Мұрағат: 13.02.2017


10 отбасы баспаналы болды

Күні: , 76 рет оқылды

_MG_7533


Таяуда тұрғын үйге мұқтаж бөкей­ордалық 10 отбасы қоныстойын тойлады.


Аудан әкімі Нұрлан Рахымжановтың қолынан пәтер кілттерін алған аудан тұрғыны Тілек Қадымов республика, облыс, аудан көлемінде көптеген игі іс жүзеге асып жатқа­нын айтып, Елбасы Жолдауындағы міндеттерді орындауға көпшілік болып атсалысуға шақырды. Ал 2008 жылы кезекке тұрған Айман Рамашева үшін биылғы жыл сәтті басталуда. Ол да өздеріне осындай қуаныш сыйлаған ел ағаларына ризашылығын білдірді.


Алаяқтың амалы таусылды

Күні: , 117 рет оқылды


Жуырда «Olx» жарнама агенттігіне корпусты жиһаздар дайындаймын деп хабарландыру беріп,  тұрғындардан алдын ала ақысын  алып, ізім-қайғы жоқ болған 1988 жылы туған Игорь Солодовниковтың үстінен іс қозғалды.


Тәртіп сақшыларының жедел-іздестіру іс-шарасы кезінде аталмыш алаяққа ондаған тұрғын алданып қалғандығы анықталды. Келтірілген шығындар тексерілуде. Тергеп-тексеру барысында оның бұдан бұрын да дәл осыған ұқсас қылмыстарға барғаны белгілі болды. Алаяқ азамат Орал қаласы. ІІБ уақытша ұстау изоляторына қамауға алынған. Аталған қылмыс бойынша ҚР ҚК-ның 190-бабы 1-бөліміне сәйкес (Алаяқтық)  сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде.

Егер облыс  тұрғындарының арасында  И. Н. Солодовниковтің құрығына түсіп, алданған азаматтар болса, тікелей «102» нөміріне қоңырау шалуыңызды немесе ішкі істер органдарына хабарласуыңызды сұраймыз.


Қаратөбелік полицейлерше сенделту

Күні: , 5 903 рет оқылды

DSC_0053


Қазақтың шыдамдылығы мен кеңдігіне  кейде сөз жетпейді-ау. Әбден шектен шығып, бүкіл төзімді түгесіп болғанда ғана қимылдаймыз ғой… Оған дейін «көрерміз», «құрысыншы, арыздап қайтемін, айтысып-тартысып жүреміз бе, түсінер» — деп қырқына да, қырық біріне де шыдап жүре береміз. Мына төмендегі жәйтті соған жатқызуға бола ма, болмай ма, оны оқырман өзіңіздің безбеніңізге салыңыз. Бірақ сол  кеңпейілдігімізді біреулер арсыздықпен  пайдаланатыны қалай?.. Пайдаланып қана қоймай, көзіңді бақырайтып тұрып алдап, әбден сілеңді қатырып, салпақтатқаны өз алдына, тіпті әрі-беріден соң ақыл айтып, өзінің дегенін саған тықпалайтыны қалай? Оу, ағайын, заң бар емес пе, конститутциялық, азаматтық құқығың бар емес пе, әлгіндейлердің құсбегі — бүркітшілердің тілімен айтқанда, қоясын құстырып, заңмен құйрығына қоңырау байлатып, әріден алғанда, ел, халық, беріден келгенде,  бала-шағасының, тума-туысының көз алдында қарабет қылып жібермейсіз бе, өз обалы өзіне! Бірақ имандай сеніп, сүйеуші, қорғаншы іздеп барғанда,  оларыңыз: «Сенген қойым сен болсаң, күйсегеніңе болайынның» нағыз өзі болып шықса, не істейсіз?   Сүйеніш, қорғаныш деп отырғанымыз — сот, прокуратура, полиция  ғой.


Жұмыста отыр едім, бір азамат есік қағып, кіруге рұқсат сұрады. Қазақ емеспіз бе, «Қош келдіңіз, төрлетіңіз!» — дедік. Орта бойлыдан төмендеу, шымыр денелі, елуді орталап жүрген азамат амандық- саулықтан кейін бұйымтайын баяндады. Ауылдағы немере інісі малын жоғалтқан. Енді соның әбігерімен әбден шаршаған. Сол інісі ағасынан газетке арыздануыма бола ма, деп ауылдан арнайы сәлем айта жіберіпті. Мәселенің мән-жайына қанғаннан кейін: «Е, неге болмасын, «Орал өңірінің» есігі әрдайым ашық» — дедік. Сонау ауылдан жолданған «бола ма екен?» — деген аңғалдау әрі өтініш, әрі сауалға іштей жымидық. Малын жоғалтқан азамат арыз жолдайды немесе өзі аяқтай келеді дегенге тоқтап, оның ағасымен қош айтыстық. Араға екі апта түскенде, ауылдағы інішектің өзі хабарласты. «Аға, мындағылар менің мәселемді шешпек түгілі, арызымды қабылдамайды, газетке барамын» — деді. Арада тағы екі-үш күн өтті. Өзін біреулер әбден тентіретсе де, мәселемді шешер деп ең соңғы сәтке дейін үмітін үзбеген сияқты. Азаматтың шыдамдылығы деп отырғанымыз сол.

Отыз жеті жасар Жалғас Тінәлиев Қаратөбенің орталығында тұрады. Өзі аудандық мекемеде көлік жүргізуші. Жұмыссыз жұбайы, үш перзенті және бір күн ауру, бір күн сау анасы осы Жалғастың анау жалғыз айлығына ғана қарап отыр. Балаларының аузы аққа тисін деп, бұзауларын қосқанда төрт-бес ірі қараны қорасынан өргізіп келеді. Бірақ сол құрғырларды ұстау соңғы жылдары тіпті қиындап барады. Осы өткен, 2016 жылдың 15 қараша күні екі жасар бұқашығы — «желтоқсанның ішінде, қазанымды бүлік-бүлік қайнатар, соғымым» — деп отырғаны ұшты-күйлі жоғалды. Еркек деген аты бар ғой, танауын желге төсеп тұрып алатын әдет тапқан еді соңғы кезде. Жас таналардың сызылта мөңірегенін құлағы шалса, қораның ішін қабан кіріп кеткендей қорс қылатын. Сондай бір кезекті «сигналды» естіп қалып, қайқайған болар, бір табынға, пәтшағар, «жігітшілік» құрып болғасын, қорасына өзі қайтар деп полицияға әуелі хабарлай қоймады. Сосын қораның жартысын да толтырмайтын өзі төрт-бес бас еді, оны да құдекең көп көрді ме деп, Жалғас баспағын іздеп аяғынан таусылды. Қаратөбенің ішіндегі біраз адам Жалғастың баспағының жоғалғанынан құлақтанып та үлгереді. Алайда қанша жерден іздегенмен, баспақтың өзі түгілі, ізін де таба алмады. Сонау көкте жіпке тізілгендей қиқулатып көшкен қараша қаздармен бірге қараша айы да өтті. Баспақ жоқ. Жаяу борасынын жылжытып, желтоқсан жетті. Ол да өтті. Баспақтан хабар болмады. Қаһарына мініп, қаңтар келді. Баспағы түскір келмеді…

* * *

Қаңтардың 13-і күні (баспақ жоғалғаннан екі ай өткенде) өздері тұратын көшедегі үйлерді жағалап келе жатты. Екі ай өткенімен, көңілі түскірі баспағынан әлі күдерін үзбейтін. Қай жерде жүрсе де, жатқан-тұрған малды түстеп-түгендеп өтетін әдеті. Өзімен бір көшеде тұратын Берік Шұқановтың үй маңынан өте бергенде, құлағына малдың мөңіреген үні келді. Жабырқай, жатырқай шыққанымен, таныс үн. Сол сәт осыдан бес жыл бұрын соғымға салым аяқ астынан ұшты-күйлі жоғалған танасын осы Шұқановтың қорасынан тапқаны есіне сап түсті. Сол жолы біреулер тананы қорасының артында жатқанын көрдік дегесін, Берік Шұқановтың өзінен сұрап көріп еді, «Жоқ, жоқ» — деп азарда-безері шықты. Екі-үш апта өткесін, ағаларын ертіп барып, қораның ең түкпірінде тығулы тұрған танасын ұрыс-керіспен әрең алған. Содан да болар, бұл жолы да күдігі қоюлана берді. Қораны сыртынан сығалап еді, көзін мөлитіп түкпірге бөлек, жалғыз өзін қамап қойыпты мұның баспағын. Сол бойда Шұқановқа телефон соқты: «Бөтен мал жоқ па?» — деп. Сәл-пәл ойланған ол: «Бар» — деді. Бұл қандай мал деп еді, Шұқанов сенікі қандай мал деп қарсы сұрақ қойды. «Қызыл қасқа, тоқал, құлағында сырғасы бар» – деді Жақсылық. Ол болса, «Менде бір тоқал тұр, бірақ сырғасы жоқ» дегені. Бұл көрейін деп еді, ол қазір үйде жоқпын, түс қайта кел дейді. – Түс қайта алуға барсам, менен бұрын келіп, баспағымды өзінің малына қосып жіберіпті. «Танып алсаң, алып кет» — деп шалқаяды Шұқанов. Өзімнің малымды неге танымайын. Сырғасын кесіп алып тастапты. «Бір емес, екі емес, мынауың ұят қой… Сырғасы қайда, екі айдан бері қораңа қамап қойып отырғаның қалай, хабарламай?» — десем, менің малыма қосылып келді дейді (менде бөтен мал бар деп хабарлауға ерінсе, оны қорасынан шығарып жібермей ме? Мал өзінің жөнін тауып, үйіне келеді ғой. Ред.). Бөлектеп алып, үйіме айдап кетейін десем, жаңа ғана «Танысаң, алып кет» деп шалқайған Шұқанов: «Участковый Елдос Әмірғалиев біледі, ол ешкімге берме деген, оның рұқсатынсыз бермеймін» — деп екінші қырына аунап түсті. Жалғас сол жерде тұрып, Елдос Әмірғалиевке телефон шалды, мән-жайды түсіндірді. Баспағыңның құжаттары бар ма, деген полицейдің сұрағына Жалғас бар екенін мәлімдейді. Тәртіп сақшысы одан әрі қалада жүрмін, ертең келемін, малыңды алып беремін деп мұны қуантып тастайды. Ертесіне Әмірғалиев келмеді. Бұл тағы хабарласты. Тағы да ертең. Жалғас болса, полицейге Шұқановтың бұдан бұрын да мұның танасын қорасына қамап ұстап тұрған жерінен әрең алғандарын, оған сенбейтінін айтуға мәжбүр болады. «Өй, саспа, ертең барайын, алып беремін!». Құқық қорғау органының өкілі осылай деді. Бірақ сол бойда тағы өзгеріп, осы қазір Шұқановқа телефон соқсам, малыңды барып алып кете аласың ба, деп сұрайды. Жалғас «Соғыңыз, алып кетемін» деп қуанып кетеді. Алайда айбынды полицейдің звоногі Шұқановқа өтпеген ғой, сірә, төрт-бес минуттан соң: «Анау, маған да бермей тұр, нешауа, ертең документіңмен барғасын алып беремін» — дейді телефоннан (бұған дейін «Әмірғалиевтің рұқсатынсыз ешкімге бермеймін» — деп шалқайған Шұқанов жеме-жемге келгенде, полиция погонын таққан Әмірғалиевтің өзін де, сөзін де суға соққаны сізді таңғалдырмай ма, оқырман. Әлде мұнда басқа бір гәп бар ма? Ред.). Содан әйтеуір, Әмірғалиевтің ертеңі таусылып, кездесті-ау мұнымен. Ол Тінәлиевті өзіне шақырып алып, Шұқановқа: «Тінәлиев малының құжатымен маған келіп отыр, қазір баспағын алуға барамыз» — деп телефон шалады (участковый Тінәлиевке жоғалған малының Шұқановтың қорасынан шықса да, оның бермей тұрғандығы жөніндегі арызын неге сол бойда жаздырып алмаған? Сондай-ақ ол Шұқановқа әлденеше рет телефон соғып, неге сонша оның соңынан салпақтайды. Құқық қорғау органының өкілін соңынан салпақтатып қоятындай Шұқанов кім сонша? Оның есесіне малын жоғалтып, оны өзі аяқтай барып тапса да, ала алмай жүрген Тінәлиевті әбден діңкелеткен анау неғылған полицей? Ред.). Сөйтсек, қызықтың көкесі алда екен. Әмірғалиев Тінәлиевтің баспағын алуға барамыз деп телефон соққаны не керек, Шұқанов ол баспақты жоқ, біреу келіп алып кетті деп қарап тұр. Кім? Қоскөлден Ескендір Бисекешев келіп, «Менікі» — деп алып кеткен (сөйтіп, ақ адал малын танып, құжаттарын апарып тұрса да, полицей «Бер» деп телефон соқса да, Тінәлиевтің баспағы Бисекешевке бұйырады). Полицейдің «Неге бердің?» -деген сұрағына Шұқанов қиналған жоқ: «Әйелімнен алып кетіпті» (малды өз иесіне бермей, даладағы Бисекешевке не мақсатпен берген? Ред.). Жалғас жылап жібере жаздады. Ал полицей Әмірғалиевтің осы сәтте Жалғасқа айтқан ақылы: «Түйесі жоғалмағанның бәрі ақылды» дегеннің әкесін танытып жібергендей: «Аудандық прокурорға бар, аудандық сотқа бар, біз ештеңе істей алмаймыз» — деп қарап тұр, бұған дейін «Саспа, өзім алып беремін» — деген сабазың. Прокурорға барды. Ол Жалғасқа ауызша: «Бұл ұрлыққа жатпайды» — деп шығарып салды. Қайта аудандық соттың төрайымы Бақтыгүл Жәңгірова, обалы қайсы, азаматтың ауызша шағымына шын жанашырлық танытты. Аудандық ішкі істер бөлімінің бастығы Нұрмағамбетовке сол бойда: «Мында бір гәп бар ғой, дұрыстап қарасаңдаршы» — деген сыңайда қоңырау шалды. Нұрмағамбетов сол минутында Тінәлиевтің малын алып келіңіздер деп орынбасары Жұмағалиевке тапсырады. Ол Жалғастың қасына Қаракөл ауылдық округінің учаскелік инспекторы Тасболат Дәулеткереевті полицияның көлік жүргізушісімен қосып, Қоскөлдегі Ескендір Бисекешевке суыт жұмсайды. Тағы қызықты қараңыз, бұлардың Бисекешевке қарай шыққанын екі-үш полицейден басқа жан баласы білмесе де, аудан орталығынан ұзар-ұзамаста Жалғастың телефонына Бисекешев қоңырау соғады. «Інім, естіп отырмын, сендер маған қарай келе жатқан көрінесіңдер… (жалма-жан звондаған кім, Бисекешевке жаны ашып жүрген сол полицейлердің өзі ме?.. Ред.). Мейілдерің келе беріңдер, бәрібір ауылда болмаймын, қасыңдағы полицейлеріңе солай деп айт». Бұлар енді не істейміз деп дағдарып тұрғанда, Бисекешевтің өзі қарсы келіп тоқтай қалады.

Одан әрі Қаратөбеден полиция бастық Нұрмағамбетовтің: «Тінәлиевтің малын қазір барып, алып беріңдер!» — деген ауызша бұйрығымен қаһарланып келе жатқан Дәулеткереев көлік жүргізушісі екеуі сылпиып орта жолдан кейін қайтады да, Жалғасты Бисекешев өз көлігіне отырғызып алады. Кабинаның ішіндегі екеуара әңгіме Жалғастың айтуынша былай өрбіген. «Ана мал тошно, сенікі ме? Документі бар ма?» «Менікі, құжаттары бар», «Біріншіден, маған ол малды сенікі деп ешкім айтқан жоқ, екіншіден, ол малды иесі жоқ дегесін, алып кеттім. Үшіншіден, оны сразы жоқ қылып жібердім сұрамай-ақ қой…» (полицей Әмірғалиев пен мал иесі ала алмаған баспақты Шұқанов Бисекешевке жалма-жан қалай беріп жіберіп тұр? Ред.). «Ол менің семіртіп, жанұямның қысқы азығына сояйын деп отырған баспағым еді, енді не істеймін?». «Егер тошно сенің малың болса, ертең менің көп сиырларымның біреуі туады ғой…Соның алдағы күзге қарай, бір бұзауын аларсың». Жалғас «қашпаған қашардың уызына» келіспейді. «Кешке тағы хабарласамын, ойлан» — деп Бисекешев жәйіне кетеді. Кешке хабарласады. Жалғас: «Мен бұзауға келіспеймін, жасына жасы сәйкес мал беріңіз» дейді. «Ендеше, қайда барсаң, онда бар, арызыңды бере бер. Сен менен мал көрген жоқсың, көрсең, Шұқановтан көрдің, менің ештеңем де кетпейді».

* * *

Жалғастың баспағының дауы мұнымен бітпеді. Қайда барады енді? Полицияға барады ғой. Айтпақшы, бұған дейін 18 қаңтарда аудандық ішкі істер бөліміне жазған арызы сол күйінде хабарсыз, жауапсыз кетіпті. Содан аузы күйген Жалғас аудандық ішкі істер бөліміне барып, болған жәйтті мұқияттап арыз толтыруға кіріседі. Сол сәтінде қасына ауданның бас полицейі Нұрмағамбетовтің орынбасары Жұмағалиев келіп, «Не сонша, қатындар құсап, шұбатып, мынау жарамайды, қысқа-нұсқа жаз» — деп мұның арызын жыртып тастайды. Қорғаныш, сүйеу іздеп келіп отырған азамат Тінәлиев бұл қорлыққа қалай шыдасын, қысқа жазуға келіспей кетіп қалады. Ертесіне барса, тергеуші Әділбек Едіресов, сірә, Жұмағалиевтің айтуымен болар, арызды компьютерден шығарып қойыпты… Тінәлиев оны оқып көрсе, қаратөбелік полицейлер Антон Чеховтың өзін жарты жолда қалдырып, Тінәлиевтің арызын үш-ақ сөйлеммен түйіпті. «Берік Шұқановтың ауласында бір бас мал тұр. Оны Бисекешев менікі деп алып кеткен. Соны алып беруіңізді сұраймын». Осыған қолыңды қой деп Едіресев елеңдеп тұр. Тінәлиев тағы туласын, келіспей. Оны елеп жатқан Едіресов жоқ, «Жазсаң, қысқа жаз, төрт бет арызыңды алмаймыз» — деп Тінәлиевтің бұл арызын да жыртып тастайды. Тінәлиев түнімен арызын қайта жазып, ертесіне тағы барады, аудандық ішкі істер бөліміне. Едіресов оны да қабылдамай қояды. Осылайша «Ал, алмаймынмен» тағы бірнеше күн өтеді. Қаңтардың 13-нен бермен қарай баспағын ала алмай тентіреген, одан сол қаңтардың 15-нен бері участковый Әмірғалиевтің соңынан салпақтаған Тінәлиевті енді Қаратөбе АІІБ-ның тергеушісі Едіресов әбден ебіл-дебілін шығарып, арызын ақпанның 2-сінде азар Алламен алыпты-ау, ақыры (аудандық ішкі істер бөліміне күніне екі рет келіп Жалғас әб-ден шаршапты. «Аға, арызымды алмағасын, бір күні «Орал өңіріне» барамын, әкімге барамын дегесін барып, полицейлер «Ешкімге бармай-ақ қой, малыңды не малдай, не ақшалай алып береміз» — деп әзер дегенде алды» (сол арызды қабылдап алғандары жөнінде Тінәлиевтің қолына ешқандай анықтама берілмеген. Соған қарағанда, ол арыз тіркелмеген де болуы мүмкін. Ред.).

Редакцияға аяқтай арызын алып, мұңын шаға келген Жалғастың бізге мәлімдегеніндей, Шұқанов пен Бисекешевті тергеуге алыңдар деп полицияның табалдырығын тоздырып, тағы төрт күн тентірепті. Тергеу енді-енді басталып жатқан көрінеді. Шұқанов: «Не істесең, оны істе, Бисекешев алып кетті» — деп шалқайса, Бисекешев: «Қайда барсаң, онда бар Шұқановтан алдым» деп кергіп, қаратөбелік «Шерлок Холмстарды» да, баспағын даулап, әбден далбаса болған Тінәлиевті де әзірге маңайлатпай отырған сыңайлы. Осы жерде Жалғас Тінәлиев айтқан мына бір жәйтті де ескерусіз қалдыруға болмайды. Өткен, 2016 жылдың желтоқсан айында аудан орталығының тек бір көшесінде тұратын тұрғындардың 22 бас ірі қарасы ұшты-күйлі кеткен. Қолды болған ол малдың иелерінің нешеуі полицияға арыз түсірді, оның қаншасы тіркелді, біздің қолымызда ондай мәлімет жоқ. Полиция оларды тапты ма, таппады ма, ол жағы да бізге белгісіз. Қайдан табады? Тінәлиевтің өзі тапқан малын әуелі Шұқановтан, кейін одан алып кеткен Бисекешевтен қайтарып алып бере алмай отырған дәрменсіз полицейлер оны таба ала ма? Мәселені қабырғасынан қоятын болсақ, Тінәлиевтің малын неге қайтарып алып бере алмай отыр? Әлде, қаратөбелік тәртіп сақшылары Шұқановпен, Бисекешевпен тонның ішкі бауындай болып кеткесін, «сыйластықтарынан» аттап кете алмай отыр ма? Бұл тергеудің «қызық-шыжығын» алдағы уақытта «Орал өңірі» газетінің оқырмандарына міндетті түрде жеткіземіз. Ал Жалғастың баспағынан шыққан дау алда-жалда сотқа барып тіреліп, ол «қаратөбелік процеске» айналып жатса, газет оған да қатысуға қамданып отыр.

Сөйтіп, әу баста Шұқановтың қорасында қамалған, кейін участковый Елдос Әмірғалиевтің ерекше бақылауына алынған, соңынан Бисекешев жым-жылас қылған Тінәлиевтің баспағының өзі бүгінде жоқ болса да, жыры енді-енді қызып келеді. Оған мұрындық болған сол полицейлердің өзі…

Полиция бастық Нұрмағамбетовтың, оның орынбасары Жұмағалиевтің және Әмірғалиев пен Едіресовтің ауыл азаматының арызына «өте сергек, мұқият қарап» және «жедел іздестіру шараларының арқасында» Жалғас Тінәлиевтің жанұясы шиеттей балаларымен айналып келгенде, қысқы соғымдарынан қағылды…

Есенжол ҚЫСТАУБАЕВ,

«Орал өңірі»


Кәсіпкерлер белсенділігі төмендеп, қылмыс жасау жиілеген

Күні: , 58 рет оқылды

_DSC0031


Облыс  әкімі  Алтай  Көлгіновтің  қатысуымен  Зеленов ауданы әкімінің  халыққа  есеп  беру  кездесуі  өтті.  Жиынға аудан  тұрғындарымен  бірге  ҚР Президенті Әкімшілігінен  арнайы  келген  мемлекеттік  инспектор  Талғат  Байзатов қатысып  отырды.


Аталмыш  ауданға  ат  басын  бұрған  өңір  басшысы алдымен Переметный ауылына  қарасты  Озерный елді мекеніне  аялдады. Онда  Алтай Сейдірұлы  тәуелсіздіктің  25 жылдығы  қарсаңында бой  көтерген  Киров  мектебінің  жай-күйімен танысты.  Жанға жайлы  су  жаңа  білім  ошағы  ыстық  және салқын  сумен,  оқуға қажетті  барлық  құрал-жабдықпен  толықтай  қамтылған.  Мұнда 44 оқушыға  17  мұғалім  дәріс  береді. Мектеп  жасына  дейінгі балаларды  тәрбиелейтін  «Балбөбек»  шағын  орталығы  жұмыс  жасайды.

Аудан әкімі Кәрім Жақыповтың есепті кездесудегі баяндамасына сүйенсек, «Өңірлерді дамыту» бағдарламасы бойынша 2016 жылы аудандық бюджеттен 50,2 млн. теңге бөлініп, тоғыз елді мекенде балалар ойын алаңдары салынған. Бірнеше елді мекенде көше жарығы жөнделіп, ауылішілік жолдарға, арық жүйелеріне ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілген. Асан ауылында 6,7 млн. теңгеге арық жүйесі салынған. Аталмыш қаражат аясында өзге де бірқатар абаттандыру жұмыстары тындырылған. Ауданда күздік дақылдар бойынша орташа өнімділік гектарына 32,5 центнерді құрап, рекордтық деңгейге жеткен. Бұл орайда кейбір шаруашылықтар бір гектардан 52 центнер өнім алған. Өткен жылдың есептік кездесуінде Переметный ауылдық округінің Озерный ауылына мектеп, Макаров ауылдық округінің Садовое ауылына және Мичурин ауылдық округінің Зеленый ауылына Шаған өзені арқылы өтетін жаяу жүргіншілерге арналған аспалы көпір салу, Белес ауылының тұрғын алабына инженерлік-коммуникациялық жүйе жүргізу, Трекин ауылының Арман шағынауданына трансформатор орнату мәселелері көтерілген. Озерный ауылында жаңадан бой көтерген мектеп ғимараты 2016 жылдың желтоқсан айында пайдалануға берілсе, өткен жылдың қыркүйек айында Садовое және Зеленый ауылдарындағы жаяу жүргіншілерге арналған аспалы көпір құрылысы басталған. Құрылыстың аяқталуы ағымдағы жылдың ақпан айының аяғына жоспарлануда. Белес ауылының тұрғын алабын сумен және электрмен жабдықтау аяқталған. Трекин ауылының Арман шағынауданында 12,5 млн. теңгеге қуаттылығы 400 киловольт/ампер болатын трансформатор орнатылған. Бұл жұмысқа қаржылай қаражат аудандық бюджеттен бөлінсе, жергілікті тұрғындардың өз қаражаты есебінен тұрғын үйлерге электр желілері  тартылған.

Аудан әкімі тұрғындарды ағымдағы жылы атқарылатын жұмыстардың бірқатарымен таныстырып өтті. 100 орындық интернаты бар, 300 орындық Дариян қазақ жалпы орта білім беретін мектеп ғимаратының құрылысы басталмақ. Құрылыс бағасы жобалық-сметалық құжаттамаға сәйкес 1,1 млрд. теңгені құрайды. Құрылыстың басталуына республикалық бюджет есебінен 401,4 млн. теңге бөлінген. Дариян ауылдық мәдениет үйін күрделі жөндеуге жобалық-сметалық құжаттама жасалған. Күрделі жөндеу құны 214,7 млн. теңгені құрайды. Батурин, Камен, Зеленый жалпы орта білім беретін мектептерін күрделі жөндеу және қайта жаңартуға жобалық-сметалық құжаттама жасалуда, оған аудандық бюджеттен 6,4 млн. теңге көлемінде қаражат бөлінген. Переметный ауылының ауылішілік жолдарын жөндеуге 661,9 млн. теңге және Дариян ауылына 217,2 млн. теңге көлемінде жобалық-сметалық құжаттама жасақталған. Ақжол ауылының ауылішілік су құбырының құрылысы мен Володар ауылындағы су құбырын қайта жаңартуға республикалық бюджеттен 100 млн. теңге, сондай-ақ Павлов және Дариян ауылдары үшін облыстық бюджеттен 111,6 млн. теңге бөлінген. Владимировка, Үлкен Шаған, Мирный, Кирсанов ауылдарын газдандыруға техникалық-экономикалық негіздеме дайындау үшін аудандық бюджеттен 6 млн. теңге, Факел ауылын газдандыруға жобалық-сметалық құжаттама дайындау үшін аудандық бюджеттен 4 млн. теңге қарастырылған. Аудан елді мекендерінің көшелерін жарықтандыруға 73,1 млн. теңге, Калинин ауылында 160 көрермендік орынға дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің құрылысын бастау үшін аудандық бюджеттен 73 млн. теңге бөлінген. Ал Көшім, Щапов ауылдарында су құбыры желілерін қайта  жаңарту  жоспарлануда.

Ауданда шешімін таппаған мәселелер де бар. Мәселен, аса ауыр қылмыс саны азаймаған. Мал ұрлығы, өзгенің мүлкін ұрлау фактілері бұрынғыдан да көбейген. 482 тұрғынды қамтитын үш елді мекен үшін ауыз су тасымал болып отыр. Баяндамадан кейін сөз алған тұрғындар аудан орталығы Переметныйдағы ауылішілік жолдарды жөндеу қажеттігін, Железнов, Шалғай ауылдарынан аудан орталығына қатынайтын жолдардың сапасы сын көтермейтіндігін, Мичурин ауылына сапалы ғаламтор желісі керек екенін айтты.

Қасым Аманжолов атындағы мектептің мұғалімі, заман талабына сай үш тілді еркін меңгерген жас маман Әйгерім Нұркенова ауданға «Дипломмен ауылға» бағдарламасы аясында қызметке келген 244 маманның 88-іне ғана аталмыш бағдарлама аясында тиісті қаражаттың бөлінгенін, ал қалғандарын тұрғын үймен қамту күн тәртібінен түспей тұрғанын мәлімдеді. Әйгерім Тілекқызы облыс әкімінен осы мәселе бойынша қосымша қаражат қарастыруға ықпал етуін сұрады. Сондай-ақ тұрғындар тарапынан аудан көлеміндегі өзендердің құрғап қалғаны айтылып, бөгет салу мәселелері көтерілді. Аудан әкімінің орынбасары бастаған бірқатар іргелі мекеме-ұжымдардың басшылары қызметтік пәтермен қамтылғанына қарамастан, кеңселеріне күн сайын қаладан қатынайтыны айтылды. Облыс әкімі соңғы мәселе бойынша аз уақыттың ішінде нақты тексеру жұмыстары жүргізілетінін және ол бойынша көпшілік алдында жариялы түрде жауап берілетінін мәлімдеді. Аудандағы орталық аурухананың Жұмазия есімді қызметкері аталған ұжымның қаңтар айынан бастап жалақы алмағанын, бірнеше адамы бар жанұясына бұл жағдай оңай соғып тұрмағанын айтты. Өңір басшысы облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Мәншүк Аймырзиевадан мәселенің мәнісін түсіндіруді талап етті. Мәншүк Құдайбергенқызы бұрын жалақы жергілікті бюджеттен беріліп келсе, биылдан бастап республикалық бюджеттен бөлінуі себепті уақытша кідіріс орын алғанын, ақпан айының он бесіне дейін айлық толықтай төленетінін, ал осы уақытқа дейін жалақы мұқтаждығынан қиналған қызметкерлер үшін басқарма тарапынан шұғыл қажетті көмек жасалатынын түсіндірді.

– Елбасының тікелей қолдауымен мемлекеттік бағдарламалар аясында тұтас елімізде жүзеге асқан игіліктер мен жетістіктер Зеленов ауданына да тән. Алайда кемшіліктерге көз жұма қарауға болмайды. Мысалы, ауданда орта және шағын бизнес бойынша тіркелген 2639 нысан болса, оның белсенділері 82 пайызды құрайды екен. Кәрім Кәрімоллаұлы, қалған 18 пайызы не себепті жұмыс жасамай отыр? Оларға нақты қолдау қажет пе әлде бұл көрсеткіш жабылып қалған субъектілердің бос цифры ма? Анықтаңыздар. Қылмыстық көрсеткіш 24 пайызға артқан. Бұл – дабыл қағарлық жағдай, жергілікті поли-ция қызметінің жұмысына ескерту. Манарбек Серікқалиұлы, бұл – ауыл шаруашылығы дамыған үлкен аудандардың бірі. Бір ғана ауданда не себепті қылмыстық көрсеткіш осынша пайызға артқан? Аудан әкімімен бірлесіп, мәселені қолға алыңыздар. Өнеркәсіптік өндіріс көлемі екі пайызға кеміген. Мұның себебі неде? Тұрғындар тарапынан көтерілген мәселелерге тоқталып өтейін. Ауылішілік жолдарды жөндеу мәселесін толықтай қолдаймын. Бұл орайда биыл тоғыз көшеге құжаттама дайындалды. Оған 700 миллион теңге шамасында қаражат бөлінді. Мичурин ауылына сапалы ғаламтор жеткізудің жолдарын ойластырамыз. Бұл бағыттағы мәселелерге «Қазақтелеком» АҚ-ның басқарма төрағасы тарапынан қолдау бар. Железнов, Шалғай ауылдарын аудан орталығымен байланыстыратын сапалы жол салуға тиісті құжаттамалар жасалды. Енді оған үш миллиард теңге көлемінде қаражат қажет. Бұл аз ақша емес. Оны бюджет түсіміне қарай алдағы уақыттағы жоспарымызға енгіземіз. Әйгерім Тілекқызы, «Дипломмен ауылға» бағдарламасына қатысты сұрағыңыз орынды. Қаражат бөлу мәселесін қарастырып, сізге нәтижесін мәлімдейтін боламын. Жоғарыда көтерілген бөгет салу мәселесін бақылауға аламын. Мал шаруашылығын дамыту үшін мұндай мәселені аяқсыз қалдырмаймыз, – деді облыс әкімі Алтай Көлгінов жиынды қорытындылаған сөзінде.

Кездесу барысында облыс прокуроры Сапарбек Нұрпейісов және облыстық соттың төрағасы Бек Әметов құқықбұзушылықтың жолын кесу, бітімгерлік жайында мемлекетіміз ұстанған жаңаша бағыттар  туралы  әңгімелеп  берді.

Нұртас  НАБИОЛЛАҰЛЫ,

«Орал  өңірі»


Балабақшаға кезек көп

Күні: , 72 рет оқылды

IMG-20170209-WA0036


Халықтың тұрмысы жыл өткен сайын жақсарып келеді. Әріге бармай-ақ, осыдан екі-үш жыл бұрын шешілмейтіндей көрінген мәселелер қазір көрген түс сияқты. Тасқала ауданы әкімі Санжар Әлиевтің тұрғындар алдындағы есеп беру жиналысына қатысқан өңір басшысы Алтай Көлгінов осылай деп мәлімдеді.


Бұлай деуге толық негіз бар. Өйткені ауданның әлеуметтік-экономикалық даму қарқыны жоғары. Қолға алынған жоба-жоспарларда іркіліс жоқ. Жұмыссыздық азайып, кәсіп ашамын деген адамға жан-жақты көмектесу қалыпты жағдайға айналған.

Облыс басшысы әуелі «Балашова Г.Н.» жеке кәсіпкерлігін ашқан «Тасқала сүт» сүт қабылдау пунктінің жұмысымен танысып, алдағы уақытта кәсіпорын шығаратын өнімдердің үлкен сұранысқа ие болуына тілектестігін білдірді. Пункт құрылысына қәсіпкер 20 млн. теңге көлемінде өзінің қаражатын жұмсаған. Тәулігіне мың литр сүт қабылдайтын кәсіпкерлік нысаны көктемнен бастап толық қуатында жұмыс істемек.

Осы сапар барысында облыс әкімінің назарына ұсынылған жергілікті кәсіпкер Қ. Тасқалиевтің жаңадан салған қонақүй кешенінің жобалық құны – 59 млн. теңге. Кешеннің астыңғы бөлігі бір мезгілде төрт автокөлікке қызмет көрсететін техникалық стансаға арналса, екінші қабатында 50 адамға арналған қонақүй, үшінші қабатында 300-350 орындық мейрамхана орналасқан. Ғимаратты аралаған өңір басшысы: «Жол бойында халыққа қызмет көрсететін осындай нысандардың болғаны  дұрыс. Қаладағы қонақүйлерден еш айырмашылығы жоқ екен. Бұл аудан аумағы арқылы Ресей мен екі ортаға қатынайтындар үшін үлкен мүмкіндік», — деп баға беріп, бірнеше адамды  жұмыспен қамтып отырған Қуан Бақтығалиұлына шынайы ризашылығын білдірді.

Одан әрі өңір басшысы А. Көлгінов Тасқаладағы мәдени-демалыс орталығында өткен аудан әкімінің халық алдындағы қорытынды есеп беру жиынына қатысты. Аудан әкімі С. Әлиевтің сөзіне сүйенсек, еліміздің экономикасын дамытуға бағытталған «Агробизнес – 2020», «Бизнестің жол картасы – 2020», «Жұмыспен қамту – 2020», «Сыбаға», «Құлан», «Алтын асық» және тағы да басқа мемлекеттік бағдарламалар өз тиімділігін нақты дәлелдеп отыр. Өткен жылы аудандағы ірі қара мал саны 2015 жылмен салыстырғанда 17,7 пайызға, қой мен ешкі 13,7 пайызға, жылқы 23,1 пайызға артқан. Шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 6,8 пайызға өскен. Соның ішінде жеке кәсіпкерлер cаны 5,8 пайызға, шаруа қожалықтар саны 9,6 пайызға артып, заңды тұлғалар саны бір деңгейде қалған. Шағын және орта бизнес субъектілерінен бюджетке түскен салық түсімі 7,2 пайызға өсіп, осы салада жұмыспен қамтылғандар саны 3,8 пайызға көбейіп, 1905 адамды құраған.

— Ауданда «Қазақстанда жасалған», яғни «Тасқалада өндірілді» деп айта алатын сегіз шағын наубайхана мен бір асхана, бір аяқкиім, үш киім тігу ательесі, екі ауыл шаруашылық өнімдерін өндіретін және төрт өнеркәсіп өнімдерін өндіретін кәсіпкерлер жұмыс жасауда. Биыл «Жұмыспен қамту — 2020», «Бизнестің жол картасы — 2020» мемлекеттік бағдарламалары арқылы кәсіпкерлік бастамаларды қолдау мақсатында жылқы шаруашылығын дамытуға алты адамға (17,8 млн. теңге),  мал шаруашылығын дамытуға сегіз адамға (18,8 млн. теңге), қой шаруашылығын өрістетуге төрт адамға (11 млн. теңге), құс шаруашылығын дамытуға екі адамға (6 млн. теңге) несие берілді. Оған қоса стоматология кабинетін ашу (2 млн. теңге), автокөліктерге қызмет көрсету стансасына қажетті құралдарды сатып алу (3 млн. теңге), жолаушылар тасымалдауға «ГАЗель» көлігін алу (3 млн. теңге), автокемпингте тұрақ ашу (3 млн. теңге),  жабық базарды қалпына келтіру және көлік тұрағына арналған жабдықтарды сатып алу, жүк тасымалдайтын автокөлік сатып алу, маршруттық автокөлік сатып алып, жолаушыларды тасымалдау жобаларына барлығы 83,1 млн. теңге несие алынды. Кәсіпкерлердің өз қаражаты есебінен ауданда бір кафе-мейрамхана, тұрмыстық заттар сататын дүкен және сүт өңдейтін цех іске қосылды, – деді С. Әлиев баяндамасында.

Мемлекет тарапынан қолдаудың арқасында есепті кезеңде 643 жаңа жұмыс орны ашылды, соның 307-сі тұрақты. 864 адам жұмысқа орналастырылды, оның ішінде 46 адам жастар практикасына, 102 адам тұрақты әлеуметтік жұмыс орындарына жолданғандар. Ақылы қоғамдық жұмысқа 579 адам жолданды, 48 адам кәсіби дайындықтан өтіп, соның 85,4 пайызы жұмысқа орналасты.

Аудан халқының 92 пайызы орталық су жүйесімен қамтылған. Атамекен ауылының су құбырын қайта құру жұмыстарын жүргізуге жобалық-сметалық құжаттар дайындалуда. «Биыл облыста «Ақбұлақ» бағдарламасы арқылы 39 нысанды жөндеу көзделген, содан үнемделген қаражат есебінен Атамекен ауылының су құбырын жөндеуге қаражат бөлу мүмкіндігін қарастыруыңызды сұраймын», — деді аудан әкімі Санжар Жұматайұлы.

Ауданның мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында 820 бала тәрбиеленуде. Алайда бүгінгі таңда аудан орталығы бойынша 303 бүлдіршін балабақша кезегінде тұр. Осы проблеманы шешу мақсатында облыстық білім басқармасына мемлекеттік-жекешелік әріптестік арқылы 280 орындық балабақша салуға ұсыныс берілген. Саламын деп отырған мердігер де бар. Бұл мәселе, бұйырса, оң шешілмек.

Есепті кездесу барысында аудан деңгейінде шешілмейтін мәселелер де көтерілді. Соның ішінде, төрт елді мекендегі медициналық мекеме ғимараттарына (Достық, Ақтау, Мерей, Мереке) күрделі жөндеу жүргізуді, екі елді мекендегі медициналық мекемелерді (Мереке, Мерей) «Жедел жәрдем» көлігімен қамтамасыз етуді, үш орта мектеп-балабақшаларының (Атамекен, Сәтбаев, Ақтау) ғимараттарына күрделі жөндеу жасау қажеттігі айтылды.

Аудан басшысы Санжар Әлиев өткен жылғы есептік кездесуде қойылған 22 сұрақтың ішінен жергілікті бюджет қаржысы есебінен биыл шешілетін шаруаларға нақты тоқталды. Атап айтқанда, Амангелді орта мектебінің спорт залы ағымдағы жөндеуден өтеді, Достық ауылына дейінгі екі шақырым жолға және II Шежін ауылының ішіндегі жолдарға жергілікті материал төселеді, Ақтау орта мектебіне балалар тасымалына қажетті жаңа көлік алынады, қалған төрт округте (Мерей, Амангелді, Қосшы және Тасқала) жасанды төсемі бар спорт алаңдары салынады, Тасқала ауылының ішіндегі 1012 шақырым көше жолына жергілікті материал төселіп, осы ауылдағы Орджоникидзе көшесінің асфальт төсемі ағымдағы жөндеуден өтеді, оның жанына жолаушылар жолы салынады, Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н. Ә. Назарбаев атындағы саябақты абаттандыруды одан әрі жалғастыру.

Оның сыртында «Нұрлы жер» бағдарламасы аясында аудан орталығында екі қабатты 28 пәтерлік екі үйді салу жобасы жасақталуда. Күні бүгін тұрғын үй кезегінде 205 адам тұрса, алдағы төрт жыл ішінде дәл осындай үйлерді салу арқылы кезек толық жойылады деген үміт бар.

Аудан әкімінің баяндамасынан соң жарыссөзге шыққан еңбек ардагері, белгілі өлкетанушы Ғ. Хисамединов аудан аумағымен өтетін «Алматы — Мәскеу» жолаушылар пойызының Шипов стансасына асығыс аялдайтындығына алаңдаушылық білдіре келе, Көшім — Шежін су арнасының қайтадан тазартылып, халыққа, малға өте қолайлы жағдай туғанына көңілі толатындығын жеткізді және осы үлкен шаруаны қолға алып, нәтижелі аяқтап шығуға жұмыстанып жатқан Алтай Сейдірұлына тұрғындар атынан алғыс айтты.

Ақтау ауылының тұрғыны, еңбек ардагері Дәулет Дүйсенғалиев көпшіліктің көкейінде жүрген өзекті мәселелердің бірі – ақ адал өсірген мал бағасының арзандығын, жүн, тері шикізатының іске аспай, іріп-шіріп жатқандығын өкінішпен айтып, нақты мысалдармен дәлелдеп берді. Одан бөлек кездесуде Деркөл өзенінің санитарлық тазалығы мәселесі де айрықша көтерілді.

Есептік кездесуде сондай-ақ облыс прокуроры Сапарбек Нұрпейісов және облыстық сот төрағасы Бек Әметов сөз алып, Елбасы тапсырған құқықбұзушылыққа мүлдем төзбеушілік қағидаттарын, медиация, бітімгерлік заңдылықтарын халыққа қарапайым жалпақ тілмен түсіндіріп берді.

Аудан тұрғындарымен басқосуды өңір басшысы Алтай Көлгіновтің өзі түйіндеді. «Тәуелсіздік алғалы бері 25 жыл ішінде заман адам танымастай өзгерді. Мен Батыс Қазақстан облысын жеті жылдан бері білемін. Екі жыл Президент Әкімшілігінде облысқа куратор болдым. Бес жылдан бері нақты істің басындамын. Ал осы уақыттан бері ой жүгіртіп қарасақ, көптеген үлкен шаруалар істелді. Бұрынғымен салыстырғанда қазіргі қойылатын сұрақтар да сапалы жағына қарай өзгерді. Өткен жылы жергілікті полиция қызметі құрылып, олар халықпен 500-ден аса кездесу өткізді. Біз шекарада жатқан өңірміз. Сол себепті мал ұрлығы жиі болады. Шекарадан өтіп кеткесін ол малды қайтару қиын. Мұндай жағдай болмас үшін сіздердің тарапыңыздан да жауапкершілік қажет. Жаңа аудан әкімі Санжар Жұматайұлы атқарған жұмысы туралы баяндады. Бұл – Елбасы қабылдаған бағдарламалардың нәтижесі. Оған өткен жылы облысымызға 47 млрд. теңге қаржы бөлінді, 22 мың адам жұмыспен қамтылды. Жол құрылысын өздеріңіз де көріп отырсыздар. «Нұрлы жол» бағдарламасының шарапатын бірден-бір сезініп отырған осы Тасқала ауданы. Биыл былтырғыдан да көп жол салынады, келер жылы жол РФ шекарасына дейін жетеді. Биыл облыстағы 50 елді мекенге таза ауыз суы жеткізіледі. Төрт ауданның аумағымен өтетін Киров — Шежін су арнасын жаңғыртудың үшінші кезеңінің сметасы жасалды, қажетті 2,5 млрд. теңге қаржыны бөлдіру мәселесімен жұмыстанбақпын. Егер ол шешілсе, адамға да, малға да өте жайлы жағдай тумақшы. Осы жерде Деркөл өзенінің тазалығы туралы сұрақ қойылды. Әрине, өзеннің өн бойына бейнекамера орнатып тастауға болады. Бірақ  одан жағдай толық түзеліп кетеді деп айта аламыз ба?! Жоқ. Біз, ең алдымен, өзімізді тәрбиелеуіміз керек, баланы тал бесіктен баулып, мектептен дұрыс бағыт берсек қана мәдениетті адам пайда болады.

Бізде жастар ұйымдары бар, соларды осындай игі іске жұмылдырған жөн. «Алматы — Мәскеу» жолаушылар пойызының Шипов стансасына аялдау мәселесіне байланысты мен мән-жайды толық анықтап, «Қазақстан темір жолы» АҚ-ның басшылығымен сөйлескеннен кейін ғана жауап беретін боламын. Қойын дәптеріме түртіп алдым», — деді Алтай Көлгінов өз сөзінде.

Есептік кездесу соңында тұрғындардың аудан әкімінің жұмысына берген оң бағасын қаперге алған өңір басшысы Санжар Әлиевтің еңбегіне жақсы баға берді.

Тоқтар  КЕНЖЕҒАЛИЕВ,

Тасқала  ауданы


Аудан әкіміне нақты міндеттер белгіленді

Күні: , 50 рет оқылды

PRI_4944


Теректі  аудандық  орталықтандырылған  аурухана  ғимаратына 1984  жылдан  бері  күрделі  жөндеу  жүргізілмеген. Бұл  жайында аудан  орталығындағы  әлеуметтік  нысандарды аралаған  облыс әкімі  Алтай  Көлгіновтің  аурухана  ұжымымен  кездесуінде  айтылды.  «Бұл мәселемен  жете  таныспыз.  Биыл  жөндеу жұмысы  басталады.  Ең  бастысы, науқастардың  жайы  мен  оларды  қарайтын мамандардың біліктілік  сапасы  басты  назарда  болуы  тиіс.  Ғимарат  жөнделгенше  емдеу  ісін  үзбеңіздер.  Науқастарға  жайлы орын  қарастырылсын», – деді облыс әкімі аудандық  аурухананың  директоры   Мадияр  Өтешевке.  Іссапар  барысында  облыс  басшысымен  бірге  Президент  Әкімшілігінің  мемлекеттік  инспекторы  Талғат  Байзатов,  облыстық  мәслихаттың  хатшысы Мәлік Құлшаров және бірқатар салалық  басқармалардың басшылары болды. Олар Федоров  ауылында  ғимараты  күрделі жөндеуден өткен №1  орта  мектептің  тыныс-тіршілігімен  танысқан соң, Теректі ауданының  әкімі  Мұрат Мұқаевтың  тұрғындарға  есеп  беру  жиынына  қатысты.


Идиятов – мықты инвестор

«Тұрғындар сұранысына орай, былтыр Приречный ауылындағы мектеп ғимараты пен аудан  орталығындағы Бейбітшілік көшесінің жолы  күрделі жөнделді», – деп баяндамасын бастаған аудан әкімі Мұрат Мұқаев ауыл шаруашылығы саласына қатысты мемлекеттік бағдарламалар нәтижесі мен алдағы уақытта атқарылатын жобалар жөнінде ақпар берді. Оның мәліметінше, биыл ауданда 30 мал бордақылау алаңын жасақтау арқылы 40 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарлануда. «Береке» бағдарламасы негізінде екі мал сою қосыны іске қосылмақ.  Қазақстан – Түрік индустриялық аймағын жандандыруға Ақсуат ауылдық округінде 300 гектар жер телімі дайын. Оның ішінде 100 гектар аумаққа жылыжай кешенін салу үшін Иран инвесторларымен келіссөздер жүргізілуде. Жиында бүгінде Орал қаласында тұратын кәсіпкер Сержан Идиятов сөз алып, биыл жеке инвестиция есебінен аудан орталығында 100 орындық қоғамдық монша және пицца тағамын дайындайтын  орын, бассейн нысанының құрылысын қолға алғысы келетінін айтты. Ол алдағы төрт-бес жыл ішінде жылына 100 млн. күйдірілген кірпіш тас шығаратын зауыт салып, 50 жаңа жұмыс орнын ашуды жоспарлағанын жасырмады. Ол үшін ресейлік компаниямен келіссөз жүргізуде екенін тілге тиек етіп, туған жеріне деген жанашырлығымен  көпті  сүйсінтті.

Аудандағы маңызды жобаның бірі – Богданов ауылдық округі  Алғабас елді  мекенінде «АВS-мұнай» ЖШС қолға алатын мұнайды қайта өңдеу зауытының құрылысы. «Шетелдік инвесторлар еуростандарт негізінде бұл жобаны 400 млн. доллардан астам қаражатқа жүзеге асырады. Үш жыл бойы салынатын зауыт құрылысымен қатар, Подстепный – Федоров – РФ шекарасы  бағытындағы автожолға республикалық бюджет есебінен күрделі жөндеу жүргізіледі. Құрылыс жұмыстарында 500-ден астам адам жұмыспен қамтылады. Зауыт іске қосылғанда 200 жұмыс  орны ашылып, тең жартысына жергілікті тұрғындар тартылады»,  – деді аудан әкімі Мұрат Мұқаев.

PRI_9182Жолды  жөндеуге  қаржы  тапшы

Аудан басшысы Мұрат Мұқаевтың баяндауынша, бойында Барбастау, Жаңаөмір, Подстепный ауылдары орналасқан Самара – Шымкент республикалық күре жолын жөндеу өзекті күйінде. Оған «Қазақавтожол» АҚ арқылы қомақты қаражат бөлу қарастырылуда.  Былтыр облыстық маңызы зор Аңқаты – Сарыөмір жолы жөнделді. Жайық өзені жанындағы Барбастау – Индер автомобиль жолының аудан аумағындағы 76 шақырым бөлігін асфальттау назарға алынса, соның бойында елді мекендерге шоғырланған 13 мың тұрғын алдында жол мәселесі шешіледі. Мұрат Рахметұлы облыс басшысына Федоров – Приречный – Ақсай бағытындағы 50 шақырым жолды күрделі жөндеуге қаражат тапшы екенін айтып, ең болмаса ағымдағы жөндеуге құрылыс материалдарын бөлгізуді сұрады. Сонымен қатар Федоров ауылында Тәуелсіздік көшесін күрделі жөндеуге 425 млн. 501 мың теңге қажет екенін жеткізді.

Ауыз  суға  жарымаған  Жайық

«Жайық ауылында ауыз су мәселесі 25 жылдан бері шешімін таппады. Бұрынғы су мұнарасы әбден ескірген. Одан күніне екі мәрте ғана техникалық су алынады. Темір жол бекетінің жұмысшыларына тасымалданатын ауыз су кейде тұрғындарға жетпей жатады. Жаздыгүні  үйдегі су қоры үш-ақ күнде таусылады», – деді жиында Наталья Кужантаева теректіліктер күрмеулі түйіндерді ортаға салғанда. Аудан әкімі Мұрат Мұқаев бұл мәселемен таныс екенін айтты. «Федоров ауылдық округіндегі бұл елді мекенде 600 адам тұратыны мәлім. Бұрын Покотилов пен Жайық бекеті арасында тұщы су қоры бар екені анықталған. Биыл жеті шақырым жерден су құбыры желісін тартып, су мұнарасын тұрғызу мүмкіндігін қарастырамыз. Бұл мәселе жоспарға енгізілді», – деді ол. Аудан басшысы биыл Ұзынкөл, Жаңаөмір ауылдарына ауыз су құбырын тартуға жобалық-сметалық құжаттамалар жасақталуда екенін хабарлады.

Теректі ауданындағы 52 елді мекеннің 32-сіне ғана көгілдір отын жеткізіліпті. Биыл 16 елді мекенге газ жеткізу үшін 18 млн. теңге қаржыға техникалық-экономикалық негіздеме жасақталуда. Былтыр Талпын елді мекеніне газ құбыры жүргізілді. Бірақ ондағы білім беру және емдеу нысанында талапқа сәйкес жылу қазандығы болмағандықтан, аталған мекемелер көгілдір отынмен қамтылмады. Бұл жайында аудан  басшысы мәлімдеді.

Мұрат Рахметұлы аудандағы жеті орта және екі негізгі мектептің ғимаратын күрделі жөндеу қажеттігін айтты. Ақжайық ауылында бастауыш мектепке жаңа ғимарат керек.  Ауданда алты елді мекенде денсаулық сақтау нысанын салу және 20 емдеу мекемесінің ғимаратын жөндеу өзекті болуда. Биыл Подстепный ауылында жаңа мәдениет үйінің құрылысы басталмақ. Құрылыс құны – 325 млн. теңге. Және осы ауылда денсаулық сақтау-сауықтыру кешенінің ЖСҚ-сын жасақтауға аудандық бюджеттен 4 млн. теңге бөлінген.

– Тәуелсіздіктің 25 жылдығына орай облысымыздағы әлеуметтік нысандарды жөндеу үшін республикалық бюджеттен 5 млрд. теңге бөлінді. Сол қаражатқа 215 нысан жөнделді. Соның ішінде Теректі аудандық мәдениет үйінің ғимараты жаңа кейіпке енгенін білесіздер, – деді облыс әкімі Алтай Сейдірұлы. – Өңірімізде ауыз су мәселесі өте өзекті. Ауылдарды орталықтандырылған ауыз сумен қамту бойынша жұмыс біздің облыста төмен деңгейде. Былтыр Парламент депутаттары мен салалық министрліктердің қолдауымен республикалық бюджеттен 2017-2018 жылдар аясында «Ақбұлақ»  бағдарламасын жүзеге асыруға 11 млрд. теңгеден астам қаржы бөлінді.  Облысымыздағы 50 елді мекенге ауыз су құбыры тартылмақ. Соның ішінде Теректі ауданындағы Ақсуат, Ақжайық, Новоповлов, Сарыөмір, Аңқаты ауылдары қамтылған, – деді облыс басшысы.

инфо 10Жұмыссыздар  мен  қылмыс  жасаушылар көбейген

Есеп беру жиынында облыс әкімі Алтай Көлгінов аудан басшысына нақты міндеттерді белгіледі.

– Негізгі капиталға құйылған инвестиция көлемі 36 пайызға азайған. Кіріс қаржының көп мөлшері әуежай жолағын жабдықтауға жұмсалғанын білеміз. Дейтұрғанымен инвестиция көлемін ұлғайту Елбасы тапсырмасы екені ескерілуі тиіс. Жұмыссыздар саны көбейген. Денсаулық саласында кемшін тұстар бар. Қылмыс дерегі артқан. Аталған мәселелердің шешімін табу үшін жұмыстаныңыз!  – деді Алтай Сейдірұлы.

Жиында аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Сәлім Қоқашев тұрғындарды баспанамен қамту жеткіліксіз екендігін алға тартты.

Аудан әкімі Мұрат Мұқаев биыл аумағы 70 шаршы метр ғана тұрғын үй салу жоспарланғанын жеткізді. Облыс басшысы мұның аз екенін айтып, «Нұрлы жер» бағдарламасы ауқымында баспана құрылысын жандандыруға жобалық-сметалық құжаттамаларды дайындауды  тапсырды.

«Долинный және Богданов ауылдары көгілдір отынмен қамтылмағаны белгілі. Әлеуметтік нысандар жайы қалай? Қосымша отын қорын жасақтауға тиіс едіңіздер. Әсіресе, қыраулы қыста мектептегі балалар неге тоңуы тиіс? Бұл мәселенің анық-қанығына жетіп, білім ошағын жөндеуге жобалық құжаттамалар жасауды, кейін нәтижесі туралы есеп беруді қатаң тапсырамын», – деді облыс әкімі Алтай Көлгінов аудан басшысына. Өңір жетекшісі өзге де өзекті мәселелердің шешу жолын баяндап, Елбасы Жолдауында айтылғанындай,  аграрлық сектор мен шағын және орта бизнесті дамытуға баса мән берілетінін жеткізді.

Нұртай  АЛТАЙҰЛЫ,

«Орал  өңірі»


Жариялылық күшейіп, ашықтық қамтылады

Күні: , 27 рет оқылды


Облыс  әкімі  Алтай Көлгіновтің  төрағалығымен  Сыбайлас жемқорлықтың  алдын  алу  жөніндегі  комиссияның  отырысы  өтті.


Мемлекеттік және құқық қорғау құрылымдарының басшылары қатысқан жиында облыс әкімі Алтай Көлгінов: «Елбасы ұсынған бес институционалды реформаның бесінші бағыты ашықтықты қамтамасыз етуге бағытталған. Жемқорлықтың алдын алу шараларын жетілдіріп, азаматтардың тікелей қатынасы арқылы жүзеге асырылатын қызмет түрлеріне барынша жаңашылдық енгізу – уақыт талабы. Мемлекеттік сатып алу, мемлекеттік қызмет көрсету және мемлекеттік бағдарламалар арқылы қаржы бөлетін (субсидиялау) мекемелерде барынша ашықтық қамтылуы тиіс. Сондықтан жемқорлық қаупі орын алатын әлгіндей ұжымдарды барынша бақылауға алу керек. Яғни нақты процесс кезін онлайн режимде көрсетуді, үкіметтік емес ұйымдары мен қоғам өкілдерін де бақылауға  тартуды  енгізу  қажет», – деді.

Облыс прокуроры Сапарбек Нұрпейісов қадағалау органы профилактикалық жұмысқа арнайы жоба әзірленіп жатқанын алға  тартып, оған әрбір қатысушының ұсыныс-пікірі қосылатынын жеткізді. «Цифрлы Қазақстан бағыты бойынша барлық жерде сандық бақылауға көшуіміз керек. Мысалы, ішкі істер басқармасының жұмысына қатысты, дәлірек айтқанда, тергеулер жүргізілгенде ашықтық жетіспейді. Күдікті тергелетін кабинетте бейнекамералардың болуы қажет», – деді  С. Нұрпейісов.

Комиссия мүшелері тарапынан «Барлық деңгейдегі басшылар азаматтарды кестеге сәйкес қабылданғанда аудиожазба жүргізілу қажеттігі, ашықтықты қамтамасыз ету мақсатында мобильді қосымшалар жасалса да, артық етпейді» деген бірнеше ұсыныстар болды.

Облыс әкімдігі мен облыстық прокуратура арасындағы біріккен жобаны сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының, мемлекеттік кірістер, мемлекеттік қызмет және ішкі істер департаменттерінің басшылары да қолдап, атсалысатындығын жеткізді.

1 наурызға дейін жобаның пысықталуын тапсырған облыс әкімі басқарма басшылары мен аудан әкімдері ай сайын өтетін Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі комиссияның отырысында тыңдалатындығын айтты.

Бұл жұмыстар қоғамдық кеңес пен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы насихатталып, тұрғындардың  назарына  жеткізілмек.

Облыс  әкімінің баспасөз  қызметі


26-бапқа түсінік

Күні: , 36 рет оқылды


«Қазақстан Республикасы  Конституциясына  өзгерістер мен  толықтырулар  енгізу  туралы» Қазақстан  Республикасы  Конституциясының  26-бабы,  1  және  2-тармақтарына өзгерістер  мен түзетулер  енгізу  туралы   заңының  жобасына түсінік.


Елбасы бүкілхалықтық талқылауға ұсынған заң жобасында Конституцияның 26-бабы, бірінші және екінші тармақтарына төмендегідей өзгерістер мен түзетулер енгізуді ұсынды.

«1. Әркім заңды түрде алған қандай да болсын, мүлкін жеке меншігінде ұстай алады.

Жеке меншік құқығына қол сұғылмайды. Меншікке, оның ішінде мұрагерлік құқығына заңмен кепілдік беріледі. Егер Конституцияда өзгеше көзделмесе, заңды жолмен алынған мүлікке меншік құқығын шектейтін немесе одан айыратын заңдарды және өзге де құқықтық актілерді қабылдауға жол берілмейді».

Неге мұндай түзетулер ұсынылады.

Біріншіден. Қазақстан Республикасы аумағында ел азаматтарымен қатар, азаматтығы жоқ шетелдік адамдардың болуы және өмір сүруіне болады.

Бұл ретте заңнамамен және халықаралық келісімдерде шетелдік немесе азаматтығы жоқ адамдар үшін Қазақстан аумағында болған кездегі тәртiбi мен талаптары белгіленген (виза талаптарын, көші-қон заңнамасын сақтау т.б.).

Әрине, елге келушілер жылжымалы (ақша, бағалы қағаздар  т.б.) және жылжымайтын (ғимараттар, көпжылдық екпелер және т.б.) мүліктерге меншік иесі бола алады.

Бұл жағдайда мүлікті заңға қайшы келмейтін кез келген жеке және бизнес мақсаттары үшін пайдалана алады.

Осыған байланысты Конституцияның ағымдағы нұсқасының 26-бабы, 4-тармақшасындағы «Әркiмнiң кәсiпкерлiк қызмет еркiндiгiне, өз мүлкiн кез келген заңды кәсiпкерлiк қызмет үшiн еркiн пайдалануға құқығы бар…» деп кездейсоқ жазылмаған. Бұл заңды жолмен алынған кез келген мүлікке иелік ету мүмкіндігін береді.

Қазақстан өзге де өркениетті, заманауи мемлекеттер тәрізді өз азаматтарын, өз аумағында тұратын азаматтардың заңды қызығушылығын және құқығын қорғауға тиіс. Бұл жөніндегі толық ақпаратты Азаматтық кодекстен алуға болады. Аталған құжатта азаматтардың құқығын қорғау мақсатында олардың құқықтарын бұзуға бағытталған  немесе бұған қауіп төндіріп тұрған іс-әрекеттерді тоқтату, шығындарын өндіріп алу, келісімшарттарды заңсыз деп тану, моральдық шығынын өтеу және заң актілерінде  қарастырылған басқа да әдістер қолданылады.

Мысалы, еліміздің көрнекті жерлерін аралап жүрген шетелдік туристің ақшасы, фотоаппараты  немесе басқа да құнды заттары жоғалса, біздің мемлекетіміз ұрыны дер кезінде анықтап, туристің жоғалтқан заттарын қайтарып алуына көмектесуі керек. Сонымен қатар мемлекет меншік иесі заттарының қорғалуына кепілдік бере отырып, одан соның ішінде шетелдіктерден меншігіндегі заттың қоғамдық мүддеге қызмет етуін талап етуі тиіс. Бұл жөнінде Конституцияның 6-бабы 2-тармағында  айтылған.

Екіншіден, Конституцияның 26-бабы 1-тармағына енгізілген өзгерістер шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың Қазақстан Республикасында кез келген мүлікті иемденуге құқы бар дегенді білдірмейді. Конституциялық кепілдік тек заңды түрде алынған мүліктерге ғана беріледі. Мүлікті алу заңдылығының бағамы ҚР Конституциясымен және заңды актілермен белгіленген. Егер мүлік заңсыз жолмен алынған болса, онда сәйкесінше оны алу туралы келісімшарт та заңсыз болып есептеледі және мүлік қайтарылып алынады.

Заң актілерінде шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың меншігінде ұстауға болмайтын мүліктер бойынша көптеген шектеулер қойылған.  Мұндай шектеулер жөнінде  БАҚ пен телекоммуникацияларда жиі жарияланады.

Жер кодексінде  шетелдіктер мен азаматтығы жоқ тұлғаларға ауыл шаруашылығы  мақсатындағы жерлерді сату мүмкіндігіне тікелей шектеу қойылғандықтан да, мұндай шектеу ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелеріне де қолданылады.

Сондықтан мемлекет Қазақстан азаматы болып табылмайтын тұлғаларға  жоғарыда аталған мүліктерді,  оның ішінде, ең алдымен, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін иеленуге, пайдалануға және билік құруына  кепілдік бермейді. Бұдан бөлек, заңсыз иеленуге қатысты шаралар қолданатын болады.

Үшіншіден, жерді айналымға беру мәселесі Конституцияның жеке 6-бабы бойынша реттелетін болады, сондықтан заң жобасы өзгермейді. Сол себепті, Конституцияның 26-бабы 1-тармағындағы «азамат» сөзін «әркім» деген сөзге ауыстыру жерге меншік құқығында қолданыстағы құқықтық режимнің өзгеруіне ықпал етпейді.

Конституцияның 6-бабы 1-тармағына сәйкес, «Жер және оның қойнауы, су көздерi, өсiмдiктер мен жануарлар дүниесi, басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншiгiнде болады. Жер сондай-ақ заңда белгiленген негiздерде, шарттар мен шектерде жеке меншiкте де болуы мүмкiн». Сол себепті, жерге жеке меншіктің шекарасы (шегі) мен  шарттары заң бойынша бекітілген.

Қандай жағдай болмасын, жер заңнамаларының жекелеген нормаларына қатысты Мемлекет басшысының бұйрығымен енгізілген мораторий өзгеріссіз қалады. Бұл мораторий 2016 жылғы 6 мамырдағы Жарлыққа сәйкес 2021 жылдың 31 желтоқсанына дейін  күшінде  болады.

Мұндай жағдайда Конституцияның 26-бабына өзгерістер енгізу туралы ұсыныстар жеке меншікке қолсұғылмаушылық кепілдігін күшейте түседі. Егер де Конституцияда өзгеше көзделмесе, заңды жолмен сатып алынған мүлікке жеке меншік құқығын шектейтін немесе айыратын заңдар мен өзге де құқықтық актілердің қабылдануына  жол  берілмейді.


Ғайниден КӘРІМОВ: «Ұлдары Ауғанстанда қаза тапқан аналардың көз жасы әлі құрғаған жоқ…»

Күні: , 63 рет оқылды

IMG_6155


Осыдан 28 жыл бұрын, яғни 1989 жылдың 15 ақпанында КСРО әскерін Ауғанстан аумағынан шығару операциясы аяқталды. Талай жас жігітті қыршыннан қиған осы соғысқа қатысып, екі мәрте жараланған Кәрімов Ғайниден Бауеденұлын біз таяуда әңгімеге тартқан едік.  Ол 1965 жылдың 17 наурызында Ақжайық ауданына қарасты Өлеңті ауылдық округінің аумағында жарық дүниеге көрінген. Кіндік қаны Жыландыда тамған. Ал бұл елді мекен – қазақтың асқақ рухты өр ақыны Жұбан Молдағалиевтың туған ауылы.


— Ғайниден құрдас, сен үшін Ауғанстандағы соғыс қашан, қалай басталды?

— Өзің сияқты Бауке, мен де ауылда өскен қазақтың қарапайым баласымын. Ал біздің бала кезімізде қыр баласы қалаға жетуге ынтық еді ғой. 1982-84 жылдары Оралдағы медициналық училищеде оқып, фельдшер мамандығын алып шықтым. Оқуымды тәмамдаған 1984 жылдың мамыр айының алғашқы аптасында әскерге алындым. Бірақ араға үш-төрт күн салып, дәлірек айтқанда, оныншы мамыр күні бірге аттанған 12 жігіттің, ішінде мен де бармын, Оралға кері қайтарды. Сол жылдары Ақтөбе төңірегіндегі Богословка деген елді мекеннің маңында Қазақстанның айналадағы алты облысынан әскерге алынғандарды жинап, Венгрияға аттандыратын арнайы жинау бекеті болды. Алғашында бізді сонда апарды. Алайда сол жолы бізді кері қайтаруларына қарағанда әскерге алынушыларды Венгрияға аттандырылуы тиіс мөлшерден көп жинап қойса керек. Оралға келгеннен кейін екі күннен соң, 12 мамырда жаңағы қайта оралған 12 жігітке және 13 жігіт қосып, бізді Ашхабадқа аттандырды. Сөйтіп, біз Ашхабадтың маңындағы Ауғанстанға аттандыру үшін дайындайтын арнайы әскери оқужаттығу орталығынан бір-ақ шықтық. Мұнда келіп, оқу-жаттығу машығына кірісер-кіріспестен командирлеріміз бізге алты айдан кейін Ауғанстанға аттанатынымызды ашық айтып, сол себепті оқу-жаттығу үдерісіне өте-мөте жауапкершілікпен қарауымыз шарт екендігін бірден қатаң ескертті. Сонымен генералиссимус Суворов айтқандай, «Тяжело в учении, легко в бою» деген қағидамен әскери дайындыққа қызу кірістік. Өзің де кезінде Отардың учебкасынан өткен екенсің, оқу-жаттығу, үйрену бағытындағы бөлімде әскери қызметтің қаншалықты қиын екендігін білесің ғой. Оның үстіне бізді тікелей ашықтан-ашық соғысқа дайындады ғой, өте қиын болды. Сонымен, араға алты ай салып, барша емтиханды сәтті тапсырып, сержант шенімізді алып, әскери өмірдің қыр-сырына ауыздандырған командирлеріміз бізді 1984 жылғы қазан айында ұшақпен Қабылға (Кабулға) аттандырды. Ауғанстанның астанасында бір түнеп, ертеңіне бізді тікұшақпен советтік әскерилер «Ажал алқабы» атап кеткен Черекар алқабына жеткізді. Осы жерге келгеннен кейін біздің ендігі бағытымыз Пәнжшер шатқалы (Панджшерское ущелье) екендігін білдік.

Пәнжшер шатқалы – Ауғанстанның солтүстік-шығысындағы Пәкістанмен шектесетін Парван провинциясының аумағында. Ал Пәнжшер шатқалында ол кезде таулы жерде соғысу тактикасын өте шебер меңгерген, бертін келе «Пәнжшер жолбарысы» атанған Ахмад Шах Масұдтың жасағымен қиян-кескі шайқас жүріп жатқандығын біз сол қасаптан ауыр жараланып шығып, жергілікті госпитальда ем-дом алып, беті бері қарағасын енді Ташкенттегі госпитальға жөнелтуді күтіп жатқан солдат-сержанттардан естідік. Ал негізі мен алғаш рет Пәнжшер шатқалы туралы Ауғанстаннан елге 24 жасында Совет Одағының Батыры болып оралған капитан Игорь Плосконостан естідім. Ол Ауғанстаннан елге оралысымен Ашхабадтағы біздің барлаушылар батальонына командир болып келген-ді. Комбат бізбен әңгіме барысында Пәнжшер шатқалындағы жағдайдың өте күрделі екендігін жасырмады…

Қайыр-қош, сонымен, «Ажал алқабында» бір түнегеннен кейін бізді тікұшақпен Пәнжшер шатқалының аумағындағы Руха қышлағына жеткізді. Бізді апарған тікұшақ қонған жоқ. Тікұшақ жерге екі метр таяп келгенде алдын ала ескертілгендіктен, сақадай-сай отырған біздерге «Секіріңдер!» деген бұйрық берілді де, кезек-кезек секіріп, табанымыз жерге тиісімен әскери әмір бойынша жалма-жан алдын ала қазылып қойылған окоптарға бой тасалауға тиіс болдық. Осылайша КСРО Қарулы күштерінің Ауғанстандағы шектеулі әскери контигентінің құрамындағы 682-мотоатқыштар полкіне қарасты 2-барлаушылар батальоны сапындағы біздің жауынгерлік жорық жылнамамыз басталды…

— Бірінші рет қандай жағдайда жараландың?

— Жағдайды барлап-бағдарлап, барлаушылардың негізгі әскери күштен біраз алда жүретінін өзің де білесің ғой. 1985 жылдың жетінші наурызында әдеттегідей біздің взвод барлауға шықты. Алдымызды орап, алдын ала бізден биік жерге жақсылап орналасып алған дұшпандар тұтқиылдан майдан ашты. Қоршауда қалдық. Оқ қарша борап, бас көтертпейді. Біз тау-тасты паналап, оқта-текте ғана жауап қатамыз. Бір кезде жаудың оғы саябырсығандай болды. Ұрымтал сәтті пайдаланып, енді біз күш ала бастадық. Алайда осы шабуыл барысында өзім сол жақ тіземнен жараландым. Бұл ештеңе емес, өмір бойы өзекті өртер өкініш, сол ұрыста мен Вячеслав Зимин (Ресейдің Свердлов облысынан), Анатолий Коньков (Кемеров облысынан) және өзіммен учебкада бірге болған татарстандық Роман Хадиев сынды керемет достарымнан айырылдым. Сол кезде Слава мен Толяның елге қайтып, дембельге кетулеріне бар болғаны жиырма шақты күн қалған болатын. Ал олардың жансыз денесі елге «№200 жүк» ретінде мырыш табытпен оралды…

Осыдан үш жыл бұрын мен ғаламтор арқылы Вячеслав Зиминнің ата-анасының телефонын таптым. Мереке-мейрамдармен құттықтап, ара-тұра Славаның анасымен әлі күнге дейін хабарласып тұрамын. Ананың аты ана ғой, мен хабарласқан сайын жылайды. Солай екен деп, мүлдем хабарласпай қоюға тағы болмайды. Ұлдары Ауғанстанда қаза тапқан аналардың көз жасы әлі құрғаған жоқ, бауырым. Сірә, өмір бойы құрғамайтын шығар…

— Ғайнеке, жаңа қарап отырсам, Ауғанстанда түскен фотоларыңның арасында жергілікті тұрғындармен түскен фотолар да бар екен. Олармен қарым-қатынастарың қалай болды?

— Олар бізді күндіз керек кезде көмек сұрап, «шурави, шурави» деп айналшықтап жүретін. Сөйте тұра сол кездері советтік әскерилердің арасында жергілікті тұрғындарға қатысты «Днем декханы, а ночью душманы» деген күдік-күмән болды. Шынтуайтына келгенде, бұл көзқарас әсте негізсіз емес-ті…

— Екінші рет жаралануыңа қарағанда алғашқы жарақаттан кейін біраз ем-дом алып, майданға қайта кірген болып тұрсың ғой…

— Қаншама ауыр, біраз жігіттің өмірін жалмаған қасіретті болса да, біздің взвод мен бірінші рет жараланатын ұрыстан абыроймен шықты. Соның айғағындай, мысалы, менің шешенстандық қандыкөйлек қарулас досым Алқа Абдолқадыров «Қызыл жұлдыз» орденімен, өзім «За боевые заслуги» медалімен марапатталдым. Басқа жігіттердің де ерлігі лайықты бағаланды. Дегенмен жаңағы шайқаста алған жарақаттың кесірінен мен 20 жасымды госпитальда қарсылауға мәжбүр болдым.

Жарты айға жуық Черекар қышлағындағы госпитальда емделіп, өзімнің батальоныма оралдым.

Екінші рет 1985 жылдың 18 қарашасында жараландым. Бұл жолғы жарам ауыр болды, оң жақ шабымнан екі оқ тиді. Бір апта Черекар госпиталінде жатып, 24 қарашада Ташкенттегі округтік әскери госпитальға аттандырды. Мұнда екі ай емделіп, 1986 жылдың алтыншы қаңтарында денемнен қос оқты алып, мені ауыр жаралануыма байланысты әскерден біржола босатты. Сөй-тіп, 1986 жылдың жиырма екінші қаңтарында «Ташкент–Мәскеу» пойызына отырып, елге бет алдым. Жиырма бесінші қаңтар күні таңда Оралда болдым. Сол күні кешкісін таяққа сүйеніп, аяғымды сылти басып, өзімнің Өлеңтіме жеттім. Әкем менің бала кезімде дүние салған-ды. Ал мен мүгедек болып оралсам да, сол күні анам мен бауырларымның қуанышында шек болған жоқ. Айтпақшы, мен туған ауыл-аймағыма жеткен күні болашақ қалыңдығым, біздің ауылдың менен бір жас кіші бойжеткені Светаның туған күні болып жатыр екен. Бір аптадан кейін ол менің елге оралуыма орай өткен кешіме келді. Сол кештен бастап екеуміздің арамызда романтикалық байланыс басталып, содан араға екі жыл жарымдай уақыт салып, екеуміз шаңырақ көтеріп, отау құрдық. Шүкір, екі ұл, бір қыз сүйіп, енді балалардың қуанышын, тойын күтіп жүрген жайымыз бар.

— Мектеп оқушыларымен, жалпы жастармен кездесуге барып тұрасың ба?

— Соңғы кездері ондай жүздесулерге баруды қатты сиреттім.

— Неге?

— Мені қазіргі кейбір жастардың ой-өресінің тым тайыздығы қынжылтады. Мәселен, алдыңғы жылғы кездесулердің бірінде жасөспірімдердің бірі менен «Ауғанстанда қанша кісі өлтірдіңіз?» деп сұрады. Осы да сұрақ па? Ауғанстанға мен өз еркіммен барып, кісі өлтіру үшін соғыстым ба?! Ауған соғысы – мен үшін өмір бойы жанымды жегідей жейтін қайғы-қасірет. Өзім қатысқан соңғы шайқаста менің тағы үш жолдасым, әскерге Семейдің Аягөзінен шақырылған Қайрат Оспанов, Семейдің Үржарынан алынған Бақтыбек Дүйсенбаев және алматылық Евгений Зиятков мерт болды. Қандай жігіттер еді, шіркін! Үшеуі де жиырмаға толар-толмас шақтарында шейіт болды. Үйленіп, ұрпақ сүймек түгілі, қыршынынан қиылған сол боздақтар қыздың ақ білегінен ұстап, бұрымынан иіскеп үлгерді ме екен?..

Ал жаңақалалық Жақсыбек Ғабдуллин елге бір аяғынан, оралдық Виктор Ленкин минаға түсіп, елге екі аяқ, бір көзінен айырылып оралды. Бұлардың екеуі де өзіміздің Оралдағы Ауыл шаруашылығы институтында оқып жүрген студент кездерінде қайтыс болды. Армияға Круглоозерный кентінен аттанған Сейітжан Аймырзин, оралдық Виктор Гнилометов, қаратөбелік Болат Жаншин, жаңақалалық Мағаз Дәулетов, тайпақтық Жастілек Мырзабаев Ауғанстанда алған жарақаттарының салдарынан елге оралғаннан кейін 3-5 жылдың ішінде бірінен соң бірі өмірден озды. Жүрегіміз соғып тұрғанда ешқашан жадымыздан өшпейтін осыншама қайғы-қасіретті көтеріп жүру маған, менің жер басып жүрген қарулас достарыма оңай дей ме екен қазіргі желөкпе жастар?..

— Соғыстан кейінгі өмірің қалай қалыптасты, Ғайнеке?

— Ауғанстаннан оралған біраз қаруластарым күштік құрылымдарға қызметке тұрып, барлығы дерлік қызмет бабында әжеп-тәуір дәреже-деңгейге жетті. Олардың көпшілігі бүгіндері доғарыстағы подполковник-полковник. Екінші жарақатымның ауырлығына байланысты күштік құрылымдарда қызмет етуді денсаулығым көтермеді. 1986-91 жылдары Орал педагогикалық институтының тарих факультетінде оқып, жоғары білім алдым. Бертін келе кәсіпкерлікке біржола ден қойдым. 1989 жылы ол кезде Орал қалалық атқару комитетінің төрағасы болып қызмет атқарып жүрген Жақыпов Қабиболла ағамыздың қолынан екі бөлмелі пәтердің кілтін алдым. Сүйген қызыма қосылып, жарасты жанұя болып, үш перзент сүйіп, оларды қалаған оқу орындарында оқуына жағдай жасап, қатарынан кем қылмай жеткіздік. Бүгіндері Астанада тұрамыз. Ал өзім кәсібіме байланысты Оралға жиі келіп-кетіп тұрамын.

— Қарулас жора-жолдастарыңызбен жүйелі байланыс бар ма?

4534— Ауғанстанның от-жалынынан өткен жігіттердің жора-жолдастығы – сыннан өткен достық. Біз бір-бірімізді іздеп тұрамыз. Бүгіндері Пәнжшер шатқалынан аман-есен оралған жігіттердің біразымен хабарласып тұрамын. 2013 жылы Алматыдан Алмасбек Айдарбаев, Атыраудан Марат Құлбарақов және мен Оралдан шығып, үшеуміз (6-беттегі астыңғы суреттер) Ауғанстанда оққа ұшқан семейлік достарымыз Қайрат Оспанов пен Бақтыбек Дүйсебаевтың туған ауылдарына барып, зираттарының басында болып, дұға бағыштап, тағзым етіп қайттық. Марқұмдардың әке-шешелері мен ағайын-туыстары риза болып қалды.

Біраз жылдан бері Алматыда тұрғанымен, Алмаз Айдарбаев негізі Керекудің жігіті. Осы азамат «Панджшер-KZ» атты музыкалық топ құрып, бүгіндері әскери-патриоттық әндер арқылы рухты ұрпақ тәрбиелеуге белсенді атсалысып жүр. Мен тұңғыш ұлыма осы Алмаз досымның атын қойсам, атыраулық Әлмұқан Қайыржанов кенже ұлын менің құрметіме Ғайниден деп атады. Бес перзенттің әкесі Марат Құлбарақов болса, бұл күнде мұнайгаз саласының майталман маманы. Мен алғаш жараланып, жазылғаннан кейін госпитальдан батальонға алып қайтқан қаратөбелік Ерболат Иманғалиев көптен бері салық саласында жауапты қызметте. Екеуміз Ашхабадта учебкада бірге болып, кейін жауынгерлік жолын Ауғанстанның Жалалабад провинциясында жалғастырған Ақжайық ауданындағы Первомай ауылының тумасы Сұңғат Аманбаев ұзақ жыл ішкі істер құрылымдарында абыройлы қызмет атқарды. Доғарыстағы подполковник Аманбаев қазір Орал қаласында тұрады. Молдовалық қандыкөйлек досым Николай Кестрюга – төрт-бес жылдан бері Мәскеудің тұрғыны. Сергей Птащинский сол өзінің Донбасында болса, ал тағы бір молдован бауырым Борис Руссу бұл күндері Англияның Аберден қаласында тұрады. Осы Серега Птащинскиий мен Боря Руссудың Астанаға қыдырып келіп, ерке Есілдің жағасындағы әсем Елордамызды көруге аңсарлары ауып жүр. Ал мені жыл сайын шешен бауырым Алқа Абдолқадыров өзінің атамекеніне, Қап тауына қонаққа шақырады. Алла жазса, алдағы жазда Алқа досыма, Шешенстанға қонаққа баруға ниеттеніп жүрмін…

— Жоспарлап жүрген сапарыңның сәті түссін, Ғайнеке. Әсерлі әңгімеңе бек рақмет.

Сұхбаттасқан Бауыржан ҒҰБАЙДУЛЛИН,

   «Орал өңірі»


«Ашық әкімдікте» өңір басшысы

Күні: , 95 рет оқылды

IMG_6139


Сенбі күні облыстық қазақ  драма театрында облыс әкімі Алтай Көлгіновтің қатысуымен  «Ашық әкімдік» шарасы өтті. Аталмыш шараға қатысқан  облыс тұрғындары жеке мәселелері бойынша облыс әкімімен,  облыстық басқармалар және қалалық бөлімдердің басшыларымен тікелей жолығуға мүмкіндік алды.


Шарада 41 мемлекеттік ұйым, құқық қорғау құрылымдары, 11 коммуналдық мекеменің басшы-қызметкерлері 242 адамды қабылдап, кеңес берді. Соның ішінде 44-і облыстық жер қатынастары басқармасына, 23-і энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасына, 16-сы жергілікті полиция қызметіне, 15-і БҚО мемлекеттік кірістер департаментіне жүгінді. Ал 40 адам тұрғын үй мәселелері бойынша сұрақтарына жауап алды.

— Облыс тұрғындарына арнап «Ашық әкімдік» кездесуін  екінші рет өткізіп отырмыз. Елбасы Үндеуінде айтылғандай, ел алдында есеп беретін Үкіметті қалыптастыру белсенді қолға алынбақ. Өткен аптадағы аталмыш  шараға 311 адам келіп, барлығы 34 облыстық мекеме-ұйымның, оған қоса Орал қаласы әкімдігі бөлімдерінің басшылары мен қызметкерлерінен кеңес алған болатын.  Бүгін жұмысқа орналасу, жол салып беру немесе көпқабатты үйдің шатырынан су кету секілді ПИК-тердің жұмысына қатысты мәселелер бойынша 17 тұрғынды қабылдадым. Аталмыш мә-селелер болашақта өз шешімін табатын болады. Ал жердің, үйдің кезегі бойынша өтініш айтып келгендерге  қалада тұрғын үй кезегінде 17 мың, жер телімін алуға 70 мың адам есепке алынғанын және  барлық мәселе заң аясында шешілетінін түсіндірдім. “Ашық әкімдік” көптің көңілінен шығуда, сол себепті бұл шара жүйелі түрде ұйымдастырылатын болады, — деді облыс әкімі Алтай Көлгінов.

IMG_6114Көпшілікке қолжетімді ашық алаң жасақталғанына қуанған тұрғындар қоғамдық қабылдаудың дәстүрлі ұйымдастырылатынына риза болып тарқасты.

Гүлсезім БИЯШЕВА,

“Орал өңірі”

Николай ФИЛАТОВ,

қала тұрғыны:

— 2004 жылға дейін Вокзал тұйығы көшесі,  61-үй,  40-пәтерде тұрдым. Бірнеше жыл «Колос» сауда үйінің асханасында аспаз болып жұмыс жасадым.  Қазір жасым алпысқа таяды.

Анам қайтыс болған соң ақша төлемесе де, тамағымды пісіріп берер деп студент қызға пәтерімнің бір бөлмесін босатып берген едім. Ол 2004 жылы бір қағаздарға қол қойдырып алды. Көзім нашар көргендіктен, коммуналдық қызметке қатысты қағаздар шығар деп ойладым. Алайда ол қағаздар үйді сату және сатып алу туралы  келісімшарт болып шықты. Келісімшартқа қол қойғаннан кейін үйсіз далада қалдым. Ақша да алған жоқпын. 2006 жылдан бері  қалалық сотқа жүгініп келемін. Ол қыз әр сотқа келген сайын әр түрлі жауап береді. Біресе 1 миллион 370 мың теңгеге сатты десе, енді бірде пәтерді сыйға тартты, сондықтан бір бөлмесіне тұруға мүмкіндік беремін деді. Ал қазір ол үйді қызына сыйға тартпақ ниетте. Сот шешімі бойынша бір бөлмесі маған тиесілі десе, үйді қалай сыйға тартуға болатынын түсінбеймін.  Сондықтан бүгін «Ашық әкімдік» шарасына келіп, облыс әкімі Алтай Сейдірұлынан кеңес алдым. Тағы да №2 қа-лалық сотқа жүгінетін болдым.

Марфуға МАШИРОВА,

қала тұрғыны:

— Екі бөлмелі үйде сегіз жан тұрамыз. Жердің кезегіне 2004 жылы тіркелгенмін. Тұрғын үй құрылысы бойынша  мамандардан кеңес алдым. Жер кезегі бойынша тізімде тұрған  тұрғындарға «Нұрлы жол» бағдарламасы бойынша үй салынатынын естіп, қуанып жатырмын. Сенбі  күні «Ашық әкімдік» шарасын ұйымдастырғанына ризамын.

Сәния ДИМАШЕВА,

қала тұрғыны:

— «Ашық есік» қабылдауында облыс әкімі Алтай Көлгіновке жолықтым. Әкем – I топтағы  мүгедек. Теректі ауданының Үлкен еңбек ауылында тұрамыз. Әкемді аудан орталығы Федоровтағы   ауруханаға жиі апарамын. Күн қатты салқындап кеткелі Федоровқа  қатынау қиындап кетті. Аудан орталығы Федоровтан уақытша тұратын бөлме болса да берілсе екен деп келіп едім. Облыс басшысы Алтай Сейдірұлы Теректі ауданының әкімі Мұрат Мұқаевқа жолығу қажеттігін айтты. Мәселе оңтайлы шешілетін түрі бар.

Манарбек  ҒАБДУЛЛИН,

БҚО ІІД жергілікті полиция қызметінің басшысы:

— Жергілікті полиция қызметіне қатысты 14 азамат келіп, өтініш айтты. А. есімді қала тұрғыны  жер учаскесін алып беремін деген  танысына 1 миллион 500 мың теңге берген. Кейін ақша да, жер де жоқ, алданып қалған. Ол осы мәселемен сотқа шағымданды. Бүгін сол азамат сот ісінің тергеу барысымен танысып кетті. Сондай-ақ тұрғындар өзі тұратын аудандарда жол ережесі белгісінің орналастырылмағанын айтты. Ал Б. есімді қала тұрғыны үйінің подъезіне маскүнемдер жиі кіріп кететінін және үйінің есігін сындырып кеткенін айтып шағымданды. Мұндай арыз-шағымдарды тіркеп, жуық арада мәселе шешілетінін түсіндірдік.


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика