Мұрағат: Февраль, 2016


Кәсіби мамандардың ұстаханасы

Күні: , 236 рет оқылды

IMG_2181


«Қазақстанның жас азаматтары! Білімді, еңбекқор, бастамашыл, белсенді болуға қазірден бастап дағдыланыңдар. Жұмыс пен сұраныс бар өңірге батыл барыңдар. Шеберліктің шыңына жете білсеңдер, мамандықтың бәрі жақсы. Қазір техникалық мамандықтардың, ғылым мен инновацияның күні туған заман. Ерінбей еңбек еткен, талмай ғылым іздеген, жалықпай техника меңгерген адам озады. Тұрмысы жақсы, абыройы асқақ болады. Біз жүзеге асырып жатқан түбегейлі реформалар мен атқарып жатқан қыруар істердің бәрі сендер үшін, болашақ үшін жасалуда».


ҚР Президенті Н. Назарбаевтың «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму» Жолдауынан Облыстық білім басқармасының деректеріне сүйенсек, ағымдағы оқу жылы өңірдегі 38 колледжде 20,5 мың студент 77 мамандық бойынша білім алуда. Олардың 47 пайызы техникалық, технологиялық және ауыл шаруашылығы мамандықтарын игеруде. Облыс орталығында құрылыс мамандарын даярлайтын оқу орындарының бірі – Орал  политехникалық колледжі. Жақында өңіріміздегі кәсіби мамандардың ұстаханасына айналған колледжде болып, тыныс-тіршілігімен танысқан болатынбыз.

— Алғашқы жылдары бұл білім ошағы Жайық өзенінің ескі арнасы маңында құрылған болатын. Ол кезде өзен жағасында орналасқан бірнеше брезент шатырда мектеп әкімшілігі, оқу кабинеттері және оқу-өндірістік шеберханалар орналасты. Қазіргі оқу ғимараттарын сол жылдары еңбек еткен өндірістік оқыту шеберлері, ұстаздар және оқушылар өз қолдарымен тұрғызды. Құрылыс басталған кезде тас қалаушылардың жұмысын жеңілдету мақсатында күн сайын сабаққа келген әрбір оқушы салынып жатқан ғимаратқа 7 кірпіштен әкелуді дәстүрге айналдырды. Сол қажырлы еңбектің арқасында осындай ғимараттар салынды. Біздің оқу орнының алғашқы оқушылары Украинаның Харьков және Полтава қалаларынан келген ерікті-комсомолдар болды. Алты ай ішінде олар құрылысшы мамандықтарын игеріп, Орал өңірінің тың игерушілеріне арналған алғашқы үйлердің құрылысын бастап кетті, — деп еске алады сол кездегі №30 құрылыс училищесінің директоры Борис Пальгов (суретте).

Училищенің іргетасы қаланған жылдан бастап 30 жыл бойына басшылық еткен Борис Пальгов ақсақал биыл 90 жасқа толды. Бар саналы ғұмырын кәсіби мамандар дайындауға арнаған ардагер – бүгінде жастардың тәлімгері.

 Колледж қазір 5 мамандық, 10 біліктілік бойынша кәсіби шеберлерді даярлайды. Колледжде мемлекеттік тапсырыс негізінде еңбек нарығындағы жоғары сұранысқа ие қаңқа-қаптама құрылымдар құрастырушысы, құрғақ әдіс құрылысының маманы, өңдеу құрылыс жұмыстарының шебері (мастер по сухому методу строительства),  техник-құрылысшы, автомобиль кранының машинисі, автокөлік жөндеуші слесарь, газэлектрмен дәнекерлеуші, құрылыс шебері, сылақшы-сырлаушы, жарық беру және жарықтандыру желілері бойынша электрмонтаждаушы, тас қалаушы секілді құрылыс мамандықтары бойынша 700-ге жуық оқушы білім алуда.

60 жылдық тарихы бар оқу орны күні бүгінге дейін 15 мыңнан астам құрылысшыларды дайындап, еңбек жолына аттандырды. Облыстың және қаланың өндірістік нысандарында, жүздеген тұрғын үйлерінде колледж түлектерінің қолтаңбасы бар.

Колледждің материалдық-техникалық әлеуетіне 24 пәндік оқу кабинеттері, 3 зертхана, 9 шеберхана, спорт залы, акт залы, 25 орындық оқу залы, кітапхана, 250 орындық асхана кіреді. Сонымен қатар ғаламтор желісіне қосылған екі компьютер кабинеті, 5 ЛСД панель және мультимедиялық мінбермен, 11 интерактивті тақтамен қамтылған кабинеттер бар.

Облыстық білім басқармасының 2014 жылғы 8 шілдедегі №597 бұйрығы негізінде Орал политехникалық колледжі дуальды оқытудың элементтерін енгізу бойынша экспериментті алаң болып табылады. 2014-2015 оқу жылында 1403082 – электргаз дәнекерлеуші мамандығы бойынша дуальды оқыту жүйесінің элементтері оқу үдерісіне енгізілген.

Осы мақсатта колледж «Металл бұйымдары», «Орал құю-механикалық зауыты», «Уральскстройинвест» ЖШС-лар, «Оралагрореммаш» АҚ сынды ірі кәсіпорындармен әлеуметтік серіктестік туралы меморандумға қол қойған.

— Біздің колледж 2012 жылы Дүниежүзілік қайта құру және даму банкінің қаржыландыруымен жүзеге асырылып отырған «Техникалық және кәсіптік білімді жаңғырту» жобасы аясында, «Ішкі санитарлық-техникалық қондырғыларды, желдеткіштерді және инженерлік жүйелерді құрастыру және пайдалану» мамандығының «Электргаз дәнекерлеуші» біліктілігін дамыту үшін 56 млн. теңге көлемінде грант иеленген облысымыздағы бірден-бір оқу орны. Институционалды даму жоспарын жүзеге асыру мақсатында колледжде электргазбен дәнекерлеуші зертханасы жабдықталып, шеберханаларға жаңа технологиядағы дәнекерлеу аппараттары орнатылды. Жалпы, дуальды оқыту жүйесін енгізу барысында әлеуметтік серіктестікті дамытуға ерекше көңіл бөлінетіні анық. Колледжде бұл бағыттағы жұмыстар жыл өткен сайын жандануда. Бүгінгі таңда колледждің материалдық-техникалық базасы қаламыздағы кәсіпорындар талаптарына толықтай сай жабдықталған. Ағымдағы жылы «Әлеуметтік серіктестіктермен жұмысты жүйелі ұйымдастырған колледж – 2015» облыстық байқауының ІІ дәрежелі жүлдесін иеленді. Сонымен қатар «Техникалық және кәсіптік білім беруді жаңғырту» жобасын жүзеге асыруға қосқан үлесі үшін ҚР Білім және ғылым министрлігі мен Дүниежүзілік даму және қайта құру банкінің алғысхаттарымен марапатталдық. Бұл марапаттар – біздің оқу орны үшін үлкен жетістік. Жалпы, Елбасымыз жыл сайынғы халыққа Жолдауында кәсіби жұмысшы мамандарды дайындау мәселелеріне ерекше көңіл бөлу керектігін айтуда. Болашақта осы бағыттағы жұмыстарды жүзеге асыруда колледж ұжымы аянбай қызмет етеді деген сенімдемін, — дейді колледж директоры Қанат Қырықбаев (суретте).

Бізді колледждің бүгінгі тыныс-тіршілігімен таныстырған директордың оқу-әдістемелік жұмыс жөніндегі орынбасары Гүлмира Төрешованың (суретте) айтуынша, колледждегі оқу-әдістемелік жұмыс та жақсы жолға қойылған. Оқытушылар мен өндірістік оқыту шеберлері жүйелі түрде облыстық, республикалық, халықаралық деңгейдегі ғылыми-тәжірибелік конференция, семинарлар мен байқауларға қатысып отырады. Сонымен қатар жекелеген инженер-педагогтар Беларусь Республикасы, Германия, Түркия сияқты шет елдерге біліктілік арттыру курстарына барып, өз тәжірибелерін шыңдаған.

Өткен оқу жылында колледж студенті Марс Мақсот (суретте) электргазбен дәнекерлеуші мамандығы бойынша «Кәсіби маман – 2015» халықаралық кәсіби шеберлік байқауында жүлделі І орынды иеленген. Ал Марстың өндірістік оқыту шебері Ерлан Мұсағалиев «Үздік электргаз дәнекерлеуші өндірістік оқыту шебері» облыстық байқауында бас жүлдегер атанған.

— Қазіргі өмірді көп қабатты үйлерсіз, зәулім ғимараттарсыз елестету мүмкін емес. Ал өз кезегінде олардың құрылысы дәнекерлеу жұмыстарынсыз жүргізілмейтіні белгілі. Үйдің жылылығы мен ыңғайлылығы электргаз дәнекерлеушінің шеберлігіне көп байланысты. Сондықтан қазіргі таңда бұл мамандық еліміздегі нағыз сұранысқа ие кәсіптердің бірі деп ойлаймын. Сол себепті электргаз дәнекерлеуші мамандығын таңдадым. Таңдаған мамандығымның шебері атануыма колледждегі дуальды білім беру жүйесі көп септігін тигізді. Орал құю механикалық зауытында машықтан өттім. Өздерін кәсіби шеберлігі жағынан көрсете білген бір топ түлектермен бірге осы зауытқа жұмысқа қабылдандым. Болашақта таңда-ған мамандығымның шебері атанып, елімнің өркендеуіне өз үлесімді қосқым келеді, — дейді колледж түлегі Марс Мақсот.

Жыл сайын колледжді тәмамдаған 300-дей түлектің 80 пайызы жұмысқа орналасады екен. Ал соңғы уақытта сұранысқа ие электргаз дәнекерлеуші мамандығы бойынша түлектердің жұмысқа орналасу көрсеткіштері жыл санап артып келеді.

Биылғы оқу жылында колледждің І курс студенті атанған Александр Титов өз ойын төмендегіше жеткізді:

— Мен Покатилов жалпы орта білім беретін мектебінің 9-сыныбын аяқтар сәтте көптеген оқу орнының өкілдерімен қатар Орал политехникалық колледжінің өкілдері де келіп біздермен кездесу өткізген болатын. Колледждің кабинеттері, шеберханалары, студенттердің қызықты өмірі маған қатты ұнады. Әсіресе, электргазбен дәнекерлеуші мамандығы бойынша өндірістік шеберханалардың жабдықталуы, онда қойылған пісіру аппараттарының сан түрі менің қызығушылығымды оятты. Міне, сол күннен бастап мен электргаз дәнекерлеуші мамандығын қаладым. Елбасымыздың өзі: «Бүгінгі күннің ең маңызды, табысты мамандықтары – дәнекерлеуші, краншы, құрылысшы, сантехниктер» деп атап көрсетті. Сондықтан осы мамандықтың қыр-сырын үйренген соң, жеке шеберханамды ашып, өз кәсібімді жандандырсам деген арманым бар. Қазіргі кезде жас кәсіпкерлерге мемлекет тарапынан үлкен қолдау көрсетілуі мені осындай армандарға жетеледі. Жалпы, мен мамандық таңдаудан қателескен жоқпын деп ойлаймын, – дейді Саша.

Нұрбек ОРАЗАЕВ,

«Орал өңірі»


Халықтық атағы берілді

Күні: , 105 рет оқылды

DSC_0082


Жуырда 2014 жылғы республикалық «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауының жеңімпазы, будариндік Сәндібековтер отбасылық ансамблінің «Шаңырақ шашуы» атты шығармашылық кеші өтті.


Өнер жолы әріден таныс жанұяның отағасы, Бударин ауылдық мәдениет үйінің директоры Нұрболат Сәндібеков 2009 жылы отбасылық ансамбль құрған еді. Сол жылы облыстық «Алтын ұя» отбасылық байқауында І орынды иеленсе, 2013 жылы облыстық «Өнер шамшырағы» байқауында ІІ орынға қол жеткізген болатын.

Аудан орталығында өткен кеште өнерлі отбасы сахна шымылдығын ХХ ғасырдың дүлдүл ақыны Сәкен Сейфуллиннің «Тау ішінде» әнімен ашып, «Қазағым», «Қараторғай», «Қазақтың қыздары», «Мир не прост», «Атамекен» сияқты бұрыннан таныс патриоттық әндермен көрермендерді бірден баурап алды. «Ұлың ұлықты, қызың қылықты» деп осындайда айтса керек. Отағасы Нұрболат, отанасы Гүли ұл-қыздарының өнегелі адам болып өсуіне ерекше ұмтылыс танытып келе жатқаны бұл жолы да әбден танылды. Ұл-қыздарының бәрі — Бударин орта мектебінің үлгілі оқушылары.

Концертте будариндік «Жайдарман» әжелер ансамблі, үлгілі «Сымбат» бишілер тобы сахна шырайын келтірді. Балауса оқушылардың «Әдемі» тобы мен «Әсем-ай» триосы да сүйкімді балапан мінездерімен жұртшылықты керемет әсерге бөледі. Ал ақын Сағынтай Бисенғалиев өнерлі будариндіктерге жырдан шашу шашты.

Кеш соңында облыстық халық шығармашылығы орталығының жетекші маманы Батырхан Қайыров ҚР Мәдениет және ақпарат министрінің 2016 жылғы 11 қаңтардағы бұйрығымен Сәндібековтер отбасылық ансамбліне Халықтық атағы берілгенін жариялап, көптің алдында құттықтауын жеткізді.

Тілес ЖАЗЫҚБАЙ,

Ақжайық ауданы

Суретті түсірген Нұрбек ИХСАН


Жаңа Еңбек кодексінің 21 тарауға және 155 бапқа айырмашылығы бар…

Күні: , 299 рет оқылды

cg_3d_35_20091019_1267144181


Таяуда редакциямызға хабарласқан облыстық еңбек инспекциясы бойынша басқарма басшысының орынбасары Арман Тұйғынбетов жаңа Еңбек заңының бұрынғысынан әжептәуір айырмашылығы бар екенін айтып, жаңа заңды халыққа түсіндіру мекеме қызметкерлерінің негізгі міндеті екенін жеткізді.


Оның сөзінше,  бүгінде еліміз бойынша 8,5 миллионнан астам адам еңбек етеді. Жаңа заң осы адамдардың еңбек құқығын сақтау үшін жасақталған.

— Жаңа Еңбек кодексінің тұжырымдамалық тәсілдері халықаралық тәжірибеге, оның ішінде бірінші кезекте экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы елдерінің тәжірибесіне сүйене отырып, еңбек заңнамасын ырықтандыру міндеттеріне негізделді.

Мемлекет өз тарапынан қызметкерлерге базалық кепілдіктер мен өтемақыларды, төменгі еңбек стандарттарын, негізгі құқықтары мен міндеттерін белгілеп, олардың жұмыс берушілер тарапынан орындалуына қатаң бақылау жүргізетін болады. Бұл ретте төменгі әлеуметтік стандарттар еңбек бостандығына, қауіпсіздік және гигиена талаптарына жауап беретін еңбек жағдайларына, қандай да бір кемсітусіз еңбегі үшін сыйақыға, әрбір азаматтың еңбекке қатысты конституциялық құқықтарын толық көлемде қамтамасыз етеді.

Жұмыс беруші мен қызметкерлердің арақатынастары ұжымдық келіссөздер және олардың арасындағы келісімдер мен шарттар арқылы жасалатын болады. Заңдардың қатаңдығы немесе икемділігі, ең алдымен, жұмыс орындарының және халықты жұмыспен қамтудың көзі болып табылатын кәсіпорындар үшін аса маңызды. Сол себепті жаңа кодексте жұмыс берушілер үшін азаматтарды белгілі бір көлемде жұмысқа жалдау, кадрлық көтеру, жұмыстан босату, қызметкерлердің еңбек жағдайлары мен еңбегіне ақы төлеуді анықтау рәсімдері жеңілдетілді және қызметкерлердің базалық еңбек кепілдіктері мен құқықтары белгіленіп, оларды жеке, ұжымдық шарттар мен келісімдер арқылы кеңейту мүмкіндігі қарастырылды.

Еңбек кодексінің жаңа редакциясы Қазақстан Республикасының Конституциясында белгіленген принциптермен қатар, халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) ұсынымдары мен конвенцияларына, халықаралық еңбек стандарттарының талаптарына сай келеді. 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілетін жаңа Еңбек кодексі 204-бапты құрайтын бес бөлімнен тұрады. Және бұл құжат бүгінгі таңда еңбек қатынастарын реттейтін негізгі нормативтік-құқықтық заң болып табылады. Қазіргі қолданыстағы Еңбек кодексінің бұрынғымен салыстырғанда 21 тарауға және 155-бапқа айырмашылығы бар, — деген облыстық еңбек инспекциясы басқармасының өкілі жаңа еңбек заңының негізгі өзгерістеріне тоқталды.

Жұмыс  берушінің сынақ  мерзімін  белгілеуге құқы  бар…

—  Жаңа Еңбек кодексі бойынша жұмыс берушінің еңбек шартын белгілі бір кезеңге (12 айдан кем болмайтын) және белгісіз бір мерзімге де жасауға құқы бар. Егер мерзімді еңбек шарты (бір жылға немесе одан да астам уақытқа) жасалған жағдайда жұмыс берушіге ол шартты қайта жасауға құқық беріледі, бірақ мұндай шартты сол мерзімге екі реттен аса қолдануға болмайды, одан кейін еңбек шарты белгісіз бір мерзімге жасалған болып саналады. Сондай-ақ жаңа заң бойынша жұмыс берушіге кез келген санаттағы азаматтарды жұмысқа қабылдаған кезде сынақ мерзімін белгілеу құқығы берілді, бұл жағдай  кәсіпорын, мекемелерге жекелеген санаттағы азаматтарды, мысалы, 18 жасқа толмаған жасөспірімдерді, жұмысқа алғаш рет кірген оқу орындарының түлектерін, мүгедектерді жұмысқа қабылдау кезінде жұмыс берушіні ынталандырады. Тағы бір айта кететін жәйт, өндіріс тоқтап қалған жағдайда, жұмыс беруші жұмысшының жұмыс орнын сақтап қалу мақсатында жұмыскерді, оның денсаулығына зиян келмейтіндей кез келген басқа бос жұмыс орнына оның келісімінсіз ауыстыра алады. Сондай-ақ тәуелді заңды тұлға шегінде еңбек қатынастарын тоқтатпай, бір ұйымнан басқа ұйымға (іссапармен жіберу) ауыстыру құқығы қарастырылған. Іссапарға еңбек шарты тараптарының жазбаша келісімімен ғана жіберуге болады, — деген Арман Орашұлы жаңа еңбек заңы бойынша жұмыс берушілердің жұмыскердің келісімінсіз оның жалақысынан ұстап қалуға құқы бар екенін айтты. Атап айтсақ, мына төмендегі жағдайларда:

1) іссапарға байланысты шығыстарды растайтын құжаттарды бермеген жағдайда, жұмсалмаған және уақтылы қайтарылмаған ақшалай сомаларды өтеу үшін;

2) еңбек шарты мерзімінен бұрын бұзылған кезде, жұмыс істелмеген мерзімге пропорционалды оқыту шарты болған кезде, жұмыскерді оқытуға байланысты шығындарды жұмыс берушіге өтеуді көздейтін жағдайларда;

3) жалақы есебінен жұмыскерге берілген авансты өтеу үшін;

4) осы кодекстің 95-бабының 3-тармағын қоспағанда, жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысын ауыстыру немесе жұмыскерді одан шақыртып алу жағдайларында.

Мүгедектерді  жұмыстан қысқартуға  болмайды

— Жаңа Кодекс бойынша жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы қызметкер мен жұмыс берушiнiң арасындағы келiсiм бойынша беріледі, — деді әңгімесін одан әрі жалғастырған Арман Орашұлы. — Жаңа Кодексте еңбек демалысының ұзақтығы күнтізбелік екі аптадан кем болмауы тиіс. Кодекс бойынша мүгедектерді жұмыстан қысқартуға болмайды және  олардың жұмыс уақытының қысқартылған аптасына 36 сағат қолданылуы солай қалдырылды. Қолданыстағы Еңбек кодексінде қосымша еңбек демалысының ұзақтығы 1 және 2-топ мүгедектері үшін 15 күнтізбелік күн болып белгіленді. Және жаңа Еңбек кодексінде алты күннен кем емес ұзақтығы белгіленді. Жаңа кодекс жұмыс берушіге штатты емес, жұмыс күнін қысқарту, қызметкерді уақытша басқа жұмыспен қамтамасыз ету секілді міндеттер жүктейді. Экономикалық қиындықтарға байланысты, мысалы, кәсіпорын жұмыс істемей қалғанда, жұмысшыларды қысқартуға жол беріледі. Бірақ оның өз шарттары бар. Мысалы, цех экономикалық қиындыққа тап болғанда қызметкерді басқа жұмысқа ауыстыру мүмкіндігі болмаған жағдайда жұмысшыны қысқартуға болады. Ол үшін жұмыс беруші қызметкерлерге еңбек шартын бұзу үшін негіз болған себептерді көрсете отырып, оған кемінде бір ай бұрын жазбаша ескерту қағазын беруі тиіс. Мұндай жағдайда еңбек шартының бұзылып, жұмысшының жұмыстан айырылуына байланысты оған екі айға орташа еңбекақы мөлшерінде өтемақы төлеу қарастырылған. Бұрын қысқарту жағдайында жұмысшыға тек бір айға ғана өтемақы төлеу қарастырылған болатын.

Жұмыспен қамту мекемелеріне хабарлауы тиіс

— Бұдан басқа егер еңбек және ұжымдық шарттарда хабарлаудың аса ұзақ мерзімі қарастырылмаса, жұмыс беруші он бес күн бұрын қызметкерге еңбек шартын бұзатыны туралы жазбаша хабарлауға міндетті. Тараптардың келісімі бойынша хабарлау мерзімі жұмыс жасалмаған мерзімге тең жалақы төлеумен алмастырылуы мүмкін. Хабарландыруда жұмыс беруші еңбек шартын бұзуға негіз болған себептерді көрсетуге міндетті. Сондай-ақ жұмыс беруші жұмыстан босату басталғанға дейін кемінде бір ай бұрын жұ-мыс берушінің экономикалық жағдайын әлсіретуге алып келген өндіріс, орындалатын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер көлемінің азаюына байланысты алдағы уақытта қызметкерлердің жұмыстан босайтыны туралы ақпаратты жұмыспен қамту органдарына беруге міндетті. Онда босатылатын қызметкерлердің лауазымдары мен кәсіптері, мамандықтары, біліктілігі және еңбекақы мөлшері, босатылуы мүмкін қызметкерлердің саны мен санаттары және олар босатылатын мерзімдер көрсетілуі керек.

Жұмыс берушіге жүктілігі туралы анықтаманы ұсынған әйелдермен, үш жасқа дейінгі баласы бар әйелдермен, он төрт жасқа дейінгі баланы (он сегіз жасқа дейінгі мүгедек баланы) тәрбиелеп отырған жалғызбасты аналармен, аталған балалар санатын анасыз тәрбиелеп отырған өзге де адамдармен, сондай-ақ уақытша еңбекке жарамсыз немесе демалыстағы қызметкерлермен аталған негіз бойынша еңбек шарты бұзылмайды.

Сондай-ақ ҚР Заңында белгіленген зейнеткерлік жасқа жеткен қызметкерлермен еңбек шартын тоқтатуға жұмыс берушінің құқығы қарастырылған, тоқтату тәртібі нақты реттелген. Жаңа кодекске сәйкес зейнеткерлік жасқа жеткен қызметкермен еңбек шартын жыл сайын ұзарту мүмкіндігі бекітілген. Енді жұмысшы 63 жасқа толғанда бір ай ішінде онымен еңбек қарым-қатынасы тоқтатылуы мүмкін. Бірақ соңғы шешім тағы жұмыс берушінің еркінде, — деген Арман Орашұлы бұл жерде жастардың, оның ішінде дипломы бар мамандардың арасында да жұмыссыздықтың орын алып отырғанын ұмытпау керектігін айтты. Оның сөзінше, белгіленген зейнеткерлік жасқа жетуге екі жылдан аз уақыт қалған қызметкерлерді штаттың қысқартылуына немесе аттестаттау нәтижелерімен расталған біліктілігінің жетіспеуіне байланысты, сондай-ақ жұмыс беруші мен қызметкерлер өкілдерінің тең санынан құрылған комиссияның оң шешімінің болмауына орай олармен еңбек шартын бұзуға болмайды.

Еңбек құқығы бұзылса, жұмыс беруші жауапқа тартылады

Арман Орашұлының сөзінше, жаңа Еңбек кодексінің жұмысшылар үшін жағымды тұстары бар. Енді кез келген қызметкер күніне 8 сағат, ал аптасына 40 сағаттан артық жұмыс істемеуі тиіс. Сондай-ақ жыл сайынғы еңбек демалысын уақытында беру керек және ол 24 күннен кем болмауы тиіс. Еңбекке ақы төлеу мәселесінде мемлекет бұрынғыдай айлық және сағаттық жалақының ең аз мөлшеріне, мерзімінен тыс және түнгі уақыттағы жұмыс үшін төлемге, мереке және демалыс күндеріндегі жұмыс үшін төлемге кепілдік беретін болады. Жаңа Еңбек кодексі бойынша жұмыс беруші ұжымдық шартты жасау арқылы қызметкерлер өкілдерінің бастамасымен немесе жұмыс беруші актілерін қабылдау арқылы қызметкерлер жалақысының түрін, жүйесін және мөлшерін таңдауға құқы бар. Сондай-ақ  мемлекет еңбек ету бостандығы құқығына кепілдік береді. Еңбек ету бостандығы құқығына сәйкес қызмет саласын таңдау қызметкердің өзіне беріледі және қызмет түрін таңдағанда қызметкер оған қамтамасыз етілетін әлеуметтік кепілдіктердің деңгейін – кодекске сәйкес еңбекақы алу, жұмыс уақытын шектеу құқығы, ұзақтығы ең аз еңбек демалысын алу құқығы және қоғамдық әлеуметтік кепілдіктерге жататын басқа да құқықтар жайлы білуге тиіс. Қызметкерлердің еңбек құқықтары бұзылған жағдайда, жұмыс берушілер жауапкершілікке тартылады. Мысалы, жұмысқа еңбек шартын жасамай тарту, еңбекақысын уақтылы төлемеу, еңбек демалысын бермеу, күніне жұмыс істеу уақытын арттыру, жұмыста кемсітуге жол беру сынды құқықбұзушылықтары үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.

Дайындаған Айша ӨТЕБӘЛІ,

«Орал өңірі»


«Алғыс-бата ал»

Күні: , 268 рет оқылды

DMS_1978


Бейсенбі күні орталық коммуникациялар қызметінің облыстық филиалында «Алғыс айту күніне байланысты өңірдегі атқарылар іс-шаралар жоспары» тақырыбында баспасөз мәслихаты өтті.


Оған облыстық ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары Нұрлыбек Даумов, облыс әкімі аппараты жанындағы «Қоғамдық келісім» мекемесінің директоры Александр Әжіғалиев, облыстық мәдениет, мұрағаттар және құжаттама басқармасы басшысының міндетін атқарушы Гүлмира Қауланова қатысып, тақырыпқа байланысты мәлімдеме жасады.

— Еліміз биыл тұңғыш рет Алғыс айту күнін атап өткелі отыр. Мұны Қазақстандағы тыныштық пен қоғамдық келісім, Президентіміздің бейбітшіл саясатының салтанат құруы деп ұғамыз. Бұл күн тағдырдың жазуымен қазақ жеріне қоныс аударған түрлі ұлттардың миллиондаған өкілдерінің құтты мекеніне айналған қасиетті жерге, қонақжай қазақ халқына деген ерекше тағзымның белгісі болмақ, — деді облыстық ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары.

«Қоғамдық келісім» мекемесінің директоры Александр Әжіғалиев алдын ала белгіленген іс-шаралар кестесіне орай 1 наурыз – Алғыс айту күнінде облысымыздағы ұлттық-мәдени орталық өкілдері кәсіпкерлердің қолдауымен мұқтаж жандарға материалдық көмек көрсететінін айтты. Ол сондай-ақ дәл осы күні дүниеге перзент әкелген аналарды мереке құрметіне арнайы сыйлық күтіп тұрғанын мәлімдеді.

Облыстық мәдениет, мұрағаттар және құжаттама басқармасы басшысының міндетін атқарушы Гүлмира Қауланова аталмыш басқармаға қарасты мекемелердің мерекеге орай жасақтаған іс-шаралар тізіміне тоқталып өтті. Оның мәлімдеуінше, Жұбан Молдағалиев атындағы облыстық әмбебап-ғылыми кітапханасында «Депортация тарихы», «Ұлттық келісім – саяси тұрақтылықтың негізі», «Қазақ еліне тағзым» атты бөлімдерден тұратын «Бір шаңырақ астында» атты кең көлемді кітап көрмесі жасақталып, ұлттықмәдени орталықтар өкілдерінің қатысуымен «Қазақстан – баршамыздың ортақ Отанымыз» атты тарихи-танымдық кеш өткізілмек. Сонымен қатар осы күні Хамза Есенжанов атындағы облыстық балалар және жасөспірімдер кітапханасында «Ризашылық пен мейірімділік» марафоны жүзеге асырылады. Облыстық зағип және нашар көретін азаматтарға арналған арнаулы кітапханада «Қазақстан – біздің ортақ үйіміз» атты тақырыптық кеш өткізіліп, «Бір шаңырақ астында» циклі бойынша дайындалған кітаптарға шолу жасалады. Облыстық драма театрларда Б. Федотовтың, Н. Мусаеваның балаларға арналған ертегілері қойылады. Қадыр Мырза Әлі атындағы мәдениет және өнер орталығында студенттер және этномәдени орталық өкілдерінің қатысуымен «Мың алғыс» атты әдеби-музыкалық кеш өтпек. Облыстық жастар шығар-машылығы орталығында «Шын жүректен» атты мерекелік концерт, облыстық қарттар үйінде «Қарттар – асыл қазынам» мереке-лік бағдарламасы өтеді. «Көшім» балалар неврологиялық диспансерінде «Жылы жүрек» атты концерт ұйымдастырылады. Ғарифолла Құрманғалиев атындағы облыстық филармония қызметкерлері әлеуметтік мекемелерде қайырымдылық концерттерін өткізеді. Аталмыш мереке күні облыстық тарихи-өлкетану музейінде және оның барлық филиалдарында ашық есік күні ұйымдастырылмақ. Сондай-ақ дәл осы күні сағат 11.00-де қаламыздағы Сырым Датов атындағы алаңда мерекелік мәдени-көпшілік шара өтпек. Онда тәуелсіз қазақ елінің ұлттық құндылықтарын, түрлі ұлт өкілдерінің тату-тәтті тірлігін паш ететін, алты жүзге жуық адам қатысатын театрландырылған көріністер қойылады. Әр түрлі ұлт өкілдерінің қатысуымен «Қазақ еліне мың алғыс!» атты флешмоб ұйымдастырылады.

Нұртас НАБИОЛЛАҰЛЫ,

«Орал өңірі

 

Айгүл АХМЕТОВА,

«Жайық Пресс» ақпарат орталығының қызметкері:

— Алғыс айту күніне байланысты шараларды өткізуге облыс бюджетінен қанша қаржы қарастырылды?

 

Александр ӘЖІҒАЛИЕВ,

облыс әкімі аппараты жанындағы «Қоғамдық келісім» мекемесінің директоры:

— Ешқандай қаржы бөлінген жоқ. Мереке өзінің атына сай адамдардың шынайы ықылас-пейілімен, одан қалды кәсіпкерлердің ерікті қолдау-көмегімен атап өтілмек.

 

Нұрлыбек РАХМАНОВ,

«Жайық Пресс» ақпарат орталығының жетекшісі:

— Мерекелік акциялардың ауқымдылығын арттыру, халықты көбірек тарту бағытында қандай шаралар атқарылуда? Бұл шара туралы әлеуметтік желілерде қаншалықты жариялануда? Екінші сұрақ: Ассамблеяның жастар қанаты осындай мейрамдарда қандай жұмыстар атқарады?

 

Нұрлыбек ДАУМОВ,

облыстық ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары:

— Мектеп, колледж және ЖОО-дағы тәрбие бағытындағы сағаттарда бұл мерекенің мән-маңызы туралы айтылуда. Осы тақырыпта жастар арасында шығармашылық конкурстар, әлеуметтік желілерде посттар конкурсы ұйымдастырылуда. Ассамблеяның жастар қанаты құрамындағы белсенділер бұл күні қарттар үйі, балалар үйі секілді бірқатар әлеуметтік мекемелерде болып, мерекелік концерт, өзге де қайырымдылық шараларының өтуіне ұйытқы болады.

 

«Қазақстан – Орал» телеарнасының қызметкері:

— Мерекеге арналған көптеген шаралардың жалпы тізімі айтылды. Солардың ішіндегі ең қызықтыларына тоқталсаңыз.

 

Александр ӘЖІҒАЛИЕВ,

облыс әкімі аппараты жанындағы «Қоғамдық келісім» мекемесінің директоры:

— Менің ойымша, осындай мерекенің алғаш рет тойлануының өзі – тамаша дүние. Бірінші наурыз күні «Алғыс-бата ал» іс-шарасы аясында татар ұлттық-мәдени орталығы жетекшісінің жеке шаштаразында әйел адамдар үшін шаш қидыру мен сәндеу қызметі тегін атқарылмақ. «Такси Сити» зейнеткерлер, соғыс ардагерлері, әлеуметтік қолдауға ділгер отбасы мүшелері, ата-анасыз қалған балалар үшін тегін қызмет көрсетпек. Аталмыш іс-шара аясында өзге де көптеген қайырымдылық шаралары қолға алынады.


«Тәуелсіздік – туым менің ұстаған»

Күні: , 121 рет оқылды

DSC_0075


Осы аптаның бейсенбісінде Қадыр Мырза Әлі атындағы өнер және мәдениет орталығында ақын, Төлеген Айбергенов атындағы сыйлықтың лауреаты, Қазақстан Жазушылар және Журналистер одақтарының мүшесі Ғайсағали Сейтақтың шығармашылығына арналған «Тәуелсіздік – туым  менің ұстаған» атты әдеби-сазды жыр кеші өтті.


Әдеби-поэзиялық кештің шымылдығы ақынның «Орда» өлеңімен ашылды. Одан әрмен жастарға ақынның түрлі жылдарда жарық көрген «Маңдай», «Аман бол, атамекенім», «Нарынның нар ұлдары», «Ай-арудың алқасы» атты кітаптары таныстырылып, өлеңдері оқылды. Өз кезегінде сөз алған ақын кештің ұйымдастырушылары мен оқырмандарына алғыс білдірді. Сонымен қатар соңғы кезде жазылған жаңа өлеңдерін оқып, оқырмандардың қойған сауалдарына жауап берді. Ақынның кітап көрмесі мен «Түрленбеген тағдырыма тәнтімін» атты мультимедиалық-библиографиялық бейнекөрсетілім кештің ажарын айшықтай түсті.

— Айналайын жастар! Осындай кештер сендердің танымдарың кеңейсін деп ұйымдастырылып отыр. Нарында туған үлкен ағаларыңның өзі де, сөзі де салмақты. Туған жерінің құмын сүйіп өскен, анасын сағынған ақынның шығармашылығымен тереңірек танысып алыңдар. Тәуелсіздігімізге биыл 25 жыл толса, Желтоқсан оқиғасына 30 жыл. Арқаны кеңге салып, осындай отырыстарда жиналуымыз үшін осыдан 30 жыл бұрын өздеріңдей ұл-қыздар қақаған аязда итке таланып, қорлық көрді. Сондықтан қолда бар қасиетті бағалай біліңдер, оқудан жалықпай, әрдайым ізденумен болыңдар, — деді айтулы  ақын, «Алаш» халықаралық әдеби сыйлығының иегері Ақұштап Бақтыгереева.

Қала әкімінің орынбасары Марс Сатыбалдиев ақынды шығармашылық кешінің өтуімен құттықтап,  қалалық әкімдік атынан естелік сыйлық табыс етті. Ақын «Өнерсіз халық жоқ, өлеңсіз өмір тұл!» деген  өлеңін оқыған соң шығармашылық кеш шымылдығын жапты.

Айымгүл ТӨЛЕУҒАЛИ,

«Орал өңірі»


Ардагерлердің алқалы жиыны

Күні: , 80 рет оқылды

IMG_4236


Бейсенбі күні қаламыздағы Достық үйінде облыстық ардагерлер кеңесінің VІІ конференциясы өтті. Жиынға облыс әкімі Нұрлан Ноғаев қатысты.


Аудандық, қалалық ардагерлер ұйымдарының төрағалары, бастауыш ұйым жетекшілері, облыстық басқарма басшылары бас қосқан конференцияда негізгі баяндаманы облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Мырзағали Мұхамбетов жасады. Ол осыдан бес жыл бұрын өткен VІ конференциядан кейінгі атқарылған жұмыстарға тоқталды.

Облыс ардагерлері Елбасының «Мәңгілік ел» құру, «Қазақстан – 2050» стратегиясын жүзеге асыру, «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын орындау бағытындағы барлық іс-шараның маңызын түсінеді және олардың орындалуына күш-жігерлерін, тәжірибелерін жұмсап келеді. Бүгін өңіріміздегі 82 мың-нан астам зейнеткердің 80 пайызы ардагерлер ұйымдарының мүшесі болып табылады. Облысымызда 197 ҰОС ардагері мен мүгедегі, сегіз мыңнан астам тыл еңбеккері, Ленинград қоршауында болғандар, нацистік лагерь тұтқындары, ауған соғысы ардагерлері, Чернобыль апатына, Семей атом сынағына қатысқандар тұрады. Оларға қамқорлық, жанашырлық таныту, қолдау көрсетуді ұйымдастыру – ардагерлер ұйымдарының міндеті. Соған орай тиісті жұмыстар атқарылып келеді. Аудан-ауылдардағы бастауыш ардагерлер ұйымдары әлеуметтік жағдайы төмен отбасыларды ұдайы назарда ұстап, жастар тәрбиесіне жете мән берді және өзге де өзекті мәселелердің уақтылы шешімін табуына ықпал етуде. Дегенмен де кейбір бастауыш ұйымдарда тиісті іс-шаралар талапқа сай жүргізіліп жатқан жоқ. Мәселен, Орал қаласы бойынша барлық зейнеткердің 54 пайызы ғана есепке алынған. Кейбір жерлерде бастауыш ұйымдар ашылмаған. Ардагерлер ұйымдарының материалдық тұрғыдан жарақтануы да көңіл көншітпейді. Мысал үшін айтсам, облыстағы бір қалалық және он екі аудандық ардагерлер кеңестерінің 8-інде ғана компьютер бар. 380 бастауыш ұйымның тек 20-сы жұмыс бөлмесімен қамтылған. Жәнібек және Теректі аудандарынан басқасында ардагерлер үйі жоқ. Алдағы уақытта осы мәселелерге мән беруіміз керек, — деді Мырзағали Мұхамбетов.

Жиын барысында аудандық ардагерлер кеңесінің төрағалары атқарылған жұмыстары мен шешімін таппай келе жатқан мәселелер жөнінде айтса, кейбір облыстық басқарма басшылары ардагерлерді қолдау бағытында атқарылған істер жөнінде баяндады. Мәселен, облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының  басшысы Жанболат Иманғалиевтің сөзіне қарағанда, ҰОС мүгедектері мен мүмкіндігі шектеулі азаматтарды оңалту бағдарламасы негізінде санаторий-курорттық емделумен, протездік-ортопедиялық көмекпен және техникалық көмекшi құралдармен қамтамасыз етілуде. Былтыр мемлекеттік әлеуметтік  тапсырыс бойынша 256 ҰОС қатысушылары мен мүгедектері, оларға теңестірілген адамдар сауықтырылды. Жергілікті бюджет және демеушілер есебінен мерзімді баспасөзге 37 Ұлы Отан соғысы ардагерлері мен мүгедектері, 1021 тыл еңбеккері тегін жазылды. Сондай-ақ 324 ҰОС-ның қатысушылары мен мүгедектері және соларға теңестірілген тұлғалар 2940,7 мың теңгенің  дәрі-дәрмегін тегін алды.

27 ардагер «Отау ТВ» ұлттық телевизиялық желісіне қосылды. Демеушілер есебінен 58 ҰОС қатысушысы мен мүгедектері 1476,7 мың теңгенің отынымен қамтамасыз етіліп, бір ардагерге 500,0 мың теңгеге тұрғын үй көмегі көрсетілді. Орал қаласы бойынша екі  Ұлы Отан соғысының ардагері тұрғын үймен қамтылды.

Облыстық жастар саясаты мәселелері бойынша басқарма басшысы Азамат Айтуевтың айтуынша, көмекке мұқтаж жандарды демеуге, егде адамдарға қолұшын беруге, қайырымдылық жасауға ұйытқы болу басқарма мен жастар ұйымдарының негізі мақсаты болып табылады. Былтыр Ұлы Жеңістің 70 жылдығы аясында облыстағы жастар ұйымдары жыл бойы соғыс, еңбек және тыл ардагерлерінің, зейнеткерлер мен жалғызбасты қариялардың үйіндегі жұмыстарына, бау-бақша, құрылыс, қоқыс тазарту және өзге де шаруаларына көмектесіп, олардың ризашылығын алды. Жыл ішінде 100-ге жуық қайырымдылық акциялар, концерттер, кездесулер, кинофильм көрсету және өзге де шаралар  өткізілді. Биылғы ел тәуелсіздігінің 25 жылдығына  «25 игі іс» акциясы қолға алынбақшы. Облыс жастары аталған акция барысында ардагерлерге құрмет көрсетіп, мүмкіндігі шектеулі және мұқтаж жандарға жәрдемдесуді қарастыруда.

Өз кезегінде сөз алған облыс әкімі Нұрлан Ноғаев өңіріміздегі ардагерлер ұйымдарымен өткен бес жыл ішінде көп жұмыс атқарылғанын жеткізді. «Сіздер әлі де саптасыздар, — деді Нұрлан Асқарұлы. – Өмірлік және еңбек тәжірибелеріңіз бізге қажет. Сіздер денсаулықтарыңызға, өзге де жағдайларға қарамастан, қоғамдық-саяси, әлеуметтік маңызы бар республикалық, облыстық деңгейдегі іс-шаралардың бел ортасында жүресіздер. Жергілікті атқарушы билікпен ұйымдастырылып жатқан жиындарға белсене қатысып, жастардың, еңбек ұжымдарының жанынан табыласыздар. Сол үшін де сіздерге шын жүректен алғысымды білдіремін. Көпшілік сіздердің айтқан ескертпе-ұсыныстарыңызды қабыл алып, оны толыққанды жүзеге асыруға тырысады. Конференция барысында ардагерлер ұйымдарына ғимараттардың қажеттілігі, материалдық базаны нығайту, медициналық тұрғыдан қамту жайы турасында көп ұсыныс айтылды. Біз өз тарапымыздан бұл мәселелерді шешу бағытында жұмыстанатын боламыз».

Жиын соңында облыстық ардагерлер кеңесінің, тексеру комиссиясының жаңа құрамдары сайланды. Облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы болып Мырзағали  Мұхамбетов  қайта  сайланды.

Сәкен  ӘБІЛХАЛЫҚОВ,

«Орал  өңірі»


Облыс әкімі Нұрлан НОҒАЕВ: «Батыс Қазақстанға қарқынды даму тән»

Күні: , 237 рет оқылды

МД орварарпра


Кеше өңір басшысы Нұрлан Ноғаев Орал қаласындағы теннис орталығы ғимаратына жиналған халық алдында есеп беріп, өткен жыл ішінде атқарылған жұмыстар және алда тұрған ауқымды міндеттер туралы кең көлемде баяндап берді. Жалпы саны 2600-ге тарта адам қатысқан үлкен жиынның өту барысы «Отау» жерсеріктік жүйесі көмегімен тұтас республикаға, «Қазақстан – Орал» телеарнасы арқылы облыс көлеміне тікелей эфирде таратылды. Сондай-ақ қызығушылық білдірген жандар есептік кездесуді интернетте онлайн режимінде көруге мүмкіндік алды.


— Қайырлы күн, құрметті батысқазақстандықтар, қала қонақтары, есептік кездесуге қатысушылар! 2015 жыл еліміз үшін толағай табыстарға толы, қоғамдық-саяси шараларға бай, қазақстандықтардың бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып, ынтымақтаса еңбек еткен берекелі жыл болды. 2015 жылдың басында Президент сайлауын өткіздік. Батысқазақстандықтар да бірауыздан Елбасы қылып Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевты сайлады. Бұл – халықтың болашаққа сенімі. Елбасымыздың жүргізіп отырған сарабдал саясатының арқасында Қазақстан әлемдік қауымдастықта өзінің орнын ойып тұрып алды. Қоғамдық келісім, ұлтаралық, конфессияаралық келісім, саяси тұрақтылық, мұның барлығы – қазақстандықтардың Президентіміздің жүргізіп отырған саясатын қолдауының арқасында жеткен жетістіктер. 2015 жылы еліміз үшін маңызды тағы бір шара – Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өттік. Тарихтың шаңына көміліп қалған талай абзал азаматтарымызды, арыстарымызды үлкен сахнаға шығардық. Тәуелсіздік жолында қаза болған азаматтардың аты аталып, батырларымыз, ақын, шешендеріміз еске алынды. Біздің облыста да Бөкей ордасы ауданында республикалық шара болды. Орал қаласында, барлық аудандарда жыл бойы жоспарлы түрде іс-шаралар өткізіл-ді, – деп бастады есептік баяндамасын өңір басшысы.

Облыс әкімінің сөзінше, тағы бір атап өтетін мәселе бұл – Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылуының 20 жылдығын атап өту. «Еліміздегі қоғамдық келісімге, ұлтына, тіліне, дініне, діліне, көзінің қиығына, терісінің түсіне қарамастан, барлық қазақстандықтардың көксеген тыныштығына, тұрақтылығына Қазақстан халқы Ассамблеясы өзінің сүбелі үлесін қосып келеді. Бүгінгі күннен өткенге көз салсақ, 1995 жылы Елбасымыз қабылдаған шешім өзінің өміршеңдігін дәлелдеді. Былтыр Қазақстан Республикасы Конституциясының 20 жылдығын атап өттік. Қоғамдық қарым-қатынастарды реттейтін барлық заңдар негізін Ата Заңнан алады. Бүгінгі таңда Елбасының тапсырмасымен қоғам мен биліктің арасын одан әрі жақындастыру мақсатында бес институционалдық реформа іске асырылуда. Осы реформаларды жүргізу үшін алпыстан астам заң қабылданды. Көбі 1 қаңтардан бастап күшіне енді. Өткен жылы біз Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығын тойладық. Күні бүгін облысымызда 197 Ұлы Отан соғысының ардагері бар. Соның 87-сі – соғыс мүгедегі. Біздің парызымыз – Ұлы Отан соғысына қатысқан ардагерлерге лайықты құрмет көрсету. Биылғы 2016 жылы біз еліміздің Тәуелсіздігінің 25 жылдығын атап өтеміз. Ата-бабаларымыз аңсап, талай боздақтар қыршынынан қиылып, ұлан-байтақ жерді бізге жеткізген осы тәуелсіздікті ұстап қалу – бүгінгі ұрпақ, біздің міндетіміз. Ағымдағы жылдың 20 наурызында Қазақстан Парла-ментінің депутаттарын, әр деңгейдегі аудандық, қалалық, облыстық мәслихат депутаттарын сайлау өтеді. Осы мінберді пайдалана отырып, сіздерді өз конституциялық құқықтарыңызды қолданып, 20 наурызда дауыс беруге шақырамын. Мен «Мына партияға дауыс беріңіз» иә болмаса «Ана азаматқа дауыс беріңіз» деп үгіттеуден аулақпын. Бұл – әркімнің өзінің жүрек қалауы», – деді Нұрлан Асқарұлы.

2015 жылдың қорытындысы бойынша, алдын ала есептерге сәйкес Батыс Қазақстан облысының жалпы аймақтық өнімі 1 трлн. 800 млрд. теңгені құраған. Бұл адам басына шаққанда, 1,9 млн. теңгеден келеді. Облыстың жалпы аймақтық өнімінің еліміздің жалпы ішкі өніміндегі үлесі – 4,9 пайыз. Соның ішінде құрылыс – 3,8, ауыл шаруашылығы – 4,2, көлік – 6,7, өнеркәсіп – 50 пайыз, қалғандары басқа салалардың үлесінде. Мемлекеттік бюджетке өткен жылы түскен салықтар және міндетті төлемдер 186,3 млрд. теңге болды. Соның 61,6 млрд. теңгесі жер-гілікті бюджетке түсті. 285 млрд. теңге Ұлттық қорға аударылды. Облыстың бюджеті 142 млрд. теңге құрады. Республикалық бюджеттен бөлінген трансферттер жүз пайыз игерілді. Негізгі капиталға инвестициялар 28 пайыз өсіммен 354,8 млрд. теңгеге жетті. Бұл – 2014 жылмен салыстырғанда әлдеқайда жоғары көрсеткіш. Өңдеу өнеркәсібіне салынған инвестициялар 1,6 есе өсіп, 19,6 млрд. теңгені құрады. Республиканың өнеркәсіп өндірісіндегі облыстың үлесі – 8,6 пайыз. 2015 жылы өнеркәсіпте 1 трлн. 260 млрд. теңгенің өнімі өндірілді. Өңдеу өнеркәсібінде — 95,5 млрд. теңге. Ол нақты көлем индексінде 2014 жылдың көрсеткішімен салыстырғанда 28  пайызға түскен. Бұл жағдай әлемдік нарықтағы шикізат бағасының, басқа да тауарларға баға конъюктурасының өзгеруімен түсіндіріледі.

— «Нұрлы жол» бағдарламасы бойынша облысқа 9 млрд. 495,1 млн.  теңге бөлінген болатын. Қаржы жыл аяғына 100 пайыз игерілді. Қаражат ауыл шаруашылығын қолдауға, инфрақұрылымды дамытуға, құрылыс саласына, білім беру нысандарын салуға, жұмыссыздықты жоюға бағытталды. Индустрияландыру картасына сай жалпы сомасы 327,2 млрд. теңге болатын 40 жоба жүзеге асырылуда. Нәтижесінде 2264 жаңа жұмыс орны ашылады. Индустриалдық-инновациялық дамыту бағдарламасының алғашқы бесжылдығында жалпы құны 257,9 млрд. теңгені құраған 32 жоба жүзеге асырылып, 1890 жаңа жұмыс орны ашылған еді. Күні бүгін 32 жобаның 27-сінде жоспарланған қуаттылық 70 пайыздан асты. Екі жобада жоспарланған қуаттылық 50 пайыздан асты. Орал трансформатор зауыты, «Квант» фирмасының құрама жиһаз өндірісі, «Батыс Марка Ламб» кәсіпорнының ет өңдеу өндірісі 2014 жылдың аяғында іске қосылды. Қазір осы үш жобаны жоспарлы қуатқа жеткізу үшін жұмыс жүргізілуде. Бағдарламаның екінші бесжылдығында жалпы құны 69,3 млрд. теңгені құрайтын сегіз жобаны жүзеге асыру көзделуде. Ол жүзеге асса, қосымша 374 жаңа жұмыс орны ашылатын болады. 2015 жылы екі жоба жүзеге асырылды. Олар: Бөкей ордасы ауданында тауарлы сүт кешенін құру және Зеленов ауданының Белес ауылында қуаты 100 Мвт болатын газтурбиналы электр стансасын салу. Сатылатын тауар, атқарылатын қызмет түрлеріндегі жергілікті үлесті ұлғайту мақсатында жалпы сомасы 45 млрд. жуық теңгеге 39 меморандумға қол қойылды. Күні бүгін мемо-рандумдар шеңберінде жалпы сомасы 29 млрд. жуық теңге құрайтын 374 келісімшартқа қол қойылып, толық орындалды. Айналым өнімі көлемі 92 млрд. теңге құрады. Агроөнеркәсіп кешенін қаржыландыру мөлшері 2015 жылы 7,1 млрд.  теңге болды. Ол 2014 жылмен салыстырғанда 42 пайызға көп. Оған қоса несие ресурстарын тарту 14 пайызға артып, берілген несие 5,8 млрд. теңгеге жетті. Ауыл шаруашылығындағы физикалық индекс көлемі 96 пайыз құрады. Соның ішінде өсімдік шаруашылығында – 85, мал шаруашылығында – 103 пайыз. Өсімдік шаруашылығындағы индекс көлемінің төмен көрсеткіші өткен жылғы қуаңшылықпен байланысты. 2015 жылы облыстағы егістік алқабының көлемі 488 мың гектар құрады. Әйтсе де, барлық егістік алқаптарының 44 пайызын есептен шығаруға тура келді. Түсім әр гектарына 6,6 пайыздан айналды. Солай десек те, өсімдік шаруашылығында картоп, көкөніс, бау-бақша егетін алқаптар жоспарлы түрде ұлғаюда. ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігімен келісе отырып, біз егіс алқаптарын әртараптандыруға кірістік. Яғни Батыс Қазақстан облысы жер өңдеуде тәуекелді аймаққа жататындықтан, дәнді және бұршақ тұқымдас дақылдар алқабын азайтып, оның орнына мал шаруашылығын өрістету үшін мал азығын өсіретін алқаптарды ұлғайтатын боламыз. Бүгінгі таңда облыста жалпы аумағы 24 мың шаршы метр құрайтын 62 жылыжай, сыйымдылығы 35 мың тонналық 48 көкөніс сақтайтын қойма жұмыс істеп тұр, — деді Нұрлан Асқарұлы.

Өңір басшысының айтуынша, облыста мал басы арта түсуде. Асыл тұқымды мал өсіретін 21 шаруашылық жұмыс жасайды. 2014 жылмен салыстырғанда ет-сүт өнімдерін өндіру көлемі артқан. Ал керісінше, жұмыртқа өндіру төмендеген. Оның себебі – технология бойынша жасы ұлғайған мекиендерді ауыстыру қажет. «Сыбаға», «Құлан», «Алтын асық» бағдарламалары орындалуы жөнінен Батыс Қазақстан республика бойынша алдыңғы қатарда.

Атап айтқанда, «Сыбаға» бағдарламасы бойынша 104 шаруа қожалықтарымен 1,2 млрд. теңгеге 6,1 мың аналық мал басы мен 268 асыл тұқымды бұқашық сатып алынды. «Құлан» бағдарламасы аясында 979,5 млн. теңгеге 3,3 мың бас сатып алынды. «Алтын асық» бағдарламасы бойынша жалпы сомасы 383,9 млн. теңгеге 15,6 мың бас ұсақ мал сатып алынды.

Ауыл шаруашылығы саласында қолға алынған инвестициялық жобалар да ауқымды. Мысалы, Чапаев ауылының маңындағы «Батыс Марка Ламб» компаниясы тәулігіне 1400 бас марқаны союға қабілетті. «Тұрғындардан осы жобаға қатысты «Ашылғанына біраз уақыт болса да, оның өнімін көрмей отырмыз» деген сауал келіп түсуде. Біріншіден, өндірісті жолға қою, технологиялық процестерді реттеу керек. Өткен жылы бұл жұмыс жүрді. Биыл өндірісті дамытуға кіріседі. Сонымен қатар Сырым ауданындағы «Жібек жолы» ШҚ-ның жылына 1750 бас малды союға арналған бекеті, «Кублей» ЖШС-ның ауысымына 10 тонна ет өңдейтін қасапханасы іске қосылды.  Оған қоса 6 шағын сүт зауыты құрылысы жүргізілуде. Облыста жалпы қуаты 11 800 тоннаға арналған 5 мал бордақылау алаңы жұмыс істеуде. 2016 жылы тағы да қуаттылығы 3200 бас ірі қараға есептелген бес бордақылау алаңын іске қосу жоспарда бар. Одан басқа «Жайық-ет» кәсіпорны қуаттылығы 5700 тонна құс етін өндіретін фабриканың құрылысын бастады. Алдағы жылдың басында ол іске қосылады. Зеленов ауданындағы Январцев ауылдық округінде шетелдік инвестор томат пастасы үшін қызанақ өсіруді жоспарлауда. Үш мың гектар бөлінді. Келіссөздер жүргізілуде. Орал қаласының Зашаған кентіне алыс емес жерде ірі қара мен ұсақ малдың терісін өңдейтін кешеннің құрылысын жыл аяғына дейін аяқтамақ. Ол іске қосылғаннан кейін күніне 700 бас ірі қараның, 2200 ұсақ малдың терісі өңделетін болады. Сонымен қатар Чапаев ауылы маңында күніне 50 бас ірі қараны соятын цех салынуда. Ол жерде біздің жоспарымыз бойынша оңтүстік аудандардың бруцеллезге шалдыққан малын санитарлық сою жүргізілмек», — деді Нұрлан Асқарұлы.

Облыста 108 мың адам еңбек ететін 39,6 мың шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері бар. Бұл 2014 жылмен салыстырғанда үш пайызға артық. Олардан бюджетке түсім 30 пайыз құрайды. «Бизнестің жол картасы — 2020» бағдарламасы бойынша екінші деңгейдегі банктерден алынған несие ставкаларын субсидиялауға, инфрақұрылымды дамытуға барлық қаржыландыру көздерінен 2,6 млрд. теңге бөлінді. Еуразиялық экономикалық одақ (РФ, БР, Армения, Қырғызстан) елдерін қоса алғанда сыртқы сауда айналымы 6 млрд. АҚШ долларын құрады, оның ішінде экспорт – 5,1 млрд. АҚШ доллары, импорт – 0,9 млрд. АҚШ доллары.

Елбасымыздың әлеуметтік маңызы бар тауарлар мен өнімдердің бағаларын негізсіз өсуіне жол бермеу жөніндегі тапсырмасы бойынша облыста тиісті жұмыстар жүргізілуде. Көпшілік тұтынатын ең қажетті тауарлардың бағасын реттеу және сараптау бойынша облыстық штабтың жұмысы жандандырылды. Осындай штабтар Орал қаласы мен облыс аудандарында құрылды. «Штабтар бағаға күнделікті бақылау жүргізеді. Егер өсетін болса, себебін анықтайды. Үкімет қаулысымен бекітілген әлеуметтік маңызы бар 33 тауар түрінің 24-ін біздің облыста өндіруге болады және өндіріп те келе жатырмыз. Азық-түлік бағасын ұстап тұру үшін тұрақтандыру қоры құрылды. Қордың жұмысы жылдың басында түрлі себептермен баға жоғарылаған кезде өз тиімділігін көрсетті», — деді өңір басшысы.

Облыста атқарылған құрылыс жұмыстарының көлемі 11 пайызға өсіп, 84,5 млрд. теңгеге жеткен. 2015 жылы жоспардағы 240 мың шаршы метрдің орнына 261 мың текше метр тұрғын үй пайдалануға берілген. 4,5 млрд. теңге қаржыға алты көпқабатты үй салынған. Ағымдағы жылы жалпы сомасы 11 млрд. теңге құрайтын 15 үй немесе 1676 пәтер өз иелерін табатын болады.

— 12 ақпанда өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы Ұлттық қордан құрылыс салуға, инфрақұрылымды дамытуға қосымша бір трлн. 300 млрд. теңгеден аса қаржы бөлуге тапсырма берді. Біз бұл сомадан 13 млрд. теңгеге сұраныс жібердік. Оның ішінде 4 млрд. 200 млн. теңге құрылысқа қажет. Егер осы қаражатқа қол жеткізетін болсақ, тағы да 4 үйді салуды жоспарладық. Ал ол 530 жаңа пәтер деген сөз. Облыста екі үй құрылысы комбинаты жұмыс істеп тұр. Олардың көмегімен апатты үйлердің мәселесін шешуді бастадық. Күні бүгін Деповская көшесіндегі екі апатты үйдің құрылысы жүруде. Біреуін күзге дейін, екіншісін алдағы жылдың басында пайдалануға береміз. Жалпы Орал қаласында 33 апатты үй бар. Оларда 1300 адам тұрады. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласын жаңғырту бағдарламасы басталғалы бері 1 млрд. 700 млн. теңгеге 216 көп пәтерлі тұрғын үй жөнделді. Соның ішінде 2015 жылы 251 млн.теңгеге 33 көп пәтерлі тұрғын үй жөнделді. Рас, жаңғырту жүргізген мекемелердің жұмысына қатысты әділ сын айтылуда. Дегенмен жергілікті атқарушы органдар, әкімдік, арнайы басқармалар бұл жұмысқа салдыр-салақ қарайтын мердігерлерді жібермеу бағытында жұмыстануда. Сондай-ақ кеткен олқылықтарды тұрғындардың қалауы бойынша санитарлық және құрылыс талаптарын сақтай отырып, қайта түзеттіруге күш салуда, – деді Нұрлан Ноғаев.

2015 жылы «Нұрлы жол» бағдарламасы шеңберінде бюджеттік несиелеу тетігі арқылы Ұлттық қор қаражаты есебінен Орал және Ақсай қалаларында жылумен қамту және су бұру желілерін қайта жаңарту бойынша 7 жобаны іске асыруға 2,5 млрд. теңге бөлініп, игерілген. 11 шақырым су бұру және 3,4 шақырым жылумен қамту жүйелері қайта жаңартылған. Республикалық бюджет қаражаты есебінен, сондай-ақ коммуналдық кәсіпорындардың өз қаражаты есебінен 12 шақырым жылу желілері, 19 шақырым су құбыры және кәріз желілері, 2600 шақырым электр желісі жөнделіп, қайта жаңғыртылып, салынған. Нәтижесінде технологиялық желілердегі ақаулар едәуір азайған. Соңғы үш жылда желілерде үлкен ақау орын алмаған.

Облыс халқының сумен қамтылуы 88,8 пайызға жетті, соның ішінде ауыл тұрғындарын қамту – 76,5 пайыз. 2015 жылы бұл мақсатқа 661 млн. теңге жұмсалды. Облыс тұрғындарын табиғи газбен қамту 92 пайызды құрады, оның ішінде ауыл тұрғындарын қамту – 84 пайыз. «Күні бүгінге дейін біз бұл бағытта қосымша жұмыс жүргізіп, газбен қамтуды 93,4 пайызға, соның ішінде ауыл тұрғындарын қамтуды 87 пайызға жеткіздік. Нәтижесінде отын ретінде көмірді, басқа да сұйық отынды пайдаланушылар азайды. Егер 2007 жылы облыс 33 мың тонна көмір, сұйық отын сатып алған болса, 2015 жылы ол 9 мың тоннадан аспады. Бұл, бір жағынан, қаржыға үнем болса, екінші жағынан, экологияға пайдалы жағдай, – деді әкім.

2015 жылы Батыс Қазақстанда автомобиль жолдарын салуға, жөндеуге 5,5 млрд. теңге бөлінді. Осы қаражатқа ұзындығы 116 шақырым облыстық және аудандық маңызы бар автожолдарға жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2015 жылы «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында Ұлттық қордан бөлінген қаржыға Орал – Тасқала – Озинки күрежолының құрылысы басталды. Қазір 3 млрд. теңге игеріліп, 8 шақырым жол салынған. Биыл 5,5, млрд. теңге игеріліп, 30 шақырымға дейін жол төселеді деп жоспарлануда.

– «Қадірлі ағайын, бұл жерде айта кететін тағы бір мәселе – жолдардың жақсаруы кейде апатты жағдайларға әкеліп отыр. Жол қауіпсіздігі ережесі сақталмайды, жылдамдық артады, көліктер соқтығысады немесе аударылады. Соның кесірінен көптеген азаматтар қаза болды, біраз отбасыны қайғының қара бұлты шарпыды. Алысқа бармай-ақ Орал-Тасқала-Озинки күрежолының жөнделген 8 шақырымының өзінде бірнеше жол-көлік оқиғасы болып, біраз адам қаза тапты. Аудандарда халықпен кездескенімде маған сауал қойылады. «Жол жағдайы жақсаруда. Елбасы тапсырмасымен қаражат бөлінді. Енді жол апатының алдын алу үшін жол полицейлерінің санын көбейтуге ықпал етіңіз» деп өтініш жасайды. Менің айтарым – біреу. Әр жүргізушінің артына жол полицейін қою мүмкін емес, ол – болмайтын әңгіме. Ең алдымен, жол ережесін сақтау – әр жүргізушінің міндеті. Өзінің өмірі мен қасындағы жолаушылардың тағдыры көлік тізгінін ұстаған кісінің жауапкершілігінде. Сондықтан осы жағына мұқият болайық, ағайын», — деді Нұрлан Асқарұлы.

2015 жылы Шыңғырлау, Қаратөбе, Жаңақала аудандарының орталықтарына жол жеткізілген. Ауылішілік жолдар салынған. Қазіргі таңда Қазталов-Сайқын-Жәнібек күрежолының құрылысы жүруде. Бұрын Капустин Яр әскери полигонының қоластында болған қиыршық тас, құм өндіретін Жамантау, Боғда кеніштерінің Қазақстанға қайтарылуына байланысты енді жол құрылысының құны әжептәуір арзандайды деп күтілуде.

Өткен жылдың қорытындысы бойынша облыстағы орташа жалақы 115 мың теңгені құрады. Арнаулы әлеуметтік көмек алушылар 713 отбасы немесе 2911 адам. Салыстыру үшін айтсақ, 2005 жылы арнаулы атаулы әлеуметік көмек алушылардың саны 30 мың адам болған болса, өткен жылы 2911. Яғни он жыл ішінде көп азайып отыр. Бұған Елбасының тапсырмасымен қолға алынған бағдарламалар, кәсіпкерліктің қарқынды дамуы үлкен септігін тигізуде. Облыстағы жұмыссыздық деңгейі 5 пайызды құрайды. Халықты жұмыспен қамтудың кешенді жоспары бойынша 13083 адамды жұмыспен қамтудың әр түрлі шараларымен қамтамасыз ету жоспарланды. Есепті кезеңде 20133 адам мемлекет тарапынан жұмыспен қамту шараларымен қамтылды. 2015 жылы 9510 жаңа жұмыс орны құрылып, 10637 адам жұмысқа орналастырылды.

Білім беру саласына облыс бюджетінің 30 пайызы бағытталған. Білім бюджеті 42 млрд. теңгені құрады. Мектепке дейінгі білім берудің, яғни 3 пен 6 жас аралығындағы балаларды мектепке дейінгі ұйымдар қызметімен қамту көрсеткіші – 97,9 пайыз, республикалық көрсеткіш – 81,6 пайыз. Ұлттық бірыңғай тестілеудің орташа балы 83,62-ні құрады. Бұл көрсеткіш бойынша облыс республика Астана мен Алматы қалаларынан кейін үшінші орынға ие. Мектептердегі үш ауысымды оқу үрдісі жойылды. Апатты мектептерді жою мақсатында жергілікті бюджет қаражаты есебінен үш мектеп салынды. Педагогтар тапшылығы 11 адам. Биыл ол мәселе жабылады деп жоспарлануда. Балаларға инклюзивті білім беруге жағдай жасаған мектептер саны 12 бірлікке артып, 230 мектепті немесе барлық мектеп санынан 59,1 пайызын құрайды. Мектеп жасындағы даму мүмкіндігі шектеулі балаларды инклюзивті білім берумен қамту 58 пайызды құрайды. Облыстағы 38 кәсіптік білім беретін колледждің 17-сінде 18 мамандық бойынша дуальдық оқыту жүйесінің элементтерін пайдаланады.

Денсаулық сақтау саласын қаржыландыруға 22 млрд. теңге бағытталған. Бұл қаражат материалдық-техникалық базаны нығайтуға, халыққа дәрігерлік қызмет көрсету сапасын арттыруға жұмсалған. Күні бүгін дәрігерлік мекемелердің медициналық жарақтандырылу деңгейі – 77,6 пайыз.

«Саламатты Қазақстан» бағдарламасын жүзеге асыру шеңберінде ана өлімі 2 есеге, нәресте өлімі 9,3 пайызға, туберкулезбен сырқаттанушылық 8,5 пайызға, тұрғындардың жалпы өлімінің көрсеткіші 10,8 пайызға, қан айналымы жүйесі аурруларынан өлім 5,5 пайызға, қатерлі ісік ауруларынан өлім 4,3 пайызға, жарақаттанулар мен уланулардан өлім 11 пайызға төмендеген. 2015 жылы облыс бойынша 87 жас дәрігер маман жұмысқа шақырылды. Соның 54-і ауылдық жерлерге жіберілді. Тапшылық 56 маманды құрайды.

Облыста 761 мәдениет, өнер және демалыс нысаны жұмыс істейді. 2015 жылы мәдени-көпшілік іс-шараларды жүзеге асыруға 5 млрд. теңге қаржы жұмсалды. Өткен жылы Қадыр Мырза Әлі атындағы мәдениет және өнер орталығы, биыл Достық үйі ашылды. Облыстағы мәдениет ошақтары күрделі жөнделді.

Дене шынықтыру және спорт саласын қаржыландыруға 2,9 млрд. теңге бағытталды. Мемлекет басшысының бұқаралық спортты дамыту туралы берген тапсырмасы орындалуда. Күні бүгін бұқаралық спортқа облыс тұрғындарының 25 пайызы тартылған. 2015 жылдың қорытындысында батысқазақстандық спортшылар түрлі дәрежедегі жарыстарда 512 медаль жеңіп алды. Орал қаласында және Қаратөбе, Жымпиты ауылдарында үш спорттық-сауықтыру кешені салынды.

— Өткен жылдың қорытындысында азаматтардан 80 619 арыз-шағым келіп түсті. 24 мыңы жер қатынастарына, 11 мыңы баспанамен қамту немесе жөндеуге, 5900-і еңбек тәртібіне, 572-сі білім саласына, 396-сы – ауыл шаруа-шылығына қатысты арыздар. 2015 жылы азаматтар тарапынан аудан, қала әкімдеріне 2014 жылы қойылған сауалдар сараланып, басымдықтары анықталып, іске асыру жоспары жасақталған болатын. Жоспарға сәйкес түскен 52 арыз-өтінімдер қаралды, тоғызы 2015 жылы орындалды, екеуі орындалу үстінде, жетеуі 2016 жылы орындалады, қалғандары қаржыға қарай шешіледі. Түсіп жатқан сұрақтар мен өтініштердің дені инфрақұрылымды дамытуға, білім, мәдениет ошақтарын салуға, жол құрылысына, газбен қамтуға байланысты. Қазіргі таңда облыстағы қоғамдық-саяси ахуал тұрақты. Әлеуметтік-экономикалық оң өсім байқалады, – деді Нұрлан Ноғаев баяндамасын қорытындылай келе.

Батыс Қазақстан облысының әкімі Нұрлан Ноғаевтың халық алдындағы есептік кездесуіне ҚР Президенті әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы Талғат Байзатов және ҚР Энергетика министрі Владимир Школьник қатысты.

Бұдан әрі өңір басшысы есептік кездесуге дейін облыс әкімдігінің сайтына келіп түскен бірқатар тұрғындардың сауалдарына жауап қайтарды.

Азон ШАЙМАРДАНОВ,

пауэрлифингтен халықаралық дәрежедегі спорт шебері, параолимпиадашылар арасында Қазақстан Республикасының бірнеше дүркін чемпионы:

– Мүмкіндігі шектеулі жандардың спортпен айналысуы үшін біз сізден қаладағы спорт кешендерінің бірін арнайы беруіңізді сұраймыз.

Жауап:

– Біз оларды мүмкіндігі шектеулі дейміз. Ал шын мәнінде олар нағыз мықты, жанкешті азаматтар. Зеленов ауданы әкімінің есептік кездесуіне барғанымда, Роза есімді қарындас, «Бұл адамдар мүмкіндігі шектеулі жандар емес, мүмкіндігі шектеусіз жандар» деген болатын. Өзінің ата-анасы зағип екен. Ол шын мәнінде солай. Азон, сіз көтерген мәселе біздің назарымызда. Менің қабылдауыма келіңіз, нақты нәтижесін өзіңізге айтамыз.

Мейрамбек АЙДАРОВ,

Ақжайық ауданы, Базаршолан ауылының тұрғыны:

– Базаршолан ауылында тұрамын. Бізде «Жайықтехсервис» мекемесінің қарамағындағы су жүйесі жазғы нұсқада беріледі. Үйімнен он қадам жерде су мұнарасы тұр. Солай бола , бір автоцистерна суды 1300 теңгеге құйдырамыз. Жазда бау-бақша егуге ол мүмкіндік бермейді. Осы мәселені шешіп беруді сұраймын.

Жауап:

– Су мәселесіне байланысты тиісті орындарға тапсырма берілді. Қазір Ақжайық ауданының әкімі осы шаруамен шұғылдануда.

Манарбек ӘЛЖАНОВ,

Орал қаласының тұрғыны:

– Шаһардың жаңа ықшамауданындағы жаңадан салынып жатқан алаңда мемлекеттік ту орнату мәселесі қарастырылған ба?

Жауап:

– Иә, ол мәселе қарастырылған. Мемлекеттік сараптамадан өткен жоспар бар. Алаңды жайландырып, ту орнатуға қаржы қарастырылуда. Бұл алаң болашақта ресми, мәдени-көпшілік шаралар өтетін, жалпы ел-жұрт, үлкен-кіші демалатын тамаша орын болады.

Тихон ӘЛІПҚАЛИ,

Орал қаласының тұрғыны:

– Алдын ала жарнамаланып, құрылысына қыруар инвестициялық қаржы жұмсалған өндірістік орындар құрылысы аяқсыз қалуда немесе аяқталғанның өзінде халық игілігіне қызмет істемей, тұралауы жиілеп кетті. Мысалы, Пойма ауылы маңынан салынған өсімдік майын шығаратын зауыт. Зауыт ашылғанда, тек өңірімізді ғана емес, көршілес Ресейді де өсімдік майымен қамтитыны жарнамаланған болатын. Құрылысына қомақты қаржы жұмсалып салынса да, бүгінде ешқандай өсімдік майын шығармайды. Сондай-ақ Тасқала ауданындағы цемент зауыты, Янайкин ауылындағы 8640 бас мал бордақылау орны, соңғы жылдары салынған бірнеше жылыжайлар, тағы басқалары осындай тұралап қалған өндіріс нысандарының қатарында. Солардың тұрақты қызмет жасауын қадағалайсыз ба? Жұмыс жасамайтын өндірісті басқаратын басшылар мен жұмысшыларға не үшін жалақы төленеді?

Жауап:

– Поймадағы өсімдік май зауыты кезінде «Казагроқаржы» мекемесінің қаржыландыруымен жүзеге асқан жоба болатын. Алғашында өндірісті өз қолына алған кәсіпкер белгілі бір жағдаймен бұл кәсіпті жалғастыра алмады. Кейін Мұрат Жәкібаев есімді жергілікті азамат өндірісті жалғастыруға өтініш білдіргесін сол кәсіпкерге сеніп тапсырған болатынбыз. Бүгінгі таңда ол зауыт қалыпты жұмыс жасап, өсімдік майын шығаруда. Онымен қоса жеке кәсіпкер өз қаражатына заманауи техникалар сатып алып, болашақта тек өсімдік майын емес, тағы басқа май өнімдерін шығару бағытында жұмыстануда. Ол зауыт сол маңдағы ауылдың 60 адамын тұрақты жұмыспен қамтып отыр. Сондықтан да, Тихон аға, бір мәселе көтермес бұрын әңгіменің байыбына жетіп алу керек. Егер осы өсімдік майы зауытының жұмысын өз көзіңізбен көргіңіз келсе, облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы сізді арнайы апаруға дайын. Ал Тасқаладағы цемент зауыты – жеке  кәсіпкердің өз қаражатымен қолға алынған жоба. Бұрын осы өңірді басқарған Бақтықожа Салахатдинұлы да, осы өңірде қызмет атқарған сегіз жылдан астам уақыт ішінде мен де бірде-бір рет ол кәсіпорын іске қосылды немесе жұмыс жасап тұр деген сөз айтқан жоқпыз. Кезінде жеке кәсіпкер тың бастама көтеріп, құрылыс жұмыстарын бастады. Кейін жоспары өзгерді, құрылыс тоқтатылды.

Янайкин ауылындағы 8640 басқа арналған мал бордақылау алаңы бір мезгілде емес, жылына, ауысыммен сонша бас мал бордақылауға арналған. Янайкин елді мекенінің маңындағы мал бордақылау кешені 8 мыңнан астам ірі қараны кезең-кезеңмен бордақылауға есептелген. Бір кезеңде соншама бас мал бұл нысанға сыймайды. Кешеннің бұрынғы қожайыны өз жұмысын дұрыс жүргізе алмағандықтан, бүгінде ақтөбелік кәсіпкер қолға алып, толыққанды жұмыс жасату бағытында шұғылдануда. Бағана өз есебімде айттым, сол мал бор-дақылау алаңының күшімен өткен жылы 2 мың тонна ет және ет өнімдері экспортқа шығарылды. Ал жылыжайларға келер болсақ, олар да кәсіпкерлердің өз қаражаттарына салынған. Олардың құрылысына мемлекет тарапынан ешқандай қаржы жұмсалған жоқ. Әр кәсіпкер өз пайдасы үшін жұмыс жасауға өздері мүдделі.

Мақсот БАҚТЫГЕРЕЕВ,

Деркөл шағынауданының тұрғыны, зейнеткер:

– Деркөл ауылының аумағында екінші кезеңмен берілген жер теліміне тұрғын үй салған едім. Біз тұратын ауданда әлі күнге көше атауы мен үйлердің реттік саны жоқ. «Жедел жәрдем» көмегіне жүгінсек, не көшемізді, не үйімізді таба алмай әуре болады. Көше атау-ларын беру мәселесін шешуге көмектессеңіз екен?

Жауап:

– Деркөл-2 аумағынан жеке тұрғын үй салу мақсатында кезінде 2 мыңнан астам жер телімі берілген болатын. Қазіргі заң талабы бойынша инфрақұрылым жасақталмай, жер телімін беруге тыйым салынады. Ал ол аумақтағы жер телімдері кезінде еш инфрақұрылымсыз берілген. Соңғы жылдары ауыз су, көгілдір отын, электр жарығымен қамту жұмыстары жүргізілуде. Сондықтан көше атауларын беру – уақыттың еншісіндегі мәселе. Болашақта көше атауларын беруді өз ұсыныс-пікірлеріңізді ескере отырып, бірлесе шешетін боламыз.

Қанат  ИСЛАМҒАЛИҰЛЫ,

зейнеткер:

– Ақжайық ауданының орталығы Чапаев ауылының тұсынан Жайық өзенінен сол жағалауға өтетін көпір қашан салынады? Өзеннің сол жағындағы Еңбек, Көнеккеткен, Есенсай, Қарауылтөбе, Базартөбе секілді елді мекендерге жүретін жолды жөндеуге қай уақытта қаржы бөлінеді?

Жауап:

– Болашақта Жайықтың сол жақ жағалауына көпір тарту жоспарлануда. Техникалық-экономикалық негіздемесі мемлекеттік сараптамадан өткізілуде. Кейін жобалық-сметалық құжаттары дайындалады. Көпір салу – министрліктердің келісімімен, мақұлдауымен атқарылатын шаруа Аталған елді мекендерге апаратын жолдың жобалық-сметалық құжаты жасақталып жатыр. Қазіргі уақытта, негізінен, оңтүстік аудандар – Қазталов, Жәнібек, Бөкей ордасына жол тартуға баса көңіл бөлінуде.

Лаулита ГАЛИНА,

Шыңғырлау  ауданы, Лубен ауылының  тұрғыны:

– Шыңғырлау ауданының орталығына және Орал – Ақтөбе тас жолына қарай Лубен ауылынан шығатын жолдардың сапасы нашар. Күзгі-көктемгі лайсаңда  және қысқы уақытта жол қатынасы қиындай түседі.

Жауап:

– Жол құрылысына байланысты есептік баяндамамда толық түсініктеме бердім. Жеке қабылдауыма келсеңіз, қосымша ақпарат беруге дайынмын.

Теректі ауданы,

Тоқпай ауылының тұрғыны:

– 12-бағыттағы автобустар көбіне әуежайға дейін бармайды. Сол себепті Теректі ауданы Тоқпай ауылының тұрғындары қалаға уақтылы жете алмай әлек. Аялдамада көлікті ұзақ күту, әсіресе, егде адамдарға, қарияларға қиын тиюде. Автобустардың бұрынғыдай әуежайға дейінгі аялдамаларға уақтылы қатынауына ықпал етуіңізді сұрайды.

Жауап:

– Қазіргі уақытта жолаушылар тасымалдайтын кәсіпорындар қоғамдық көліктердің жүру кестесін, уақытын өздері белгілейді. Дегенмен сіздердің ұсыныстарыңызды пысықтап, қарастырғаннан кейін жауабын беретін боламыз.

Қала тұрғыны:

– Достық даңғылы бойындағы жол ойықтары қашан жөнделеді?

Жауап:

– Былтыр жол құрылысына қажетті материалдар бағасының өзгеруіне байланысты жөндеу жұмыстары уақытынан кеш басталды. Биыл бұл жұмысты бітіреміз. Осы мақсатта жасақталған жобалық-сметалық құжат бар. Қаржы бөлінді.

Нұрбол ХАМЗИН,

Қазталов ауданы, Тереңкөл ауылдық округінің тұрғыны:

– «Дипломмен ауылға» бағдарламасы бойынша 2013 жылдан бері Қазталов ауданындағы Тереңкөл жалпы білім беретін орта мектепте математика пәнінің мұғалімі болып қызмет істеймін. Туған ауылымда  1983 жылы салынған мектептің ғимаратына күні бүгінге дейін ешқандай күрделі жөндеу жүргізілмеген. Қазіргі уақытта жобалық-сметалық құжаты әзір тұр. Жөндеу жұмысына қаржы бөлдіруіңізді сұраймын.

Жауап:

– Ұсынысыңыз  қабылданды.

* * *

Облыс әкімінің ел-жұртқа есеп беруі төрт сағаттан аса уақытқа созылды. Есеп беру барысында ынталылардың бәріне сұрақтарын  қоюға  мүмкіндік  берілді.

Тоқтар КЕНЖЕҒАЛИЕВ,

Нұрбек ОРАЗАЕВ,

Нұртай ТЕКЕБАЕВ,

«Орал өңірі»

Суреттерді түсірген Медет ДОСЫМОВ


Құрылыс қарқынды жүруде

Күні: , 127 рет оқылды

DMS_1606


Өткен жылы құрылыс саласы бойынша өңірімізде көп жұмыс атқарылды. Тұрғын үй, әлеуметтік нысандар бой көтеріп, инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдар салынды. Бұл бағыттағы жұмыстар биыл да жалғасын табады. Бұл туралы сейсенбіде «Қазақстан – Орал» телеарнасында өткен брифингте облыстық құрылыс басқармасының басшылары мәлімдеді.


Аталмыш басқарма басшысының орынбасарлары Тимур Басаров пен Азамат Ағалеуов қатысқан баспасөз мәслихатында белгілі болғанындай, өткен жылы өңірімізде құрылыс нысандарын салуға 14,5 млрд. теңге бөлінген. Бұл қаржыға 261,8 мың шаршы метр тұрғынжай іске қосылды, соның 36,7 мың шаршы метрі мемлекет қолдауының нәтижесінде жүзеге асты. Нақтылап айтқанда, тұрғын үй құрылыс жинағы жүйесіне қатысушылар үшін облыс орталығында бес қабатты бір үй, тоғыз қабатты екі үй және Ақсай қаласында тоғыз қабатты бір үй пайдалануға берілді. Сөйтіп, аталмыш жүйеге қатысқан 450 батысқазақстандық отбасы қоныстойын тойлады. Жергілікті атқарушы билік органдарында кезекте тұрғандар үшін Оралда бес қабатты бір үй, Ақжайық ауданының орталығында бір пәтерлі бес үй бой көтеріп, 105 жанұяны қуанышқа кенелтті. Сондай-ақ былтыр Ұлттық қордан инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдар құрылысына да қомақты қаржы бөлінді. Бұл қаржы Орал-Атырау, Орал-Саратов тас жолдары бағытындағы жаңа шағынаудандардағы жобалау жұмыстарына, кварталішілік жолдарды, инженерлік желілерді салуға, абаттандыруға жұмсалған.

— Өткен жылы білім беру саласы нысандары құрылысына республикалық бюджеттен 1,4 млрд. теңге, Ұлттық қордан 200 млн. теңге, жергілікті бюджеттен 587,8 млн. теңге бөлінді. «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында был-тыр Шыңғырлау ауданында 290 орындық балабақшаның құрылысы басталды. Жалпы сомасы 541,2 млн. теңгені құрайтын балабақшаның құрылыс жұмыстарын биылғы тамызда аяқтау көзделуде. Сонымен бірге Бөрлі ауданының Бөрлі ауылында 140 орындық балабақша бой көтеруде. «ҚПО б.в.» компаниясының қаржысына салынып жатқан нысанды ағымдағы жылдың наурыз айында аяқтау жоспарлануда, — деген Тимур Басаров былтыр сондай-ақ облысымызда бес мектеп, кәмелетке жасы толмағандарға арналған бейімдеу орталығы, дарынды балаларға арналған мамандандырылған мектеп-интернатқа спорт, акт залдары мен ресурстық орталықтың салынғандығын да жеткізді.

Өз кезегінде сөз алған Азамат Ағалеуовтың айтуынша, «Өңірлерді дамыту» бағдарламасының құрамындағы «Ақ бұлақ» салалық бағдарламасының облысымызда жүзеге асу жайына тоқталды. Оның айтуынша, өңірімізде 443 елді мекен бар, ондағы тұрғын саны 325,8 мың жанды құрайды. 160 елді мекен орталықтандырылған сумен қамтылған. «Ауылдық елді мекендерді сумен қамту бағытында өткен жылы республикалық бюджеттен 661,4 млн. теңге бөлінді, — деді ол. — Бұл қаржыға Сырым мен Теректі аудандары орталықтарындағы су құбырлары жаңғыртылды. Соның нәтижесінде орта-лықтандырылған сумен қамтылған елді мекендер саны 36,1 пайызға жетіп, 160,5 шақырым су құбыры тартылып, 10780 адамның сумен қамтылу жағдайының сапасы жақсарды».

Биыл қолға алынатын жұмыстарға келсек, жергілікті атқарушы билік органдарында кезекте тұрғандарға арнап салынған тоғыз қабатты тұрғын үйдің құрылысы қаңтар айында аяқталды. Тұрғын үй-құрылыс жинағы жүйесіне қатысушылар үшін 144 пәтерлі тоғыз қабатты бір үйді пайдалануға беру жоспарлануда. Жас отбасылар үшін екі бес қабатты үй іске қосылмақшы. «Өңірлерді дамыту» бағдарламасының құрамындағы «Қолжетімді баспана – 2020» салалық бағдарламасы аясында 772,5 млн. теңге қаржы бөлініп отыр. Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдар құрылысына Ұлттық қордан 1,112 млрд. теңге қарастырылған. Бұл қаржы негізінен Ақсай қаласындағы «Қарашығанақ-1» жаңа шағынауданына инженерлік желі тартуға бағытталмақшы. Сондай-ақ Орал-Атырау, Орал-Саратов тас жолдары бағытындағы жаңа шағынаудандардағы жобалау, кварталішілік жолдарды салу жұмыстарын жалғастыруға жұмсалмақшы.

Мәди ЫҚЫЛАС

 

Айгүл ЛОГАШКИНА, «Қазақстан – Орал» телеарнасы:

— Зашаған кенті аумағындағы су бұру жүйесі қашан толығымен пайдалануға беріледі?

 

Тимур БАСАРОВ, облыстық құрылыс басқармасы басшының орынбасары:

— Өткен жылы басталған бұл жұмыстарды «Уральскводстрой» ЖШС жүргізуде. Жұмыстардың жобалық құны – 1 млрд. теңге. Бастапқы кезде 218 млн. теңге бөлініп, ол қаржы игеріліп, негізгі магистральды желілер салынды. Қалған жұмыстарды республикалық бюджеттен қаржыландыру жөнінде біз ҚР Ұлттық экономика министрлігіне өтінім жолдадық. Қазіргі уақытта өтінім Үкімет тарапынан қарастырылуда.

 

Людмила КАЛАШНИКОВА, «Орал апталығы» газеті:

— Мен Орал қаласында салынып жатқан көп бейінді аурухана жөнінде сұрайын дегенмін. Бұл аурухана қашан ашылады, құрылыс сапасы қандай?

 

Тимур БАСАРОВ:

— Аталмыш нысанның құрылысы 2012 жылы басталды. Оған республикалық бюджеттен қаржы бөлінді. 300 кереуеттік көп бейінді аурухана құрылысының жалпы сомасы – 8,2 млрд. теңге. Ағымдағы жылы бұл нысан құрылысын аяқтау үшін жергілікті бюджеттен 1,042 млрд. теңге қарастырылды. Құрылыс жұмыстарын наурыз айында аяқтау жоспарланып отыр. Барлық жұмыс өз мерзімінде және сапалы түрде жүруде. Қазіргі таңда медициналық құрал-жабдықтар жеткізіліп жатыр.


«Попковтың» прәндігі мен вафлиі ресейліктерге ұнайды

Күні: , 130 рет оқылды

попков5


Желаев өндірістік аумағындағы «Попков» шаруа қожалығының егін егумен қатар, өндіріспен айналысқанына 20 жылдың жүзі болды. Бастапқыда макарон өнімдерін шығарумен айналысты. Бірақ нарықтан орын табу қиынға түсті. Ал бүгінде кондитерлік және нан, вафли, тоқаш өнімдерін өндірудің шебері атанды. Сапалы өнімдерімен күллі елімізге ғана емес, көршілес Ресей нарығына да танылған. Мұнда кондитерлік өнімдердің 30 шақты түрі өндіріледі. Сонымен қатар кәсіпорын нан өнімдерімен Оралды тұрақты қамтып отыр.


Өнімдерімізге Ресейдің Челябі, Нижний Новгород, Самара, Саратов, Орынбор облыстарынан сұраныс мол. Прәндік пен вафлиіміз ондағы тұтынушыларымызға ұнайды. Қазір мәскеуліктермен келісімшарт жасауға дайындыққа кірістік. Өндірілген өнімнің 50 пайызы экспортқа Ресейге шығарылады. Өнім өткізу жөнінде Маңғыстау, Атырау, Ақтөбе, Оңтүстік Қазақстан, Ақмола, Алматы, Шығыс Қазақстан өңірлерімен де келісімшарттар жасалған. Дағдарысты сезініп отырғанымыз жоқ, жұмысымыз ырғақты, – деді «Попков» шаруа қожалығының жетекшісі Алексей Попков.

2011 жылы кәсіпорын «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарламасы  бойынша «Цесна банк» АҚ-дан несиелік қаражат алып, тоқаш және вафли өндіретін жаңа желі орнатты. Мемлекеттің қолдауымен «Даму» кәсіпкерлікті қолдау қоры арқылы банктің несиесінің 14 пайыздық мөлшерлемесінің 50 пайызын субсидиялауға қол жеткізді.

Жаңа екі желінің іске қосылуымен 30 адамға жаңа жұмыс ашылған. Барлық өндірістік цехтарды қоса алғанда 100 адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Өндіріс орнында тәулігіне 8 тонна өнім өндіріледі. Өнім өндіруге шикізаттың 50 пайызы өздерінен, қалған бөлігін өзгелерден сатып алады.

– Шаруа қожалығына қарасты цехта жұмыс істегеніме 2 жыл болды. Біздер дайын өнімді қорапшаларға саламыз. Жалақымыз тұрақты, түнгі ауысымға Оралдан жұмыс автобусымен тасымалдайды, — деді жұмысшы Самал Жангереева.

Шаруа қожалығының басшысы А. Попков алдағы жұмыс жоспарының көптігіне тоқталып жатпай, әзірге экономикалық қиыншылықтар кезеңінде тұрақты жұмыстың өндіріс үшін мән-маңызы зор екендігін салмақтап берді.

Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал өңірі»


Қажыр-қайраты көпке үлгі

Күні: , 98 рет оқылды

салауат бисенгалиес


Қазіргі уақытта мүмкіндігі шектеулі азаматтарға жеке кәсібін бастау оңай еместігі белгілі. Сол қиындықтарға мойымай, жеке ісімен айналысып жатқан жандар елімізде жетерлік. Олардың қатарында Ақтау ауылының тұрғыны Салауат Бисенғалиев те бар.


Ол 1981 жылы Бөкей ордасы  ауданына қарасты Темір Масин ауылында дүниеге келген. Денсаулығына байланысты 7-сыныпқа дейін ғана  мектепте білім алған. 2002 жылы анасымен  бірге Тасқала ауданына қарасты  Ақтау ауылына көшіп келеді. Салауат бала кезінен түрлі тұрмыстық техникаларды бұзып, оны қайта құрастыруға және аяқкиімді жөндеуге әуес болған. Кейін бұл ісінің өзіне серік болатынын сол кезде аңғармапты. Бұрын жұмыссыздар қатарына тіркелген  І топтағы мүмкіндігі шектеулі жан – Салауат Нұрболатұлы өткен жылы аудандағы жұмыспен қамту орталығына келіп, өзінің жеке ісін ашқысы келетінін  айтып, олардан кеңес сұрайды. Осыған орай мамандар «Жұмыспен қамту – 2020» бағдарламасы арқылы шағын несие алып, өз жұмысын бастауға ниет білдірген жандарға  мемлекет тарапынан қолдау барын айтып,  кеңес берген болатын.

Сөйтіп, Салауат бауырымыз  2015 жылдың тамыз айында жоғарыда аталған бағдарлама арқылы 900 мың теңге көлемінде несиеге қол жеткізіп, шағын аяқ-киім жөндеу цехын ашты. Ол мұнда тек қана аяқ-киім жөндеумен ғана айналыспайды,  істен шыққан  тұрмыстық техникаға жан бітіріп, ауылдастарына  қызмет көрсетуде.

– Мен істен шыққан тұрмыстық техникалардың ішінен теледидар, радио және магнитофонды жөндеймін. Соңғы кезде ұялы телефондарды да жөндеп жүрген жайым бар. Тек тұрғындар ғана емес, көрші ауылдардан да  келіп жатады. Кей кездерде тапсырыстар тым көп түседі. Сол кезде  үлгере алмай қалатыным болмаса, жұмысым жаман емес. Ешкімге тәуелді болмай, қолымнан іс келіп, оны атқарар  күш-қуатым жетіп тұрса, неге істемеске? – дейді кәсіпкер.

Өзінің мүгедектігіне қарамай, тырмысып еңбек етіп жатқан жас кәсіпкердің осы ісі «Жұмыс жоқ» деп сылтау айтатындарға  үлгі боларлықтай.

Манас ӘЖІҒАЛИЕВ,

Тасқала ауданы


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика