтың үлкен сенім артқандығын көрсетеді. Алайда ақын 1921 жылы 12 сәуірде ақтардың қолымен Құнаншапқан  деген  жерде  азаппен  өлтірілді.

Ғұмартанушы-ғалым, филология ғылымдарының кандидаты Мақсат Тәж-Мұраттың айтуынша, Ғұмар Қараштың денесі нақты қай жерде жерленгені анықталмаған. Негізін зерттеуші-ғалым Мұстафа Ысмағұлов жасаған жазбаша деректерде (соның ішінде Қазақ кеңес энциклопедиясында да) «ақын зираты Жәнібек ауданының аумағындағы Құнаншапқанда» деп көрсетілген. Ғұмар Қараштың денесі Қазталов ауданы Қараоба ауылынан батысқа қарай отыз, Құнаншапқаннан он шақырым жердегі Қазталов ауданына қарасты Айдарлыға жерленген деген де сөздер бар. Тағы бір болжам – ақын денесінің кіндік қаны тамған Борсыдағы Қырқұдық мекеніндегі ескі қорымда жатқандығы туралы. 1980 жылдың жазында Қырқұдықтағы қорымда Ғұмарға және баласы, 21 жасында ақтар қолынан опат болған Абдулқадерге белгі қойылған. Оған қоса мемлекет және қоғам қайраткері, облыстық партия комитетінің сол кездегі бірінші хатшысы Мұстақым Ықсановтың (мұның себебі М. Ықсанов пен Ғ. Қараш Ноғайқазақтың бір тармағы Қоястың Оразақайынан тарайтын немере туыс болып келеді) әкесі Біләлдің, атасы Ықсанның да басы қарайтылған.

Кейін қайта жаңартылған Ғұмар Қараш бейіті бүгінгі таңда үлкен-кіші бірдей тағзым ететін қасиетті орынға айналды. Сондай-ақ Ғ. Қараш есімі Орал қаласы мен Жәнібек ауылындағы көшелерге, Қазталов ауданындағы Қараоба мектеп-гимназиясына берілген. Жәнібекте  мүсіні  орнатылған.

Омар  ОРАЛ


Рухани жаңғыру – ең ұлы жаңару

Күні: , 178 рет оқылды


Биылғы жылы Қазақстан үшін жаһандық бәсекеге қабілеттілікке қол жеткізуге бағытталған елімізді үшінші жаңғыртуды жүзеге асыру басталды. Басты мақсат – әлемнің 30 жетекші елінің бірі болу. Мемлекет басшысы атап өткеніндей, саяси және экономикалық жаңарудың жетістігі ең алдымен рухани құндылықтарға негізделген қоғамдық санаға тікелей байланысты. Сондықтан рухани жаңғыру – қазіргі кезеңдегі ең басты міндет.


«Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасында Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев қазақстандық қоғамға құбылмалы әрі қарқынды даму тән технологиялық үрдістерге ілесу және бәсекеге қабілетті әлемдік экономиканы қалыптастыру турасындағы ойларымен бөліскені мәлім. Сондықтан туған елімізде басталған ауқымды реформалар қоғамдық сананы тезірек жаңғыртумен қатар жүруі шарт. Күні бүгінге дейін көптеген жұмыс атқарылып, біраз шаруа тындырылды. Бүгінгі Қазақстан – бұл басты бағыт-бағдарын айқындаған мемлекет. Елбасымыздың айтуынша, рухани сананы жаңғырту арқылы күшті де жауапты тұлғалардан құралған бір ұлт, біртекті  халық  болып қалыптасуды көздеген  ауқымды істерді қолға алатын уақыт жетті.

Қазақстан жаңа тәуелсіз мемлекет құру арқылы алғашқы жаңғыруды жүзеге асырды. Содан кейін «Қазақстан – 2030» стратегиясын қабылдап, Астананы салды. Екінші жаңарудың нәтижесінде Қазақстан дамыған 50 елдің қатарына қосылды. Биылдан бастап, Қазақстан үшінші жаңғыруды жүзеге асыру арқылы ұлт жоспарының негізінде әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 30 елдің санатына ілігуді көздеп отыр.

Рухани жаңғырудың бірінші шарты – өз мәдениетін, өз ұлттық кодын сақтау. Мұндай ұлттық құндылықтарсыз қоғамдық сананы жаңғырту мүмкін емес. Өз еңбегінде Президент тұтастай қоғамның, сондай-ақ әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағыттарын белгілейді.

Компьютерлік сауаттылық, шет тілдерді білу, мәдени ашықтық  сияқты факторлар жалпы жаңғырудың алғышарты болып табылады. Сондықтан Президент атап көрсеткеніндей, «Цифрлық Қазақстан», «Үш тілде білім беру», «Мәдени және конфессияаралық келісім» бағдарламалары ұлтты, қазақстандықтарды ХХІ ғасырдың талап үдесінен шығуға даярлаудың құрамдас бөлігі ретінде қарастыруымыз керек. Өңірімізде осы бағыттардың әрқайсысы бойынша кең ауқымды жұмыстар жүргізілуде.

Елбасы әдеттегі дағдылар мен таптаурын болған қасаң қағидаларды өзгертпейінше, жаңғыртуды жүргізу мүмкін емес дей келе, прагматизмді маңызды бағыт етіп көрсетті. Мемлекет басшысының сөзіне қарағанда, «Нақты мақсатқа жетуге, білім алуға, саламатты өмір салтын ұстануға, кәсіби тұрғыдан жетілуге басымдық бере отырып, осы жолда әр нәрсені ұтымды пайдалану – мінез-құлықтың прагматизмі деген осы. Бұл – заманауи әлемдегі бірден-бір табысты үлгі». Солай бола тұра осы жолда «Ұлттық салт-дәстүрлеріміз, тіліміз бен музыкамыз, әдебиетіміз, жоралғыларымыз, бір сөзбен айтқанда, ұлттық рухымыз санамызда мәңгі қалуға тиіс» делінген. Сондай-ақ  Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев сананың ашықтығы зерденің үш негізгі ерекшелігінен көрінетіні туралы айтады. Бұл бүкіл әлемде, еліңнің айналасында және Жер шарының өзіңе қатысты аумағында не болып жатқанын түсінуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл –  жаңа технологияның ағыны алып келетін өзгерістердің бәріне дайын болу деген сөз.

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев рухани жаңғыруға қатысты өз бағдарламасында таяу жылдардағы міндет-мақсаттарды, яғни іс-әрекет жоспарын саралайды. Елбасымыз алдағы жылдарда мықтап қолға алу қажет болатын алты жобаны ұсынады. Бірінші кезекте, қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру жұмыстарын бастау айтылған. Президент  латынға көшудің, бір жағынан, терең тарихи логикасы бар, ал екінші жағынан, Қазақстанның даму кезеңіндегі, қазіргі заманғы технологиялық ортаның, коммуникацияның, сондай-ақ ХХІ ғасырдағы ғылыми және білім беру үдерістерінің ерекшеліктеріне байланыстылығын айқын көрсетеді.

«Туған жер» бағдарламасы Отанға деген шексіз құрмет пен перзенттік парызды бір арнаға тоғыстыруды көздейді. Туған жерге, өз халқыңның мәдениеті мен  салт-дәстүріне деген сый-құрмет көрініс табатын патриотизм мәдени-генетикалық кодының негізі болып табылады. Бағдарлама үш маңызды бағыт бойынша: бірінші, өлкетану жұмыстарын жүргізуге, екінші, ауылдан шыққан кәсіпкерлердің, шенеуніктердің, зиялы қауым өкілдерінің, жастардың және өзгелердің көмегімен аумақтарды инфрақұрылымдық қолдауға, үшінші, жергілікті билікпен бірлескен жұмысты ұйымдастыру және демеушілік көмектің тетіктерін іздеуге құрылған. Өңіріміздің  кәсіпкерлері 1 миллиард 600 миллион теңге көлемінде демеушілік танытты.

Соның 1 млрд. теңгеден астамы балабақшалар мен балдырғандар үшін ойын алаңқайларын, медициналық нысандар мен спорт кешендерін және өзге де әлеуметтік нысандар мен инфрақұрылымдар салуға жұмсалды. Мұндай әлеуметтік мән-маңызы зор нысандардың көптеп іске қосылуы ел-жұрттың ертеңгі күнге деген сенімін бекітіп, әрі қоғамдық ынтымақты да нығайта түседі.

Кеше Индустрияландыру күні аясында ҚР Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың қатысуымен «Алтын сапа», «Парыз – 2017» және «Қазақстанның таңдаулы тауары» сыйлықтары табысталды.

Осы шара аясында Қазақстанның «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы белгілеген «Іскер» арнайы сыйлығымен марапатталғандардың арасында «Орал сауда-өнеркәсіптік компаниясы» ЖШС да бар. Ал «Қазақстанның таңдаулы тауары» көрме-конкурстың нәтижесінде «Таңдаулы азық-түлік өнімдері» аталымы бойынша батысқазақстандық «Нұржанар» ЖШС үшінші дәрежелі дипломға ие болды. Кәсіпкерліктің, яғни бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін арттыруды көздейтін «Парыз» сыйлығының  негізінде «Экологияға қосқан үлесі үшін» аталымы бойынша және бір батысқазақстандық мекеме «Белес Агро» ЖШС марапатталды.

Бүгінде біздің облыс балалар туризмін дамытуда бүкіл республика бойынша алдыңғы орында. Сөйте тұра, алдымызда ішкі және сыртқы туризмді сапалы жоғары деңгейге көтеру міндеті тұр.

Осы салаға қатысты инфрақұрылымдық нысандарды салу, оған отандық және шетелдік инвесторларды тарту көзделуде, жолдар салынып, қалалар мен ауылдық елді мекендер абаттандырылуда.

Мұның бәрі де өңірде туристік кластердің дамуына септігін тигізуі тиіс. Бұған белгілі бір дәрежеде Отанымыздың рухани құндылықтарын  жинақтаушы, жалпы ұлттық сипатқа ие «Қазақстанның киелі жағырапиясы» жобасының  да көмегі көп. Еліміздің тарихимәдени кескін-келбетінің Қазақстанның туристік әлеуетін ашатындай мүмкіндігі мен қоры мол. Қазақстанның киелі орындарының картасын жасақтау жұмысы биылғы жыл соңына дейін аяқталуы тиіс. Біздің өңір бойынша оған алты нысан енбек. Олар – Бөкей ордасы тарихи-мұражай кешені, Жайық қалашығы, Тақсай қорғандар кешені, Батыс Алашорданың астанасы – Жымпиты, Жұмағазы хазіреттің және Ғұмар Қараштың қорымдары.

Күні кеше ғана «Қазақстандағы 100 жаңа есім» жобасы мәреге жетті.  Бұл жобаның қандай маңызы бар? Елбасы өзінің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасында атап көрсеткеніндей, «көбіне адам тағдыры құрғақ сан мен деректердің тасасында қалады. Сан алуан, яғни  бірі бақытты, ал бірі қайғы-қасіретті тағдырлар. Біздің барлық жетістіктеріміз «жүйекте өскен жоқ», өзінен өзі пайда болмаған. Отандастарымыздың ортақ жеңіс-жетістіктері қазақстандықтардың орасан зор  қол еңбегі мен ой еңбегінің мәуелі жемісі. Еліміздің әр жетістігінің тарихы – әрбір қазақстандықтың жетістігінің тарихы. Тарихты адамдар жасайды. Тарих – әріптері бар оқулық емес, адамдардың өмірі».

«100 жаңа есім» жобасы жас толқынның қарым-қабілетін, талант-дарынын қазақ елінің көркейіп, гүлдене беруіне, яғни отандастарымыздың ортақ мүддесіне қызмет етуіне бағытталуын көздейді. Аталмыш жоба Қазақстанның әр салада еңбек ететін танымал адамдарын таныстырады. Олар көбіне 20-50 жас аралығындағы Тәуелсіздік жылдарында табысқа жетіп, танымал болғандар. Тең құрбысының алды болғандардың арасында мәдениет қайраткерлері, әншілер, сазгерлер, спортшылар, журналистер, кәсіпкерлер және өзге де мамандық иелері бар. Олардың өмірі мен табысқа жету жолы үлкен-кішіге бірдей үлгі. 305 батысқазақстандықтың жетістігінің тарихы Астана қаласына жолданған еді. Солардың арасынан  ғалым Ақсерік Әйтімовтың, пианист Саида Қалықованың және медбике Елена Шушлибинаның жұлдызы жарқырап, «Қазақстанның 100 жаңа есімі» санатына енді. Бұл жерлестеріміздің жетістіктері жалғасын тауып, баршаға өнеге болғай. Біздің барлығымыз еліміздің болашағын жарқын, келешегін кемел етер жасампаз еңбекке жұмылуға тиіспіз. Осы бағытта облыста 20 жоба және 113 шағын жоба жүзеге асырылуда.

Ұлы мәртебелі Тәуелсіздікке ие болған Отанымыз – Қазақстанды көркейтер жасампаз идеяларымыз көп болғай және осы көрікті ойларымыз әрдайым сәтті жүзеге аса бергей!

Алтай   КӨЛГІНОВ,

Батыс  Қазақстан  облысының  әкімі


Ең маңызды нысандар таныстырылып, жеңімпаздар марапатталды

Күні: , 54 рет оқылды


Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Индустрияландыру картасы жобаларын таныстыру және «Алтын сапа», «Парыз» сыйлықтарының жеңімпаздарын марапаттау рәсіміне қатысты.


Телекөпір аясында еліміздің барлық өңірінен 11 тікелей көрсетілім жүргізіліп, соның барысында Қазақстан Республикасының Президентіне Индустрияландыру картасының ең маңызды нысандары таныстырылды. – Индустрияландырудың ең маңызды жобаларын іске қосу жыл сайынғы игі дәстүрге айналды. Біз бүгін металлургия, өнеркәсіп, құрылыс материалдары, машина жасау, көлік және логистика салалары бойынша 25 жобаны іске асыруды бастадық, – деді Елбасы. Нұрсұлтан Назарбаев ауқымды индустрияландыру бағытын ұстанғанымыздың дұрыс болғанын және оның уақыт талабына сай екенін атап өтті. – Бүкіл еліміз бойынша бір мыңнан астам жаңа өндіріс іске қосылып, 100 мыңнан астам тұрақты жұмыс орындары ашылды. Біз бүгін «Giessenhaus» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің алюминий қоспасын шығаратын, ал келешекте аутомобиль дискілерін жасайтын жобасын іске қостық. POSKO, «Евразхолдинг», Tenaris, «Полиметалл» сияқты өз саласының көшбасшысы саналатын белгілі трансұлттық компаниялармен ынтымақтастық орнығуда, – деді Мемлекет басшысы. Қазақстан Президенті өндірістік кооперация және аутомобиль құрастыру саласындағы ынтымақтастық мәселелеріне назар аударып, еліміздің аутозауыттарында электромобильдер құрастыру ісі басталғанын айрықша атап өтті. – Бүгінде Қазақстанда 18 белгілі брендке тиесілі аутокөлік құралдарының түрлі модельдері құрастырылады. Біз оларды Қытайға, Ресейге, Тәжікстанға, Өзбекстанға және басқа да елдерге экспорттаудамыз, – деді Елбасы. Нұрсұлтан Назарбаев шикізаттық емес сектордағы өндіріс көлемін арттыруға және оның ел экономикасындағы маңыздылығына ерекше тоқталды. – Химия өнеркәсібі саласында «Еврохим» трансұлттық компаниясы күрделі тыңайтқыштар шығару зауытының құрылысын бастады. 14 фармацевтикалық кәсіпорында халықаралық ДжиЭмПи стандарттары енгізілді. Бүгін «Химфарм» акционерлік қоғамы «Польфарма» ірі фармацевтикалық компаниясымен бірлесе атқаратын тағы бір жоба іске асырыла бастады. Құрылыс саласында негізгі құрылыс материалдары бойынша импортқа тәуелділікті жойдық. Heidelberg, KNAUF, Basf, Sika және басқа да шетелдік компаниялардың қатысуымен 180-нен астам жоба іске асырылды, – деді Мемлекет басшысы. Сонымен қатар Қазақстан Президенті экономиканы әртараптандыру үшін инфрақұрылымды дамытудың маңызы зор екенін атап өтіп, «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында Еуразиялық мультимодальдік көлік дәлізінің іске қосылғанын және «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дәлізі құрылысының аяқталғанын айтты. – Осы жылдар ішінде 2 мың шақырым темір жол, 5 мың шақырым аутомобиль жолы салынды. Теңіз және әуе айлақтарына қайта жөндеу жұмыстары жүргізілді. Құрық портында теміржолға және аутомобильге арналған паром кешені іске қосылды. «Қорғас – Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағы және Ляньюньган теңіз порты жобаларын жүзеге асыру нәтижесінде Азия-Еуропа бағытында Қазақстан арқылы жөнелтілетін контейнерлік жүк тасымалының көлемі жыл сайын еселеніп келеді. Бұл 2020 жылға қарай еліміздің тасымалдаудан түсетін табысын 5 миллиард долларға дейін арттыруға мүмкіндік береді, – деді Елбасы. Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық «ЭКСПО — 2017» мамандандырылған көрмесінің табысты өткеніне тоқталып, Үкіметке көрмеде көрсетілген баламалы және жаңартылатын энергия көздері саласындағы ғылыми жетістіктерді тәжірибеге енгізіп, қолдану үшін жүйелі жұмыс жүргізуді тапсырды. – ЭКСПО аумағында «Астана» халықаралық қаржы орталығы, «Жасыл» технологиялар мен инвестицияларды дамыту жөніндегі халықаралық орталық, ІТ-стартаптар халықаралық технопаркі құрылатын болады. Олардың уақтылы іске қосылып, толық жұмыс істеуін қамтамасыз ету керек, – деді Қазақстан Президенті. Сондай-ақ Мемлекет басшысы «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында 4.0. Индустриясының технологияларын енгізіп, бұл салада индустриялық тұрғыдан дамыған елдермен және ЕАЭО-ға мүше мемлекеттермен ынтымақтастықты нығайту қажет екенін айтты. Бұдан бөлек, Елбасы цифрлық технологиялар саласындағы заманауи машықтарды меңгерген мамандарды дайындаудың маңызды екеніне назар аударды. Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының Инвестициялар жөніндегі комитетінің мүшесі болғанымызды, Ынтымақтастықтың елдік бағдарламасына қол қойғанымызды, сондай-ақ ұлттық инвестициялық стратегияның қабылданғанын, соның арқасында елімізде көптеген трансұлттық компаниялар мен стратегиялық инвесторлар табысты жұмыс істеп жатқанын айтты. Осыған орай Мемлекет басшысы Үкіметке шетелдерге шығарылған капиталды елге қайтару үшін мүмкіндік туғызу, Қазақстанның тауарларын экспорттық нарықтарға жеткізу жөнінде шаралар қабылдауды, сондай-ақ кәсіпкерлікті дамытуға және бизнес-ортаны жақсартуға ерекше мән беруді тапсырды. Іс-шара соңында Қазақстан Президенті «Алтын сапа» байқауының сыйлықтарын тапсырды. Атап айтқанда, «Үздік индустриялық жоба» сыйлығы – «Giessenhaus» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директорлар кеңесінің тең төрағасы В. Литуевке, «Үздік инновациялық жоба» сыйлығы – «Recycling Company» жауапкершілігі шектеулі серістестігінің жоба жетекшісі А. Рябининге, «Сапа көшбасшысы» сыйлығы – «Қазфосфат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі басқармасының төрағасы М. Есеновке, «Үздік азық-түлік тауарларын және ауыл шаруашылығы өнімдерін шығаратын кәсіпорын» сыйлығы – «Абзал және Компания» толық серіктестігінің директоры М. Ералиевке берілді, «Парыз» байқауының бас жүлдесі Евразиялық топтың жетекшісі А. Машкевичке табыс етілді. Бизнесті жүргізу жеңілдігі жөніндегі өңірлер мен қалалардың рейтингі нәтижесі бойынша арнайы сыйлық Астана қаласының әкімі Ә. Исекешевке берілді.

http://www.akorda.kz

  Телекөпір кезінде, еліміздің барлық өңірлерінде жаңа агроөнеркәсіптік, индустриалды-инновациялық жобалар іске қосылды. Олардың қатарында жылына 7000 тонна құс етін өндіруді көздеп отырған «Жайық Агро LTD» ЖШС  да бар. Жаңа құс фабрикасының жобалық құны – 4 200 млн. теңгені құрап, 150 жаңа жұмыс орнын ашуды көздейді. Құс фабрикасы ең алдымен ішкі нарықты сапалы, экологиялық таза ауыл шаруашылығы өнімімен қамтамасыз етуге бағытталған. Кәсіпорынды іске қосу құс етінің импорт көлемін азайтуға ықпал етіп қана қоймай, оны экспортқа шығаруға да мүмкіндік тудырмақ. Сондай-ақ «Жайық АГРО» ұжымы алдағы уақытта құс азығын дайындайтын арнайы зауыт ашуды да жоспарларына енгізген. – Елбасының тапсырмасымен біз экспортқа бағытталған өндірісті арттыру үшін жұмыстанудамыз. Биыл өңірде жалпы құны 8,2 млрд. теңге болатын 10 жаңа жоба жүзеге асса, оның алтауы экспортқа тауар шығаруға бағытталған. Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуге де ерекше мән берілуде. Бүгін Елбасының қатысуымен өткен телекөпірде біз жылдық қуаты 7000 тонна құс етін шығаратын жаңа кәсіпорынды іске қостық, — деді облыс әкімі Алтай Көлгінов. Айта кетейік, өткен жылы өңірдің сыртқы тауар айналымы 4 млрд. АҚШ долларын құраса, оның 500 млн. АҚШ доллары Еуразиялық экономикалық одақтың үлесіне тиеді. Биылғы нәтижелер экспорт көлемінің былтырғымен салыстырғанда 10 пайызға өскенін көрсетіп отыр.

Облыс  әкімінің  баспасөз  қызметі


Тақсай қорған кешені

Күні: , 230 рет оқылды


Тақсай қорған кешені Теректі ауданына қарасты Долинный ауылы маңында орналасқан.


Батыс Қазақстан облыстық тарих және археология орталығы 2012 жылы археологиялық қазба жұмыстарын жүргізген кезде бес бірдей қорған кешені табылды. Бұлар шартты түрде «Тақсай-1», «Тақсай-2», «Тақсай-3», «Тақсай-4» және «Тақсай-5» болып аталды. Алғашқы екі обадағы жерленімдерден қызықты материалдар алынғанымен, жәдігерлер аз болды. Соңғы оба, яғни үшінші обадағы жерленімнен қайталанбас ғажайып материалдар, ежелгі сармат кезеңіне жататын ақсүйек бай әйелдің жерленген орны анықталды. «Тақсай-1» қорған кешенінде ағаш бөренемен жабулы жерлеу орны, төрт ат жүгені қазылып алынды. Ағаш бөренемен жабу астындағы шығыс жақ қабырғасына қарай жерленген әйел адамның қабірі табылды, мүрденің басы батысқа, беті оңтүстікке қарап жерленген. Жерленген әйел адам аса қымбат әшекейлі киім киген: басында шошақ төбелі, жоғарғы жағында тау ешкісінің бейнесі бар алтын бас киім, мойнында екі салпыншақты және тұтас құйылған гривна (металдан жасалған әшекей) тағылған. Ал киімнің кеуде тұсына төртбұрышты, сопақша пішінді барақ ит, қойдың бастары бейнеленген алтын жапсырмалы әшекейлер мен дөңгелек пішінді алтын моншақтар тігілген. Киімнің жеңдеріне де алтын қалыптағы қасқырдың азу тістері бейнесіндегі алтын салпыншақ тігілген. Білектеріне қиял-ғажайып жануар, яғни мүйізді мысық тұқымдас жыртқыштың бұзаумен айқасы бейнеленген алтыннан құйып жасалған екі білезік тағылған. Сол қолында толқынды өрнектері бар көкшіл түсті шыны ыдыс, оң қолында қоладан жасалған алтын сапты айна ұстаған. Айнаның тұтқасы жуан және онда барақ иттің басының бейнесі салынған. Барақ ит, тұмсығы өткір, көзі дөңгелек жыртқыш құс бейнесінің бастары қырынан салынған. Шебер бұл суреттер арқылы табиғаттағы күштердің қарама-қарсылығын көрсеткісі келгенге ұқсайды. Айнаның сабы кертештелген, ол жаңғақ ағашынан жасалған қаппен құндақталған. Айна ғалымдарға сол кездегі тарихты анықтау үшін таптырмас дерек болып табылады. Қабірдің оңтүстік-батысында жаңғақ ағашынан жасалған қобдиша табылды. Қобдишаның ішінде салт-жоралғылар жасайтын заттар салынған, олар: ақ саздан жасалған жіңішке мойынды ыдыс, ағаш тарақ. Қасқырдың азу тісі және соғыс көрінісі бейне-ленген тарақта, сірә, ассириялықтар мен мидиялықтар бейнеленген болса керек, орта тұсында соғыс арбасының бейнесі салынған. Ал үңгірдің орта тұсында түйе басты қола қазан, ағаш ыдыстың құрсауы, тана көзді шыны ыдыс анықталған. Үңгірдің батысында ат әбзелдерінің кейбір бөлшектері шашылып жатқан. Әсіресе, қабірдің оңтүстік жарының безендіруі ерекше қызығушылық туғызады, ол жарты шеңбер тәріздес, сәуле шашып тұрғандай етіп жасалған. Жарты шеңбер қабырғаларының астынан алтын жапсырмалар мен алқа шыққан.

Ерте көшпелі дәуірдегі ежелгі сармат кезеңіне жататын ақсүйек бай әйелдің жерленген орнынан барлығы сексеннен астам алтын бұйымдар табылып, салмағы үш келіге жуықтады. Бұл қабірдің Батыс Қазақстан облысында бұдан бұрын зерттелген обалардың ішіндегі ең көнесі болуы да айрықша жаңалық еді. Тақсай қорған кешенінен табылған материалдар, жерлену тәсілі, оралғы заттары, сонымен қатар өртеген кезде жанбай қалған тарақта бейнеленген соғыс көрінісі ғылыми ортада үлкен қызығушылық тудырды.

Тақсай қорған кешені археологиялық қазба жұмысын жүргізу үшін кездейсоқ алынған жоқ. 1965 жылы жер жырту жұмыстары кезінде осы кешен маңынан бірнеше жәдігер табылған болатын. Мамандар оның сармат кезеңіне жататындығын анықтады. Соның ішінде күміс ритон ғылыми ортада кеңінен белгілі болды. Арада 37 жыл өткен соң, 2012 жылдан Тақсай қорған кешенін қайта қазу жұмыстары қолға алынды. Бұл үлкен олжаға кезіктірді. Құнды жәдігерлерді өңдеп, зерттеу үшін Ресей мен Германиядан ғалымдар тобы тартылды.

Тақсай қорған кешенінен табылған «Алтын ханшайымды» қалпына келтіру ісімен  қазақстандық ғалым-реставратор Қырым Алтынбек бастаған мамандар айналысты. Содан кейін «Алтын ханшайым» Астана қаласындағы ҚР Ұлттық музейіне  қойылды.

«Алтын ханшайыммен» бірге екі күзетшінің жерленуі оның мәртебесі жоғары болғандығын көрсетеді. Алтын бұйымдармен бірге қола айна, тұмарлардың табылуы оның сарматтың абыз әйелі екендігін танытады.

БҚО тарих және археология орталығының ғылыми қызметкері Яна Лұқпанованың сөзіне қарағанда, біздің дәуірімізге дейінгі 6-5 ғасырлардағы археологиялық ескерткіштерге жататын Тақсай қорған кешеніне шамамен 2,5 мың жыл болған. Сол себепті археологтармен осы кешенді зерттеумен қатар сақтау мен қорғау жұмыстары да жүргізілуде. Сарматтардың Ресейдің оңтүстігі мен Қазақстанның көп жерінде қоныстанғаны белгілі. Көшпелі тайпалар ештеңеден қайтпайтын, батыр жауынгерлер ретінде жаула-рының үрейін ұшыратын. Жерленген орындардан сондай-ақ әйел және ер адамдардың, жылқылардың қаңқалары, кейбір тұрмыстық бұйымдар, әшекейлер, қоладан жасалған жебе ұштары табылған. Археологтар сарматтар тек жаугершілікпен аты шыққан тайпалар ғана емес, сонымен қатар қолөнері дамыған жұрт болған деп топшылайды. Түрлі бұйымдардың ерекше шеберлікпен жасалғаны сондай, олар қазіргі зергерлерді таңғалдырады. Сарматтар жауын аямайтын қатал болған. Балаларын екі жасынан атқа отыруға үйреткен. Қыздары ерлермен бірге әскери өнерді меңгеріп, жауға шапқан. Сарматтардың өз әлемі, мәдениеті болған. Осындай құпияларды анықтай түсу мақсатында Тақсай қорған кешенін зерттеу жұмыстары жалғасуда.

Елжан  ЕРАЛЫ


80 миллионға спортзал салдырған

Күні: , 63 рет оқылды


Бөрлі ауданының орталығындағы «АқсайСтройСервис и К» ЖШС-ның директоры Орынбасар Кушев – айналасына жанашыр азамат.


Бұл азаматтың Наурыз мейрамы, Жеңіс күні, Құрбан айт сықылды мерекелерде, сондай-ақ «Мектепке жол» акциясы мен қайырымдылық айлығы кезінде халықтың әлеуметтік қолдау-көмекті қажетсінетін бөлігіне қолұшын беріп, демеушілік танытып жүргендігін ел-жұрттан жиі естіп, әрі өзіміз де көріп-біліп жүрміз. Осыдан 26 жыл бұрын Ұлы мәртебелі Тәуелсіздікке ие болған қазақ елінің ұландары еңселі, тұлғалы һәм рухы асқақ болып ержетуі тиіс. Осы орайда спорттың алар орны ерекше. Міне, бұл бағытта да Орынбасар Сағынбасұлы — таудай іс тындырып жүрген тұлға. Мәселен, ол 2014 жылы Ақсай қаласында өзінің 80 миллион теңге жеке қаржысына грек-рим күресімен шұғылданатын балғын білек балуандар үшін төбесіне қарасаң, бөркің жерге түсетін еңселі спортзал салып берді. Осы нысан іке қосылғаннан кейін бір жыл бойы қос бапкердің жалақысын өзі төледі. Мұны азсынсаңыз, бапкерлерді баспанамен қамтамасыз еткендігін және қосыңыз. Бүгіндері аудандық балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің құзырындағы үшбу спортзалда жүзге жуық жас өрен 48 елдің медалін алған қазақтың мәңгілік түйе палуаны Қажымұқандай бабалары айналысқан және Шәміл Серіков, Жақсылық Үшкемпіров сынды аталары олимпиада чемпионы болған күрес түрімен айналысып, небір дүбірлі додаларда жеңімпаз да атанып, жүлделерге де қол жеткізіп жүр.

Орынбасар бауырымыз 1941-45 жылдардағы сұрапыл соғыста бүгінгі ашық аспан, жаймашуақ заман, бақытты ұрпақ үшін от кешіп, қан төгіп, елге Жеңіс туын желбіретіп оралған майдангердің ұлы. Сол себепті ол Бөрлі аудандық әкімдігінің қолдауымен Ұлы жеңіс күніне орай әкесі, соғыс және еңбек ардагері Сағынбас Кушевты еске алуға арналған грек-рим күресінен аудандық ашық турнир өткізіп келеді. Келер жылдан бастап осы сайыс құзырлы спорт мекемелерінің күнтізбелік жоспарына еніп, енді үшбу жарыстың жеңімпаздарына «Спорт шеберлігіне үміткер» дәрежесі беріледі. Сағынбастың Орынбасарының өзі мектеп оқушысы кезінен грек-рим күресімен айналысып, кейін Орынбор құрылыс техникумының студенті болып жүргенде де күрестен қол үзбей біраз бүкілодақтық жарыстардың жеңімпазы мен жүлдегері атанып, балуандық жолын КСРО спорт шеберлігіне үміткер деңгейінде доғарған марқасқа. Орекең әскерден кейін өзінің туған ауылында еңбек жолын бастап, бертін келе Қазақстандағы бірқатар құрылыс мекемелерінде прораб, құрылыс басшысы қызметтерін атқарып, еңбек майданына қызу араласып, өмір көріп, шыңдалды. Содан 2007 жылы Бөрлі ауданында өз кәсібін бастап көрген. Шүкір, шаруасы өрге жүзіп, бүгінде жүзге жуық кісіні тұрақты жұмыспен қамтып отырған «АқсайСтройСервис и К» ЖШС-ның директоры.

«Туған жер ешнәрсе жоқ сенен ыстық, себебі сенде туып сенен ұштық» деп академик-жазушы Сәбит Мұқанов айтқандай, кіндік қаны 1971 жылы Шыңғырлау ауданындағы Ащысай ауылдық округіне қарасты Жіңішке ауылында тамған Орынбасар Кушев туған ауыл-аймағына да қарайласып тұрады. Өзіне әлемнің жарығын сыйлаған аяулы анасының атында «Хадиша» шаруа қожалығын ашып, ол жақта төрт кісіні жұмыспен жарылқап отыр. Сонымен қатар Орекең туған ауыл-аймағының рухани түлеуіне негіз болар Ащысайда жасақталып жатқан музейге де демеушілік танытуда. Осыдан бірер апта бұрын Орынбасар Кушев өзі салдырған спортзалда жаттығатын 20 жасөспірім балуанның ата-анасын келер жылға «Орал өңірі» газетіне өз қаржысынан жаздырды. Бұл да жергілікті жұрттың рухани жаңғыруына сеп болар ізгі іс екендігі сөзсіз.

Бақытжан ҒАБДУЛЛИН,

Бөрлі ауданы

Суреттерді түсірген Жәдігер ШҮГІРОВ

 

Нұрбек ҒАБДЫУӘЛИЕВ,

жасөспірім балуан:

— Біздің спортпен шұғылданып, грек рим күресімен айналысумызға жағдай жасап, керемет спортзал салып бергені үшін Орынбасар ағамызға көп рақмет. Осы залда біз денемізді шынықтырып, шымыр болып өсеміз. Болашақта Орынбасар аға мен бапкерлеріміздің сенімін ақтап, біз әлем чемпионаты мен олимпиада ойындарында биіктен көрінуге тиіспіз.


Жолақыны электронды түрде төлеу ыңғайлы

Күні: , 63 рет оқылды


Елбасының «Қазақстанның Үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Жолдауында елімізде үлкен экономикалық және технологиялық дүмпу болуы тиістігін көрсете отырып, IT саласын дамытуға басымдық беру бағытын нұсқады. Олай болмаған жағдайда ақпараттық технологиялар қарыштап дамыған заманда өркениет көшіндегі аузымен құс тістеген мемлекеттердің шаңына қалуымыз кәдік. Жолдауға сәйкес елімізде «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы іске қосылды. Аталмыш бағдарламадағы екі бағытта экономиканың салаларына (көлік және логистика, денсаулық сақтау, білім беру, ауыл шаруашылығы және электронды сауда) цифрлы технологияны енгізу көзделген. Осының барлығы түптеп келгенде халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға жасалып жатқан жұмыстар екені анық. Сондай істің бірі – «электронды жолақы жүйесі» жобасы Орал қаласында қолға алынды.


Өткен жылғы шілде айында Орал қаласының әкімдігі «Смарт сити» бағдарламасы бойынша қаланы дамыту тұжырымдамасының тұсаукесерін жасады. Осы бағдарламадағы бағыттардың бірі қоғамдық көліктерге электронды билет жүйесін енгізу болатын. Биылғы қараша айының 8-інен бастап «SMS BUS» жобасы Оралда іске қосылды. Орал қаласының жолаушы көлігі және аутомобиль жолдары бөлімінің басшысы Қайрат Мұқамбетқалиевтің айтуынша, аталмыш жобаның басты ерекшелігі, оны іске қосуда қала бюджетіне, жолаушыларға және жолаушы тасымалдаушы компанияларға қаржылай салмақ түспейді. Жолаушы жолақысын ұялы телефондағы бірлік есебінен және банк картасы арқылы төлей алады. «Бүгінде «SMS BUS» жобасы қалаішілік №5, 10, 36 аутобустарына қанатқақты режімде енгізілді. Алдағы жылы барлық бағыттағы аутобустарды осы жүйеге көшіру жоспарланып отыр», – деді Қайрат Мұқамбетқалиев.

Мұндай электронды ақы төлеу жобасы еліміздің Алматы қаласында және одан кейін Орал шаһарында ғана жұмыс істеуде. Жобаны жүргізуші «SMS BUS» ЖШС компаниясының өкілі Сержан Идиятовтың айтуынша, жобаны іске асыруда аутобусқа ор-нататын құрылғы сатып алуға шығын шықпайды. «Смартфонсыз-ақ қарапайым ұялы телефон арқылы ақы төлеуге болады. Әр аутобустардың ішінде жеке код жазулы тұрады. Сол кодты 2505 нөміріне хабарлама етіп тегін жібересіз. Банк картасымен төлеу үшін жолаушы алдымен SMSBUS.KZ сайтына кіріп, жеке банк картасын (Visa, Master Card) комиссиясыз тіркетеді. Содан кейін 2505 нөміріне аутобус кодын және «банк» сөзін қосып, хабарламаны тегін жібереді. Төлем операциясы орындалып, ұялы телефонға хабарлама арқылы келген электронды түбіртекті көлік жүргізушісіне не кондукторға көрсетеді. Ал төлем үрдісін ыңғайлы ету үшін арнайы «SMS BUS Пассажир», «SMS BUS Контролер» қосымшаларын жүктеуге болады. Ондай жағдайда жолаушыға ақының төленгендігі туралы QR (тез қабылдау) коды келеді, кондуктор өз смартфонын жолаушының смартфонына тақап тексере алады», – дейді Сержан Идиятов. Оның айтуынша, мұндай төлем жүйесі ақшасын банк картасында ұстайтын адамдарға, үлкен кісілер мен балаларға ыңғайлы. Жолаушылар ірі ақшаны ұсақтаймын деп әуреге түспейді, кондукторлармен арада болатын кикілжіңдер мүлдем болмайды. Әрі қоғамдық көліктерде орын алып жататын ақша ұрлығы азаяды. Енді бұл жоба Атырау қаласында қолға алынуда.

Жаңа жобамен жұмыстанатын, жолаушы тасымалымен айналысатын үш компания «№1 жолаушылар аутокөлік мекемесі», «Ақжол авто», «Орал автотранс» ЖШС-лардың өкілдері биылғы жазда Алматы қаласына барып, «SMS BUS» жобасының қалай жүзеге асып жатқанымен танысып, әріптестермен тәжірибе алмасып қайтты. «SMS BUS» жобасын үш маршруттық бағыттағы қоғамдық көліктерге енгізген компания басшылығы жаңалықтың бірте-бірте кеңінен қолданысқа енетінін жақсы түсінеді. Өйткені жаңаның аты – жаңа. Бұрыннан қағаз ақша ұстап дағдыланғандықтан, элекронды ақы төлеуге бірден көшу қиындау. Сондықтан шығар, әзірге электронды жолақы төлеу әлі  күш алып кете қоймады.

Осы жұмыстарға мониторинг жасап отырған «SMS BUS» компаниясының өкілі Сержан Идиятов Оралдағы жобаның бірқалыпты жүріп жатқанын, әсіресе, №5 маршрутта жаңа жүйені қолданушылар саны өзгелерден көбірек екенін айтады. Сонымен қатар жаңа жүйенің тек екі «Актив», «Билайн» ұялы байланыс операторларымен ғана байланыста жұмыс істейтіні белгілі. Ал өзге «Алтел», «Теле-2» байланыс жүйесін пайдаланатындар электронды ақы төлей алмайды. Қазіргі уақытта жобаны іске асырушылар өзге операторлармен келісімдер жүргізуде. Жолаушы тасымалдаушылар электронды ақша жүйесінің күш алып кетуі үшін бұл жүйені пайдаланатындарға аздап артықшылықтар беру керек деген пікірде. Сөйтіп жолақыны қағаз түрінде төлейтіндерге сәл-пәл көтеріп, электронды түрде төлейтіндерге кемітудің дұрыс болатынына сенімді. «SMS BUS» компаниясы мұндай артықшылықтар берудің орынсыз екенін әрі тарифтердің өспейтініне сендіріп отыр. Сондай-ақ жолаушылар «SMS BUS» жүйесімен жолақыны төлеу үшін байланыс телефонының балансына кем дегенде 5-6 мың теңге көлемінде бірлік салып қою қажеттігін алға тартады. Дегенмен жолаушы тасымалдаушылар жаңа жүйенің іске асатынына, өздерінің шығындарының азаятынына сенімді.

Жаңа «SMS BUS» жүйесі ақшалай жолақы төлеудің баламасы ғана, сондықтан жолақыны қолма-қол ақшамен төлеуді ешкім жоққа шығармайды. Бірақ, қолайлы әрі ыңғайлы жолақы төлеу жүйесін байқап көру алға ұмтылушылықтың бір белгісі іспетті.

Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал өңірі»

Алексей ОСАДЧУК,

«Оралавтотранс» ЖШС компаниясы

директорының орынбасары:

– Жоба соншалықты күш алып кетті дей алмаймын. Өйткені ұялы телефон ұстайтындардың басым көпшілігі белгілі бір тарифтер арқылы байланысады. Олардан бірлікті ала алмайсыз. №5 маршрутта жастар, студенттер көп жүреді. Олар жаңалыққа құштар дегеннің өзінде қазір күніне 20 шақты жолақы электронды түрде төленеді. Күніне маршрутқа 29 көлік шығады. Бастамасы жаман емес.

«SMS BUS» ЖШС электронды жолақының 6 пайызын өз есебіне ұстайды. Бұл әрине, аз ақша емес. Биыл жолақыны өсіруге әрең қол жеткіздік дегенде бес теңгені есебімізден кемітіп отырмыз. Дизель отынының бағасы қымбат. Аутобустарды газға көшіру қиын, қалада мұнымен ешкім айналыспайды. Оның үстіне газбен қамтуда іркілістер, проблемалар баршылық. Жыл сайын аутобус паркі жаңғыртылып, көліктер 40 пайызға жаңарды. Бұл бағыттағы шаруаларды әрі қарай жалғастыруымыз қажет.

Төлебай САТЫҚҰЛИЕВ,

«Ақжол авто» ЖШС компаниясы директорының орынбасары:

– Компанияның жолаушы тасымалымен айналысқанына 20 жыл болды. №36 маршрутта 20 көлік жолаушы тасымалдайды. 2016 жылы жаңа 10 аутобусты несиеге сатып алдық, олардың ішінде француз көліктері бар. Алматыда электронды жолақы 90 теңгеден, қолма-қол ақы 150 теңгеден екен. Осы әдісті қолдансақ, артық болмас еді. Сонда жолаушылар контролерсіз, электронды түрде төлеуге көшер еді. Жолаушы тасымалдайтын компаниялар контролер ұстап, басы артық шығынға бармас еді. Қазір электронды аударылған жолақының шамамен 5 теңгеге жуығын «SMS BUS» компаниясы ұстайды. Қазір күніне 15-20 адам жаңа жүйемен есеп айырысады. Жобаның бастамасы жақсы, бұл жоба қоғамдық көліктегі контролермен болатын дау-дамайды, жолаушылардың қызмет сапасына айтатын өкпе-назын азайтады деп білеміз.


Зеленовтың дамуы қалыпты

Күні: , 71 рет оқылды


Тәуелсіздік  күні  қарсаңында  Зеленов  ауданының  орталығы Переметный  ауылында «Тәуелсіздік  тұғыры»  монументі  ашылады. Бұл  туралы  БҚО  өңірлік коммуникациялар  қызметінде  өткен  брифингте  аудан  әкімі  Асхат  Шахаров  мәлімдеді.


Ақ Жайық өңіріндегі ауыл шаруашылығы мен өндірісі қатар дамыған Зеленов ауданының биылғы он айдың ішіндегі әлеуметтік-экономикалық даму қарқыны қалыпты. Аудан әкімінің айтуынша, ауданның барлық округінде «Туған жерге тағзым» атты жерлестер форумы өтті. 2018 жылы «Туған жер» бағдарламасы бойынша демалыс саябақтар, спорттық алаңдар мен гүлзарлар, тынымбақтар, жастар орталықтары құрылыстарын қамтитын 35 жоба іске асырылады.

Аудандағы шаруашылықтар қысқа дайын. Шабындықтардан 94,9 мың тонна шөп жиналып, жоспарлы меже орындалды. Төрт түлік малдың өсімі де жақсы. Саланы несиелеуде 146 несие алушыға «Батыс Шаруа» несие серіктестігі, «Береке» бағдарламасы және «Агронесие корпорациясы» АҚ арқылы 1,1 млрд. теңге көлемінде несиелік қаржы бөлінген. Бүгінде ауданда «Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасы  бойынша тоғыз ауыл шаруашылығы кооперативі жұмыс істейді. Олардың төртеуі ірі қараны бордақылаумен, екеуі сүт сатып алу және оны өңдеумен, екеуі тұқым түрлендірумен, біреуі көкөніс өсірумен айналысады.

Соңғы жылдары ауданда егістік көлемі айтарлықтай ұлғайды. Биыл ауыл шаруашылығының егістігі 215,8 мың гектар болды. Соның ішінде 133,3 мың гектарға егілген дәнді дақылдардан орташа түсім гектарына 17,3 центнерді құрады. Ауданда кәсіпкерлік саласы да даму үстінде. 2017 жылдың 1 желтоқсанына ауданда 3147 шағын және орта бизнес субъектілері тіркелді. Бұл дегеніңіз – өткен жылдың сәйкес мерзіміндегі көрсеткішпен салыстырғанда 18,7%-ға өсті деген сөз. «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы бойынша 1930,2 млн. теңге көлемінде 222 жаңа жұмыс орнын ашатын 21 жоба мақұлданды. 2017 жылы төрт кәсіпкер 9 млн. теңге шамасында қайтарымсыз грант иеленді. Соның нәтижесінде жаңа өндіріс орындары ұйымдастырылуда.

– Таяуда Щапов ауылдық округінде жылына 6000 тонна құс етін өндіруге қауқарлы «Жайық Агро ЛТД» ЖШС-ның құс фабрикасын іске қосамыз. Жобаның құны 4087 млн. теңге, 200 адамға жұмыс беріледі. Белес ауылдық округінде «Жайық Петролеум ЛТД» ЖШС көмірсутекті шикізатты сақтау және өңдеу кешенінің құрылысын салуда. Онда 180 адамға жұмыс ашылады, – деді Асхат Шахаров.

Әкімнің айтуынша, құрылыс саласындағы сегіз нысанның бесеуі пайдалануға тапсырылды. Оның ішінде ауыз сумен қамту нысанының бесеуінің құрылысы биыл басталып, төртеуінің құрылысы аяқталды. Володар ауылындағы су құбырын тарту жұмысы 2018 жылы аяқталады. Тәуелсіздік күні қарсаңында Калинин ауылындағы дене шынықтыру-сауықтыру кешені пайдалануға беріледі. Биыл 14 267 шаршы метр тұрғын үй қолданысқа берілді, бұл 2016 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 3,8%-ға артық. Сондай-ақ өткен жылы Дариян ауылындағы сегіз көшенің жолы «ҚПО б.в.» компаниясының инвестициясына күрделі жөндеуден өткізілген. Макаров, Жайық, Өркен ауылдарына кіреберіс жолдар ағымдағы жөндеуден өткен. Осы жұмыстарға облыстық бюджеттен 80 млн. теңге бөлініп, игерілген.

Эльмира РАХМЕШЕВА,

«ТДК-42» телеарнасы:

– Аудандағы өтпелі көпірлер-дің жағдайына алаңдаған тұрғын-дардың өтініші бойынша хабар дайындағанбыз. Қазір бұл мәселе шешілді ме?

Асхат  ШАХАРОВ,

Зеленов  ауданының  әкімі:

– 2016 жылы екі елді мекенде екі көпір салынды. Биыл Гремячий ауылында осындай мәселе көтерілді. Көпір қалпына келтірілді, қатынас тұрақты.

Наталья ГОРОХОВА,

«Приуралье» газеті:

– Зеленов ауданында қанша қойма бар? Оларда қанша көкөніс пен дәнді дақылдар  сақталуда?

Асхат  ШАХАРОВ:

– Ауданда үш астық сақтау орны жұмыс істейді.  Олардың қамбалары толық. Көкөніс қоймалары жеткіліксіз. Биыл бақша өсірушілер өнімдерін сақтайтын орын болмағандықтан, оларды даладан сатуға мәжбүр болды. Бұл бағытта жұмыстанатын  боламыз.

Гүлбаршын  ДЫБЫСҚАЛИҚЫЗЫ,

«Орал  өңірі»  газеті:

– Ауданға әкім болып келгеніңізге 4-5 айдың ішінде ауданның спорт болсын, өзге саласынан болсын «әттеген-ай» дегізетін мәселелерін байқап, назарыңызға алдыңыз ба? Екінші сұрақ, көмірсутекті шикізатты сақтау және өңдеу кешенінің құрылысы жобасы туралы  толығырақ  айтсаңыз?

Асхат  ШАХАРОВ:

– Әкімнің жұмысы спортпен шектелмейді. Елбасының тапсырмасы бойынша халықтың 30%-ы бұқаралық спортпен айналысуы  керек. Мен келгелі жобалық-сметалар дайындалып, дене шынықтыру-сауықтыру кешені құрылысын бастап кетті. Тәуелсіздік күніне орай осы кешен ашылады. Көңіл толмайтын мәселелер де бар. Біраз жұмыстар бұдан бұрын да атқарылды. Сол шаруаларды жалғастыратын боламыз. Екінші сұраққа келсек, аталмыш жоба құны 5,5 млрд. теңге, мұнайды сақтауға, өңдеуге арналған кешен. Бұл нысан 2018 жылы жанданады. Қазір жобаның құрылыс жұмыстары 80%-ға аяқтала келді.

Гүлбаршын  ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал  өңірі»


Кәсіпкерлерге арналған жаңа қосымша

Күні: , 74 рет оқылды


«Zoodel» компаниясы «Қазпошта» АҚ-мен бірге «Zoodmall.kz» жаңа қосымшасын іске қосты. Енді қазақстандық кәсіпкерлер осы қосымша арқылы әлемнің барлық елдеріне өз тауарларын саттыққа шығара алады. Бұл туралы «Атамекен» кәсіпкерлер палатасының облыстық филиалында өткен бизнес-семинарда кеңінен айтылды.


Елбасының биылғы «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Жолдауында ұлттық экономиканы цифрландыру, ІТ саласын дамыту және өзге де міндеттер алға қойылды. Өйткені қазіргі уақытта цифрлық жүйе арқылы халықтың әл-ауқатын жақсартып, өнеркәсібінің дамуына қарқын бере аламыз. Мәселен, электронды коммерцияның дамуы кәсіпкерлік үшін жаңа арналар ашатыны кәміл. Интернет мәліметтеріне жүгінсек, бүгінгі таңда электронды коммерцияның Қазақстандағы үлесі 0,5 % шамасында, бұл көрсеткіш Ресейде — 3 %, Қытайда — 8,3 %. Кейбір қырағы сарапшылар еліміздің электронды нарығы бөлшек сауда саласында Ресейдің нарығының қарқынымен өссе, онда 2020 жылға қарай оның көлемі 750-800 млн. доллар болатынын айтады.

«Zoodel» компаниясының сатулар бойынша директоры Азамат Мухамедтің айтуынша, «Zoodel» компаниясы «Қазпоштамен» бірге кешенді шешім қабылдап, сатушылар мен тауар өндірушілерге тауарларды экспорттаудың ыңғайлы тәсілін ұсынды. – Біз шағын және орта кәсіпкерлік өкілдерін Қазақстанның ішкі және сыртқы нарығында тауарларын сату әдістеріне үйретеміз. Олардың тауарларын ZoodMall.kz сайтында мобильді қосымша арқылы орналастырамыз. Сондай-ақ ZoodMall сайтына орналасқан барлық тауарды әлемдік сауда алаңдары арқылы ұсынамыз. Сөйтіп, бір мезетте Қазақстанда өндірілген тауарларды жүздеген миллион сатып алушыға қолжетімді етеміз, – деді А. Мухамед.

«Zoodel» компаниясының ТМД елдері бойынша бас директоры Сардор Мухамедалиевтің айтуынша, аталмыш интернет алаңда жұмыс істеу қиын емес. «Алдымен тіркеліп, «ZoodMall» — ден мақұлдаған белгі алу керек. Содан кейін ғана тиісті ақпараттарды (сипаттама, жеткізу көлемі, бағалары, фотосы және т.б.) жазып, әлем елдері мен ел ішінде сатуды бастайсыз. – Қазақстандық кәсіпкерлерге бағдарламаға қатысу тегін. «ZoodMall» бизнес-моделі сатылған тауарлар үшін комиссиялық ақы алуға негізделген  деді  бас  директор.

Семинар соңында қатысушылар өздеріне қажетті мәселелер бойынша мамандардың кеңесіне жүгінді. Биылғы жылдың аяғына дейін Қазақстанда «ZoodMall.kz» сайтының жаңа «В2С» онлайн электрондық алаңы іске қосыла ды. Бұл алаң өндірісші-компанияларға, дилерлерге, танымал әлемдік және қазақстандық сауда маркаларына тұтынушыларға арадағы делдалдарсыз өз тауарларын ұсынуға жағдай жасайды. Мұның өзі қазақстандық тұтынушыларға, шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне бөлшек саудада жаңа мүмкіндіктер береді.

Гүлбаршын ДЫБЫСҚАЛИҚЫЗЫ,

«Орал өңірі»


Гүлсезім мен Гүлжамалдың жүлдесі

Күні: , 50 рет оқылды


Қазақстан халқы ассамблеясының «Шаңырақ» шығармашылық байқауы биыл Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы аясында ұйымдастырылды. Аталмыш байқаудың облыстық кезеңі сейсенбі күні қаламыздағы Достық үйінде қо-рытындыланды.


Айта кетейік, бұл байқауға өңіріміздегі 20-дан астам БАҚ өкілдері қатысты. Телерадио, газет редакцияларының және этномәдени бірлестіктердің, «Қоғамдық келісім» мекемесінің тәжірибелі мамандары енген әділқазылар алқасы түрлі аталымдар бойынша 12 тілшінің материалдарын жоғары бағалады. Олардың ішінде біздің әріптестеріміз «Орал өңірі» газетінің тілшілері Гүлсезім  Бияшева мен Гүлжамал Кенжеғалиева бар. Гүлсезім Ерболатқызы газет тілшілері арасында топ жарса, Гүлжамал Жолдығалиқызы «Рухани жаңғыру» бағдарламасын үздік насихаттағаны үшін арнайы  жүлдеге  ие  болды.

– Журналистер қауымы еліміздің тәуелсіздігін тұғырлы етуге, халықтың ертеңгі күнге деген сенімін арттыруға және ұлтаралық татулық пен қоғамдық ынтымақтың нығая түсуіне айтарлықтай  үлес қосып келеді. Ұлтаралық  жарасымды нығайту және қазақстандық біртектілік пен бірлікті дамытудағы ассамблея қызметі әрдайымда тілшілер қауымының назарында болатынына сенімдімін, – деді өз құттықтау сөзінде БҚО ҚХА төрағасының орынбасары, хатшылық меңгерушісі  Ғайса  Қапақов.

Ал облыстық ассамблея жанындағы журналистер клубының төрағасы, «Қазақстан» республикалық телерадио корпорациясы» АҚ БҚО филиалының директоры Асланбек Ғұбашевтің сөзіне қарағанда, этножурналистиканың қоғамдағы мән-маңызы артып келеді, бұл бағытта қалам тербеп жүргендер абыройға бөленуде.

– Келесі жылдан бастап аталмыш байқауға блогерлерді де қатыстыру жоспарда бар. Сөйтіп байқаудың аудиториясы кеңейеді. – Жаңа жылдан кейін этножурналистиканы дамыту бағытында біраз шараларды жүзеге асырғымыз келеді. Бұл шаралар этножурналистердің қатарын көбейтіп, олардың шеберлігін шыңдай түсуіне мүмкіндік бермек, – деді Асланбек  Зинатұлы.

Шара барысында ҚХА-ның баспасөз қызметінің басшысы, белгілі журналист Қымбат Досжан бейнесәлемдеме арқылы жеңімпаздарды  құттықтады.

Сәкен  ӘБІЛХАЛЫҚОВ,

«Орал  өңірі»


Триаж жүйесі іске қосылды

Күні: , 133 рет оқылды


Облыстық  клиникалық  аурухананың  ғимаратында  қараша айында  триаж  жүйесі  негізінде  қабылдау  қызметі  іске  қосылды. Желтоқсанның  6-сы  күні «Emergency room», яғни  «Жедел  жәрдем»  бөлмесі  ресми  түрде  таныстырылды.  Бөлмеге  пердемен  бөлінген  алты  кереует  қойылған.


Ғимараттың кіреберісінен бастап еденге жасыл, сары және қызыл жолақтар белгіленген. Жасыл жолақ жоспарлы түрде тексерілуге келгендерге бағыт сілтейді. Сары мен қызыл белгілер дәліз бойында бірлесіп келіп, орта және ауыр дәрежедегі науқастарды шұғыл қабылдайтын аймақтарға бағыттайды. Ем қабылдаушыларға бригада құрамындағы бес хирург қызмет көрсетеді. Науқастардың жай-күйін бақылап отыратын медбике ыңғайлы жерге орналасқан. Шұғыл жағдайда қабылданғандарға диагноз қойылып, алғашқы көмек көрсетіледі. Ол үшін қажетті құрылғылар жинақталған. Мәселен, облыстық кардиологиялық орталық мамандарынан онлайн-байланыс арқылы шұғыл кеңес алуға болатын  ЭКГ құрылғысы дайын тұр. Сонымен қатар  жан-жақты пайдалануға ыңғайлы кереует (каталка) пен науқастарды тасымалдайтын қоларба бар.

– ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің №450 бұйрығына сәйкес клиникалық ауруханада халықаралық деңгейге сәйкес қабылдау бөлмесі ашылды. Онда науқасқа бірнеше дәрігер шұғыл көмек көрсетеді. Бұл – ауруханадағы кезек мәселесін шешуге және келушілер мен ақжелеңділердің уақытын үнемдеуге арналған. Жоспарлы түрде тексеріске келген тұрғындарды қабылдау бөлек жүргізіле береді. Триаж-іріктеу жүйесін алдағы уақытта басқа да ауруханаларға енгіземіз. Келесі жылы қабылдау бөлмесінің дәрігері деген жаңа маман даярлау жоспарда бар. Ондай маман  барлық науқасқа алғашқы көмек көрсете алуға қабілетті, біліктілігі зор, әмбебап болуы керек, – деді облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Қанат Төсекбаев.

Айта кетейік, клиникалық аурухана тәулігіне 200-дей науқасты қабылдайды. Орташа есеппен алғанда, күніне елуден астам адамға әр түрлі дәрежеде ота жасалады екен. Өткен тәулікте қаралуға келген 160-тай адамның 85-іне стационарлы ем жасауға шешім қабылданған. Қаралуға келгендердің ауру белгілері әр түрлі. Мысалы, бірі жарақат алса, бірі жүрек  дертімен  қабылданған.

Нұртай   АЛТАЙҰЛЫ


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика