Мұрағат: 21.06.2017


Жаңа жобалар жүзеге аспақ

Күні: , 41 рет оқылды

PRI_9525


Сейсенбі  күні  облыс  әкімдігінде  облыс  әкімінің  бірінші орынбасары  Арман  Өтеғұловтың  төрағалығымен  жиын  өтті.


Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы негізінде өңірдегі атқарылған жұмыстардың барысымен танысу мақсатында өткен шараға  зиялы  қауым  өкілдері  қатысты.

– Елбасының  бағдарламалық мақаласында белгіленген міндеттерді жүзеге асыру үшін облыста жобалық кеңсе құрылды. Жобалық кеңсенің басшысы «Болашақ» корпоративтік қорының төрайымы, облыстық мәслихаттың депутаты Салтанат Тұманбаева болса, кеңсе мүшелерінің қатарында «Нұр Отан» қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Мұхтар Дәулетжанов  пен  облыстық балалар-жасөспірімдер экологиясы және туризм орталығы директорының орынбасары Гүлсім Мусағалиева бар. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлының  «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында көрсетілген мақсаттарды жүзеге асыру ауқымындағы осы кезге дейін атқарған жұмыстар мен болашақта іске асатын жобаларға тоқталатын боламыз, – деді облыс әкімінің  бірінші  орынбасары  Арман  Кәрімұлы.

Келесі сөз кезегін алған облыстық ішкі саясат басқармасының басшысы Бақытжан Нарымбетов  «Атамекен», «Ақпарат толқыны»  бағдарламалары бойынша өз ұсыныстарын  жеткізді.

– Өңірде жаңадан құрылған жобалық кеңсенің жұмысы төрт бағыт бойынша өрбиді. Олар «Атамекен», «Тәрбие және білім», «Рухани қазына» және «Ақпарат толқыны»  болмақ. Облыстық ішкі саясат басқармасы «Атамекен» мен «Ақпарат толқыны» бағдарламасын жүзеге асырады. «Атамекен» бағдарламасының негізгі мақсаты – облыс  тұрғындары мен  кәсіпкерлердің елге, жерге деген сүйіспеншілігін, жанашырлығын  ынталандырып, үздік нәтижелерін халыққа көрсету. Облыстық ішкі саясат басқармасы Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы негізінде нақты жұмыстар атқаруда. Осы орайда мемлекеттік құрылымдардың, облыстық ҚХА, үкіметтік емес ұйым мүшелерінен, мәслихаттардың депутаттарынан  ақпараттық топ құрылып, облыстың 12 ауданының  84 елді мекенін аралап, ақпараттық түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Оған 6 мыңнан астам тұрғын қатысты. Бұқаралық ақпарат құралдарында 326 материал жарық көрді.  Болашақта  аудандық, қалалық, облыстық  «Жомарт жүрек» салтанатты  шаралары  жүзеге аспақ. Сонымен қоса «Рухани жаңғыру» қоғамдық сананы жаңғырту мақсатында пікірталас клубтарын, акциялар мен салауатты өмір салтын насихаттауға арналған іс-шаралар ұйымдастыру жоспарланған болатын. Дарынды, көшбасшы жастарды анықтау үшін «Жыл үздігі – 2017» жастар  сыйлығын табыстау рәсімі өтпек. Облыс бойынша туған жерінің дамуына ерекше үлес қосып, еңбегін сіңірген 114 тұлғадан тұратын тізім жасақталды. Сондай-ақ БАҚ өкілдерімен өңірдің тарихи, киелі жерлеріне экспедиция ұйымдастырып, облыстық ғылыми танымдық пресс-турлар өткізу жоспарлануда, – деді облыстық ішкі саясат басқармасының басшысы Бақытжан Хаберұлы.

Басқосу барысында облыстық білім басқармасының басшысы  Айгүл Мыңбаева Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы негізінде дайындалған  «Тәрбие және білім» бағдарламасы бойынша атқарылған жұмыстарды атап өтті. Айгүл Әділгерейқызының мәліметінше, «Тәрбие және білім» кіші бағдарламасы 2017-2022 жылдар аралығында жүзеге аспақ. Осы жылдар аралығында  облыс бойынша  92 іс-шара өткізу жоспарланса, жобаның жалпы құны 669,4 млн. теңге болмақ.  Биылғы  жылға 24 млн. теңгеден астам  қаражат қаралса, қосымша қаражат 5 млн. теңгені құрайды. Облыстық білім басқармасы «Тәрбие және білім» бағдарламасы бойынша жыл бойы ақылы мен ақысызын  қосқанда 76 шара өткізген.

Ал облыстық ҚХА төрағасының орынбасары, хатшылық меңгерушісі Ғайса Қапақов Елбасының  мақаласында айтылған «100 жаңа есімді» анықтау мәселесі төңірегіндегі жұмыстар барысымен таныстырды. Ғайса Хамидоллаұлының айтуынша, өңірдегі жаңа есімдерді анықтау мақсатында БҚО ҚХА жанынан 25 адамнан тұратын комиссия құрылған.  Қазіргі уақытта облыс бойынша «100 жаңа есім» тізіміне енетін 145 үміткердің аты-жөні тіркелген. Бұл тізім әлі де жалғасатын болады. Сонымен қоса облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Дәулеткерей Құсайынов «Туған жер» бағдарламасы бойынша атқарылған жұмыстарды  баяндады.

– Өңірімізде «Туған жер» бағдарламасы негізінде ғалымдар мен өлкетанушылардан құралған жұмыс топтары құрылды. Жұмыс тобының мақсаты – Ақ  Жайық өлкесіндегі тарихи жерлер мен киелі орындарды, археологиялық сәулет ескерткіштерін  зерттеп, елімізге таныту. Ұлттық қорымызды насихаттау мақсатында облыстық тарихи-өлкетану музейінде «Ел іші – өнер кеніші» жобасы бастау алды. Бұл жоба ұлттық өнерімізді, соның ішінде өңіріміздегі қолөнер шеберлерін таныту мақсатында жүзеге аспақ. Алашорданың құрылғанына 100 жыл толуына орай экспедиция ұйымдастырылып, шаһарда Алашорда музейі ашылмақ. «Түнгі музей» жобасы да  республикадағы  алғашқы жобалардың бірі. Хадиша Бөкеева  атындағы облыстық қазақ драма театры 14 қойылым  дайындау барысында. Облыстық кітапханалар, Қадыр Мырза Әли атындағы мәдениет және өнер орталығы онлайн конференциялар, басқосулар, мәдени шараларды  жүзеге асыруда. Болашақта өңірдегі қолөнершілердің басын қосып,  Жайық қалашығын аспан асты музей іспеттес ұйымдастыру жоспарда бар, – деді Дәулеткерей Атауұлы.

Сондай-ақ басқосуға қатысқан зиялы қауым өкілдері  Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»  мақаласына орай ұсыныс-пікірлерін айтты. Бұл жиынның келесі отырысы маусым айының аяғында  жалғаспақ.

Гүлсезім  БИЯШЕВА


Ерлік емей немене?!

Күні: , 30 рет оқылды

23  маусым  –  Мемлекеттік  қызметшілер  күні

фото Рафхата Халелова (222)


Облыстық  мәслихаттың  үлкен  залында  өңір  басшысы  Алтай Көлгіновтің  қатысуымен Мемлекеттік  қызметшілер  күніне  арналған салтанатты  шара  өтті.


Құрметті мемлекеттік қызметкерлер! Сіздерді кәсіби мерекелеріңіз – ҚР Мемлекеттік қызметкерлері күнімен шын жүректен құттықтаймын! Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев биыл мемлекеттік қызмет туралы ұлттық баяндаманы қалыптастыру қағидасын бекітті.

Бұл өз кезегінде «100 нақты қадам» Ұлт жоспарында көрсетілген реформаларды тиімді әрі сапалы жүргізуге ықпал етеді деген сенімдеміз. «100 нақты қадамның» алғашқы 15 қадамы кәсіби мемлекеттік аппарат құруға арналғанын ескерсек, біз бұл салада түбегейлі өзгерістерге қол жеткіздік деп айта аламыз. Кәсіби мемлекеттік аппарат әрбір мемлекеттік қызметкердің кәсіби біліктілігі мен біліміне тікелей байланысты. Жыл сайын мемлекеттік қызметкерлерге қойылатын талаптар күшейіп, бұл салаға тек қана кәсіби мамандарды шоғырландыру міндеті тұр. Мемлекеттік саясатты қолдап, оны жүзеге асыру жолында еңбек ететін әр мемқызметкердің ел дамуына қосар үлесі зор. Сіздерге осындай қажырлы еңбекті қажет ететін саладағы еңбектеріңіз үшін алғысымызды білдіреміз, – деді Алтай Сейдірұлы  құттықтау  сөзінде.

ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің БҚО бойынша департаменті басшысы, әдеп жөніндегі кеңес төрағасы Болат Исақов мемқызметкерлерді аттестаттау қорытындысы және мемлекеттік қызметке қабылдаудың жаңа талаптары туралы әңгімеледі. Ол сондай-ақ өңіріміздегі жекелеген мемлекеттік қызметкерлердің ерлік істеріне де тоқталып өтті. Мәселен, Қазталов ауданына қарасты Қараөзен ауылдық округінің әкімі Бауыржан Қабдолұлы 2017 жылы ақпан айының 7-сінен 8-іне қараған түнде төтенше жағдай дабылы түскен бойда жедел құтқару жұмыстарын ұйымдастырып, Жас елді мекеніне дейін 45 шақырым жол жүріп барып, қар құрсауында қалған Ресей азаматтарын ажал аузынан арашалап қалған. Шыңғырлау ауданындағы Қараағаш ауылдық округінің әкімі Дархан Қуанышқалиев 2015 жылдың  12 қаңтарында ауа райының күрт бұзылуынан бағыттан айырылып, далада қалған сырымдық алты мұғалім, үш оқушыдан құралған шаңғышылар тобын өз басын қатерге тіге отырып, боранды күнде адасқандарды атпен іздеп тауып, аманесен құтқарған. Ерлік емей немене?! Ал Зеленов ауданына қарайтын Мичурин ауылдық округінің әкімі Бекқали Бержанов  2011 жылы су тасқыны кезінде бұзылған үйін жөндеуге мемлекеттің арнайы көмегін алудан өз еркімен бас тартқан.

Шарада мемлекеттік қызмет ардагерлері Нәжімеден Есқалиев, Есберген Әжібаев кәсіби мереке иелеріне құттықтау лебіздерін білдірді.

– Сырым бабамыз билікке араласа бастағанда Малайсары биге барып, «Маған бата беріңіз» деген екен. Малайсары қартайып қалса керек. Сырымға «Саған үш-ақ сөз айтамын. Обал. Борыш. Адал. Осы үш сөзді есіңе сақта» депті. Борыш дегені – азаматтың ел-халық алдындағы борышы. Адалдық – қазақтың генетикалық кодында бар ұғым. Ал обал дегені – әлсізге, жоқ-жітікке көмектесу дегені. Қазіргі мемлекеттік қызметте жүрген азаматтар, бәріңізге сол Малайсары бабамыздың сөзін айтқым келеді. Сәттілік тілеймін! – деді Есберген Әжібаев.

Аталған мерекеге орай өңіріміздің бірқатар мемқызметкерлеріне «Үздік мемлекеттік қызметші» төсбелгісі, облыс әкімінің алғысхаты, сондай-ақ ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің БҚО бойынша департаменті басшысы, әдеп жөніндегі кеңес төрағасы Болат Исақовтың атынан алғысхаттар табыс етілді. Жиын соңында жас мемлекеттік қызметкерлер  ант  қабылдады.

Нұртас  НАБИОЛЛАҰЛЫ,

«Орал  өңірі»

Суретті  түсірген  Рафхат ХАЛЕЛОВ


«Цифрлық ізіңіз» заңға қайшы емес пе?

Күні: , 22 рет оқылды

20170621123214


Кеше  Елордадағы  «Қазмедиа»  орталығында  ҚР Ақпарат  және коммуникациялар  министрі  Дәурен  Абаев  халықпен  есептік  кездесуін  өткізді.  Онлайн  режимінде  өткен  жиынға  еліміздің  барлық  өңіріндегі  мемлекеттік  құрылымдар  мен  бизнес  қауымдастықтың, қоғамдық  ұйымдар  мен  БАҚ  өкілдері  қатысты.


Есеп беру барысында Дәурен Абаевтың баяндауынша, Елбасы былтыр құрылған министрліктің алдына ақпараттық кеңістікті нығайтуды, отандық масс-медианың деңгейін көтеру, мемлекеттік ақпараттық саясат пен мемлекеттік қызмет көрсетудің тиімділігін арттыруды, сонымен қатар цифрландыруды алға жылжытып, байланыс сапасын жақсартуды тапсырды. Бұл бағытта біраз жұмыстар атқарылды. Жалпы, аталмыш мәселелер Елбасы Жолдауында да жан-жақты қамтылғаны белгілі.

– Коммуникациялық инфрақұрылым – өте  өзекті мәселе. Мемлекет басшысының алдымызға қойған міндеттердің бірі де осы коммуникациялық инфрақұрылымды жақсарту болатын. Биылғы Жолдауында да оптикалық-талшықты инфрақұрылыммен жаппай қамтуды тапсырды. Жалпы, цифрлық индустрияны құру үшін, ең бірінші, халықты  ғаламтормен қамтамасыз ету қажет екені анық.

Қазір ауылдардың көпшілігінде ғаламтор байланысы бар. Бірақ оның сапасы сын көтермейді. Сондықтан қазір «Ауылдық елді мекендерде талшықты-оптикалық байланыс желілерін құру» жобасын жүзеге асыруға бар күшімізді салудамыз. Осы жоба сәтті жүзеге асса, алдағы үш жылда 1900 ауылға желі тартылып, 5 миллионға жуық адам сапалы  ғаламторға қол жеткізбек.

Министрлік отандық ақпарат құралдарының халық үшін тартымдылығын арттыру жұмысын да жүйелі жүргізуде. Соның ішінде мемлекеттік телеарналар бойынша үлкен шаралар жүзеге асып, телеөнімдердің сапасы артты. Атап айтқанда, «OTAU TV» пакеті арқылы «Хабар», «Қазақстан», «KazSport» телеарналары HD форматында жұмыс істей бастады. Аналогты хабар тартудан біртіндеп цифрлық хабар тарату жүйесіне ауыстыру жұмыстары жүргізілуде. Қазір халықты цифрлық эфирмен қамту 77 пайызға жетті. Отандық спутниктің телевизия абоненттерінің саны 1,3 млн. жанға жуықтады. Сондай-ақ халықаралық тәжірибе мен оқырмандардың қалауын ескере отырып, «Егемен Қазақстан» және «Казахстанская правда» газеттеріне редизайн жүргізілді. Қазір бұл газеттер толық түрлі-түсті форматта шығуда. Олардың сайттары да үлкен жаңғыртудан өтіп, ықпалды ақпарат ресурсына айналды, – деді Дәурен Абаев.

Министр сондай-ақ әлеуметтік желіде суицидті насихаттауға қарсы бағытталған шараларға да тоқталды. Оның айтуынша, жыл басында қазақстандық жастарды суицидтік бағыттағы түрлі топтар мен қоғамдастықтарға тартатындығы жайында ақпараттар масс-медиада қарқынды тарады. Министрлік ҚР Бас прокуратурамен және Ішкі істер министрлігімен бірлесіп мұндай топтар мен қоғамдастықтарды анықтау, оларға кіруге шектеу қою бойынша нақты шаралар қабылдады. Соның нәтижесінде жыл басынан бері әлеуметтік желіде суицидті насихаттайтын 600 ақпараттық материалға, 50 қоғамдастыққа кіруге шектеу қойылды. Министрліктің ресми сайтында арнайы бөлім ашылған. Онда кез келген азамат өзі күдікті санаған материал немесе ресурс тапқандығы туралы мәлімет қалдыра алады. Олар міндетті түрде тексеріледі. Сонымен қатар байланыс операторларымен бірлесіп, балаларға нұқсан келтіретін ғаламтордағы мәліметтерді сұрыптау мәселесі қолға алынбақшы. Яғни балаларға арналған арнайы топтар әзірленеді. Онда білім беретін және танымдық сайттардың тізімі болады.

Аталмыш ведомство басшысының баяндамасынан соң сауалдар қоюға мүмкіндік жасалды. Батысқазақстандықтар атынан сұрақ қойған «Орал өңірі» газетінің бас редакторы Бауыржан Ғұбайдуллин әлеуметтік желі кейбір пайдаланушылар ресми тұлғалардың, танымал адамдардың ар-намысына тиюді әдетке айналдырғанын тілге тек ете келіп, әлеуметтік желіде бұқаралық мәдениетті қалыптастыру жаңадан дайындалып жатқан БАҚ туралы заңда қаншалықты қарастырылғанын сұрады. Министр әлеуметтік желілерде тексерілмеген ақпаратты жариялау немесе адамға тіл тигізу бүгінгі қоғамдағы үлкен мәселе болып отыр-ғандығын баса айтты.

– «Цифрлық із» деген ұғым бар. Біз мұны ұмытпауымыз керек. Ол уақыт өте келе, яғни 10-15 жылдан кейін алдан шыға келуі мүмкін. Мәселен, АҚШ-та виза беру кезінде адамдардың фейсбукте немесе басқа да әлеуметтік желілерде не жазғанын тексереді. Соған сараптама жасай келе, виза бермеуі де мүмкін. Демек, әркім өзінің «цифрлық ізінің» заң атаулыға сәйкес болуына ұдайы мүдделілік танытуы тиіс, – деді Дәурен  Әскербекұлы.

Ал ғұмырының қырық жылын журналистика саласына арнаған астаналық Ғазиз Бейсенбаев сайттағы, телеарналардағы тілшілердің сауатсыздығына қатысты мәселе көтерді.

– Егер мұндай сауатсыз журналистер мемлекеттік телеарналарда қызмет жасайтын болса, шара қолдануға болады. Ал жеке меншік  арналарда болса, біз ештеңе істей алмаймыз. Бұл сайтқа да қатысты. Егер осындай талаппен біз бір сайтты жапсақ, журналистер, халықаралық ұйымдар «Қазақстанда сөз бостандығы жоқ» деп шулайтыны белгілі. Бұл мәселені шешу оқырмандардың қолында. Яғни ондайларды оқымай қою керек. Біздің министрлік жүз мыңдаған сайтты бақылап отыра алмайды ғой. Сауаттылықты қарау – министрдің емес, редактордың жұмысы. Сондықтан бұл мәселені қоғам ғана шеше алады, – деді  министр.

Сәкен  ӘБІЛХАЛЫҚОВ,

«Орал  өңірі»


Киікті заңсыз аулаған топ құрықталды

Күні: , 44 рет оқылды

кииктер па


Маусымның 19-ы күні Қазталов ауданында киік аулаумен заңсыз айналысқан ұйымдасқан топ мүшелері қолға түсті. Бұл туралы БҚО ІІД тергеу басқармасы тергеу бөлімінің бастығы, полиция подполковнигі Махамбет Темірбаев мәлім етті.


Оның айтуынша, кең ауқымды жедел іздестіру шаралары барысында 272 дана киік мүйізі, 1 млн. 120 мың теңге ақша, бес дана аңшы қаруы, бір газды тапанша, 134 дана оқ-дәрі, төрт қаршана, бес жол талғамайтын автокөлік, 18 ұялы телефон тәркіленді. Оған қоса «Сазанды» қыстағының маңынан мүйізі кесілген үш киіктің ұшасы табылды.

Қылмыс айғақтары табылған екі күдікті Қазталов аудандық ішкі істер бөлімінің уақытша оқшаулау абақтысына қамалды. Ұсталған бесеудің арасында жергілікті кәсіпкерлермен бірге «Охотзоопром» мекемесінің аға инспекторы да бар болып шықты.

Қазіргі кезде киікті заңсыз аулауға байланысты тергеу амалдары жүргізілуде. Айта кетейік, өңірде киікті заңсыз аулау қылмысы азаяр емес. Мәселен, өткен жылы 24 қылмыстық іс өндірісте болса, биыл жыл басынан бері 13 сондай істің төртеуі сотқа жіберілді. Бесеуі қылмыстық жауапкершілікке тартатын адам анықталмағандықтан, тоқтатылды.

Ғалым АЯН


Криминалист бойжеткен

Күні: , 40 рет оқылды

IMG_7230


Сырым аудандық ішкі істер бөлімінде Гүлдана Айдын есімді қаракөз аруымыз  қызмет етеді. Мен оны заңгер не болмаса құжаттарға жауапты маман шығар деп ойлайтынмын. Талдырмаш бойжеткенге кеңсенің айналасынан басқа қызметті қимайсың. Сөйтсем, бұл ару осы бөлімнің білдей криминалист маманы екен.


Жалпы, криминалистика дегеніміз – үлкен ғылым. Анау-мынау емес, қылмыстық және азаматтық істерді қарау кезінде соттық дәлелдемелерді жинақтаудың, тиянақтаудың, зерттеудің және пайдаланудың арнаулы әдіс-тәсілдері мен құралдары жүйесін жасақтайтын ғылым. Криминалистиканың ресми түсіндірмесі осылай. Түсіндірмеде тізіліп тұрған жұмыстың бәрін атқаратын адамды криминалист деп атайды. Осы кезге дейін криминалистика негізі ер адамдардың ыңғайына келетін сала деп ойлап жүретінмін. Ал Гүлдананы көргенде, өзімнің қате ойлағаныма көзім жетті.

Гүлдана Айдын – Сырым елінің Аралтөбесінің қызы, ата-анасы әлі сол ауылда тұрады. Жасынан ер балалардың ортасына жақын өскен. Содан шығар, мінезі өжет әрі батыл. Ол ауылдың орта мектебін аяқтағаннан кейін Алматы қаласындағы ҚР Ішкі істер министрлігінің академиясына оқуға түседі. Ал академияға түсу – екі жігіттің бірінің емес, екі жігіттің екеуінің де арманы ғой. Сол арманға қарапайым ауылдың қаршадай қызы жеткеніне қалайша қуанбассың? Оқу бітіріп, елге оралған ол екі жылдан бері Сырым аудандық ішкі істер бөлімінде криминалист болып  қызмет етіп келеді.

Криминалистің қатыспайтын жері жоқ. Өлім болсын, ұрлық жасалсын, жол-көлік оқиғасы орын алсын, әйтеуір, қылаң еткен қылмыстың орнында қазір осы Гүлдана жүреді. Барады, оқиға орнын зерттейді, зерделейді, айғақтарды тәркілеуге қатысады, фототіркеу мен бейнетіркеуді де өзі жасайды. Кейін тергеушілерге материал дайындайды. Әрі қарайғы іске тергеушілер кіріседі. Ол әріптес ағалары, тәжірибелі тергеушілер Мұрат Қаналиев, Талғат Жүсіпқалиев, анықтаушы Дархан Хайруллин сынды азаматтармен әр кез тығыз қарым-қатынаста екенін және олардың ақыл-кеңестеріне үнемі құлақ түріп жүретінін де жасырмады.

Гүлдана Айдын – бүгінде аға лейтенант. Жұмыста әділдікті сүйеді. Өйткені криминалисттің пікірі көп нәрсені шешеді. «Менің ішкі істер саласының құрметті сала екенін дәлелдегім келеді. Қылмыстың көбі адам өліміне әкеліп соғады» деген оған, «Өлген адамнан қорықпайсың ба?» деген сұрақ қойып қалдым сөз арасында. Ол да аузымдағы сөзді жұлып алғандай:

— Жоқ. Өлген адамнан қорқуға болмайды. Керісінше, қазір өлгеннен емес, тірі адамнан қорқу керек! – деген еді әзіл-шыны аралас. Жүзіне «мейірімі» ұялағаны сол еді, әлгі сөздерден кейін өңін әп-сәтте суытып жіберді. Әзіліне әзіл қосып, әрі қарай бірдеңе дегім келіп еді, бірақ криминалист қызға батылым бармады. Сол күйі дым деместен, сұхбатқа уақыт бөлгені үшін рақмет айттым да, шығуға асықтым.

Бауыржан ШИРМЕДИНҰЛЫ,

Сырым ауданы


Полицияда – 104 жыл!

Күні: , 26 рет оқылды

23 маусым – Қазақстан полициясы күні

SWScan01714


Ұрпақтар сабақтастығы, аға буынның кейінгі толқынмен еңбек тәжірибесін бөлісуі Орал қалалық ішкі істер басқармасының күнделікті қызметінен көрініс табуда. Басқарма еңбек өтілі ғасырды құрайтын, кәсіптері атадан балаға мирас болған еңбек әулеттерін мақтан тұтады. Соның бірі – ішкі істер органындағы еңбек өтіліне биыл 104 жыл толатын Сейілевтер әулеті.


Орал қалалық ІІБ-ның есірткіге қарсы күрес бөлімінің бастығы, полиция майоры Мақсот Сейілевтің ағасы Қуаныш 1957 жылы Приурал ауданының Спартак ауылында туып, өсіп-өнген. Жас жігіт жүрек қалауымен 1972 жылы ішкі істер органына қызметке орналасты. Жылдар өткесін өз ісінің шебері, сауатты қызметкер атанып, құрметке ие болды. Ол азаматтармен сөйлесу кезінде ұстамды, парасатты болып, заң аясында жұмыс жасай білген. «Адал еңбек етсең, ел-жұртқа сыйлы боласың» деп отыратын еді», — дейді М. Сейілов ағасы жайында. Табан аудармастан қоғамдық қауіпсіздік саласында 25 жыл қызмет еткен Қуаныш 1997 жылы полиция майоры шенімен зейнеткерлікке шықты.

Мақсот Қарайұлының екінші ағасы Аманкелді 1966 жылы туған. Ағасының ізімен ішкі істер органына қызметке орналасқан оның қызметі тұрғындарға жақын болды. Құқықбұзушылықтың алдын алу, қоғамдық тәртіпті сақтау, жол жүру қауіпсіздігін қамтамасыз ету, қылмыстық құқықбұзушылықтың жолын кесу, алдын алу, әкімшілік құқықбұзушылық бойынша өндіріс және қылмыстық әрекет бойынша хаттама түрінде сотқа дейінгі тергеу жұмысын жүргізу мақсатында жұмыстанды. Туған ауылында учаскелік полиция инспекторы қызметінде ақсақалдармен бірлесе жұмыстанып, тентектерді ілезде тезге салып жүрген. Зейнет жасына жақындағанда ұжымы тәртіп сақшысының беделі мен еңбекқорлығын ескеріп, бірінші орынбасар болуын өтінді. Ол Приурал аудандық ішкі істер бөлімі бастығының бірінші орынбасары қызметінен полиция майоры шенімен зейнет демалысына жетті.

Осынау отбасылық әулеттің тағы бір мүшесі – Мақсоттың ағасы Мырза да ішкі істер органында 25 жыл қызмет атқарып, құрметті демалысқа шықты. 1972 жылы дүниеге келген ол екі ағасы сияқты органда қызмет еткенді ұнатып, осы салаға орналасқан. Ішкі істер органында жол полициясының инспекторы лауазымына тағайындалып, жол үстінде қауіпсіздікті қамтамасыз етті. Полиция старшинасы шенімен толық 25 жыл қызмет сапынан табылған, бүгінде зейнет жасына жетіп, отбасы, ұрпақтары қасында отырған ағасын Мақсот мақтан етеді.

1975 жылдың 26 қаңтарында туған М. Сейілев мектеп бітіргесін, 1993 жылы әскер қатарына шақырылды. Әскерден келгесін еңбек ұжымына араласып, Орал қаласындағы жылы әрі қысқы өнімдер шығаратын «Аяз» фабрикасына жұмысқа кірісті. Құқық қорғау саласындағы қызметі 2001 жылдан басталды. Облыстық ішкі істер департаменті патрульдік полиция қызметінде 2004 жылға дейін еңбек етті. 2004 жылы Орал қалалық ішкі істер бөлімінің есірткіге қарсы күрес бөлімшесіне ауысты. Есірткі қылмысына тосқауыл қою, есірткі және психотроптық заттарды пайдаланушылармен күресте тынбай қызмет етуде. Мақсот Қарайұлы осы жылдар арасында құқық қорғау саласының жедел уәкілі, аға жедел уәкілі қызметтерін атқарды.

2010 жылы осы бөлімнің бастығы болып бекітілді. 16 жыл еңбек өтілінде полиция майоры Мақсот Қарайұлы есірткі бизнесінің алдын алу, оған тәуелділіктен құтылу мақсатында облыс пен қала аумағында түрлі іс-шаралар өткізіп келеді. Ол бүгінде аталған бөлімшені басқарумен қатар, өңірдегі есірткі тасымалына тосқауыл қою жұмысымен жүйелі айналысады. М. Сейілевтің інісі Кенжетай Қарайұлы да ішкі істер органы қатарында. 35 жастағы інісі Приурал ішкі істер бөлімі уақытша ұстау изоляторының инспекторы қызметінде. Полиция аға сержантының еңбек өтілі – 13 жыл. Осылайша, Сейіловтер әулеті өмірлерінің 104 жылын полицияға арнапты.

 Гүламан ИСМАҒҰЛОВА,

Орал қалалық ІІБ-ның баспасөз қызметкері


Зеленов ауданының әкімі Кәрім ЖАҚЫПОВ: «Игерілмеген жерлер қайтарылып, жер қадірін білетіндерге берілді»

Күні: , 38 рет оқылды

IMG_9216


— Кәрім Кәримоллаұлы, сіз басқаратын аудан – біздің облыстағы ең көп ұлтты аудандардың бірі. Сол себепті, ең әуелі, ел-жұртыңыздың ынтымағын нығайтып, ырысын молайту мақсатындағы жоба-жоспар, іс-әрекеттеріңіз туралы білсек деп едік?


— Қазақ елі – тәуелсіздігі мен мемлекеттігін нығайтып, әлеуметтік-экономикалық ахуалын барынша жақсарта түсу арқылы халықтың бақуатты өмір сүруіне барлық жағдай жасауға, сол арқылы әлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына қосылуды мұрат тұтқан мемлекет. Бұл мақсат-мүддеге қол жеткізу үшін, ең алдымен, халықтың бірлігі мен берекесі, ынтымағы қажет екендігі түсінікті. Қазақстан Республикасының Президенті, Ұлт көшбасшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының 4-бөлімінде біртектілік пен бірлік мәселесі айрықша аталатыны сондықтан деп білемін. Ауданда Қазақстан халқы ассамблеясының концепциясын жүзеге асыру мақсатында жұмыс жоспары жасақталып, қоғамдық келісім кеңесі құрылды. Әр ауылда құрылған келісім кеңестері елдегі саяси, этносаралық тұрақтылықты нығайту жолында жемісті жұмыстануда. 2016 жылы Қазақстан халқы ассамблеясы ұйымдастырған «Бейбітшілік пен келісімнің жол картасы» мегажобасы аясында ауқымды шаралар ұйымдастырылып, Бөкей ордасы ауданының делегациясы біздің ауданға сапарлап келсе, тиісінше ауданның делегациясы Қазталов ауданына барып, ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған шараларға белсенді атсалысып, ел-жұрттың татулығы мен жарасты тірлігін жетілдіру бағытында тәжірибе алмасты. Қандай іске де бір атаның баласындай жұмылатын жұртымыздың берекесі артып, ырыздығы молайып келеді. Сондай-ақ Ресей Федерациясының ауданымызға қоңсы қонған бес ауданымен мәдени-экономикалық байланысымыз үзілген емес. Осылайша ынтымақ, сыйластық, өзара тиімді қарым-қатынас сынды құндылықтар тату-тәтті өмір сүріп жатқан аудан жұртының берік ұстанымына айналуда. Сіз айтып отырған ырысты молайту жолы да осы ғой. Бірлігі бекем болса, ел жасампаз еңбекке жұмылып, ырысы артады.

— Жат діни ағымдарды ел ішінен біржола аластату жолында қандай шаралар атқарылуда?

— Өкінішке орай, жат діни ағымның жетегінде жүрген жастарымыз әлі де баршылық. Әсіресе, білекті сыбанып еңбек ететін, елге пайдалы іс қылатын жастағы жігіттердің теріс ағымның шылауынан саналы түрде бас тартпауы қынжылтады. Дегенмен ыждағаттылықпен атқарған жұмыстардың нәтижесі көрініп келеді. Аудан әкімдігі жанынан құрамына мекеме, бөлім басшылары, құқық қорғау құрылымдарының өкілдері, аудан аумағындағы діни нысандардың қызметкерлері (мешіт имамдары, шіркеу протоиерейлері) үкіметтік емес ұйым өкілдері енген діни бірлестіктермен жұмыс жөніндегі кеңес жүйелі жұмыстануда. Кеңес отырыстарында ұлттық қауіпсіздік комитеті қызметкерлері, прокуратура өкілдері, округ әкімдері мен мектеп директорлары тыңдалып, жұмыс нәтижесі талқыланып тұрады. Сонымен қатар 14 адамнан тұратын діни толеранттық және діни экстремизм мен терроризмнің алдын алуды қамтамасыз ету мәселелері бойынша ақпараттық-насихат тобы жұмыс жасайды. Рухани құндылық, діни таным, ұлттық салт-сана туралы әңгіме өрбітіп, халықпен ұдайы әңгіме-дүкен құратын топ мүшелері дінге қатысты қоғамдық мәселелердің шешімін тауып, түсінік жұмыстарын жүргізуде. Мектеп оқушысының киім үлгісі, балаларға екпе салдырудан бас тарту, бізге жат діни наным-сенімге байланысты себепсіз сабаққа қатыспайтын балалардың ата-аналарымен ықпалды қарым-қатынас орнатуда ақпарат тобы ерекше белсенділік танытуда. Ол топтың құрамына облыс орталығынан және өзге облыстардан арнайы шақырылған теологтар енгізіліп отырады. Діни сауаты терең, білімді мамандар мектеп оқушыларымен және жастармен көбірек кездесіп, сақтандыру шараларын ескертуде. Тұрғындарымызды діни ақпараттандыру мақсатында, сондай-ақ мектептерде тарих сабағы мен дінтану курстарында, сонымен қатар тәрбие сағаттарында қолдану үшін аудандық «Ауыл тынысы» қоғамдық-саяси газеті дін істері басқармасында дайындалған ақпараттық-танымдық мақалалар жариялап келеді. Ақпараттық топ биыл екі бағытта жұмыстана бастады. Бір топ аудан тұрғындарына, мектеп оқушыларына діни дұрыс ақпарат беру бағытында, екінші топ дәстүрлі емес бағытты ұстанып жүргендермен жұмыстануда. Аудандағы Достық, Переметный, Мичурин, Трекин сынды ірі ауылдық округтерде жат ағымға арбалған тұрғындармен кездесіп, олардың әлеуметтік-тұрмыстық жағдайымен танысып, мемлекеттік бағдарламалар туралы ақпараттандыруда. Жамағаттың дұрыс жол таңдап, дәстүрлі дінге бет бұруларына жергілікті мешіт имамдары да ерекше ықпал етуде.

Жат діни ағымдарды ел ішінен біржола аластату үшін халқымыз ел болып жұмылып отыр. Соңғы екі жылда аудан көлемінде үш бірдей мешіттің бой көтеруі – осының айғағы. Дариян ауылындағы мұсылмандар мешітінің құрылысы аяқтала келсе, Переметный және Асан ауылынан салынып жатқан мешіттер биыл пайдаланылуға берілмек. Халықтың үлкен қолдауы, кәсіпкер азаматтардың демеушілігімен салынып жатқан ғибадат үйлері ел игілігіне қызмет етеді деп ойлаймын.

— ҚР Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев биылғы Жолдауында Қазақстанның үшінші жаңғыруының басым бағытының бірі ретінде адам капиталының сапасын арттыру екендігін екпін түсіріп айтқаны мәлім. Сіздің ауданда бұл бағытта нендей іргелі шаруалар қолға алынып, атқарылуда?

— Елбасының биылғы Жолдауының төртінші басымдығы – адам капиталының сапасын арттыру бойынша жүйелі жұмыстанудамыз. Бұл бағыт бойынша аудандық штаб құрылып, мобильді топтар жұмыстануда. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру, атаулы әлеуметтік көмектің жаңа форматы сынды өміршең өзгерістер туралы ауыл-ауылда түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Одан бөлек аудан тұрғындарының әлеуметтік мәртебесін анықтау жұмыстары жүруде. Сонымен қатар ауданда жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек алушылардың болжамды тізімі анықталды, 2018 жылға 716 адамы бар 139 отбасыға 24862,0 мың теңге қаражат қажеттілігі есептеліп, облыстық басқармаларға жолданды.

Мемлекеттік «Өрлеу» жобасына ағымдағы жылы 25 отбасын қатыстыру жоспарланса, сәуір айынан бастап шартты ақшалай көмек беріле бастады. «Өрлеу» жобасына жергілікті бюджеттен 3062 мың теңге, республикалық бюджеттен 10756 мың теңге бөлінді.

Президентіміздің биылғы Жолдауынан бастау алған 2017-2021 жылдарға арналған «Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасы тұрғындар тарапынан кең қолдауға ие болды. Аудандық ведомствоаралық комиссия және мобильді топтар арқылы тұрғындарға бағдарламаның артықшылықтары түсіндіріліп, «БастауБизнес» жобасымен 35 тұрғын курстан өтсе, екінші лекте 32 адам оқытылуда. Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қорының «Береке» бағдарламасы арқылы 29 тұлға, «Ырыс» бағдарламасы арқылы үш кәсіпкер жеңілдетілген несие рәсімдеп, өз істерін бастады.

— Кәрім Кәримоллаұлы, өңірде егілетін егіс алқабының айтарлықтай ауқымы Зеленов ауданына тиесілі. Биыл егіс науқаны қалай ұйымдастырылды? Зеленовтық диқандар қанша гектарға қандай дақылдардың тұқымын септі?

Көктемгі егіс науқаны табиғаттың аз-мұз қолайсыздығына қарамастан, тиімді ұйымдастырылды. Ылғал жабу, тырмалау, жер жырту, тұқым дәрілеу шаралары толыққанды атқарылып, 210,0 мың гектар алқапқа дән себу жоспарланды. Науқан қорытындысында жоспар артығымен орындалып, 215,8 мың гектарға жетті. Соның ішінде күздік бидай 41,1 мың гектар, жаздық дәнді дақылдар  91,0 мың гектар (соның ішінде: жаздық бидай – 72,0 мың га, арпа – 15,5 мың га, тары – 1,36 мың га, сұлы – 0,05 га, дәнді құмай – 1,654 мың га, ноқат – 0,44 мың га, қарақұмық – 0,04 мың га) алқапқа себілді. Бұған бұрын егілген 41,1 мың гектар күздік бидай мен 35,0 мың гектар көпжылдық шөп те кіреді. Сонымен қатар 14,9 мың гектарға мал азықтық дақылдары, 30,6 мың гектарға майлы дақылдар себілсе, 1,562 мың гектарға картоп, 1,24 мың гектарға көкөніс, 0,45 гектарға бақша егу жұмыстары атқарылды. Биыл егілетін күздік және майлы дақылдарға дайындалған сүдігер көлемі 60 мың гектарды құрады. Көктемгі егіс науқанына ағымдағы жылы литрі 122 теңгеден 4 945 тонна дизельді жанар-жағармай бөлініп, 156 шаруашылыққа үш айда таратылып берілді. Мемлекеттің айтулы қолдауының арқасында диқандар мен бағбандар мүмкіндікті мүлт жібермей, науқанды тиянақты атқарып шықты.

— Соңғы кездері Елбасы ұсақ шаруа қожалықтарының ірі агрокооперативтерге бірігуі даму талабы екендігін жиі айтып жүр. Зеленов ауданы бойынша осы шаруаның жүзеге асу қарқыны сізді қанағаттандыра ма? Сондай-ақ пайдаланылмай жатқан қанша гектар жер мемлекет меншігіне қайтарылды?

— 2015 жылы аудандағы ауыл шаруашылығы жерлерін пайдаланушылармен түсіндіру жұмыстарын жүргізу кезінде ауыл шаруашылығы мақсаты бойынша пайдаланбайтын, яғни игерілмейтін жалпы көлемі 78068,36 мың гектар жер анықталып, соның ішінде 57464,9 мың га егістік, 18006,8 мың га жайылым, 2432,4 мың га шабындық жер учаскелері қайтарылып, басқа тұлғаларға беру арқылы айналымға енгізілді.

2016 жылы жүргізілген түсіндіру жұмыстарының нәтижесінде ауыл шаруашылығы мақсаты бойынша пайдаланылмайтын, яғни игерілмейтін жалпы көлемі 18710,3 мың га, соның ішінде 12478,2 мың га егістік, 5893,4 мың га жайылым жер учаскелері қайтарылып, басқа тұлғаларға беру арқылы айналымға түсті.

2017 жылы анықталған пайдаланымнан тыс жер учаскелерінің жалпы көлемі 4843,8 мың гектарды құрады. Соның нәтижесінде 4233,8 мың га егістік, 576 га жайылым, 20 га шабындық мемлекет меншігіне қайтарылды.

Түйіндей айтсам, игерілмей жатқан жерлер қайтарылып, жер қадірін білетіндерге берілді.

— Кәрім Кәримоллаұлы, Зеленов ауданындағы мал шаруашылығына қатысты жағдайдың жай-жапсарын айтып берсеңіз. Сонымен қатар құрылыс қарқынын төмендетіп алған жоқсыздар ма?

— Аудан бойынша бүгінгі күнге отбасылық бордақылау алаңдарын құру үшін 29 жеке шаруа қожалығы несие алуға өтініш түсірді. Жиырмаға жуық отбасы несие алса, тағы алпысқа жуық отбасы өтінім берді. 312 отбасы бордақылау алаңының үлескерлеріне айналды. Өткен жылдары құрылған кооперативтер қайта тіркеуден өтіп, жұмыстарын жүйелей түссе, жыл басынан бері ауданда мал тұқымын түрлендіру, бордақылау, ет өндіру, сүт өңдеу, бау-бақша егу бағытында жеті АӨК (ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі) құрылды. Әлі де тұрғындардан кооператив мүшелігіне енуге өтінімдер қабылдануда.

Ауданда құрылыс қарқыны бәсеңдеген емес. Өткен 2016 жылдың өзінде Трекин ауылдық округіне қарасты Володар ауылының солтүстік-батыс жағындағы тұрғын үйге арналған 360 жер телімі электр желісімен жабдықталды. Аудан орталығы Переметный ауылы аумағындағы тұрғын үйге арналған 200 жер телімі электр желісі, ауыз су құбырымен жабдықталды. Переметный ауылдық округіне қарасты Озерный елді мекенінде 48 орындық мектеп құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді. Былтыр біраз жыл күн тәртібінен түспей келген көпір салу мәселесі де шешімін тапты. Мичурин ауылдық округінің Зеленый ауылы мен Макаров ауылдық округіне қарасты Садовый ауылының тұсынан Шаған өзені үстінен көпір салынды. Сонымен қатар Белес ауылындағы тұрғын үйлер аумағына электр желісі мен ауыз су құбыры тартылды.

Ағымдағы жылы ауданымыздың инвестициялық жобалары үшін 3,5 миллиард теңгеге жуық қаржы бөлінді. Қаржы негізінен ауыл көшелеріне жол салуға, су құбырын тартуға, елді мекендерді газдандыруға, сондай-ақ тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандар салуға бағытталмақ. Атап айтсақ, Переметный, Дариян ауылдарында көшелерге асфальт төселеді. Ауыз су мәселесі күрделі болып келген Ақжол, Павлов, Володар, Көшім, Щапов ауылдарына таза ауыз су құбырын жүргізу жұмыстары басталып кетті. Ауданымызда әлі күнге көгілдір отынға қолы жетпей отырған ауылдар бар. Биыл жергілікті бюджеттен қаражат бөліп, Факел, Владимир, Кіші Шаған, Горбунов, Павлов, Красный свет, Кирсанов ауылдарын газдандыру үшін жобалық-сметалық құжаттары мен техникалық-экономикалық негіздемесін дайындаудамыз. Аудандағы құны 1 млрд. 106,5 млн. теңге болатын ең «сүбелі» жоба – Дарияннан бой көтеретін мектеп-интернат кешені. 300 оқушыға арналған мектеп пен 100 орындық интернаты бар кешен құрылысы басталды. Сонымен қатар мәдениет және спорт нысандарына бағытталған жоба аясында аудан орталығынан спорттық-сауықтыру кешені салынып, Дариянда мәдениет үйі күрделі жөнделуде. Переметныйды іргелей ағатын Деркөл өзенінің суын бау-бақша мен мал шаруашылығына тиімді пайдалану мақсатында гидротехникалық құрылым салынуда. Бұған қоса аудан аумағында 26 тұрғын үй салу үшін жобалық-сметалық құжаттарды дайындаудамыз. Әрі ауданда әлеуметтік маңызды нысандарды күрделі және ағымдағы жөндеу жұмыстары қарқынды жүруде. Тек биылдың өзінде Дарияндағы аудандық аурухананың балалар бөлімі мен күндізгі стационары, гараж қосыны күрделі жөнделсе, Павлов, Котельников, Володар, Озерный, Рубежка, Чесноков, Новенький, Үлкен Шаған, Белес, Шалғай ауылдарындағы денсаулық сақтау нысандарына түрлі жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Білім саласында Калинин, Янайкин, Зеленый, Достық мектептерін күрделі жөндеу әрі қосымша құрылыс салу үшін құжаттамалары дайындалуда, яғни бұл келер жылдың міндетіне енетін болмақ.

Сұхбаттасқан Бауыржан САЛЫҚҰЛЫ,

«Орал өңірі»


Оралда ит соятындар бар екен…

Күні: , 42 рет оқылды

Itter 033


Мамыр  айында  Алена  Пригубова есімді  Орал  қаласы  тұрғынының  лабрадор  тұқымды  иті  жоғалады.  Ол  айналасынан  сұрастыра  келе,  өзі  тұратын Самал  шағынауданындағы  «Рябинка» саяжай  қоғамдастығында  күзетші  болып  жасайтын  ұлты  кәріс  Игорьмен  сөйлеседі.  Әңгімеге  араласқан  күзетшінің  әйелі  Аленаның  итін  Владимир  Палихов  есімді  таныстары  алып кеткенін,  оның  қай  жерде  тұратынын айтып  қалады.


– «Айгүл» шағынауданында атын Владимирдің үйіне аға-жеңгемді, достарымды ертіп бардым.

Есікті қызы ашып, әкесінің жоқ екенін айтты. Сыртқа шығып, көршілерін әңгімеге тарттым. Татьяна Кузеева есімді көршісі Владимирдің ит аулаумен айналысатынын растады. Сонымен қатар оның «Победа» гараж иелері қауымдастығында иттерді қамап ұстайтынын  айтты, – дейді  Алена.

Олар айтылған жерге барғанымен, гаражда ешкім болмайды. Гараж маңындағы қоқыс жәшігінен иттердің басы, шашылып жатқан жүні мен сүйектерін көреді. Сол айналада жүрген балалардың біріне болған жайды баяндап, Владимир гаражға келгенде хабарласуын сұрап, телефон нөмірін қалдырып кетеді.

– «Владимир келді» деп балалар телефон шалды. Қайтып барып Владимирмен кездестік. Менің лабрадор тұқымды итімді өзінің алып бара жатқанын көргендер барын жеткіздім. Владимир болса ондай қымбат тұқымды иттер болмағанын, өзінің тек өлген иттерді ақшаға сойып беретінін айтты.

«Игорьдің әйелі Татьяна бұл әңгімені ойдан шығарған», – деді ол. Ақыры Владимирден гаражын қарауға рұқсат алып, ішіне кірдік.

Гаражынан итті іліп соятын құралдарды, бір табақ қан мен қанға былғанған пышақтарды көріп шошып кеттік. Оған қоса гараж сыртында тұрған қоқыс жәшігінен иттердің терілерін көргеніміз тағы бар. Бірақ соңғы сойылған иттің терісі менің лабрадорыма ұқсамады. Владимир итті осылай бөлшектегені үшін 1000 теңге ақша алатынын мойындады, – дейді Алена.

Itter 055Алена келесі күні көргендерін баяндап, жергілікті газеттердің біріне хабарласады. Газет тілшілері ит сойылатын гаражға учаскелік полицеймен бірге барады. Алена «Омега» шағынауданындағы  контейнерлердің бірінде иттер қамаулы тұр деген хабарды естіп, сонда кетеді. Сөйтіп, ол Владимирдің гаражын қарауға полициямен бірге бара алмапты. Полиция барғанша гаражын тазалап қойған Владимир болса, Аленаның  ақпаратын  теріске шығарады.

– Бір кезде маған өзім хабарласқан газет тілшісі қоңырау шалды. Олар гаражға барғанын және ол жерде ешқандай иттің терісін байқамағанын, қоқыс жәшігінен қойдың терісі мен ішек-қарнынан басқа ештеңе көрмегенін айтты, – дейді  Алена  Пригубова.

Біз шулы оқиға кейіпкерлерімен бетпе-бет жүздесіп, мән-жайды өз көзімен көрген облыстық «За жизнь!» қоғамдық қозғалысының төрайымы Юлия Асиновскованы әңгімеге тарттық.

– Екінші күні барғанымызда Владимир Палиховке тиесілі гараж маңындағы қоқыс жәшігінен иттің терілері мен ішек-қарындарын және атылған оқтың гильзасын таптық, – деді Юлия Сергейқызы. Ол осы сөзіне айғақ ретінде бізге өзі түсірген бейнежазба мен фотоларды жолдады. Юлия Асиновскова қалалық прокуратура мен ішкі істер бөліміне осы оқиға жөнінде арыз жазған. Әзірге құзырлы  құрылымдардан  жауап  күтуде.

Итін жоғалтушы Алена Пригубова күзетші Игорь мен әйелі Татьянаның айтқан сөздерін диктофонға жазып алыпты. Күзетші кәріске Владимир Палихов иттің бауырын, өкпесін тегін әкеліп беретіні жазбада бар.

Ал осы сойылып жатқан иттердің еті қайда кетуі мүмкін?!. Итін жоғалтқан өзге де тұрғындар арасында сатылымдағы тартылған етпен бірге таралуы мүмкін деген қауіп бар.

Иә, тартылған еттің арзан бағамен саудаланатынын көріп жүрміз. Фаршты тамыр-таныс, үй аралап, көшелерде сатып жүретіндер де бар. Тартылған етті қандай жағдайда тұтыну керектігін білу үшін Орал қалалық ветеринариялық бөлімнің басшысы Рафик Лұқпановпен сөйлестік.

– Біз Орал қаласындағы 16 базардың барлығын қадағалап отырмыз. Барлық ет өнімдері тексеріліп кіргізіледі. Бірақ дүкендер мен супермаркет, гипермаркет сөрелеріндегі саттықта тұрған ет өнімдерін тексеру құзіретімізге кірмейді. Оның ішінде не болып жатқаны белгісіз. Алдағы уақытта мұндай өнімдерге тексеру ұйымдастыру жөнінде прокуратураға хат жолдадым. Заң бойынша фаршты дайын күйінде сауда сөресіне қоюға болмайды. Тұтынушы алдымен етті таңдап, сосын оны тартып беруді сұрағанда ғана сатушыға дайындап беруге рұқсат берілген, — дейді қалалық ветеринариялық бөлімнің басшысы Рафик  Лұқпанов.

Әділғазы  КЕРЕЕВ,

«Жайық  Пресс»  ақпарат  орталығы


Маса мазаны алып тұр…

Күні: , 23 рет оқылды

20170620_105938


ҚР  Орталық  коммуникациялар  қызметі  облыстық  филиалы алаңында  Орал  қаласы  аумағындағы масалар  мен  олардың дернәсілдеріне  қарсы  профилактикалық  дезинсекциялық өңдеу  жұмыстарын  талқылаған  баспасөз  отырысы  өтті.  Шараға облыстық  қоғамдық  денсаулық  сақтау  департаментінің  басшысы  Жайдар  Құрманов,  облыстық  энергетика  және  тұрғын үй-коммуналдық  шаруашылығы  басқармасының  бөлім  басшысы Серікқали  Қанапин  және  «Дезинфекция»  облыстық  бірлестігі»  жеке  медициналық  орталығының  директоры  Мұрат  Танкеев қатысып,  журналистердің  сауалдарына  жауап  берді.


Мамандар қала аумағында дезинсекциялық өңдеу шараларын өткізу үшін республикалық бюджеттен 48 901,00 мың теңге бөлінгенін мәлімдеді.

– Батыс Қазақстан облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасы тапсырыс беруші ретінде мемлекеттік сатып алу рәсімдерін уақтылы өткізді. Нәтижесінде «Дезинфекция» жеке медициналық орталығы 23 600,00 мың теңге көлемінде қызмет көрсетуші ретінде бекітілді. Ал қалған қаражат үнемделіп, үкіметке қайтарылуы тиіс. Осылайша екі кезеңге бөлінген масамен күресу шаралары басталды. Алғашқы кезеңнің жұмыстары масаның дернәсілдерін улауға негізделген болатын. Ол 16 сәуірде басталып, мамыр айының ортасына дейін созылды.

Дернәсілдерді улау үшін вектобак биологиялық ларвицид дәрісі аспалы субүріккіш арқылы қолданылды. Аталмыш дәрі өсімдіктер мен жануарларға зиян келтірмейді. Негізінен өзен-көлдердің су тасқыны болған аймақ, тайыз су тоғандары, қысқы қар суы жиналған жерлер және этномологиялық белгілері бар Серебряков, Круглоозерный, Коминтерн, Желаев ауылдары – барлығы 600 гектар  жер  аумағы  қамтылды.

Ал мамыр айының ортасында басталған екінші кезеңде барлығы 6000 гектар аумақты улау жоспарланды. Шыбын-шіркейлер мен масаларға қарсы жұмыстар арнайы техникамен жүзеге асырылуда. Бұл кезеңде қала аумағында орналасқан орман алқаптары, саябақтар және саяжайлар агран препаратымен өңделуде. Қолданыстағы дәрі токсинді болғандықтан, тұрғын үй массивтерінің айналасын өңдеуге біздің құқығымыз жоқ. Авиация арқылы улау көрсетілген сомадан үш-төрт есе көп қаражатты талап етеді, — деді Серікқали Қанапин.

«Дезинфекция» жеке медициналық орталығының басшысы өздеріне бөлінген қаражаттың жеткілікті екенін айтты.

– Тендер уақытында өткізілді. Жұмыс жоспарға сай жүріп жатыр. Соған қарамастан маса азаймай тұр. Қала тұрғындарының  арыздары жиілей түсті. Мұның бірден-бір себебі – ауа райының шыбын-шіркейдің көбеюіне қолайлы жағдай туғызуында. Мәселен, жыл сайын Жайық өзені көктем мезгілінде шамамен тоғызыншы мамырға дейін көтерілетін еді. Ал биыл судың келуі 28 мамырға дейін созылды. Сондай-ақ жауыншашын көбейді. Біз дәрінің көлемін қаншалықты көбейтіп улағанымызбен, жауған жаңбыр барлығын шайып кетеді. Ал ол жерді қайта улауға қаражат бөлінбеген. Белгіленген аумақтың 5000 гектары өңделді. Тек қала іші өңделіп қоймай, өзен жағасында орналасқан Зеленов, Теректі аудандары да  дәрімен өңделуі керек. Сонымен қатар тендер ақпан айында өтеді, ал мамырда өзеннің қаншалықты деңгейде көтерілетінін дөп басып айта алмаймыз. Сол себепті жыл сайын қосымша қор қарастырылуы тиіс. Қорыта айтқанда, бөлінген қаражат масаны улауға жеткілікті, дегенмен оң нәтиже көру үшін уланатын жердің көлемін әлі де ұлғайту қажет, – дейді Мұрат Танкеев.

Облыстық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Жайдар Құрманов өз сөзінде масалардың эпидемиологиялық  зияны бар жәндіктер қатарына жататынын айтып өтті. Сондықтан денсаулық сақтау мекемелерінде маса арқылы жұққан жұқпалы аурулармен ауырған адамдардың  тіркелуі  жіті  қадағалануда.

Айым  ТӨЛЕУҒАЛИЕВА,

«Орал  өңірі»


«Мал дәрігеріне жастар оқуын оқиды-ау, бірақ жұмыс істеп жарытпайды»

Күні: , 22 рет оқылды

ветеринария


Елімізде  мал  шаруашылығының қайта дамуы бір кездері  Кеңес  Одағымен  бірге «жан-жаққа бытырап кеткен» мал  мамандарына  деген сұраныстың  артуына алып келді. Шаруашылықтардың  іріленуі,  ет  және  сүт  өнімдерінің экспортқа  шығарыла  бастауы  ветеринария  саласының  маңызын арттырды.  Қазіргі  таңда  бұл  сала Үкіметтің  басты  назарында.


Өңіріміздегі  ветеринариялық ахуал қандай, ауылдағы шаруа  қожалықтарының  ветеринар  мамандарымен қамтылуы  қай  деңгейде  және  аталмыш  саланың  түйткілді мәселелері  қалай  шешілуде?  Бұл  мәселелер  жөнінде  ҚР  Ауыл шаруашылығы  министрлігі  ветеринарлық  бақылау  және қадағалау  комитеті  Батыс  Қазақстан  облыстық  аумақтық инспекциясының  басшысы  Темірхан  Қонақбаев  әңгімелейді.

– Темірхан Мәулемғалиұлы, ветеринария саласында 30 жылдан астам уақыттан бері қызмет істеп келесіз. Яғни сіз кеңестік дәуірдегі және қазіргі заманғы ветеринарияны қатар көрдіңіз. «Кемелденген» социализм кезіндегі ветеринарияның мықты болғанын барша жұрт біледі. Ал қазіргі өзгерген қоғамдағы ветеринарияның жағдайы нешік? Жалпы, өңіріміздегі  эпизоотиялық ахуал жөнінде де айтып  берсеңіз.

– Кеңес дәуірінде мал атаулының дені колхоз-совхоздардың меншігінде болды. Сондықтан мал шаруашылығында профилактикалық шараларды ұйымдастыру қазіргіге қарағанда әжептәуір жеңіл еді. Шаруашылыққа жауапты адамдар барлық шаруаны мұқият тындырып қоятын. Ал қазіргі кезде мал атаулы жекелердің қолында. Яғни малдың басым бөлігі шаруа қожалықтарында және жеке аулаларда. Оның үстіне мал дәрігерлерімен барлық ауыл түгел қамтылмаған.

Сөйте тұра, өңіріміздегі эпизоотиялық ахуалды нашар деуге болмайды. Қазіргі таңда жалпы елімізде эпизоотиялық ахуал тұрақты. Былтыр, яғни 2016 жылы Атырау облысында ірі қара малға қатысты нодулярлық дерматиттің төрт ошағы тіркелген болатын. Бүгінгі күні бұл жұқпалы індетті жою бағытындағы іс-шаралар аяқталды. Мысалы, осы індетке қарсы екпе жұмыстары Атырау облысында, сондай-ақ қауіптілігі жоғары Ақтөбе және Батыс Қазақстан облыстарының шекаралық аумақтарында жүргізіліп, аяқтала келді. Халықаралық эпизоотиялық бюроның хабарламасына сәйкес Ресейдің Астрахан облысы, Краснодар және Ставрополь өлкелерінде, Қалмақ, Ингуш және Дағыстан Республикаларында ірі қаралар арасында нодулярлы дерматит (жұқпалы түйіншекті дерматит) ошақтары тіркелген. Малдың жүрмейтін жері жоқ, сондықтан барынша сақ болғанымыз  дұрыс.

Ал енді өз өңіріміздегі екпе жұмысы жөнінде айтар болсақ, биыл  Ақжайық, Жаңақала, Бөкей ордасы, Жәнібек, Қазталов,  Қаратөбе және Сырым аудандарында барлығы  278174 бас ірі қара мал (91,2%) жұқпалы ауруларға қарсы егілді. Жыл басынан бері жануарлардың аса қауіпті жұқпалы ауруларынан алты ошақ тіркелді, олар: пастереллез бойынша Қаратөбе ауданының Қоскөл ауылынан екі ошақ, қарасан ауруы бойынша  Бөкей ордасындағы Сайқын ауылынан және Қаратөбе ауданындағы Қоскөлден төрт ошақ есепке алынды. Барлық ауру ошақтарында ветеринариялық шаралар  толық  көлемде  жүргізілді.

Соңғы үш жылды салыстырып көрсек, жұқпалы аурулар ошағының жылдан-жылға азайып келе жатқанын көреміз. Мысалы, 2014 жылы жануарлардың аса қауіпті ауруларының 68 ошағы анықталды, соның ішінде 37 құтыру ауруы, бір қой шешегі, 23 қарасан ауруы, алты  пастереллез, бір брадзот ауруы болды. 2015 жылы жануарлардың аса қауіпті ауруларының саны біраз кеміп, 44-ке түсті. 2016 жылы одан да азайып, жануарлардың аса қауіпті жұқпалы ауруларынан 25 ошақ  тіркелді.

Ағымдағы жылы жануарларды сібір жарасына, пастереллез, лептоспироз, листериоз, ірі қара қарасаны, құтыру, оба, брадзот, шешек, ірі қараның нодулярлы дерматиті ауруына қарсы екпе жұмыстарын жүргізу жоспарланып, вакциналар толық көлемде жеткізілді. Қазіргі уақытта тұрғындардың да, шаруа қожалықтарының да малдары егілуде. Аса қауіпті аурулардың алдын алу және диагностикалық іс-шаралар жүргізу жұмысы 2010 жылдан бастап жергілікті атқарушы органдардың мал дәрігерлеріне жүктелген. Барлық ауылдық округтерге аса қауіпті аурулардың алдын алу және диагностикалық ісшаралар жоспарын орындау мақсатында бюджеттен қосымша қаражат бөлініп отырады. Жергілікті атқарушы құрылымдардың мал дәрігерлері сол қарастырылған қаржыдан өздеріне қажетті құрал-жабдықтарға қаражат бөлдіруі керек. Жалпы, облысымыздың барлық ауылдық округтері 148 ветеринарлық пунктпен қамтылған, солардың 65-інің арнайы жұмыс орындары бар. 82-сінің жұмыс орны ауылдық округ әкімдерінің ғимаратында орналасқан. Ал бір ветеринар маманның жұмыс орны жалға алынған үй-жайда. Арнайы жұмыс орындарымен қамту жұмысына қосымша қаржы қарастырылуда. Бұған қоса ҚР заңнамасында мемлекеттік ветеринар-дәрігерлер мен инспекторларға шарт негізінде қызметтік үй-жай беру белгіленді.  Осыған орай облыс бойынша 13 ветеринария стансасы және 148 ветеринарлық пункт қызметтік кеңселермен қамтылды. Осылайша мал мамандарының ауылдарға тұрақтап қалуы үшін мемлекет тарапынан барынша жағдай жасалуда.

Облыс бойынша аудандық ветеринарлық стансаларда 178 бірлік және ауылдық округтердегі ветеринарлық пункттерде 606 штаттық бірлік бар. Қазіргі таңда қалалық  және аудандық ветеринарлық стансаларда 71 адам қызмет жасайды. Ал ветеринарлық пункттерде 529 адам жұмыс істесе, соның 167-сі – мал дәрігерлері, 297-сі – ветеринарлық фельдшерлер, 65-сі – ветеринарлық санитарлар. Мал мамандарының ауылдарда қаншалықты жетіспейтінін  (184 бірлік) осы деректерден-ақ байқауға болады. Біздің саладағы ең басты проблема, міне, осы. Облыста ветеринария саласындағы бақылау және қадағалау жұмысын  облыстық, аудандық аумақтық инспекциясының ветеринарлық-санитарлық инспекторлары атқарады. Олардың саны – 61. Облыс аумағында шаруашылық субъектілері бойынша аттестаудан өткізілген барлығы 33 мал маманы бар.

Мал дәрігері мамандығына жастар оқымайды емес, оқиды-ау, тек осы сала, осы бағыт бойынша жұмыс істеп жарытпайды.  Мал маманының тапшы болып отырғаны, міне, осыдан. Мал дәрігерлерінің тапшылығын жою үшін оларға ауылда жұмыс істеуге жағдай жасаумен бірге, грантпен оқыған жастарды мемлекет қаражатын толық өтейтіндей етіп, бір амалдар қарастыру керек деп ойлаймын.

– Ветеринария саласына мемлекет тарапынан қандай көмек-қолдаулар көрсетілуде?

– Былтыр эпизоотияға қарсы іс-шаралар жүргізуге республикалық бюджеттен біздің облысқа 711,8 млн. теңге бөлінді. Сондай-ақ бруцеллез жұқтырған  малдардың иелеріне өтемақы төлеу үшін  жергілікті бюджеттен 644,2 млн. теңге  қарастырылды. Биыл осы мақсатқа 848 млн. теңге бөлініп, соның ішінде эпизоотияға қарсы іс-шаралар жүргізуге бюджеттен 744,2 млн. теңге бөлінді. Бұған қоса бруцеллезге шалдыққан мал иелеріне өтемақы төлеу үшін жергілікті бюджеттен 103,8 млн. теңге бөлінді. Облысқа алдын алу шараларын өткізуге қажетті 3,2 млн. доза  вакцина  жеткізілді.

Аса қауіпті жұқпалы аурулар тізіміне енгізілген мал аурулары бойынша республикалық бюджет есебінен ауырған мал иелеріне өтемақы төленеді. Ол үшін жергілікті атқарушы органдардың мал мамандары аса қауіпті ауруларға патологиялық сынамалар алып, оларды ветеринариялық зертханаға жолдайды. Аудандық ветеринариялық зертханаларда сынамалар тексеріліп, ауруы нақтыланып, диагнозы қойылғаннан кейін ветеринариялық бақылау және қадағалау комитеті «Республикалық эпизоотияға қарсы отряды» ММ  БҚО филиалы іс-шаралар жоспарын жасақтайды. Анықталған диагнозға байланысты ауру малмен бірге тұрған  жануарларды вакцинациялайды және олар тұрған қора-жайларға бұқырлау жұмыстарын жүргізеді. Осы іс-шараларды атқарғаннан кейін жеке және заңды тұлғалардың есепшотына өтемақыларын аударту үшін  құжаттарын  дайындайды.

Қазіргі кезде ауылдық жерлерде мал – негізгі  күнкөріс көзі. Сондықтан мал арасында аурудың таралмауына тұрғындар да мүдделілік танытуы шарт. Ол үшін тұрғындар малдарын түрлі жұқпалы ауруларға қарсы ектіруі тиіс. Ал малдары ауырып қалған жағдайда бұл жөнінде жергілікті мал маманына жедел хабарлауы тиіс. Малдарын қорада жасырып, екпеге жұмсалатын азын-шоғын қаражатын үнемдеп жүргендер түптің түбінде өзіне, бала-шағасына және өздерін қоршаған ортаға  орасан зиян келтіретінін түсінулері керек.

– Аурудан өлген малдар қайда жіберіледі? Өңіріміздегі мал молалары жөнінде толық ақпарат берсеңіз.

– «Ветеринария туралы» заң талаптарына сәйкес аурудан өлген малдар мал иесі мен жергілікті атқарушы органдардың мал мамандарының қатысуымен мал моласына апарылып, жойылады. Қазіргі таңда облыс аудандарының аумағында 255 мал моласы бар.

Соның 50-і – үлгі жобадағы, 205-сі – қарапайым үлгідегі (Беккари шұңқыры) мал молалары. Сонымен қатар 2013-2014 жылдары облыста биологиялық материалдарды жою бойынша алты стационарлық және 12 жылжымалы инсинератор сатып алынды. Аталған жабдықтар аудандық ветеринариялық стансалардың құзырына берілді. Мал қорымдарының жағдайын веттехниктер мен ветеринарлық инспекторлар қадағалайды. Мал молаларын талапқа сай ұстау аудандық ветеринарлық  стансаларға  жүктелген.

– Темірхан Мәулемғалиұлы, мал соятын пункттердің жағдайы қалай? Жалпы, өңірімізде мал  соятын  неше  пункт  бар?

– ҚР Үкіметінің 2014 жылғы 29 желтоқсандағы №1397 қаулысына сәйкес облысымызда жаңа мемлекеттік мекеме – ветеринариялық басқарма құрылды. Ветеринария саласындағы көптеген уәкілеттіліктер, соның ішінде ет өңдеу кәсіпорындары, мал сою пункттеріне берілетін алаңдарды  тіркеу, есептік нөмір беру құқықтары осы жаңа құрылған мекемеге берілді. Дегенмен облысымыздағы мал соятын пункттер бойынша білгенімді айтып берейін. Қазіргі таңда өңірімізде 67 мал сою алаңы бар.

Солардың  62-сі жұмыс жасап тұр, бесеуі әзірге жұмыс істемейді. Бұлардың барлығы да қажетті құралжабдықтармен толық жабдықталған.  Сондай-ақ ет өндеуші тоғыз кәсіпорында мал соятын арнайы орындар бар, соның алтауы жұмыс жасап тұр. Мал бекітілген тәртіпке сәйкес санитарлық талаптарды  сақтай  отырып  сойылады.

Сұхбаттасқан  Айша ӨТЕБӘЛІ,

«Орал  өңірі»


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика