Мұрағат: 16.06.2016


Судьялардың жаңа әдеп кодексің жобасын қоғамдық талқылау

Күні: , 235 рет оқылды

Жоба

Қазақстан Республикасы Судьялар одағының Орталық кеңесі 

2016 жылғы 21 қаңтарда мақұлдаған

Судьялардың мінез-құлық қағидаттары мен

қағидаларының әдеп кодексі

(атаудың бірінші нұсқасы)

Судьялардың әдеп кодексі

 (судьялардың мінез-құлық қағидаттары мен

қағидалары)

(атаудың екінші  нұсқасы)

Қазақстан Республикасының Конституциясы тәуелсіз, бейтарап және әділ сот арқылы әркімнің құқықтары мен бостандықтарының қорғалатындығына кепілдік береді. Мемлекет судьялардың тәуелсіздігін және оларға ешкімнің тиіспеуін, жоғары деңгейде материалдық және әлеуметтік қамтамасыз етілуін, сот қызметіне араласпаушылықты  қамтамасыз етеді.

Сот төрелігі алдында тұрған жоғары әрі жауапты міндеттер судьялардың өзінің кәсіби қызметін халыққа адал қызмет ету, Конституция мен заңдарды мүлтіксіз орындау, адалдық, сатылмау, әділдік, халық арасындағы шүбәсіз бедел, қызметте және тұрмыста адамгершілік пен мораль нормаларын, мінез-құлықтың әдеп қағидаларын сақтау негізінде атқаруын көздейді.

Қазақстан Республикасының судьялары, судьяның кәсіби және моральдық бейнесіне қоғамның өскелең жоғары талаптарын ескере отырып, Қазақстан Республикасының Конституциясына, «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі  туралы» Конституциялық заңға сүйене отырып, «Адам құқықтарының жалпы декларациясын», «Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактті», «Судьялар мінез-құлқының Бангалор қағидаттарын», сондай-ақ судьялар мінез-құлқының бірыңғай әдеп стандарттарын орнықтырудың қажеттілігін назарға ала отырып, қоғамның биліктің сот тармағына сенімінің негіздері ретінде осы Судьялардың мінез-құлық қағидаттары мен қағидаларының әдеп  кодексін қабылдайды.

I тарау.  Жалпы ережелер

1-бап. Судьялардың мінез-құлық қағидаттары мен ережелерінің  әдеп  кодексімен (бұдан әрі – Кодекс) белгіленген бірыңғай стандарттарға негізделген қағидалар мен ережелерді судьялардың кәсіби қызметте, қоғамда және тұрмыста сақтауына байланысты қарым-қатынастар Осы Кодекстің нысанасы болып табылады.

2-бап. Кодекспен бекітілген қағидаттар мен қағидалар Қазақстан Республикасының Конституциясына, «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» Конституциялық заңға, Қазақстан Республикасының заңдарына халықаралық құқықтың жалпы жұрт таныған нормаларына негізделген.

3-бап. Кодексте белгіленген қағидаттар мен қағидалар атқарып отырған лауазымына қарамастан барлық судьялар үшін, сондай-ақ орындарынан түскен судьялар үшін міндетті болып табылады.

4-бап. Судья әдебіне байланысты қандай да болмасын мәселелер осы Кодекспен реттелмеген жағдайларда судья адамгершілік пен моральдың жалпы жұрт таныған қағидаттарын, сондай-ақ сот төрелігі мен судья әдебін сақтау саласындағы халықаралық стандарттарды басшылыққа алуы керек.

5-бап. Судья оның алдағы мінез-құлқы не теріс қылығы осы Кодекстің талаптарына сәйкес келетіні-келмейтіні туралы сұрау салып судьялар қоғамдастығының уәкілетті органына жүгінуге құқылы, сұрау салу орындау үшін міндетті.

6-бап. Судьяның мінез-құлық қағидаттары мен қағидаларын бұзу фактісі  судьялар қоғамдастығының уәкілетті органының азаматтар мен ұйымдардың, мемлекеттік органдардың, сот төрағаларының өтініші бойынша қабылданған шешімі негізінде ғана анықталуы мүмкін. Уәкілетті орган судьяның әдеп қағидаларын бұзғаны туралы бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған хабарламаны өндіріске қабылдауға және өз бастамасы бойынша қарауға құқылы.

7-бап. Заңда көздеген жағдайларда судьялар қоғамдастығының уәкілетті органы судьяның мінез-құлықтың әдептік қағидаттары мен қағидаларын өрескел бұзғаны үшін судьяны тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы мәселе қоюға құқылы. Судьяның мінез-құлықтың әдептік қағидаттары мен қағидаларын өрескел бұзу фактісін нақтылы мән-жайларды және туындаған салдарларды негізге ала отырып уәкілетті орган анықтайды.

8-бап. Кодексте пайдаланылатын ұғымдар:

судья – жергілікті соттар мен Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының судьялары, жергілікті соттар мен Жоғарғы Соттың төрағалары, жергілікті соттар мен Жоғарғы Соттың сот алқаларының төрағалары;

судьялар қоғамдастығы органы – Қазақстан Республикасы Судьялар одағының Орталық кеңесі, облыстық және оған теңестірілген Судьялар одағы филиалдарының кеңесі.

Судьялар  қоғамдастығының уәкілетті органы – облыстық және оған теңестірілген Судьялар одағы филиалдарының жанындағы судья әдебі жөніндегі комиссиялар.

судьяның жақын туыстары – жұбайы, зайыбы, балалары, соның ішінде асырап алған балалары, туған аға-інілері мен әпке-қарындастары, аталары, апалары, немерелері.

судьяның жұбайы, зайыбы – судьямен заңды некеде тұратын адам.

судья отбасының мүшесі – жұбайы, зайыбы, балалары, судьямен бірге тұратын кез келген басқа жақын туысы.

II тарау.  Судья мінез-құлқының әдептік қағидаттары

9-бап. Судьялар тәуелсіздігі және олардың тек заңға ғана бағынуы.

Судья істің сотта заңды әрі әділ шешілу кепілдігінің негізі ретінде судьялар тәуелсіздігі қағидатын қорғауға және жүзеге асыруға тиіс.

  1. Судья сот төрелігін жүзеге асыру жөніндегі өзінің кәсіби қызметін сот отырысында тексерілген тек дәлелдемелер және деректерді басшылыққа ала отырып іске асыруға, азаматтар мен ұйымдар, лауазымды адамдар, мемлекеттік органдар, бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан болатын қысымдарға, қатерлерге, тікелей және жанама араласушылыққа қарсы тұруы керек.
  2. Судья қызметін жария талқылау, кімнің болса да оның атына сын- пікірлер айтуы ол қарап отырған іс бойынша сот актісінің заңдылығы мен негізділігіне әсер етпеуі керек.
  3. Ол шығаратын шешімге ықпал ету мақсатында сот қызметіне заңсыз араласу, тікелей немесе жанама қысым көрсету фактілері туралы судья жоғары тұрған соттың төрағасына, судьялар қоғамдастығы органдарына не прокуратура органдарына хабарлауы керек.
  4. Ұйымдық өкілеттіліктері бар сот жүйесінің лауазымды адамдары, егер осы факт жоғары тұрған сот сатысының заңды күшіне енген сот актісімен анықталған жағдайда ғана судьяның заңдылықты бұзғандығы туралы жария талқылай алады. Оқыту мақсаттарында сот практикасын талқылау бұған жатпайды.

10-бап. Сот пен заң алдындағы теңдік қағидаты.

  1. Судья сот төрелігін жүзеге асыру жөніндегі өзінің кәсіби қызметін атқару кезінде баршаның сот пен заң алдындағы теңдік қағидатын қамтамасыз етіп, процеске қатысушылардың жынысына, нәсіліне, ұлтына, мүліктік және әлеуметтік жағдайына, діни сеніміне, қоғамдық бірлестіктерге қатысына қарамастан олардың  барлығына бірдей қарауы керек.
  2. Судья өзінің кәсіби міндеттерін тараптардың біріне артықшылық көрсетпей, жасырын немесе ашық түрде үстірт пікір білдірмей, кемсітпей жүзеге асыруға, тараптардың өздерінің процестік міндеттерін орындауы үшін қажетті жағдай жасауға, азаматтық процесте тараптарды татуластыруға тырысуға, сот процесінде  шиеленісті жағдайларға жол бермеуге, тараптардың өздерінің процестік құқықтарын жосықсыз пайдалану фактілерінің, соның ішінде сот процесін соза түсу жөніндегі әрекеттерінің алдын алуға тиіс.

11-бап. Адалдық пен сатылмау қағидаты.

  1. Судьяның сот ісін жүргізу мен сот отырысы барысында және одан тыс жерде судьяның мінез-құлық қағидаларын сақтауы қоғамның сот органдарының адалдығына және сатылмайтындығына деген сенімін туғызуға және қалыптастыруға тиіс.
  2. Судья сот төрелігі өкілдерін, іске қатысушыларды істі қарау барысында белгілі болған сатып алу әрекеттері туралы сот төрағасына және құқық қорғау органдарына хабарлауы керек.
  3. Судья өзінің сот төрелігін жүзеге асыруға қатысты емес қызмет бабына байланысты Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгілеген мөлшерлерден артық сыйлықтар алуға құқылы емес.
  4. Судья салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді, коммуналдық және өзге шығындарды уақтылы төлеуге, жеке өзінің ақшалай міндеттемелерінің, соның ішінде кредит шарттары бойынша міндеттемелерінің орындалмауына жол бермеуге, кірістері мен шығыстары туралы декларацияны уақытылы беруге және олардағы тиісті мәліметтерді дұрыс көрсетуге тиіс.

12-бап. Жек адамның ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеу қағидаты.

  1. Судья процеске қатысушылардың, іске қатысушы адамдардың, куәлердің, сарапшылардың, мамандардың, аудармашылардың ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге, олардан сот төрелігінің өкілдеріне осындай көзқарасты талап етуге міндетті.
  2. Судья жеке өмірді, отбасылық және коммерциялық құпияны, адамдар арасындағы және басқа да қатынастарды қозғайтын мәліметтерді, егер олар  оған өзінің қызмет бабына байланысты белгілі болса, жария түрде таратуға тиіс емес.

III тарау. Судьяның кәсіби міндеттерін атқару кезіндегі

мінез-құлқының әдептік қағидалары

13-бап. Судья сот отырысының жоғары мәдениетін қамтамасыз етуге, сотқа шақырылған азаматтар сот төрелігіне үлкен құрмет көрсетуі үшін процестерді ұдайы судья мантиясын киіп, мемлекеттік рәміздер – Қазақстан Республикасының Елтаңбасы мен Туы тұрған үй-жайларда өткізуге тиіс.

14-бап. Сот отырысында төрағалық етіп отырған судья материалдық және процестік құқық, сондай-ақ сот практикасы бойынша тиісті кәсіби білімін көрсетуге, өзінің біліксіздігінен немесе істің материалдарын білмеуі салдарынан сот отырысын басқа мерзімге ауыстыруға  жол бермеуге міндетті.

15-бап. Судья өзі тәртіпті болуға, сот отырыстарын нақты белгіленген уақытта өткізуге, істерді қарау кестесін сақтауға, кеңсе қызметкерлерінен іске қатысатын адамдарды, куәлерді, сарапшыларды, аудармашыларды шақыру жөніндегі міндеттерін дұрыс орындауын талап етуге, сот аппараттары қызметкерлерінің берекесіздігі, әуре-сарсаңға салуы, немқұрайдылығы, тәртіпсіздігі салдарынан сот жүйесінің беделін түсіруге жол бермеуге міндетті.

16-бап. Үкімдер мен шешімдер Қазақстан Республикасының атынан шығарылатындықтан, судья сот актілерін жоғары  кәсіби деңгейде ресімдеуге тиіс. Судья сот актілерінің мәтіндерін сауатты, жатық тілмен жазуға, олардың көлемінің артып кетпеуіне, нанымды, қисынды, жан-жақтылы дәлелді болуына мән беруге міндетті. Дұрыс ресімделген сот актілері азаматтар мен ұйымдардың сотқа құрметпен қарау сезімін тудыруға тиіс.

17-бап. Судьяның кәсіби қызметі саясатпен сыйыспайды. Судья өзінің саяси көзқарасы мен пікірлерін көпшілік алдында білдіруге, партияларға немесе саяси мақсаттағы қоғамдық бірлестіктерге мүше болуға, оларға сот дауларының нысанасы болуы мүмкін мәселелер бойынша консультациялар түрінде құқықтық көмек көрсетуге құқылы емес.

18-бап. Судья биліктің сот тармағының өкілі ретінде діни қызметпен айналысуға, яғни діни ұйымдардың басшы органдарына, әртүрлі діни іс-шараларды, жоралғыларды өткізу жөніндегі комиссиялардың құрамына кіруге, діни делегациялардың, конференциялардың, съездердің ұйымдастыру комитеттерінің мүшелері болуға тиіс емес. Судья өзінің діни нанымдары мен көзқарасын білдірмеуі керек. Ол діни білімді насихаттаумен айналыспауға, діни бірлестіктің мүшелеріне сот дауының нысанасы болуы мүмкін мәселелер бойынша кеңес бермеуге тиіс.

19-бап. Судья оның мәртебесі үшін белгіленген шектеулерді сақтай отырып, пікірін еркін білдіру құқығын жүзеге асыруға құқылы. Бұл ретте ол соттың беделі мен бейтараптығына күмән тудырылуы мүмкін барлық жағдайларда ұстамдылық танытуға керек.

20-бап. Жария мәлімдемелер жасау егер сот төрелігінің мүдделеріне нұқсан келтіруі мүмкін болса, судья олардан тартынуы керек. Судья сот актілеріне түсіндірме беруді соттардың баспасөз қызметтеріне қалдырып, оның төрағалығымен не басқа судьялардың төрағалығымен шығарылған, заңды күшіне енбеген сот актілеріне түсіндірме беруге құқылы емес.

21-бап. Судья кәсіби қызметін атқару кезінде мемлекеттің заңдары мен құқықтық саясатын көпшілік алдында сынауға құқылы емес. Мұндай  пайымдарын ол ғылыми-практикалық конференцияларда, дөңгелек үстелдерде, семинарларда және оқу сипатындағы басқа да іс-шараларда білдіруге құқылы.

IV тарау. Судьяның отбасы мен тұрмыстағы мінез-құлқының әдептік қағидалары

22-бап. Некеде тұратын судья өз отбасының беделін сақтап, балаларын дұрыс тәрбиелеуге, еңбекке жарамсыз ата-анасы мен отбасының басқа да мүшелеріне көмек көрсетуге күш-жігерін жұмсауы керек.  Өзінің отбасылық жағдайының өзгеруі, некенің бұзылуы және оның себептері туралы сот төрағасын немесе судьялар қоғамдастығы органын хабардар етуге міндетті.

23-бап. Судьялыққа кандидат конкурсқа берілетін құжаттарда отбасы мүшелерінің және жақын туыстарының сотталғандығы туралы мәліметтерді көрсетуге тиіс. Судья отбасы мүшелерінің, жақын туыстарының қылмыс жасау фактісі туралы сот төрағасына немесе судьялар қоғамдастығы органына дереу хабарлауға міндетті. Отбасы мүшелерінің немесе жақын туыстарының қасақана қылмыс жасау фактісінің өзі, егер судьяның кәмелетке толмаған балаларын тиісінше тәрбиелемегені не отбасы мүшелерінің, жақын туыстарының қылмыстық әрекеттерін жасырғаны немесе қолдау көрсеткені туралы мәліметтер болмаса, судья тарапынан мінез-құлықтың әдептік қағидаттары мен қағидаларын бұзу болып табылмайды.

24-бап. Судья өзінің отбасы мүшелерінің, жақын туыстары мен басқа да адамдардың оның сот төрелігін жүзеге асыруға байланысты қызметіне ықпал етуіне жол бермеуге тиіс.

25-бап. Судья отбасы мүшелерінің, жақын туыстарының және басқалардың өздерінің қызметтегі және тұрмыстағы жеке мүдделеріне қол жеткізуі, сондай-ақ олардың қандай да болмасын материалдық игіліктер алуы үшін судьялық лауазымының беделін пайдалануға құқылы емес. Судьялық лауазымдарға кандидаттар өздерінің отбасы мүшелері, жақын туыстары судья болып істейтін өңірлерде конкурсқа қатысудан бас тартуға тиіс. Егер қандай да бір дәлелді себептермен бір облыста жұбайлардың екеуі де не олардың отбасы мүшелері не жақын туыстары судья болып жұмыс істеп жүрген болса, өздерін басқа жерге ауыстыру туралы мәселе қоюға не өз еріктерімен орындарынан түсу туралы мәлімдеуге тиіс.

26-бап. Судья оның беделіне зиян келтіруі мүмкін мәмілелер жасаудан тартынып, жеке танысулар мен қарым-қатынастар кезінде абай болғаны жөн.

27-бап. Судья, егер оның жұбайы (зайыбы), отбасы мүшелері, жақын туыстары істің аяқталуына тікелей немесе жанама түрде мүдделі болса және өтініштері мен тілектерін айтып оған қысым туғызса, істі қараудан бас тартуға тиіс.

28-бап. Судьяның соттан тыс мінез-құлқы, оның процестің басқа  қатысушыларымен өзара қарым-қатынасы қоғамның сот төрелігі органдарының объективтілігі мен бейтараптығына деген сенімін қолдауға ықпал етуге тиіс. Судья прокурорлармен, адвокаттармен, тараптардың өкілдерімен, мүдделі адамдармен сот төрелігін жүзеге асыруға байланысты мәселелерді талқылау жөнінде процестен тыс қарым-қатынастарға бармауы керек.

29-бап. Судья саламатты өмір салтын ұстануы керек. Адамгершілікке жат қылық көрсету, спирттік ішімдікке салыну, құмар ойындармен әуестену Фемида қызметшілерінің мәртебесімен сыйыспайды.

30-бап. Судья, егер оның беделіне зиян келтіретін болса, көпшілік орындарға (ресторандарға, түнгі клубтарға, құмар ойын казиноларына және т.б.) барудан аулақ болуы керек.

V тарау. Қорытынды ережелер

31-бап. Осы Кодекстің қағидалары мен нормалары Кодекс қабылданған сәттен бастап қолданысқа енгізіледі және Қазақстан Республикасы Судьялар одағының съезі өзгертуі және күшін жоюы мүмкін.

32-бап. Қазақстан Республикасы Судьялар одағының V съезі 2009 жылғы 18 қарашада қабылдаған Судья әдебі кодексінің күші жойылған деп танылсын.


Қамидолла ИРМЕНОВ: «Бес жылда 24 нысан пайдалануға берілді»

Күні: , 764 рет оқылды

IMG_2328


Қазақстандықтарды жаңа белеске көтеретін Ұлт жоспарында медицина саласының дамуына да жете мән берілген. Ондағы міндеттер биылдан бастап қолға алынып жатқан «Денсаулық» бағдарламасында көрініс тапқан. Осы бағдарлама аясында өңірімізде жүзеге асырылатын іс-шаралар  және бұл саладағы өзге де мәселелер жөнінде облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Қамидолла Ирменовпен сұхбаттасқан едік.


— Қамидолла Мүтиғоллаұлы, «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы өткен жылы мәреге жеткені мәлім. Осы бағдарлама бойынша Батыс Қазақстан облысының медицина саласы қандай нақты нәтижелерге қол жеткізе алды?

— Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасының аясында көптеген іс-шара жүзеге асты. Нақтылап айтсам, облыс бойынша күтілетін өмір сүрудің орташа ұзақтығы 2,9 жылға ұлғайды және ол өткен жылы 71,7 жасты құрады (2011 жылы – 68,8), туу көрсеткіші 5,2%-ға өсіп, былтыр 1000 тұрғынға шаққанда 20,5-ті құрады (2011 жылы – 19,48), жалпы өлім көрсеткіші 10,6%-ға төмендеп, өткен жылы 1000 тұрғынға шаққанда 8,69-ды құрады (2011 жылы – 9,72), нәресте шетінеуінің көрсеткіші 30,4%-ға төмендеп, былтыр 1000 тірі туылғанға 8,3-ті құрады (2011 жылы – 11,93). Сондай-ақ туберкулезден болған өлім көрсеткіші 45%-ға, онкопатологиядан өлім көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 12%-ға, қан айналымы жүйесінің ауруларынан болатын өлім 10,6%-ға, жарақаттанулардан, жазатайым оқиғалар мен уланулардан орын алатын өлім 24,1%-ға төмендеді.

Бағдарламаны жүзеге асыру шеңберінде салауатты өмір салтын қалыптастыру, ауру-сырқаудың алдын алу, облыс тұрғындарының денсаулығын нығайту мен сақтау бойынша белсенді ақпараттық-насихаттық және ұйымдастыру-әдістемелік жұмыстары жүргізілді. Бес жылда 1180178 іс-шара өткізіліп, оларға 14511292 адам қамтылды. Салауатты өмір салтын қалып-тастыру бойынша ақпараттық-білім материалы 8 млн. данадан асып, облыс тұрғындарына таратылды. Медицинаның өзекті мәселелеріне, салауатты өмір салтын ұстану дағдыларын қалыптастыруға арналған 37 әлеуметтік жоба жүзеге асырылды.

Тұрғындар арасында қан айналым жүйесі аурулары, қант диабеті, глаукома, В және С гепатиттері, онкоскрининг шеңберінде: сүт бездерінің обыры, жатыр мойнының обыры, қуықасты безінің обыры, колоректалдық обыр, асқазан және өңеш обыры, бауыр обыры бойынша скринингтік іс-шаралар жүргізілді. Жалпы, облыста травматология, кардиохирургия, офтальмология, нейрохирургия, онкология, гинекология және балалар хирургиясы бойынша жоғары мамандандырылған медициналық көмектің 100-ден астам түрі енгізілді.

2011-2015 жылдары 4775 жағдайға жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсетілді. Облыста ауылдық елді мекен тұрғындарына тұрғылықты жерлерінде медициналық көмек көрсету үшін үш жылжымалы медициналық кешен жұмыс жасайды. Олар арқылы жыл сайын облыстың 10 ауданындағы 200 елді мекенінің 35 мыңнан астам тұрғыны білікті және мамандандырылған медициналық көмек алады.

Бес жыл ішінде тоғыз телемедициналық орталық базасында жоғары білікті мамандар 6974 қашықтан консультация беруді өткізді, олардың ішінде шалғай елді мекендердегі пациенттер де бар. Өткен жылы диспетчер бөлімшесін автоматтандыруды қамтамасыз ету бойынша «Жедел жәрдем» қызметі жетілдірілді, GPS навигациясын орнату және облыс бойынша барлық жедел медициналық қызметті радиофикациялау аяқталды. 17 реанимобиль мен 78 дана санитарлық автокөлік сатып алынды. Облыстың 38 (74,5%) медициналық ұйымында онлайн-режимдегі байланысты қамтамасыз ететін медициналық ақпараттық жүйе орнатылды. Облыстың 50 медициналық ұйымында пациентке қолдау көрсету және ішкі аудит қызметі енгізілді. Былтыр Call орталығы ашылып, оған қашықтан 36 медицина ұйымы қосылды. Орталықта 2721 қоңырау мен 585 өтініш өңделді. Облыстың медициналық-санитарлық алғашқы көмек ұйымдарында 127 әлеуметтік қызметкер мен 54 психолог жұмыс істейді. 35 медициналық ұйым байқау кеңестері бар шаруашылық жүргізу құқығындағы ұйым мәртебесіне көшу арқылы өз дербестіктерін кеңейтті.

2011-2015 жылдары облысқа 400 жас маман келіп, оның ішінде 196 маман ауылдық жерлерге жұмысқа орналасты (49%). Орал қаласы әкімдігінің, аудандық әкімдіктердің қолдауымен 80 маманға тұрғын үй бөлінді. Бес жыл ішінде облыста 24 денсаулық сақтау нысаны салынып, пайдалануға берілді, олардың 17-сі ауылдық жерлерге тиесілі. Осы соңғы бес жылда іске қосылған нысандардың қатарында Жаңақала және Бөрлі аудандарының орталығындағы емханалар, сондай-ақ Орал қалалық №6 емханасы бар. Сонымен қатар Бөкей ордасының Бисен ауылында, Зеленов ауданының Зеленый, Трекин, Мичурин ауылдарында, бұған қоса Теректі ауданына қарасты Жаңаөмір және Подстепный елді мекендерінде, жалпы облыс бойынша ұзын-саны сегіз дәрігерлік амбулатория ашылды. Ал 2,1 млрд. теңге қаражатқа 556 дана медициналық жабдық сатып алынды, соның нәтижесінде медициналық жабдықтармен жарақтандыру 2011 жылмен салыстырғанда 13,9%-ға өсті.

— Ал енді биылдан бастап қолға алынған «Денсаулық» мемлекеттік бағдарламасы аясында қандай іс-шараларды күн тәртібіне қойып отырсыздар?

— ҚР Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2016-2019 жылдарға арналған «Денсаулық» бағдарламасының іс-шаралары жоспарын жүзеге асыру бойынша келесі шаралар атқарылуда: облыс әкімінің орынбасары деңгейінде жіті миокард инфаркті, инсультті, жарақаттануларды, онкологиялық ауруларды, босануға жәрдемдесу мен балалар қызметін басқару бойынша интеграциялық модельдерді енгізу жөніндегі өңірлік жол карталары бекітілді. Жол картасы шеңберінде медициналық құралдармен, санитарлық автокөліктермен жабдықтауға қаражат бөлінді, қалалық үш емханада ауруларды басқару бағдарламасы (АББ) енгізілді, барлық алты қалалық емханада жалпы тәжірибе дәрігері (ЖТД) мен мультидис-циплинарлық топ мамандарын оқыту басталды. Азия даму банкінің қолдауымен шетелдік инвесторларды анықтау үшін мемлекеттік-жеке меншіктік әріптестік шеңберінде құрылыс және күрделі жөндеу бойынша денсаулық сақтау нысандарының тізбесі жасалып, облыс әкімі орынбасарымен бекітілді. Тұрғындар, жұмыс берушілер, медицина қызметкерлері арасында міндетті медициналық сақтандырудың негізгі талаптарын түсіндіру жұмыстары бойынша кең көлемді акция басталды.

Ретті жерінде айта кетейік, мемлекет халықтың экономикалық белсенділігі төмен бөлігі үшін жарна төлейтін болады. Жұмыс берушілер жалдамалы жұмысшылары мен қызметкерлері үшін салық органдарында тіркелген өзін-өзі қамтыған азаматтар өздері үшін жарна төлейді.

Еліміздің барлық өңірінде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (әрі қарай – МӘМС) жүйесінің негізгі қағидаларын түсіндіру бойынша кең көлемді акция басталғандығын жоғарыда айтып өттім. Құрамында денсаулық сақтау жүйесінің алдыңғы қатарлы мамандары мен ҚР ДСӘДМ Медициналық қызметке ақы төлеу комитеті аймақтық департаменттерінің басшылары бар арнаулы мобильдік топтар ел-жұртпен кездесу-семинарлар өткізіп, МӘМС-ті енгізуге байланысты барлық сұраққа жауап беретін болады. Медициналық қызметкерлермен кездесу ҚР ДСӘДМ-ның биыл өткізетін кең көлемді ақпараттық-түсіндірме жұмыстарының алғашқы кезеңі болмақ. Әрі қарай МӘМС жүйесінің қағидалары, медициналық сақтандыруды енгізу кезеңдері мен оның ұтымды жақтары туралы тұрғындар мен жұмыс берушілерге түсіндіретін болады.

— Осыдан бірер ай бұрын облыс әкімі Алтай Көлгінов Орал қаласындағы емханаларды арнайы аралап, олардың күнделікті тыныс-тіршілігімен танысып шықты. Содан бері не өзгерді?

— Халықаралық стандарттарға сәйкес амбулаторлық-емханалық деңгейде 75%-ға дейінгі медициналық көмек көрсетіледі. Ал 25%-ы стационарлық және мамандандырылған бағытқа жатады. Стандарт бойынша учаскелік қызмет деңгейінде тұрғындардың 55%-ы көмекке жүгінуі тиіс.

Пациенттер ағымын реттеу мақсатында өткен жылдан бастап аймақтық СаІІ орталығы жұмысын іске қосып, қабылдауға алдын ала жазылу және бірыңғай медициналық ақпараттық жүйе енгізілді. №6 қалалық емхана соңғы салынған және жаңа нысан болғандықтан, оның жұмысы біртіндеп жүйелендірілуде. Сонымен қатар қала және аудан тұрғындарының ақпараттық жүйе арқылы облысымыздың стационарлық мекемелеріне, диагностикалық орталыққа жазылу мүмкіндігі жолға қойылды.

Бастапқы медициналық-санитарлық көмек көрсету (БМСК) жұмысын одан әрі жетілдіру бағытындағы облыс әкімінің бірқатар тапсырмаларын орындау бойынша тиісті жұмыстар атқарылды. Яғни кезектілік мәселесін шешу бойынша тұрғындардың пациент маршруты, емханаларға СаІІ орталығы, ғаламтор қорлары арқылы жүгіну бойынша хабарландыру деңгейін арттыру үшін ақпараттық қызмет күшейтілді. БМСК нысандары мен кеңестік-диагностикалық бөлімдерде пациенттердің жүру маршруты ілінді. Емделушілердің жаппай келу уақытын ескере отырып, учаскелік дәрігерлер мен емханалардың басқа мамандарының жұмыс уақыты таңғы сағат сегіз бен кешкі сағат сегіздің аралығын қамтитындай болып қайта түзілді. Отбасылық денсаулық орталықтары қосымша кадрлармен қамтылып, зертханалардың жұмыс кестелеріне өзгертулер енгізілді. Соның нәтижесінде клиникалық талдамаларды сағат 8.00-ден 15.00-ге дейін алу уақыты ұзартылды. Орал қалалық №5 емхана негізінде медициналық көмекті ұйымдастыру бойынша мәселелерді шұғыл шешуге ықпалдасатын СаІІ орталығы іске қосылды. Қалалық емханаларды электронды табломен қамтамасыз ету мақсатында облыстық экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасына 99 млн. теңгелік бюджеттік тапсырыс жолданды. Кезектілікті азайтуға септігін тигізетін электрондық таблоны орнату мәселесі облыстық мәслихаттың сессиясында қаралмақ.

— Қамидолла Мүтиғоллаұлы, Орал өңірі бойынша бизнес пен медицина саласының әлеуметтік әріптестігі сізді қанағаттандыра ма?

— Өңірімізде мемлекеттік тапсырыс алып отырған 42 емдеу мекемесі бар. Соның жетеуі – жеке медициналық ұйым (17%). Жеке медициналық мекемелерде стационарлық көмек, стационар алмастырғыш, консультативтік-диагностикалық көмек бойынша кепілдендірілген медициналық жәрдем беріледі. Әрине, бұл бағыттағы жұмыстардың ілгерілей түсуіне біз де мүдделіміз.

— Санитарлық авиация – жергілікті медицинаның нағыз жан қысылғанда, яғни басқа амал қалмағанда иек артатын саласы. Осы саланың бүгінгі деңгейі, материалдық-техникалық әлеуеті жөнінде айтып берсеңіз?

 — Облыс тұрғындарына шұғыл медициналық көмек көрсету үшін санитарлық авиация бөлімшесі жұмыс істейді. Бұл мекеме төрт УАЗ автокөлігімен, екі реанимобиль және шалғай аудандардан ауыр халдегі науқастарды тасымалдау үшін авиакөлікпен қамтамасыз етілген. Реанимобильдер жаңа туған нәрестелерді тасымалдауға арналған көліктік кювезбен, дефибриллятормен, кардиостимулятормен, пульсоксиметриямен, нейрохирургтің және акушер-гинекологтың құрал-жабдық жиынтығымен, неонатологтар үшін реанимациялық медаспаптар жиынтығымен, трахеостомикалық, үлкен операциялық құрал-жабдықтар жиынтығымен және басқа да көптеген керек-жарақпен қамтамасыз етілген.

Ағымдағы жылдың бес айы ішінде санавиация саласына 127 шұғыл шақырту түсіп, ол шақыртулар бойынша 174 маман қызмет көрсетті. 85 санитарлық тапсырма бойынша автокөлікпен, 20 санитарлық тапсырма бойынша «АН-2» ұшағымен, 22 санитарлық тапсырма бойынша республикалық санавиация көлігімен қызмет көрсетілді.

— Қамидолла Мүтиғоллаұлы, облыс аумағында дәрігерлер жетіспеушілігін қаншалықты шегере алдық? Бүгінгі таңда медицинаның қандай салалары бойынша қанша маманға мұқтажбыз?

— Соңғы бес жыл ішінде (2011 жылдан бері) облыстағы дәрігерлер жетіспеушілігі 204 маманға азайып, 2016 жылдың 1 қаңтарына 56 маманды құрап отыр. Соның ішінде аудандық медицина мекемелеріне 26 дәрігер, облыс орталығындағы меди-циналық нысандарға 30 дәрігер қажет. Дәрігерлердің жетіспеушілігі негізінен жалпы тәжірибе дәрігері, акушер-гинеколог, анестезиолог-реаниматолог, офтальмолог және невропатолог мамандықтары бойынша көрініс тауып отыр. Ағымдағы жылы облысқа 95 жас маман тартылып, жалпы тәжірибе дәрігері, терапевт, педиатр және хирургия мамандықтары бойынша сұраныс толықтай қанағаттандырылуы тиіс.

— Медицина саласы қызметкерлерінің кәсіби мейрамы қарсаңында біздің газет арқылы әріптестеріңізге қандай тілек жолдар едіңіз?

— Төл мерекемізге орай денсаулық сақтау саласының әрбір қызметкеріне шын жүректен алғысымды жолдаймын. Сіздер отандастарымыздың денсаулығын нығайту жолында уақытпен санаспай еңбек етіп келесіздер. Соған орай сіздерге өз ризашылығымды білдіремін! Еліміздің басты байлығы – халқымыздың денсаулығы жолындағы игілікті қызметтеріңізге әр кез сәттілік, дендеріңізге саулық, отбасыларыңызға бақ-береке тілеймін!

Сұхбаттасқан Бауыржан ФАЙЗОЛЛАҰЛЫ


Кәсіби мемлекеттік аппарат халықтың билікке сенімін нығайтады

Күні: , 235 рет оқылды

Фото М.Нуртазин


Өткен жылы ҚР Президенті Н. Ә. Назарбаев Қазақстан Республикасының дамыған 30 елдің қатарына кіру жөніндегі «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жариялады.


Ұлт жоспарының бірінші институционалдық реформасы кәсіби мемлекеттік аппарат құру болып табылады. Оның бірінші қадамында мемлекеттік қызметке қабылдау ресімдерін жаңғырту көзделген. Осыған орай 2016 жылдың бірінші қаңтарынан бастап жаңа «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңы қолданысқа енгізілді.

Қазіргі таңда мемлекеттік қызметке қабылдау түбегейлі өзгертілді. Егер бұрынғы талаптар бойынша белгілі бір мемлекеттік орган ішінде мемлекеттік қызметшілердің ауысуы тек мемлекеттік қызметшінің өтініші және өкілетті органның келісуімен жүзеге асырылса, енді бұл тек конкурс негізінде жүзеге асырылады. Яғни біліктілік талаптарына сәйкес келетін және тиісті мемлекеттік қызметтегі өкілі бар сол мекеменің мемлекеттік қызметшісі бірінші кезекте ішкі конкурсқа қатыса алады. Нақтырақ түсіндіретін болсақ, мемлекеттік қызметшілерді ілгерілету төменгі лауазымдарда жұмыс өтілі болған кезде және ішкі конкурс өткізу жолымен жүзеге асырылады (әңгімелесу арқылы). Алғашқы кезеңде ішкі конкурс мемлекеттік органның өз қызметшілерінің арасында өткізіледі. Тиісті үміткер болмаған кезде, ішкі конкурстық іріктеу барлық мемлекеттік қызметшілер арасында өткізіледі.

Ішкі конкурста да үміткер анықталмаған жағдайда, өкілетті органмен келісу бойынша, жеке немесе квазимемлекеттік секторда салыстыруға келетін еңбек өтілі бар азаматтардың арасында жалпы конкурс өткізілуі мүмкін. Бұл басшы лауазымға іріктеу жағдайында жүзеге асырылады. Ұлт жоспарының бірінші қадамында мемлекеттік қызметке қабылдау төменгі лауазымдардан басталуы тиіс деп аталып өткендей, мемлекеттік органның ең төменгі лауазымына еліміздің барлық азаматтары қатыса алады.

Ағымдағы жылдың есептік кезеңінде Батыс Қазақстан облысында мемлекеттік қызметке орналасу бойынша жергілікті атқарушы органдарда жалпы саны 240 конкурс өткізілді. Оның ішінде бірінші ішкі конкурстар (белгілі бір мемлекеттік мекеменің ішіндегі немесе оның құырылымдық бөлімдерінің мемлекеттік қызметшілері ғана қатыса алады) саны — 77, екінші ішкі конкурстар (кез келген мемлекеттік қызметшілер қатыса алады) саны — 41, жалпы конкурстар (барлық азаматтар қатыса алады) саны 122-ні құрайды.

Бірінші ішкі конкурстар нәтижесінде 17 мемлекеттік қызметшінің лауазымы, екінші ішкі конкурстар негізінде төрт мемлекеттік қызметшінің лауазымы жоғарылады. Жалпы, конкурстар негізінде 44 адам мемлекеттік қызметке қабылданып, оның ішінде төменгі болып табылмайтын лауазымдарға үш адам қабылданды.

Көп оқырмандардың көкейінде жүрген сұрақтардың бірі мемлекеттік қызметке қалай кіруге болады немесе тестілеу қалай өтеді? Осы мерзімге дейін түскен ұсыныстарды саралау нәтижесі бойынша, белгілі бір заңнан шекті мәніне бір бал жетпей көпшілігі тестілеудің оң бағасын ала алмаған. Азаматтар мен қоғамдық институттар ұсыныс негізінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі мен заңнамаларын білуге арналған тестілеу ережесі 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңадан қабылданды.

Тестілеу үш бағдарламадан тұрады. Бірінші бағдарлама: тоғыз заң, 110 минут, тестілеуден өту мәні – барлық нормативтік-құықтық актілер бойынша сұрақтардың жалпы санының (135 сұрақ) 95-тен кем емес дұрыс жауаптар және әрбір нормативтік-құқықтық актілер бойынша бестен кем емес дұрыс жауаптар. Екінші бағдарлама: сегіз заң, 100 минут, тестілеуден өту мәні – барлық нормативтік-құқықтық актілер бойынша сұрақтардың жалпы санының (120 сұрақ) 72-ден кем емес дұрыс жауаптар және әрбір нормативтік-құқықтық актілер бойынша 5-тен кем емес дұрыс жауаптар. Үшінші бағдарлама: алты заң, 80 минут, тестілеуден өту мәні – барлық нормативтік-құқықтық актілер бойынша сұрақтардың жалпы санының (90 сұрақ) 45-тен кем емес дұрыс жауаптар және әрбір нормативтік-құқықтық актілер бойынша 5-тен кем емес дұрыс жауаптар.

2016 жылдың төрт айында Батыс Қазақстан облысының тестілеу орталығына өтуге жалпы саны 920 адам өтініш білдірген. Оның ішінде қаңтар айында 111 (соның ішінде 64 шекті мәнді жинаған, 47-сі шекті мәнді жинай алмаған), ақпан айында 186 (соның ішінде 80 шекті мәнді жинаған,106-сы шекті мәнді жинай алмаған), наурыз айында 144 (соның ішінде 72 шекті мәнді жинаған, 72-сі шекті мәнді жинай алмаған), сәуір айында 233 (соның ішінде 109-ы шекті мәнді жинаған, 124-і шекті мәнді жинай алмаған), мамыр айында 246 (соның ішінде 98 шекті мәнді жинаған, 148-і шекті мәнді жинай алмаған), тестілеуден өтті. Жалпы, өтініш білдіргендердің 46%-ы тестілеудің шекті мәнінен өтіп, тестілеудің оң қорытындысын алған.

Шекті мәннен жоғары нәтижелер алған кандидат 20 минуттың ішінде автоматтандырылған жеке қасиеттерін бағалау тестілеуіне жіберіледі. Автоматтандырылған жеке қасиеттерін бағалау шеңберінде кандидаттардың даму деңгейлері анықталады: жігерлілігі, коммуникативтілігі, талдамалылығы, ұйымдастырушылығы, мінез-құлқы, сапаға бағдарлануы, тұтынушыға бағдарлануы және сыбайлас жемқорлыққа шыдамсыздығы. Заңнаманы білуге арналған тестілеу нәтижелері бойынша сертификат, жеке қасиеттерін бағалау нәтижелері бойынша қорытынды беріледі. Олар бір жыл ішінде қолданылады және мемлекеттік органдармен әңгімелесу нысанында өткізілетін үшінші сатыға – жалпы конкурсқа қатысу үшін құжаттардың ажырамас бөлігі болып табылады.

Біз бұл жерден меритократия, яғни мемлекеттік қызметтің мансаптық моделінің айқын жолын көреміз. Бұрынғыдай өзінің танысын немесе біреудің телефон арқылы мемлекеттік қызметшінің лауазымын көтереді деген заңмен шектелген. Мемлекеттік қызметшінің лауазымын жоғарылатушылық және жариялы түрдегі конкурстар негізінде іске асырылады. Байқаушылар мен сарапшылар ол конкурстың әңгімелесу сатысына міндетті түрде қатысуы заңдастырылған.

Міне, бұл жұмыстардың нәтижесі «Қазақстан – 2030» стратегиясында негізі салынған мемлекеттік қызметтің тиімді моделінің қалыптасқанын көрсетеді. «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының бірінші институционалды реформасын іске асыру алыс және жақын шетелдердің тәжірибесін назарға ала отырып жүргізілуде.

2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап мемлекеттік қызметшілер үшін жаңа Әдеп кодексі бекітілді. Осы уақытқа дейін болған тәртіптік істері жөніндегі комиссиялар жұмыстарын тоқтатып, оның орнына жаңадан әдеп жөніндегі комиссиялар құрылды.

2016 жылдың бес айында Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет істері министрлігінің БҚО бойынша департаменті жанындағы әдеп жөніндегі кеңестің төрт отырысы оздырылды. Әдеп жөніндегі кеңестерде 23 мемлекеттік қызметшінің ісі қаралып, Әдеп кодексі нормасын сақтамағаны үшін бес мемлекеттік қызметшіге ескерту, мемлекеттік қызметке кір келтіретін теріс қылыққа жол бергені үшін жеті мемлекеттік қызметшіге қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту берілді. Ал іс-әрекеттерінде тәртіптік теріс қылық жасау белгілерінің болмауына байланысты 11 мемлекеттік қызметшінің істері тоқтатылды.

Бұл жерден әдеп жөніндегі кеңестің мемлекеттік қызметшілерді тек жазалау үшін ғана құрылған кеңесші орган емес екендігіне көз жеткізуге болады. Әдеп жөніндегі кеңеске келіп түскен әр материал жіті зерделеніп, комиссия мүшелеріне ұсынылады. Кеңес құрамында үкіметтік емес ұйым, кәсіподақ, кәсіпкерлер палатасының өкілдері енгізілген.

Өкінішті жері 12 мемлекеттік қызметшінің әдеп жөніндегі кеңестің тарапынан берілген ұсыныс негізінде жазалануы, әлі де болса, мемлекеттік қызметшілердің өз істеріне жауапты қарамауы (жауапсыздығы) немесе жаңадан енгізілген заң нормаларын білмеуі байқалады. Мемлекеттік қызметшілер мұндай олқылықтарға жол бермеуі үшін, олар әрдайым өздерін жетілдіріп отыруы қажет.

Білікті маманның кез келген кәсіпорын үшін маңызды ғана емес, сонымен қатар кәсіпорынның пайда табуы мен өміршеңдігі бағытында да орны ерекше. Ал бұл жағдайды мемлекет тарапынан қарайтын болсақ, онда әрбір мемлекеттік қызметші «Жүз жыл өмір сүрсең, жүз жыл білім ал, оқы» деген қанатты сөзін естерінде ұстануы арқылы, мемлекетіміздің «Мәңгілік ел» болуына үлес қоса алады. «Мәңгілік ел» идеясын іске асыруда «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының төрт және бес реформалары «Біртектілік пен бірлік» пен «Есеп беретін мемлекеттік қалыптастыру» бағыттары бойынша жүргізілуде. Осы аталған жұмыстардың барлығы кәсіби мемлекетті аппаратты құруға бағытталған. Әр мемлекеттік орган, әр мемлекеттік қызметші «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыра отырып, «Мәңгілік ел» жалпыұлттық патриоттық идеясына негізделген қазақстандық бірегейлік пен бірлікті ілгерілету үшін еңбектенеді.

Мирболат  НҰРТАЗИН,

ҚР МҚІМ БҚО бойынша  департаментінің басшысы,

әдеп жөніндегі кеңес төрағасы


4084 кісі алимент төлемей жүр

Күні: , 456 рет оқылды

49c015a77230e007e2c1124af43c7eb0


Жуырда Орал қаласының прокуратурасы және облыстың құқық қорғау органдарының, соттың, мемлекеттік және жеке сот орындаушыларының қатысуымен сот шешімдерінің орындалмауы, сонымен қатар алимент төлеуден жалтару фактілері бойынша сот-тергеу тәжірибесі, қылмыстық істерді тергеудің әдістемесіне қатысты мәселелерге арналған ведомствоаралық кеңес өтті.


2015 жылы қала аумағында 8 804 (2014 жылы-7047) қылмыстық құқықбұзушылық тіркелген болса, оның 249-ы – сот шешімдерінің орындалмауы, ал 379-ы – балаларды күтіп-бағуға арналған қаражатты төлеу жөніндегі міндеттерін орындамау фактілері. Тіркелген істер санының көп болуына қарамастан, сотқа тек бір іс жолданған, ал қалған 99%-ында істер қысқартылып, олар бойынша тергеудің толықтығы қамтамасыз етілмеген.

Қазір қала аумағында 5 784 кісі алимент төлеуші болып табылса, олардың ішінде 28 пайызы  ғана немесе 1700 адам ерікті түрде алимент төлеп келеді. Ал қалғандары – қасақана алимент төлемейтіндер. Олар сот орындаушылары мен ішкі істер органдарынан табысын жасыратындар мен жұмыс жасамайтындар.

Тексеру барысы көрсеткендей, борышкерлер бейәлеуметті тұлғалар болып табылмайды, керісінше, көптеген әкелер өздерінің міндеттерін орындау үшін жеткілікті мүмкіншіліктерге ие.

Қалалық прокуратурамен талдау жүргізу барысында көптеген заңбұзушылықтар анықталды. Мәселен, сот орындаушыларының тарапынан борышкерлерді қылмыстық жауапкершілікке тарту үшін тиісті материалдар толық жиналмаса, қылмыстық ізге түсу органдарының тарапынан Қылмыстық-процестік кодексінің 24-бабының талаптарына қайшы, сотқа дейінгі тергеп-тексерудің толықтығы қамтамасыз етілмейді. Сонымен қатар қарсы тексерудің барысында анықталғандай, 70 борышкердің жылжитын немесе жылжымайтын мүліктері, соның ішінде бес борышкердің әрі жылжитын, әрі жылжымайтын мүліктері бар болып шыққан. Алайда лауазымды тұлғалардың тарапынан оларға қатысты тыйым салу және әрі қарай сату бойынша мүлдем шаралар қабылданбаған.

Орал қалалық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің мәліметтеріне сүйенсек, бүгін тек үш борышкер ғана жұмысқа орналасу үшін жұмыссыз ретінде есепке тұрған. Борышкерлердің алименттерді төлеуге қабілеттілігін дәлелдейтін айғақтардың бірі – олардың салық және өзге де міндетті төлемдерді, банктің несиелерін төлеуі болып табылады. Бұл өз кезегінде сот орындаушыларымен де, анықтаушылармен де тексерілмеген. Анықталғандай, 22 борышкер тұрақты түрде салық төлеп тұрса, 100 тұлғаның банктерде есепшоттары мен салым жинақтары табылып, 27-сі ай сайын несие төлеп тұрады екен. Бірақ олар алимент төлеуге бағытталған борыштарын орындамай келеді.

Осы мәселені зерделеудің нәтижесінде қалалық прокуратурамен алимент өндіру туралы құжаттарды орындау барысында сот орындаушылардың іс-әрекетінің алгоритмі, сонымен қатар сотқа дейінгі тергеуді ұйымдастыру үшін анықтау органдарына арналған нұсқаулық дайындалып, қажетті тұлғаларға ұсынылды. Мұндай кешенді ықпал ету орындалмаған сот актілерінің санын азайтып, кәмелетке толмағандардың мүліктік құқықтарын қалпына келтіруге негіз болады деген сенімдеміз.

Орал қаласының прокуратурасы


«Қазпоштаға» өкпеміз бар және Мәстексай сапалы ауыз суға зар…

Күні: , 1 025 рет оқылды

кызылобадагы кездесу


Жуырда Жаңақала өңіріне арнайы сапарладық. Ондағы мақсат – «Орал өңірі» газетінің оқырмандарымен кездесу, олардың ой-пікірлеріне, ұсыныстарына құлақ түру. Сондай-ақ ауыл тұрғындарын мазалайтын мұң-мұқтаждарына назар аудару болатын. Сол кездесулерде біраз аманаттар да айтылды.


Ақжайық ауданымен шекаралас Қызылоба ауылдық округінің үш елді мекені, 1883 тұрғыны бар. Ауылда мектеп, мәдениет үйі, кітапхана, дәрігерлік амбулатория секілді әлеуметтік нысандар қалыпты жұмыс істеп тұр. Мал өсіруді кәсіп еткен ауылда 8 мыңдай ірі қара, 2,5 мыңдай қой-ешкі, 3712 бас жылқы малы өсірілуде.

Ауыл әкімшілігінде тұрғындармен өткен кездесуде ауылдық ақсақалдар кеңесінің төрағасы Табылды Масатов ағамыз атқарылған бірқатар игі істермен қатар түйткілді мәселелерге де тоқталды.

— Ауыл-аймағымыз тыныш. Ел қатарлы ғұмыр кешудеміз. Елдегі болып жатқан жаңалықтарды көгілдір экран немесе газет-журнал арқылы естіп-біліп отырамыз. Соның ішінде облыстық басылым мен аудандық газеттен қол үзіп көрген емеспіз. Жақында екінші жартыжылдыққа газет-журналға жазылу бағасы қымбаттағанын да естідік. Құнының өсу себебін баспасөзден оқып білдік. Өмір бойына рухани азығымыз болған газеттің құны қымбаттады екен деп жазылмай қалмаймыз. Дегенмен газет-жорнал оқырманның қолына уақтылы тимесе, оның мән-маңызы төмендейді. Осы ретте баспасөз өнімдерін халыққа тарататын «Қазпошта» АҚ-ға өкпеміз бар. Ауыл орталығынан әсем ғимарат салды. Зейнетақы, еңбекақыларымызды уақтылы алып тұрамыз. Тек осы газет-жорнал таратуға келгенде, олардың жұмысына өкпемізді жасырмаймыз. Себебі пошта таратушының арнайы штаты жоқ. Әкімдік жанынан қоғамдық жұмыс арқылы бір адамды уақытша қызметке алады. Ол адам белгіленген бір-екі ай мерзімі біткесін жұмыстан босатылып, газет-жорналдың таратылуы тағы кешеуілдейді.

Осы мәселені «Қазпошта» АҚ арнайы штат беру арқылы шешсе екен дейміз. Жалпы, облыстық басылымға көңіліміз толады. Оқырман көңілінен шығатын түрлі тақырыптарды қамтып отыр. Болашақта газеттің 100 жылдық мерейтойына орай шығу тарихы туралы, денсаулық сақтау, пайдалы кеңестер секілді айдарлар ашылса, құба-құп болар еді, — дейді Табылды ағамыз.

«Қазпошта» қызметіне, соның ішінде газет-жорнал тарату мәселесіне қатысты сын бұдан соң Пятимар, С. Меңдешев, Мәстексай ауылдық округтерінде өткен оқырмандармен кездесу жиындарында да айтылды.

Пятимар мен С. Меңдешев ауылдық округтерінде де бірқатар ұсыныс-пікірлер қозғалды. Аталған ауылдардағы ағайын облыстық газет бетінен имандылық, қайырымдылық, жас ұрпақ тәрбиесі, отбасы құндылықтары туралы мақалаларды жиі көргісі келеді.

— Жалпы, жергілікті басылымдар арқылы еліміздегі, қала берді өңіріміздегі оң өзгерістердің куәсі болудамыз. Ауылымыз кө-гілдір отын, электр жарығы, ауыз су секілді адам өміріне қажетті жағдайлармен толық қамтылған. Ауыл іргесіндегі көлтабандар мен шабындыққа мол келген суды тұрғындар ырыздыққа балап отыр. Облыс орталығына қатынайтын жолымыз да жақсы. Ендігі жерде ауылымызға кіреберіс 10 шақырым жол жөнделсе, жауын-шашынды уақытта жол азабынан құтылар едік, — дейді Пятимар ауылының тұрғыны Ақжүніс Ғаббасова.

Бөкей ордасы ауданымен шекаралас орналасқан Мәстексай ауылдық округінде жалпы орта білім беретін мектеп, «Алтын сақа» атты мектепке дейінгі мекеме, дәрігерлік амбулатория, мәдениет үйі, «Қазпошта» бөлімшесі, кітапхана, талшықты оптикалық интернет, ұялы телефон жүйесі үздіксіз жұмыс істеп тұр. Округ бойынша тоғыз азық-түлік дүкені, наубайхана, екі тойхана, дәріхана, кеңсе тауарлары дүкені жұмыс істеп, өрнектас шығаратын цех та халыққа қызмет жасауда. Ауылдық округте 2031 тұрғын бар екен.

— Бүгінде ауыл тұрғындарын толғандыратыны ауыз су мәселесі болып отыр. Өткен жылдардағы қуаңшылыққа байланысты өзендегі судың деңгейі төмендеп кетті. Соның салдарынан шығар, «Таза су» қондырғысының жұмысы уақытша тоқтап тұр. Ауыл тұрғындары суды құдықтан ішіп отыр. Сонымен қатар электр желісі мен бағандарының тозуынан ауылда жарық жиі сөнеді. Ауыл тұрғындарын тазартылған ауыз сумен және үздіксіз электр жарығымен қамту жайы назардан тыс қалмаса екен, — дейді ауыл тұрғыны Ақболат Тілекқабылов.

Ауыл әкімі Сәуле Мұхамбетжанова да осы тақырыптағы бірқатар мәселелерді айтып өтті.

— Бастауын Ресейден алатын Қараөзенге өткен жылы судың келу қарқыны төмен болды. Өзен суының сапасы нашар болғандықтан, су тазартқыш құрылғы істен шықты. Бүгінде құрылғыны іске қосуға жұмыстанудамыз. Тұрғындарды ауыз сумен қамту мақсатында ауыл ішіндегі бес құдық тазартылды. Бұған қоса тағы бес ауыз су құдығы жаңадан қазылып, пайдалануға берілді. Қазіргі уақытта ауыл халқы қазылған құдық суларын пайдалануда. Сонымен қатар аудан орталығынан да тазартылған ауыз су тасымалданып тұр. Бүгінгі күні өзендегі су деңгейі төмен, осы айдың ортасында өзендегі су көтеріледі деп күтілуде. «Ақ бұлақ» бағдарламасының сметалық жобасы жасалынған болатын. Ол бағдарлама да жақын жылдары іске қосылады деп жоспарлануда, — деді ол.

Аудан орталығындағы кездесуде де тұрғындар күрмеулі түйіндер барын айтты. Мәселен, Шайдолла Тілеубергенов (суретте) ауылға техникалық судың берілмеуін тілге тиек еткен болатын.

— Зейнеткер болғасын қарап жатпай, ауламызға азын-аулақ бау-бақша саламыз. Биыл да сол үрдіспен қияр, қызанақ, сәбіз, қызылша секілді бақша дақылдарын ектім. Ауламда жеміс ағаштары да бар. Жылда уақтылы берілетін техникалық су биыл кешеуілдеуде. Сол себепті бақшаны қолмен суаруға мәжбүрміз. Осы мәселе тезірек шешімін тапса екен, — дейді ауыл ақсақалы.

Міне, құрметті оқырман, «Естіген құлақта жазық жоқ» демекші, ауыл-елді аралағандағы естіп-білген түйткілді мәселелердің бірқатарын тізбектеп шықтық. Ондағы мақсатымыз оқырман аманатына қиянат жасамау еді.

Нұрбек ОРАЗАЕВ,

«Орал өңірі»

 

P.S.: Бет қатталып жатқанда, Жаңақала ауылдық округі әкімінің орынбасары Жанболат Бақтыгереев хабарласып, ауылға техникалық су жіберілгендігін айтты.


Ұшқышсыз ұшатын ұшақтар шығарылады

Күні: , 348 рет оқылды

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA


«Беспилотная технология Казахстана» ЖШС компаниясы Оралда ұшқышсыз басқарылатын аппараттар өндірісін жолға қоймақ. Бұл туралы «Алгоритм» технопаркі» ЖШС-ның мәслихат залында өткен «Ұшқышсыз басқарылатын автоматты жүйенің өндірісі және оны түрлі салаларда қолдану» инновациялық  жобасының тұсаукесерінде мәлім болды. Басқосуға облыс әкімінің орынбасары Игорь Стексов қатысты.


Жаңа өндірісті жолға қоятын бұл компания одан кейін де  сондай техникаларға сервистік қызмет көрсетпек. Сондықтан басқосуға мамандандырылған қызметтердің, түрлі салалардағы компаниялардың өкілдері қатысып, аталмыш техникамен танысты.

– Бұрын «Мир масел» ЖШС деп аталған компания ұшқышсыз ұшатын аппараттың тәжірибелік үлгісінің тұсаукесерін жасады. Енді бұл жолғы тұсаукесер дайын үлгілерді көрсету-сату бағытында ұйымдастырылған. Бұл – болашақтың  жобасы. Алдағы 10 жылдан кейін ұшқышсыз басқарылатын техника экономиканың барлық саласында қолданылатын болады. Шетелдерде ондай техника қазірдің өзінде қолданылуда. Ұшқышсыз көлік құралдары жүйесінің халықаралық қауымдастығының зерттеулері 2025 жылға таман ұшқышсыз аппараттардың әлемдік нарығының 30 млрд. АҚШ долларына дейін өсуін болжап отыр.  Сондықтан біздің еліміз де әлемдік трендті ескере отырып, әмбебап дронға қатысты заңдылық негіздерді қарастыру және дайындау жұмыстарын қолға алды. Мұндай аппараттарды ауыл шаруашылығында, төтенше жағдайларда, шекара күзетінде және өзге де салаларда кеңінен қолдануға болады. Заманауи техниканы қазірден бастап экономиканың түрлі салаларында қызметті жеңілдету, шығындарды азайту мақсатында қолдануымыз керек, – деді облыс әкімінің орынбасары Игорь Стексов.

«Беспилотная технология Казахстана» ЖШС-ның басшысы Абай Рысқалиевтің айтуынша, қашықтықтан, пульттің көмегімен басқарылатын робот тектес аппарат әскери мақсаттан бөлек қоршаған ортаның мониторингіне, аэрофото түсіріліміне, құбырларды, егіс алқаптарын тексеруге, ІІМ қажеттіліктеріне пайдаланылады. Сондай-ақ бақылау және барлау жұмыстарында, қоғамдық мақсаттағы табиғи апаттан жәбір көргендерді құтқару, өртті өшіру және шекара қызметтерінде таптырмас көмекші болады. Ондай техника композиттік материалдан дайындалады. Ең үлкен дегенінің салмағы 25 келіге дейін барады. Шағын көлемділері «қолдан» ұшырылса, салмақтылары арнайы қондырғының көмегімен әуеге қалықтайды. Оның автономды режимдегі ұшу қашықтығы 1000 шақырымды, биіктікке самғауы 5000 метрді құрайды. Мұндай аппараттардың бағасы көлеміне, мақсатына қарай түрліше, шағын аппараттың шамасы 10-12 млн. теңге болмақ.

– Соңғы жылдары ұшқышсыз аппараттар ауыл шаруашылығы саласында, топырақтың эрозиясын мониторингілеу, минералдық тыңайтқыштар себу жұмыстарына пайдаланылуда. Олар қолайсыз ауа райы жағдайында, жаңбырда да, боранда да, мысалға, «Ми-8» тікұшағы ұша алмайтын желдің екпіні секундына 20 метр болған жағдайда да жұмыс істейді. Бүгінде біз Ресейдің Мәскеу облысындағы Егерьевка азаматтық колледжімен ұшқышсыз аппараттар операторлығына  жастарды оқыту жөнінде келісімшарт жасадық, – деді Абай Рысқалиев. Оның айтуынша, аталмыш компания «Алгоритм» технопаркі» ЖШС-мен де жобаны бірлесіп іске асыру жөнінде меморандум жасаған. «Беспилотная технология Казахстана» ЖШС ұшқышсыз техника құралдары өндірісін технопарк ғимаратындағы арнайы алаңда жолға қоймақ. Бұл жобаға технопарк жанындағы инновациялардың аймақтық офисі тарапынан барлық қолдау көрсетілуде.

Жобаның тұсаукесерінен кейін жиынға қатысушылар қаланың құс фабрикасы шағынауданы маңындағы көпір аумағында ұшақсыз басқарылатын аппараттың қалай ұшырылатынын көріп, оның ұшу мүмкіндіктерін, берілген тапсырманы орындау әлеуетімен іс жүзінде танысты.

Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал өңірі»


Кәсіпкерлік қарқынды дамуда

Күні: , 206 рет оқылды

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA


Сейсенбіде  Қазақстанның орталық коммуникациялар қызметі БҚО филиалында  кезекті баспасөз мәслихаты өтті.


Кәсіпкерлік және индустриалдық-инновациялық даму басқармасының басшысы Мержан Сатқанов 20152019 жылдарға арналған ҚР индустриалдық-инновациялық даму мемлекеттік бағдарламасының өңірімізде жүзеге асырылу жағдайын баяндады. Басқарма басшысының сөзінше, ел ауқымындағы өндіріс көлемінің тоғыз пайызын Батыс Қазақстан облысы қамтамасыз етіп отыр.

— Ағымдағы жылдың төрт айының қорытындысы бойынша өнеркәсіп өндірісінің көлемі 450 млрд. теңгеден астам болса, өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі 10,3 пайызға ұлғайған. Өңірлердің кәсіпкерлікті қолдау картасы шеңберінде құны 329,6 млрд. теңгені құрайтын 42 жоба жүзеге асырылуда. Нәтижесінде 2297 тұрақты жұмыс орны құрылды. Осы 42 жобаның 33-і (құны 274,7 млрд. теңге) бүгінде іске асырылып, 1901 адам жұмыспен қамтылды. Ағымдағы жылы құны 52,4 млрд. теңге болатын тағы жеті жаңа жоба  жүзеге асырылмақ. Осы жобалардың нәтижесінде 293 жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Олар «Конденсат» АҚ-ның жобасы бойынша экологиялық К5 класты мотор майын өндіретін зауыт құрылысы, «Батыс Нык» ЖШС жобасы бойынша ет өңдеу зауытының құрылысы, “Фирма Родник” ЖШС жобасы бойынша бөтелкелерге құйылған  ауыз су өндірісі кешені, бөлшек бетон бұйымдарын өндіретін зауыт құрылысы («СпецстройСервис» ЖШС жобасы), темірбетонды жабын плиталарын өндіруді ұйымдастыру («Орал Полимер» ЖШС жобасы), 600 тонналық жаңа класты теңіз кемелерін  жасауды ұйымдастыру («Орал «Зенит» зауыты» АҚ), қара уылдырық және бекіре тауары өндірісі бойынша ірі аквамәдени кешенін құру («Аквамәдени тәжірибе-өнеркәсіптік өндіріс оқу-ғылыми кешені» ЖШС), сұйық натрий әйнегі мен пеноәйнек және минералды ұнтақ өнімдерін өндіруге арналған зауыт құрылысы («Foamsil» Орал пеносиликат компаниясының жобасы), кеме жасау құрылысын жаңарту және кеңейту мақсатында шағын катерлер өндіру ісі («Гидроприбор» ҒЗИ» АҚ жобасы). Бұдан басқа 2018-2019 жылдар аралығында құны 2,4 млрд. теңге болатын екі жобаны жүзеге асыру жоспарлануда. Бұл жобалар жүзеге асқан жағдайда 103 жұмыс орны ашылмақ.

Ал инвестиция тарту мәселесіне келер болсақ, ағымдағы жылдың төрт айының қорытындысы бойынша негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 95,4 млрд. теңгені құрады. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 49,2 пайызға жоғары. Өнеркәсіпке салынған инвестиция көлемі 84,4 млрд. теңге (60,4 пайызға жоғары), соның ішінде өңдеу өнеркәсібіне салынған инвестиция көлемі 2,7 млрд. теңгені (10,9 пайызға жоғары) құрайды, сыртқы  инвестициялар көлемі 65,4 млрд. теңгені құрап отыр (80,7 пайызға жоғары), деген Мержан Мұнайдарұлы өңіріміздегі құрылып жатқан индустриялық аймақ жөнінде де айтып өтті. Оның сөзінше, бүгінде «Akgun Group» түрік компаниясымен бірлесе отырып, индустриалдық аймақ құру жұмысы жүргізілуде. Бұл мақсатқа Теректі ауданына қарасты Пойма стансасының маңынан 300 гектар жер телімі бөлінген.

Қазіргі таңда облыста 46 мың орта және шағын кәсіпкерлік субъектілері болса, соның 39 мыңы жұмыс істеп тұр, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,1 пайызға жоғары. Шағын және орта бизнес саласында 105,6 мың адам жұмыс істейді.

Ағымдағы жылы несие бағамын субсидиялауға жалпы құны 1 377,6 млн. теңгені құрайтын 23 жоба мақұлданған. Соның ішіне 1 335,6 млн. теңгенің 13 жобасы, яғни жалпы мақұлданған жобалардың 47 пайызы ауылдық жерлердегі кәсіпкерлерге тиесілі. Облыс бойынша, жергілікті бюджет және «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ есебінен шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерін аймақтық қаржыландыру бағдарламасы жүзеге аса бастады. Бұған дәлел ретінде ағымдағы жылдың наурыз айында «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ есебінен 500 млн. теңге және жергілікті бюджеттен 500 млн. теңгенің бөлінетіндігі туралы меморандумға қол қойылғанын айтуға болады. Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің негізгі құралдарын қайта жаңғырту және сатып алу, 8,5 пайыздан жоғары емес сыйақы бағамында айналым құралдарын толықтыру үшін екінші деңгейлі банктерде 1 млрд. теңге орналастырылады. Несиелеу мерзімі – 7 жыл, несиелеу сомасы 50 млн. теңгеге дейін.

ҚР Индустриалдық-инновациялық даму мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде өнімдерді сыртқы нарыққа өткізу бойынша іс-шаралар атқарылуда. Сонымен бірге ағымдағы жылдың қаңтар-наурыз айлары аралығында Еуразиялық экономикалық кеден елдері және барлық елдермен тауар айналымы 1101,5 млн. АҚШ долларын құрап, 36,7 пайызға төмендеді. (2015 жылдың осы кезеңінде бұл көрсеткіш 1741,4 млн. АҚШ долларын құрады). Сондай-ақ ағымдағы жылдың қаңтар-наурыз айлары аралығында экспорт көлемі 888,6 млн. АҚШ долларын құрап, 2015 жылдың сәйкес кезеңімен (1587 млн. АҚШ доллары) салыстырғанда 44 пайызға төмендеді. Ал импорт көлемі көрсетілген кезең аралығында 212,9 млн. АҚШ долларын құрап, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 37,9 пайызға ұлғайды. Осы деректерге сүйене отырып, өңірімізде кәсіпкерлік саласы қарқынды дамып келеді деп айтуға әбден болады.

Өңіріміздегі кәсіпкерліктің даму барысы жөнінде осылайша қысқа да нұсқа мәлімет берген Мержан Сатқанов жүзеге асырылып жатқан және іске асырылуы жоспарланып отырған бірқатар жобалар туралы да нақты мысалдар келтірді.

Жиын соңында БАҚ өкілдері тарапынан кәсіпкерлік саласына қатысты бірқатар сұрақтар қойылып, бұған тиісті жауап қайтарылды.

Айша  ӨТЕБӘЛІ,

«Орал  өңірі»

Бағдат ІЗМАҒАНБЕТ,

модератор:

— Менің сізге екі сауалым бар. Бірінші сұрақ, бұйырса, алдағы жылы «ЭКСПО — 2017» халықаралық көрмесі басталады. Бұған біздің облысымыздың дайындығы қандай? Жалпы, бұл көрмеге біздің облыстан қанша жоба ұсынылмақ? Екінші сұрақ, тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу арқылы да пайда табуға болады деп естідік. Бұл, бір жағынан, экологиялық жағдайдың жақсаруына да септігін тигізетіні анық. Сұрайын дегенім, біздің өңірімізде осындай жобаны жүзеге асыруға талпынушылар бар ма?

Мержан САТҚАНОВ,

облыстық кәсіпкерлік және индустриалдықинновациялық даму басқармасының басшысы:

— «ЭКСПО — 2017» халықаралық көрмесіне ұсынуға болатын жобалар біздің өңірімізде де баршылық. Әзірге аталмыш көрмеге 50-ден астам жобаны лайықты деп тауып отырмыз. Алдағы уақытта бұл жобалар іріктеуден өтеді. Солардың ішіндегі ең озық жоба деп танылғандары халықаралық көрмеге ұсынылады. Сондай-ақ халықаралық көрмені тамашалауға облыстан 60 мыңдай адам баратын шығар.

Ал екінші сұрағыңызға келер болсақ, қала сыртындағы полигонда 1975 жылдан бері жиналған 1,5 млрд. тонна тұрмыстық қатты қалдық жатыр. Бұл көпшілікке  қажетсіз нәрсе секілді көрінгенімен, қатты қалдықты өңдесе, мол пайда әкеледі екен. Биыл біздің өңірімізге қатты қалдықты өңдеу жөніндегі жобасын жүзеге асырғысы келген екі бірдей инвестор келді. Оның бірі — финляндиялықтар болса, екіншісі — Араб эмиратының азаматтары. Қазіргі таңда шетелдік инвесторлар осы бағыттағы жобаларын жүзеге асыру бойынша жұмыстануда.

Клара ҚАМБЕТОВА,

«Қазақстан-Орал» телеарнасы:

— Облыстың аудан-ауылдарында ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдейтін өнеркәсіп орындары бар ма? Болса, олар қаншалықты тиімді?

Мержан САТҚАНОВ:

— Жалпы, ауылдық жерлерде өңдеу өнеркәсібімен айналысу қиын. Өйткені  бұл жерлерде халық саны аз. Бірақ соған қарамастан, сүт өнімдерін өңдеу өнеркәсібін дамытқысы келіп жүрген азаматтар баршылық. Мысалы, Бекболат Шканов дейтін кәсіпкер Сырым ауданында осындай өнеркәсіп орнын ашқысы келеді. Сондай-ақ Шыңғырлау ауданында да сүт өнімдерін өңдеу зауытын құрғысы келетін кәсіпкерлер бар. Ауылдарда шағын өңдеу өнеркәсіп орындары мен жылыжайлар құру тиімді. Өйткені  олардың өнімдері халықтың негізінен тұтынатын тағамы болып табылады.


Инспекторлар жұмысын ширатуы тиіс!

Күні: , 194 рет оқылды

IMG_4041


Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрі Қалмұханбет Қасымов сейсенбі күні «Қазмедиа» орталығында онлайн режимдегі  халықпен кездесу өткізді. Министр жиында құқықбұзушылықтың алдын алу, қоғамдық тәртіпті сақтау және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, қылмысқа қарсы күрестің проблемалары және ішкі істер органдарының құзыретіне кіретін басқа да мәселелер бойынша есеп берді.


Ішкі істер министрінің есебін облыстағы құзырлы құрылымдардың өкілдері, мемлекеттік мекеме қызметкерлері, қоғамдық ұйымдардың жетекшілері мен жоғары оқу орындарының басшылары «Нұр Отан» партиясының облыстық филиалының  мәжіліс залында  тыңдады.

Министр есептік кездесуін полиция қызметкерлерінің жауапсыз іс-әрекеттері жөніндегі мәлімдемесімен бастап, учаскелік инспекторлардың жұмысын сынға алды.

– Біздің учаскелік инспекторлар әл-ауқаты нашар отбасылармен жоспарлы жұмысты тиісті түрде атқара бермейді. Жанжалды алдын алуға бағытталған іс-шаралар мерзімінде жасалмайды. Бұл жағдай тұрмыстық жанжалдар барысында кісі өлімінің санын арттырып отыр. Қазақстанда былтыр және ағымдағы жылы 100-ден астам адам тұрмыстық жанжал кесірінен көз жұмған. Тұрмыстық жағдайда жасалған ауыр қылмыстардың 10 пайыздан астамы іш-кіліктің кесірінен болған. Елдегі барлық 2700 учаскелік орталықтың 1400-іне жөндеу қажет. Оның үстіне қосымша 430 нысанды жаңадан салу керек. Учаскелік инспекторлардың үштен бірінде пәтер жоқ, ауылдық инспекторлардың үштен бірінде көлік пен радиостанса жоқ, – деген  ҚР ІІМ министрі заң мен тәртіп бұзған қызметкерлер қатаң тәртіптік жазаға тартылатынын да айтты. Оның айтуынша, өткен жылы ішкі істер органдарына 10 мыңнан астам арыз түссе, қызметтік тексеріс барысында 65 қызметкер қылмыстық жауапкершілікке, 279-ы тәртіптік жазаға тартылып, 10 қызметкер жұмыстан босатылған.

Бұдан кейін Қ. Қасымов елдегі қылмыстық ахуалға тоқталды.

– Еліміз бойынша  барлық заңбұзушылықтың 60-63 пайызын ұрлық құрайды.  Ал  оның 25-27 пайызы – ұялы телефон ұрлығы. Ұялы телефон ұрлығымен күрес бүгінгі таңда өзекті мәселеге айналып отыр. Көптеген елдерде ұрланған телефондарды ешқайда пайдаланылмайтындай, жарамсыз  етіп істен шығарады. АҚШ-та телефонды ешкім ұрламайды,  егер тауып алса, қайтарып береді. Біздер неге солай жасай алмай келеміз? Өйткені бірнеше жыл бойы елімізге контрафактілік өнім болып табылатын телефондар көптеп әкелінді. Егер телефон ұрлығы туралы шағым түссе, полиция қызметкерлері IMEI-ді бірден істен шығаруға қауқары бар. Бірақ бұл бірден 50-ден 100 қолданушыға дейін лицензияланбаған телефондардың бір мезетте істен шығуына әкеліп соғады. Сондықтан ұрлықпен күрес қызметінде барлық ұялы телефондарды реттеп, елімізге контрафактілі өнімдердің енуіне ты-йым салып, ұялы байланыс операторлары заңсыз телефондарға қызмет көрсетпеу үшін бұл жүйені АҚШ-тағыдай жүйелендіру керек, – деп атап өтті министр. Оның айтуынша, қазіргі таңда  ұялы құрылғыларды қашықтан бұғаттау тек тіркелген гаджеттерге ғана қолданылады екен. Бүгінде Алматы облысы бойынша 200 мың ұрланған телефон тіркелген. Министр осы жылдың соңына дейін аталмыш мәселе  шешімін табатынын жеткізді.

Ол сондай-ақ елімізде жол-көлік оқиғаларының жиі орын алуы мен себептерінің жай-жапсарларына да тоқталып өтті. Жыл басынан бері Қазақстан бойынша 11 700 мас жүргізуші ұсталса, олардың 1 600-і қамауға алынған. Мұның сыртында 16 мыңнан астам жүргізуші куәлігінен айырылған.

– Біздің заңнамада жылдамдықты асыру, қызыл түске өтіп кету, қарсы бағытқа шығу сияқты заңбұзушылықтарға өте қатаң жазалар қарастырылғанымен, көлік жүргізушілердің тәртібі өте төмен деңгейде. Соңғы бес жылда Қазақстанда көлік саны 3,1 миллионнан 4,5 миллионға дейін артты. Былтыр жол-көлік оқиғалары 7 пайызға төмендесе, қаза тапқандар 5 пайызға, ал жарақаттанғандар саны 7 пайызға азайған. Биыл жыл басынан бері жол-көлік оқиғалары 3,3 пайызға, көз жұмғандар 6,9 пайызға, жарақаттанғандар саны 3,5 пайызға кеміп отыр, — деді министр.

Қалмұханбет Қасымов кездесу барысында Ақтөбеде орын алған террорлық әрекеттерге де тоқталды.

– Ақтөбедегі лаңкестік әрекетті 45 адам ұйымдастырған. Қандықол қаскөйлер арам пиғылын жүзеге асырмас бұрын пәтерде жиналып, сириялық лаңкестердің жиһад жасау туралы арнайы мәлімдемесін тыңдаған. Сөйтіп, 45 адамның 25-і қаланың қақ ортасында қанды қырғын ұйымдастыруға келісім беріп, белгіленген нысандарға шабуылға шыққан. Ал 19 адам жиһад жасаудан бас тартқан. Алғашқыда 29 адам келіскенімен, үшеуі жолай бас тартыпты. Дүкенге («Паллада» қару дүкені) кіргенде тағы бір адам райынан тайып, топтан бөлініп кеткен. Қазіргі таңда олардан жауап алынып, аталған теракті бойынша тергеу амалдары жалғасуда, – деген Қалмұханбет Қасымов теракті кезінде көз жұмған Батыс Қазақстан облысының тумасы Берікжан Қалиевтің отбасына облыс әкімі Алтай Көлгінов үш бөлмелі пәтер кілтін табыстағанын және қаза болған өзге де азаматтардың отбасына материалдық көмек көрсетілетінін  мәлімдеді.

Ләззат ШАҒАТАЙ,

«Орал өңірі»

Суретті түсірген Темірболат ТОҚМАМБЕТОВ


«Атамекен» авторын қабылдады

Күні: , 183 рет оқылды

IMG_4141


Сейсенбі күні облыс әкімі Алтай Көлгінов Қазақстан Республикасының халық әртісі, мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Ескендір Хасанғалиевті қабылдады. Сондай-ақ кездесуге әнші-композитордың жары Дарико мен ұлы Біржан қатысты.


Кіндік қаныңыз тамып, туып-өскен Батыс өңіріне қош келдіңіздер! Халықты тәнті еткен сіздің шығармашылығыңызды тек жерлестеріңіз ғана емес, барша қазақстандықтар мақтан етеді. Әсем әндеріңізді сүйіп тыңдайтын тұрақты көрермендер қатарындамыз. Сіздің әндеріңізді орындаушылар арасында өтетін халықаралық фестивальге қатысушы жастардың қатары жыл санап көбеюі – қуанышты жағдай. Қазақ жұртшылығының, ұлы дала елінің, Елбасымыз айтқан «Мәңгілік елдің» салт-дәстүрін, мәдениетін насихаттайтын жастар сізге қарап бой түзейді. Алдағы уақытта да деніңізге саулық, шығармашылық табыстар тілеймін, – деді облыс әкімі Алтай Көлгінов.

– Туған елге бұл жолғы сапарымыз негізінен сегізінші мәрте ұйымдастырылған «Атамекен» фестивалін өткізу және батысқазақстандық көрерменге шығармашылық кешімізді ұсынуға арналды. Екі жылда бір рет өткізілетін ән фестиваліне еліміздің барлық өңірлерінен, тіпті шет елдерден жас әншілердің қатысуы көңіл қуантады. Бізді елеп, құрмет көрсеткен облыс әкіміне алғыс айтып, жұмысына табыс тіледік, – деді Ескендір ағамыз БАҚ өкілдеріне  берген  сұхбатында.

Суретті түсірген Темірболат ТОҚМАМБЕТОВ

Нұрбек ОРАЗАЕВ,

«Орал өңірі»


Қанатқақты жоба Оралда жүзеге аспақ

Күні: , 130 рет оқылды

IMG_4393


Оралдық мүмкіндігі шектеулі кәсіпкер Біржан Қожақов жетекшілік ететін жиһаз цехы биылдан бастап балалардың церебральды сал (БЦС) ауруына шалдыққан балаларға арналған жаңа құрылғыларды жасауға кіріскен болатын. Алғашқы легі дайын болған соң, құрылғылардың бірқатарын емдеу мекемелері мен қоғамдық бірлестіктерге тегін тарту етпек болып ұйғарған. Бүгін облыс әкімі Алтай Көлгінов «Ғибадат» ЖШС-ында болып, қайырымдылық жасауға бекінген кәсіпкердің қанатқақты жобасымен  танысты.


Былтыр қазан айында Астана қаласында үлкен әлеуметтік жоба болды. Сол жиында елімізде БЦС-мен ауыратын балаларға арналған құрылғы шығаратын кәсіпорын жоқ екенін білдім. Құрылғылар Ресейден, Түркиядан, Германиядан ғана әкелінеді екен. Орал қаласына келген соң, балаларды күндіз емдейтін «Шапағат» медициналық-әлеуметтік мекемесінің мамандарымен кеңесіп, осындай ресейлік өнімдердің қандай кемшіліктері барын сұрадым. Дәрігерлер кеңесін ескере отырып, цехта жасалған вертикализатор құрылысын  әлі де жетілдірдік. Рамазан  айында екі медициналық мекеме мен екі  қоғамдық ұйымға тегін беріп отырмын. Мүмкін кей жергілікті кәсіпкерлер демеушілік жасауға ынталанар, – деді Біржан  Қожақов.

Вертикализатордың нарықтағы негізгі бағасы 250 мың теңгеден бастап, 1 миллион теңгеден асып жығылады екен. Ал жергілікті кәсіпкер әлдеқайда төмен бағамен саттыққа шығаруға ниеттеніп отыр.

Яғни құрылғылардың құны 35 мың теңге мен 120 мың теңге аралығында болмақ. «Біздің мемлекет вертикализаторларды сатып алу үшін  жылына 5 млрд. теңгеге жуық теңге қаражат бөледі. Егер құрылғы жасауды өзіміз қолға алсақ, бұл шығынды 2-3 есе азайтуға болады. Қосымша жұмыс орындары ашылар еді», – деді кәсіпкер облыс әкіміне. «Ғибадат» ЖШС шығарған құрылғылардың сапасына жергілікті мамандар оң бағасын берді. Жаңа жобаны қолға алған серіктестік басшысына облыс әкімі зор ризашылық  білдірді.

– Біржан Қожақов жетекшілік ететін жиһаз цехында 32 тұрғын еңбек етсе, оның 17-сі – мүмкіндігі шектеулі жандар. Кәсіпкердің қажыр-қайраты, қайырымдылық ісі қоғамға зор үлгі екені анық. «Ғибадат» ЖШС жиһаздың алуан түрін шығарумен айналысып келеді. Басқа облыстардан сұраныстардың көптеп түсіп жатқаны – цех өнімінің сапасына дәлел. Кәсіпкер мемлекеттік-жеке меншіктік әріптестік аясында БЦС-мен ауыратын балаларға арналған құрылғылар шығару үшін жаңа қондырғы алып беруді сұрады. Біздер жергілікті кәсіпкерді тың бастамаға қолдау білдіруге, көмектесуге тарттық. Жоғары технологиялы, сапалы қондырғыны алуға 5 миллион 500 мың теңге бөлген «Uniserv» компаниясының басшылығына алғыс айтамыз, – деді  облыс  әкімі  Алтай Көлгінов.

«Ғибадат» ЖШС-ға жаңа қондырғы маусымның соңында Алматы қаласынан әкелінеді. Біржан Қожақов заманауи қондырғыны пайдалана отырып, сал тартқан балаларға арналған құрылғыларды жетілдіре түсуге, вертикализатордың 33 түрін шығаруға мүмкіндік болатынын айтты. Яғни жобалардың электронды нұсқасы әзір. Мүмкіндігі шектеулі қолөнер шебері Орал қаласындағы «Шапағат» балалардың күндіз болуына арналған және Зеленов ауданындағы Көшім балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемелеріне, облыстық мүгедек балалардың «Бәйтерек» қоғамдық бірлестігі мен Сырым аудандық «Нұр шуағы» қоғамдық бірлестігіне жалпы саны 30-дан астам вертикализатор тарту етті. Айта кетерлігі, Орал қаласының өзінде БЦС-ға шалдыққан 900 бала есепте екен. Ал былтыр еліміз бойынша 13238 баланың осы дертпен ауыратыны анықталды.

Нұртай  АЛТАЙҰЛЫ,

«Орал өңірі»

Гүлбақша  ЕРҒАЛИЕВА,

Сырым  ауданындағы «Нұр шуағы»  қоғамдық бірлестігінің  төрайымы:

– Мұндай құрылғыларды алу  көптен бері көкейімізде жүрген күрделі мәселе еді. Ойда жоқта шешімі табылып, қуанулымыз. Өзі де тағдырдың тәлкегімен мүмкіндігі шектеулі жанға айналған жомарт азамат үлкен сый жасап, арманымызды орындады. Қоғамдық бірлестік еншісіне құрылғылардың үш данасы тиді. Аудан әкімдігі кәсіпкерге алғысхат жолдады. Ата-аналар да ризашылық білдіруде. Ауданда әр түрлі диагноз бойынша сырқаты ауыр 50-ден астам бала ерекше қамқорлыққа алынса, біздің бірлестікке 11 бала тіркелген, оның ішінде үшеуі БЦС-ға шалдыққан. Ауыл-аймақтан жергілікті цехтан шығатын вертикализаторларды алуға тұрғындар мен кәсіпкерлерді тарту үшін жұмыстануға дайынмын.

Базар ӨТЕПҚАЛИҰЛЫ,

Зеленов ауданындағы Көшім балалар психоневрологиялық медициналық-әлеуметтік мекемесінің жаттықтыру-емдеу маманы:

– Көбіне БЦС-ның тетрапарез деген түрімен ауыратын, яғни қол-аяғы құрысып қалатын балалар емделеді. Олардың қол-аяғын, иығын уқалап, қалпына келтірумен айналысамыз. Біздің мекемеден 98 мүмкіндігі шектеулі жан ем алса, соның ішінде 60-қа тарта  бала тетрапарезге шалдыққан. «Ғибадат» ЖШС ұсынған құрылғылардың пайдасы зор деген сенімдеміз. Себебі белі жақсы болғанымен, мойын омыртқаларын көтере алмайтын балалар бар. Бұл құрылғы соларға үлкен сеп болары  анық.


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика