Мұрағат: 01.12.2015


Күні: , 2 660 рет оқылды

154-155-01.12.2015-2

Күні: , 3 500 рет оқылды

154-155-01.12.2015-1

Кедергілерге қарамай, алға жетелейді

Күні: , 818 рет оқылды

DSC_0018


Кеше «Орал» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы» АҚ-ның ұжымы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың  «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму»  атты Қазақстан халқына арнаған Жолдауын көгілдір экран арқылы тыңдап, соңынан талқылады.


«Орал» ӘКК» ҰК» АҚ-ның басқарма төрағасы Ержан Балтаевтың айтуынша, Мемлекет басшысының Жолдауында жаһандық дағдарыс жағдайындағы күллі елімізді, өңірлерді дамыту мәселелері жан-жақты талданып, айтылған. Бір сөзбен айтқанда, қазіргі дағдарыс жағдайында мемлекетті дамытудың, экономиканы өсірудің, яғни қиындықтан табысты, бақуатты мемлекетке айналудың жөн-жосығы көрсетілген.

– Жолдауда  кедергілерге қарамай, дамыған 30 елдің қатарына қосылу міндеті қойылып отыр. Осы стратегияға орай Қазақстан ДСҰ-ға мүше болып қабылданды. Енді отандық өндірісшілер әлемдік тауар өндірушілермен бәсекеге түседі. Бұл – 160 елдің «бәсеке» майданы, ондай нарықта өнімнің сапасы алдыңғы орынға шығып, дұрыс жұмыс жасайтын кәсіпорындар ғана «тереңге» батпай, судың бетіне шығады, – деді инвестициялық жобалар департаментінің директоры Артур Досқалиев. Ал активтерді басқару бойынша департаментінің директоры Андрей Локтевтің пікірінше, Елбасы Жолдауы бойынша нақты мүмкіндіктер нарығын қалыптастыруымыз керек. «Басты принциптердің бірі – нарықтық экономика және бәсекелестік. Осыған байланысты жекешелендіруді нарықтағы әділ баға бойынша өткізіп, сатып алу құқығына қатысты берілетін артықшылықтарды жою арқылы жекешелендіруді компанияның ішінде емес, бәсекелестік ортаға шығаратын боламыз», — деді А. Локтев.

– Елбасының өзі бәсекелестікке төтеп бере алмайтын компанияларға шексіз қолдау көрсетудің қажет еместігін, шет елдерде банкроттық дегеннен ештеңе тоқтап қалмайтынын, ал бізде одан шошитынымызды, банкрот болса есігіне қара құлып ілініп, адамдардың жұмыссыз қалатынын айтты. Шет елдерде миллион компания банкрот болып, олардың орнынан миллион кәсіпорын құрылады. Мұны экономикадағы әдеттегі құбылыс деп қараған жөн. Қазір елімізде банкроттыққа тек заңды тұлғалар ұшырайтын болса, шет елдерде  жеке тұлғалар да сол «кепешті» киеді. Елбасы банкроттық институтты дамыту жайындағы осындай көзқарасымен бөлісті. Компаниямыздың тәжірибесінде банкроттыққа қатысты өнеге болатын жұмыс жасалғанын айтсақ деймін. 2014 жылы сот арқылы «Батыс-Күнбағыс» компаниясы банкрот деп жарияланды. Бірақ кәсіпорынның жұмыс орындарын сақтап қалып, жеке инвестор тартып,  зауытты  жаңғырттық. Бұрынғы «Батыс-Күнбағыс» компаниясының орнына «Теректі май комбинаты» деген кәсіпорын құрылды. Бүгінде тұрақтандыру қоры шеңберінде сол зауыттың күнбағыс майы пайдаланылуда, – деді «Орал» ӘКК» ҰК» АҚ-ның басқарма төрағасы Е. Батаев.  Оның айтуынша, Жолдауда айтылғандай, қазір жекешелендірудің екінші толқыны шеңберінде «Орал ӘКК-ның бірнеше компаниялары жекешелендіру тізіміне енген болатын. Солардың ішіндегі жер қойнауын пайдаланушы шағын екі компания өткен жылы сатылып, үш компанияны тарату (оның бірі – «Градиент» аймақтық инвестициялық орталығы» АҚ) бағытында жұмыстар жүргізілуде. Мемлекет-жеке меншік әріптестік жөнінде жуықта жаңа заң қабылданды. Бұл – еліміздегі жаңа институт, енді дамып келеді. Биылдан бастап облыс шеңберінде осындай жобаларға қолдау көрсету аталмыш корпорацияға жүктелген.

Жолдауда айтылған инвестиция тарту жұмыстары бойынша аталмыш компания Пойма ауылында қазақтүрік инвестициялық аймағын құруға жұмыстануда. Түрік мемлекетінің инвесторларымен бірге жұмыс істеу жөнінде меморандум жасалды. Соныман қатар Оралдағы Құрманғазы көшесіндегі бұрынғы балалар аурухана ғимаратын жөндеуге 1 млрд. теңгеге жуық инвестор қаржысы тартылған.  Жөндеуден өткен бұл ғимарат 1-класты бизнес орталық болмақ.

Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал өңірі»

*    *    *

IMG_7980

«Нұр Отан» партиясының Қазталов аудандық филиалының мәжіліс залында  «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму» тақырыбындағы Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауын «нұротандықтар» ықылас қоя тыңдады.

– Елбасы Қазақстанның алдағы межесі әлемдегі ең дамыған 30 мемлекеттің қатарына қосылып, бай да қуатты елдермен иық түйістіру мақсат екенін атап өтті. «Қазақстан – 2050» бағдарламасын екі жыл бұрын жариялаған кезде, бұл межеге жетуге жолымызда қиындықтар кездесетінін, соған дайын болып, тиісті шаралар қабылдау керектігін көрсетіп берді. Сондықтан ендігі алдағы істеріміз Елбасының Жолдауында айтқан міндеттермен байланыста болу қажет, – деді Жолдауды тыңдағаннан кейін «Нұр Отан» партиясы Қазталов аудандық филиалының төрағасы, аудан әкімі Нұрлан Бекқайыр.

Бұдан кейін сөз алған еңбек ардагерлері Есімхан Меңешов, Тұрақбай Дүйсенов Елбасының  Жолдауын іске асыруда жастар жалынды еңбек ету қажеттігіне тоқталды.

Серік ЖҰМАҒАЛИЕВ,

Қазталов ауданы

*     *     *

Марат  ОҢҒАРБЕКОВ,

облыстық  ауыл  шаруашылығы басқармасының  басшысы:

– Біз тек еңбектің арқасында тығырықтан шығып, дағдарысты жеңеміз. Көптеген бағдарламалар жасалуда. Мұның бәрі ел болашағын айқындайды. Елдегі үлкен сектор – ауыл шаруашылығы. Бағалар нарыққа байланысты болу керек. Әлеуметтік жағдайы төмен халық бөлігіне көмек жасауымыз қажет. Жер байлығымыз өзімізді азық-түлікпен қамтуға жетеді деп ойлаймын. Сондықтан жетістіктерге тоқтап қалмай, бағдарламаларға қатысып, әрі дами түсуіміз керек. Түрлі дағдарыстан өттік, бұдан да өтеміз деп толық  сеніммен  айта  аламыз.

Зинатбану  МУСИНА,

облыстық  мәслихаттың  депутаты:

– Әр қазақстандық еліміздің әлемдік қауымдастықтың лайықты мүшесі ретінде күрделі қатынастардан өтетінін ұғынуы керек. Елбасы айтқан ұсыныстар мен бағдарламалар, көрсеткен бағыт әбден ойластырылған. Бизнес өкілі ретінде айтарым, біз нақты немен айналысуымызды ұғынуымыз қажет. Өз жұмысымызды барынша тиімді үйлестіргеніміз дұрыс. Әлеуметтік бағдарламалардың дамуына, жұмыс орындары мен жалақы мөлшерінің сақталуына күш салуға тиіспіз.

Қайыржан   ИДИЯТ,

«Ақ жол»  демократиялық  партиясы БҚОФ   төрағасының   орынбасары,  «ТATU»   орта   және шағын   бизнесті   қолдау   қорының   директоры:

– Елбасы Жолдауда келешекте зейнетақы қоры қаржылық секторға бағытталмайтынын айтты. Бұған дейін триллион теңге бағытталатыны айтылған болатын. Бұл біздің партияны толғантты, ойымызды ашық айтқан едік. Азаматтардың маңдай терімен жиған қаржысын екінші деңгейлі банктердің үлкен пайызбен бизнеске беруі, әрине, құптарлық әрекет емес. Елбасы бұған нүкте қойып бергеніне қуаныштымыз. Ұлттық экономиканы біз барынша қолдаймыз. Кәсіпкерлерді ашық, адал жұмыс істеуге шақырды. Бюджеттің 20 пайызға толығуынан көп нәрсені аңғаруға болады. Мемлекет қарапайым азаматтарды қолдап, жұмыс берушілерге көптеген жеңілдіктер жасағанымен, салықтан жалтарғысы келетін кәсіпкерлер баршылық екені рас. Ең болмағанда  сауданы өз валютамызда жасап, теңгені барынша қолдауымыз қажет.

Асқар  АЖАЕВ,

Орал  трансформатор  зауытының  директоры:

– Елбасымыз әлемде орнаған түрлі қиындықтардан бірлікпен өте алатынымызды баса айтты. Бізге, кәсіпкерлердің алдына үлкен әлеуметтік сұрақтарды шешу мәселесін қойды. Бұл – 660 мың жаңа жұмыс орнын ашу. Жастарды тек оқуға емес, істі игеруге шақырды. Кәсіпкерлерге сенім артты. Ел экономикасына шығын келтіріп жатқан зауыттарды қазіргі ауыр жағдайдан шығару мәселесі айтылды. Alageum Electric холдингіміз 20 жылдан астам осы жұмыспен айналысып келеді. Бір мысал, Орал трансформатор зауыты бұрынғы Омега зауытының жартысын сатып алып, қазір заманауи технологиялы зауытқа айналдырды. Қазіргі таңда зауытта 100 адам жұмыс жасайды. 2020 жылы толық қуаттылығына шыққанда 650 адамды жұмыспен қамтымақ. Мұның барлығы Елбасы саясатының қолдауы арқасында «Бизнестің жол  картасы –  2020» аясында  атқарылған  жобалар.

Меруерт САНКАЕВА,

«Бәйтерек» мүгедек балалар қоғамдық бірлестігінің төрайымы:

– Жолдауда Елбасының «Әр адамның тағдыры ел тағдырына байланысты, ел тағдыры әр адамға байланысты» деген сөзінде терең мән жатыр. Қоғамда көп талқыланған жалақының өсу мәселесі Жолдауда айтылды. Елбасы: «Мемлекет қандай жағдайда да әлеуметтік міндеттемелерін шашау шығармай орындап келеді. Тарихымызды түгендеп, мәдение-тімізді өркендетуге қол жеткіздік. Жаңа жылдан бюджет қызметкерлерінің жалақысы, әлеуметтік жәрдемақылар мен шәкіртақы орташа алғанда, 30 пайызға дейін көбейеді. Осының барлығы халықтың болашаққа сеніммен қарап,  алаңсыз  өмір  сүруіне  толық  негіз  болады», – деді.

Бақытжан СИСЕНҒАЛИЕВ,

зейнеткер, Теректі  ауданы, Подстепный ауылының тұрғыны:

– Тікелей эфирден Жолдауды тыңдаған сәтімде алған әсерімді сөзбен жеткізе алмаспын.

Иә, Елбасымыздың данышпандығы мен көрегенділігі, алыстан ойлайтын  ғадеті мен сабырлы кейпі тәнті етпей қоймайды. Мен егемен елдің еңсе көтерген ақсақалы ретінде келешекте жасалатын  жұмыстарды  естіп,  қатты  қуанып  қалдым.

Алдағы жылы барлық бюджеттік мекеме қызметкерлерінің жалақысы өседі,  студенттеріміз жоғары стипендия алатын болады. Сонымен қатар әлеуметтік жәрдемақылар мен зейнетақы жоғарылайды. Осы жұмыстардың жасалу керектігін Елбасы үкіметке тапсырды. Техникалық оқу алдағы жылдары  тегін  болады  деген  сәтте  жастардың  қалай  қуанғанын елестетіп көрдім.

Иә, ғаламдағы сұмдықтар мен жаһандағы жағдаяттардың  орын алуы жүрекке ауыр тиеді. Олардың сынықтары  елімізге шашырамасын деп тілеп жүреміз. Н. Әбішұлы елдегі бай-шекпенділерді Отанымызға қызмет жасауға шақырып, байлықтың мәңгі болмасын  әсерлі айтып өтті. Шетелдік инвесторларды елімізге тартып, салық санын азайтуды ұсынды. Айта берсек, бұл Жолдаудың маңызды тұстары өте көп. Ал ең бастысы, аталмыш Жолдау халықтың еңсесін көтеріп, келешекке деген үмітін қайта оятты. Міне, сонысымен Елбасымыздың Жолдауы құнды, сонысымен бағалы.

Радик  ДИСАЛИЕВ,

тарих-география  пәнінің  мұғалімі, Алғабас  орта  жалпы  білім  беретін  мектебі, Ақжайық  ауданы:

– ҚР Президенті Н. Ә. Назарбаевтың кезекті Жолдауында қазіргі  әлемдегі қалыптасқан саяси және экономикалық жағдайға байланысты туындаған мәселелерді шешу бағытында  істелінетін  жұмыстар  жайлы  айтылды.

Осынау күрделі қиын-қыстау кезеңде еліміздің одан әрі дамуы үшін өзіміздің ішкі ресурстарымызды толық әрі тиімді пайдалану керектігін,  қазақстандық бизнесмендер мен кәсіпкерлердің еліміздегі өнеркәсіпке инвестиция құйып, оның игілігін халықпен  бөлісіп, қарапайым  халықтың  алғысына  бөленуге  үндеді.

Бюджет қызметкерлерінің, халықтың қолдауға мұқтаж бөлігінің жалақысы мен жәрдемақысының  өсетіні  де  көңілге  қуаныш  ұялататыны  анық.

Жолдаудың басты ерекшелігі деп алдағы кезде  мемлекеттік бюджеттің ықшамдалып, қазақтың «Көрпеңе қарай көсіл» деген мақалына сай, тек экономикалық өсімді қамтамасыз ететін, халыққа жұмыс пен табыс алып келетін салаларға  басымдылық  берілуі  деп  ойлаймын.

«Көппен көтерген жүк жеңіл» демекші, еліміз алдағы уақытта да қарқынды дамитынына, бола-шағымыздың жарқынды  боларына  бүгінгі  Жолдаудан  кейін  сенімім  арта  түсті.


Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы ҚАЗАҚСТАН ЖАҢА ЖАҺАНДЫҚ НАҚТЫ АХУАЛДА: ӨСУ, РЕФОРМАЛАР, ДАМУ

Күні: , 1 221 рет оқылды

2e730b2130a127d77ae2404407d63656-назарбаев


Қымбатты қазақстандықтар!

Құрметті Парламент депутаттары мен 

 Үкімет мүшелері!

Ханымдар мен мырзалар!

Санаулы күндерден кейін біз азаттық туын желбіретіп, Тәуелсіз мемлекет атанғанымыздың 25 жылдығына аяқ басамыз.  Бұл – тәуелсіздікті нығайту жолындағы өлшеусіз еңбегіміздің ширек ғасырлық белесін қорытындылайтын мерейлі сәт. Тәуелсіздікті баянды ету оған қол жеткізуден де қиын. Мемлекеттігіміздің тұғырын мызғымастай нығайта түсу үшін бізге әлі талай өткелі күрделі, өкпегі көп бұралаң жолдардан өтуге тура келеді.


Заманның беталысын өздеріңіз көріп отырсыздар. Аса күрделі, қиын кезеңге аяқ бастық. Жаңа қатерлері мен тың мүмкіндіктері қатар өрбіген жаһандық ахуал біздің көз алдымызда өзгеруде. Алпауыт елдердің текетіресі мен өзара санкциялар алмасу дүниені тұйыққа қарай бастауда. Біздің басты экспорттық өнімдеріміздің дүниежүзілік нарықтағы бағасы еселеп құлдырады. Бүгінгі ахуал – біздің жетістіктерімізді сынға салып, елдігімізді шыңдай түсетін уақыт тезі. Жауапты сәтте бірлігімізді сақтап, еліміздің игілігі үшін аянбай тер төгуіміз керек. Біріміз – бәріміз үшін, бәріміз – біріміз үшін деген қағиданы ұстанып, еңбек етуге тиіспіз.

Сәт сайын құбылған аласапыран заманға сай амал болуы керек. Ең жақсы жоспар – уақыт талабына бейімделе алатын жоспар. Біз де заманның беталысына қарай межелерімізді белгілеп, жоспарларымызды жөндеп отырамыз. Біздің мақсатымыз – елі бақытты, жері гүлденген қасиетті Отанымыз Қазақстанды «Мәңгілік Ел» ету! Әлемдегі ең дамыған 30 мемлекеттің  қатарына қосылып, бай да қуатты елдермен иық түйістіру. Біз бұл мақсатымызға міндетті  түрде жетеміз. Мен бүгін жаңа қатерлері мен тың мүмкіндіктері қатар өрбіген жаңа жаһандық нақты ахуалда дамудың басты бағыттарын айқындайтын  Қазақстан халқына Жолдауымды жария етпекпін.

Қымбатты қазақстандықтар!

Құрметті Парламент депутаттары, Үкімет мүшелері!

Ханымдар мен мырзалар!

Бірнеше күннен кейін тарих ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығының есебін бастайды. Небәрі ширек ғасырда Қазақстан жаһандық шаруашылық байланыстарға қосылған егемен ұлттық экономика және ұлттардың әлемдік отбасының толыққанды қатысушысына айналған мемлекет ретінде қалыптасты. Біз бәріміз бірге көптеген сынақтарға төтеп бердік, шынықтық және нығайдық. Біз өзіміздің бүкіл тарихымызда көз көрмеген табысты экономикалық даму қарқынына қол жеткіздік. Біздің халқымыз бұған дейін ешқашан бүгінгідей жақсы өмір сүрген емес. Біз көп нәрселерге қол жеткіздік.

Қазір әлем шапшаң қарқынмен өзгеруде. Басқаша дәуір туып келеді. Біздің көз алдымызда өзгеше мүмкіндіктері мен тәуекелдері бар жаңа жаһандық нақты ахуал пайда болуда. Бүгінде Қазақстан экономикасына әлемдік рыноктардағы құлдырау туындатқан бірқатар сыртқы факторлар теріс әсерін тигізуде. Жаһандық дағдарыстардың шығу төркіні біздерге байланысты емес. Жаһандық дағдарыстар ықпалынан ешкім де сақтанып қала алмайды.

І. Жаңа жаһандық нақты ахуалдың сын-қатерлері

Бүгінде бізге де әлем дамуының бүкіл сын-қатерлерін көре білудің маңызы зор.

Біріншіден, қазіргі жаһандық дағдарыс жаппай қамту сипатына ие. Іс жүзінде барлық әлемдік рыноктар – қаржы, көмірсутегі, металдар, азық-түлік және басқа да рыноктар тұрақсыз. Біздің экспорттық өнімдерімізге сұраныстың төмендеуінің негізгі себебі де осында.

Екіншіден, әлемнің барлық экономикаларында да экономикалық өсімнің баяулауы байқалуда. Бүгінде жаһандық ІЖӨ өсімінің үнемі төмендеуі жөніндегі болжамдар ешкімді де таңқалдырмайды. 2011 жылдың күзінен бастап Халықаралық валюта қоры оларды 5-тен 3 пайызға дейін төмендете отырып, болжамдық көрсеткіштерді 6 рет қайта қарады. Және, шамасы, бұл да шек емес сияқты.

Үшіншіден, бүгінде мұнайдан түсетін супертабыстар жоқ.

Төртіншіден, жаһандық экономика саяси факторлардың қысымын сезінуде. Әлем тұрақсыз бола түсті. Жетекші державалар бір-біріне қарсы санкциялар енгізді. Олардың арасындағы сенім күрт төмендеп кетті. Таяу және Орта Шығыс, Солтүстік және Орталық Африка өңіріндегі тұрақсыздық пен дау-жанжалдар кең ауқымды босқындар ағынына апарып соқтырды. Әрбір күн террорлық актілер мен ондаған адамдардың қаза тапқандары туралы хабарлар жеткізуде. Бүгінде халықаралық терроризм әлемге елеулі қатер төндіріп тұр. Бұл тәуелсіз мемлекеттердің ішкі істеріне сыртқы күштердің араласуы жолымен мемлекеттіліктің күйреуінің нәтижесі.

Әлемнің дамуы күштердің әлемдік және өңірлік орталықтарының арасындағы қатаң бәсекелестік аясында жүретін болады. Жаңа жаһандық өмір шындығының сын-қатерлеріне біз өзіміздің нақты мүмкіндіктеріміз негізіндегі біртұтас іс-қимыл стратегиясын қарсы қоюымыз керек.

ІІ. Қазақстанның дағдарысқа қарсы мүмкіндіктері

Жаһандық дағдарыс – ол  тек қауіп қана емес, сонымен бірге жаңа мүмкіндіктер. Әлемдік ауқымдағы көптеген компаниялар дамудың дағдарыстық кезеңінде сәтті компанияларға айналды. Іс жүзінде соңғы жарты жүзжылдықта табысқа қол жеткізген елдердің бәрі тура мағынасында нөлден бастаған болатын. Біздің Қазақстанның өзі де дағдарыс дәуірінде өмірге келді. Алғашқы онжылдықта – Тәуелсіздіктің қалыптасуының ең қиын кезеңінде – біз негізінен «мұнайсыз» өмір сүрдік. Тәуелсіз Қазақстан әр кезде де сыртқы экономикалық стихияларға кереғар дамып отырды. Біз Тәуелсіздігімізді жариялаған өткен ғасырдың 90-шы жылдарының бірінші жартысы біз үшін қолайлы бола алды ма? Ол уақыттары өндіріс тоқтап, адамдар жұмыссыз және өмір сүруге қажетті қаржысыз қалды. Біз лайықты түрде, әрбір қадам сайын ол дағдарысты еңсере білдік. Біздің еліміз өзгерістердің алғашқы нәтижелерін енді ғана сезіне бастаған сәтте 1997-1998 жылдардағы Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қаржы дағдарысы келіп жетті.

Сол уақыттары қабылданған стратегиялық шешімдер мен іс-қимылдар маңызды оң сипатты мәнге ие болды. Ол кең ауқымды жекешелендіру мен біздің экономикамызға көптеген трансұлттық компаниялардың келуі. Сол кезеңде біз жаңа елордамыз – Астананың құрылысын қолға алдық, Каспий құбырлы өткізгіш консорциумы жұмыс істей бастады, «Қазақстан-2030» Стратегиясы бастау алды. 2007-2009 жылдардағы дүниежүзілік қаржы дағдарысы туындаған кезде Ұлттық қор құру туралы шешімнің маңыздылығы мейлінше айқын бола түсті. 20 миллиард доллардай – Қазақстан ІЖӨ-сінің 14 пайызы – жұмыспен қамтуды қолдауға, жолдарды жөндеуге және салуға, қалалар мен ауылдарды көріктендіруге бөлінді. Банк секторы, шаруа қожалықтары, шағын және орта бизнес көмекке қол жеткізді. Арам ниетті құрылыс салушыларға алданған мыңдаған үлестік құрылысқа қатысушылар мемлекеттің ізгілікті ерік-жігерінің арқасында жаңа тұрғын үйлер алып шықты.

Біз дағдарысқа қарсы екі жоспарды әзірлеп, дәйектілікпен жүзеге асырдық. Бұл біздің экономикалық қиындықтарды еңсерудегі зор да табысты тәжірибеміз. Қазіргі жаһандық дағдарыс біздің басымызға күтпеген жерден келіп түскен жоқ. Мен жаңа толқынның қайткенде де келіп соғатынын талай рет айтқанмын. Бұл жолы Қазақстан дағдарысқа қарсы алдын алу стратегиясын алғаш рет қолданып отыр.

Біріншіден, біз қазірдің өзінде индустриялық-инновациялық дамудың екінші бесжылдығын бастадық, яғни шикізат ресурстарына ғана қарап қалмайтын экономика құрудамыз.

Екіншіден, біз «Нұрлы Жол» Мемлекеттік инфрақұрылымдық даму  бағдарламасын қабылдадық. Дағдарысқа қарсы шаралардың маңызды аспектісі ұлттық валютамыз теңгенің еркін бағамға көшуіне байланысты болды.

Үшіншіден, біз «5 институттық реформаны жүзеге асыру бойынша 100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асырудамыз. Парламент Ұлт жоспарын заңнамалық қамтамасыз ету үшін жұмыс істеуде. Олар 80-нен астам заң. Олар біз жоспарлағандай, 2016 жылдың 1 қаңтарынан жұмыс істей бастайды. Шағын және орта кәсіпкерлік үшін әкімшілік кедергілер жойылуда, мемлекеттік басқару, білім беру мен денсаулық сақтау жетілдірілуде. Осы шаралардың бәрі де мемлекетке, қоғамға біздің экономикамызға қосымша төзімділік береді.

Төртіншіден, біз қажетті мемлекеттік қор мен алтын-валюта резервін жинақтадық.

Бесіншіден, менің тапсырмам бойынша, бұған дейін мен айтқандай, мұнай бағасы баррельіне 30-ға дейін және 20 долларға дейін төмендеген жағдайларға ойластырылған іс-қимылдар нұсқасы әзірленді.

Алтыншыдан, Қазақстанда инновациялық индустрияландыру шеңберінде  құрылған экономиканың жаңа секторлары экономикалық өсімнің драйверлеріне айналуда. Көптеген өңдеуші салалар өсім көрсетіп отыр. Бес жылда өңдеу өнеркәсібі 1,3 есе, химия өнеркәсібі мен құрылыс материалдары өндірісі 1,7 есе өсті. Машина жасау өнімдерін шығару 2,2 есе, экспорт 3 есе артты. 800-ден астам индустриялық жобалар жүзеге асырылды. Биылғы жылы металлургия өнеркәсібі бірден 15 пайызға, химия өнеркәсібі 3,2 пайызға ұлғайды. Минералды өнімдер өндірісі 3,2 пайызға, киім-кешек 4 пайызға өсті. Дүниежүзілік банк пен Азия даму банкі Қазақстан үшін 2016 жылға жоғары экономикалық өсу қарқынын болжап отыр.

Жетіншіден, қазақстандықтардың экономикалық мінез-құлықтары өзгеруде. Еңбек өнімділігінің 60 пайыздан астамға артқаны байқалып отыр.

* * *

Біздің халқымыз ешқашан бүгінгідей бақуатты тұрмыс кешіп көрген жоқ. Тәуелсіздік алғаннан бері 1300-ден астам денсаулық сақтау нысаны мен 1700-ден астам білім беру ошағын салдық. Олардың барлығын ең соңғы үлгідегі құралдармен жабдықтадық. Аса күрделі операцияларды өз елімізде, өз дәрігерлеріміз жасайтын жағдайға жеттік. Жалпы халықтың тұрмысының, денсаулығының түзелуі, санының өсуінің нәтижесінде қазақстандықтардың орташа өмір ұзақтығы 72 жасқа жуықтады.

Мемлекет қандай жағдайда да әлеуметтік міндеттемелерін шашау шығармай орындап келеді. Тарихымызды түгендеп, мәдениетімізді өркендетуге қол жеткіздік. Жаңа жылдан бюджет қызметкерлерінің жалақысы, әлеуметтік жәрдемақылар мен шәкіртақы орташа алғанда 30 пайызға дейін көбейеді. Осының барлығы халықтың болашаққа сеніммен қарап, алаңсыз өмір сүруіне толық негіз болады.

Құрметті қазақстандықтар!

Осыдан екі жыл бұрын мен «Қазақстан-2050» Стратегиясын жарияладым. Осы уақыттың өзінде-ақ біз оны жүзеге асыруда, тіпті, жаһандық дағдарыстың теріс ықпалына қарамастан, орасан зор нәтижелерге қол жеткіздік.

Біріншіден, Давос экономикалық форумының Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексі көрсеткіші бойынша Қазақстан әлемде 42-ші орынға ие болды.

Екіншіден, бизнес үшін барынша қолайлы жағдайлар жасайтын елдердің әлемдік рейтингінде Қазақстан 41-ші позицияны иеленді.

Үшіншіден, бүгін, 30 қарашада Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымының заңды түрдегі толыққанды мүшесі болды. Ол туралы ДСҰ-ның Бас кеңесінің отырысында ресми түрде хабарланатын болады. Бұл оқиға тәуелсіз Қазақстанның тарихындағы маңызды кезең болып табылады. Ол біздің еліміздің толыққанды сауда-экономикалық әріптес ретінде мойындалуын айғақтайды. Қазақстанның ДСҰ-ға өтуі біздің экспорттаушыларымыз үшін де, экономикамыздың шешуші секторларына келетін шетелдік инвесторлар үшін де жаңа мүмкіндіктер ашады.

ІІІ. Біздің дағдарысқа қарсы басты стратагемамыз

Бүгінде көптеген жайттар Ұлы Қазақстан жолы мен Мәңгілік Ел идеясын бастап отырған өзімізге байланысты. Біздің ұзақ мерзімді, орта мерзімді және таяу болашаққа арналған іс-қимыл стратегияларымыз бар.

Қазір және кез келген басқа уақытта біздің дағдарысқа қарсы басты стратагемамыз үш қарапайым, бірақ маңызды – өсім, реформалар, даму ұғымдарымен үндес.

Біріншісі – өсім. Әңгіме ең алдымен, экономикалық өсім туралы болып отыр. Ағымдағы міндеттерге қатысты алғанда бізге Қазақстанның әлемнің неғұрлым дамыған отыздығына енуін қамтамасыз ететін экономикалық өсім қарқынын қалпына келтіру қажет. Біз жеке бастамаларды дамыта отырып, өсімнің жаңа ішкі көздерін ашуға тиіспіз.

Екінші – реформалар. Олар экономиканың, қоғам мен мемлекеттің тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Қазір біз «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асырып жатырмыз. Олар өз ауқымы жағынан біз 90-шы жылдары жүргізген реформалар ауқымына сәйкес. Бізге мемлекеттік және корпоративтік менеджментті, қаржы және фискалдық секторларды неғұрлым тереңірек реформалау мейлінше қажет.

Үшінші – даму. ХХІ ғасырда қоғамның барлық салаларын үздіксіз жаңғырту дамудың басты факторына айналып отыр. Біз Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы, жоғары әлеуметтік жауапкершілік, халықтың неғұрлым әлсіз буындарына атаулы көмек қағидаттарында бүкіл мемлекеттік, қоғамдық және жеке институттарды кең ауқымды жаңғырту бойынша жұмыстар жүргізудеміз.

Дағдарысқа қарсы және құрылымдық жаңарулардың бес бағыты

Таяу уақыттарда бізге келесі бес бағыт бойынша дағдарысқа қарсы және құрылымдық кешенді жаңаруларды жүзеге асыру қажет.

БІРІНШІ. Қаржы секторын тұрақтандыру

Біздің маңызды міндетіміз – қаржы жүйесін жылдам тұрақтандыру, оны жаңа жаһандық нақты ахуалға сәйкестендіру.

Біріншіден, қаржы секторының теңгенің еркін бағамы жағдайында тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Мұндағы қағидатты сәт сол, Ұлттық валютаның бағамына Ұлттық қор қаржылары есебінен шексіз қолдау көрсету тәжірибесіне қайта оралу болмайды. Ұлттық банк банк секторының барлық субъектілеріне жұмыс істемейтін несиелер бойынша стресс-тестілеу жүргізуі қажет. Оның нәтижелері бойынша оларды мойындау және есептен шығару жөнінде шаралар қабылдау керек. Капиталдандыру проблемаларын шеше алмаған банктер қаржы жүйесінен «кетуі» тиіс. Қазақстандық банктер барлық халықаралық стандарттарға, соның ішінде, Базель комитеті мен Халықаралық валюта қорының стандарттарына сәйкес келуі қажет. «Долларсыздандыру» құралдарын кеңейту арқылы ұлттық валютаға деген сенімді нығайтуға қол жеткізудің маңызы зор.

Екіншіден, инфляциялық таргеттеу шеңберінде Ұлттық банк орта мерзімді болашақта инфляция деңгейін 4 пайызға дейін төмендетуі керек. Ол үшін пайыздық мөлшерлемелерді икемді өзгерту тетігі толыққанды пайдаланылуы тиіс.

Үшіншіден, Ұлттық банктегі институттық кемшіліктерді жою қажет. Біртұтас Зейнетақы қорын, Проблемалы несиелер қорын және басқа да қаржы институттарын оның бақылауынан шығару керек.

Төртіншіден, 2016 жылы зейнетақы активтері жеке қазақстандық немесе шетелдік компаниялардың басқаруына берілуі тиіс. Зейнетақы жиналымдарының табыстылығын арттыру мақсатында зейнетақы қаржыларын инвестициялауға көзқарастарды қайта қараған жөн. Зейнетақы қорына көзқарас пен басқару да Ұлттық қорға көзқарас пен басқару сияқты болуы керек.

Ұлттық банк қоғам мен қаржы мекемелеріне өз қызметінің мәселелері бойынша үнемі тиянақты ақпарат беріп тұруы тиіс. Қаржы секторына қатысушылардың бәрімен қалыпты жұмыс бабындағы үнқатысуды жолға қоюдың маңызы зор. Осы аталған барлық кезек күттірмес шараларды қабылдағаннан кейін ғана экономиканы ынталандыруға, соның ішінде монетарлық тәсілдермен ынталандыруға кірісуге болады. Мен жаңа басшылықтың Ұлттық банкті сауатты басқаратынына сенемін. Біздің бәріміздің де ұлттық валютамыз – теңгеге сенуіміз қажет. Теңге салымдары – бүгінде азаматтардың жиналымдарын сақтаудың ең үздік құралы.

ЕКІНШІ. Бюджет саясатын оңтайландыру

«Көрпеге қарап көсілу» – бұл, әсіресе, жаһандық дағдарыстың ықпалы жағдайында біз үшін тексерілген қағидат және бюджет саясатының дұрыс моделі.

Бүгінде біз бюджетке салықтық түсімдердің 20 пайызға дерлік төмендегенін айтып отырмыз. Қосылған құн салығын төлеу көлемі төрттен бірге, ал табысқа корпоративтік салық бойынша 13 пайызға төмендеді. Бұл бар болғаны бизнеске қосымша қысымды білдіретін болады. Бюджет шығындарын Ұлттық қор есебінен жабу – көрегендік емес. Біз алдағы жылдардың қандай боларын білмейміз. Сондықтан менің ұстанымым қағидатты – Ұлттық қор қаржыларын ағымдағы шығындарға пайдалану тоқтатылуы тиіс. Ұлттық қордан республикалық бюджетке жыл сайынғы кепілдендірілген, шектеулі трансферт бірден-бір тетік болуы керек. Үкіметке Ұлттық қор қаржыларын жаңа жаһандық өмір шындығы жағдайында қалыптастыру мен пайдаланудың жаңа тұжырымдамасын әзірлеуді тапсырамын.

Бізге мемлекеттік кірістер мен шығыстардың бүкіл жүйесін қайта қарау қажет. Ең алдымен, бюджеттің кіріс базасын ұлғайту керек. 2017 жылы қазіргі ҚҚС-тің орнына сатудан түсетін салықты енгізу қажет. Барлық тиімсіз салықтық жеңілдіктерді жойған жөн. Салықтық режімдерді оңтайландыру қажет – тек үш деңгей ғана қалуы керек. Олар – жалпы, жеке кәсіпкерлер үшін патент және шағын және орта бизнес, сондай-ақ, аграрлық сектор үшін арнайы салық режімі. Мұндай механизм «көлеңкелі экономиканы» жарыққа алып шығатын болады.

Салық саласының мөлдірлігін арттыру Үкіметтің басты міндеті болуы тиіс. Тек осылай еткенде ғана экономиканың әрбір субъектісі салықтарды толық көлемде төлеуге мүдделі болмақ.

Үкімет салықтық әкімшілендірудің тиімділігін қамтамасыз етуі керек. Бүгінде мүлікті жария ету мерзімдері 2016 жылдың 31 желтоқсанына дейін ұзартылды. Мүлік пен ақшаны заңды айналымға қайтару үшін қосымша ынталандырулар қабылданды. Құпиялылық пен сот қудалауынан қорғауға кепілдік беріледі. Үкіметке жария ету жағдайларына тағы бір рет талдау жасауды және қажет болған жағдайда, оған қатысушыларға кепілдікті күшейтуді тапсырамын. Мен мүлікті жария етуге қатысу жөнінде әлі де ойланып жүргендердің барлығын осы мүмкіндікті пайдаланып қалуға шақырамын.

2017 жылдың 1 қаңтарынан кірістер мен шығыстарды жаппай декларациялау күшіне енеді. Одан кейін, олар қайда болса да, олардың шығу төркіні мен салық салынуын анықтау үшін, соның ішінде Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымының көмегімен, есепшоттар мен активтерді анықтау бойынша шаралар қабылданатын болады.

Енді бюджет шығындарын оңтайландыру жөніндегі шаралар туралы. Үкіметке барлық бюджеттік бағдарламаларға толық ревизия жүргізуді тапсырамын. Дағдарыс жағдайында әр теңге де маңызды. Тиімсіз шығындар немесе жеке сектор есебінен жабылуы мүмкін шығындар бюджеттен шығарылуы тиіс. Өңірлік және индустриялық даму бағдарламаларының шығындарын қайта қарау қажет.

Мемлекеттік шығындар мен субсидиялар жүйесін де қайта қараған жөн. Бүгінде бүтіндей бір салалар мемлекет есебінен өмір сүруде. Сонымен бірге, мәселен, «ҚазАгро» корпорациясы арқылы көрсетілетін мемлекеттік қолдау құралдары бүкіл ауылшаруашылық тауар өндірушілердің тең жартысы үшін қолжетімді емес. Бюджет шығындарын жеңілдету үшін мемлекет-жекеменшік әріптестігі тетігін белсендірек қолдану қажет. Экономиканың басым салаларына жеке инвестицияларды ынталандыру бойынша қосымша шаралар қарастыру керек. Жеке инвесторларды жол, газ құбыры, ауруханалар, мектептер және басқа да нысандар құрылысына ғана емес, сонымен бірге, оларды қайта жаңғыртуға және техникалық қызмет көрсетуге тартудың да маңызы зор. Бюджет шығындарын оңтайландырудан босаған барлық қаржыны бірінші кезекте халық үшін нақты нәтижелер әкелетін жобаларға бағыттау қажет.

ҮШІНШІ. Жекешелендіру және экономикалық бәсекелестікті ынталандыру

Бүгінде тұрақты экономикалық өсімді қамтамасыз ету үшін ішкі ресурстарды барынша босатудың маңызы зор. Ол үшін біз екі тиімді құралды – кең ауқымды жекешелендіруді және бәсекелестікті ұлғайтуды пайдалануға тиіспіз. Бүгінде өсім мен бәсекелестікті не ұстап тұр?

Ең алдымен, үлкен мемлекеттік сектор – 7 мыңнан астам кәсіпорындар. «Самұрық-Қазына» және «ҚазАгро» холдингтері өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының орасан зор активтеріне тиімді бақылау жасай алмайды. «Самұрық-Қазына» қорының активтері ІЖӨ-нің 40 пайыздан астамын құрайды, 500-ден астам «немерелер» мен «шөберелерден» тұрады. «ҚазАгро» және «Бәйтерек» холдингтері бюджет пен банктер арасындағы тиімсіз делдалдарға айналды. Осылардың бәрі далиған штаттармен және орасан бюджеттік ресурстармен қоса жүреді, сонымен бірге, жеке инвестициялар мен бастамаларды ығыстырып шығаруға апарып соқтырады.

Қазір мемлекеттік сектор нысандарын жекешелендіруге шектеулерді алып тастау маңызды. «Мемлекеттік мүлік туралы» Заң мен Азаматтық кодекстің бірқатар ережелерін қайта қарап, жекешелендіруге жатпайтын стратегиялық нысандардың санын қысқарту қажет. Үкіметке мемлекеттік меншіктегі ұйымдардың бәрін қоса отырып, Жекешелендірудің жаңа бағдарламасын жасауды тапсырамын. Олардың ішінде, «Самұрық-Қазына», «Бәйтерек» және «ҚазАгроға» кіретіндері де бар. Жекешелендіруден кейін осы үш басқарушы холдингтің бәрі ықшам ұйымдарға қайта құрылымдалатын болуы тиіс.

Жекешелендіру әділетті нарықтық баға бойынша, ашық және бәсекелі жүзеге асырылуы керек. Мұнда акцияларды қор нарықтарына орналастыру мен ашық аукциондар шешуші тетіктерге айналуы тиіс. Оған қазақстандық және шетелдік инвесторларды барынша мол қатыстыру үшін жағдай жасау керек. Үкіметке барлық акционерлердің мүлкінен айырылғандардың активтерін сатып алуға деген басым құқықтарын алып тастауды тапсырамын.

Әрі қарай, Үкімет еркін және саламатты бәсеке үшін жағдайлар жасауы тиіс.

Біріншіден, Үкіметке антимонополиялық қызметті күшейту бойынша нақты ұсыныстар жасауды тапсырамын. Бізге антимонополиялық ведомство туралы   мәртебесі мен жұмыс тәртібі нақты регламенттелген жеке заң керек.

Екіншіден, бағаны жасанды реттеу түрінде нарықтық ынталандыруларға қатысты бұрмалауларды жою қажет. Үкіметке экономиканың барлық секторларында нарықтық баға қалыптастыруға әрі қарай көшуді жалғастыруды тапсырамын.

Үшіншіден, бәсекелестік саласындағы саясат банкроттық және тиімсіз компанияларды оңалтуды тиімді реттеу үдерістерімен қоян-қолтық жүруі тиіс. Нарықтық экономика – күштілердің бәсекесі. Жеңілгендер нарықтан кетуге немесе қайтадан бастауға мүмкіндік алулары керек. Бізде мұндай жоқ. Тиімсіз компаниялар  мемлекеттен түрлі түрдегі субсидиялар мен жеңілдіктер алу үшін кезекке тұрады. Бірде-бір дамыған елде компаниялардың банкроттығы саланың ыдырауына немесе жұмысшыларын босата отырып, кәсіпорынның тоқтауына алып келмейді. Тиімсіз менеджерлердің орнына өзімен бірге инвестициялар әкелетін жаңа меншік иелері келеді. Біз бәсекеге қабілетсіз компанияларды мемлекет есебінен «сүйремеуге» тиіспіз. Үкіметке  жеке және заңды тұлғалар үшін банкроттықтың нақты және түсінікті ресімдерін жасауды тапсырамын. Ол барынша жеңілдетілген болуы тиіс.

* * *

Кәсіпкерлер, іскер азаматтар!

 Мемлекет сіздердің бизнестеріңізді дамытып, аяққа нық тұруларыңызға барлық жағдайды жасады. Бүгінгідей сын сағаттарда сіздерге үлкен жауапкершілік артылады. Жекешелендірудің жаңа легіне белсенді қатысыңыздар, қаржыны заңдастырып, ашық жұмыс істеңіздер. Қуатты ел болу – бәсекеге қабілетті болу деген сөз. «Қазақстанда жасалған» әрбір бұйымда төрт қасиет – сапалы, ыңғайлы, әдемі және арзан болуы керек. Сонда ғана ісіміз өнімді, затымыз өтімді болады. Өзімізді өзіміз қамшылауымыз керек, бізді сырттан келіп ешкім жарылқамайды.

* * *

Мен кәсіпкерлер табына, барлық ауқатты қазақстандықтарға, барлық бизнесмендер мен іскер адамдарға сөз арнағым келеді. Мемлекет жекешелендіру мен экономикалық ырықтандыру бойынша біздің тарихымызда бұрын-соңды болмаған қадамдарға барып отыр. Еліміз қазірдің өзінде көпшіліктеріңізге ақша табуға  және іскерлік журналдардың бірінші беттерінен көрінуге мүмкіндік берді. Мен сіздерді капиталдарды заңдастыруға, жекешелендіру тендерлеріне белсенді қатысуға шақырамын. Осылайша сіздер өздеріңізге және Қазақстанға, барша халқымызға жәрдемдесетін боласыздар.

ТӨРТІНШІ. Жаңа инвестициялық саясаттың негіздері

Таяудағы онжылдықта Қазақстанның алдында тұрған міндеттер:

— экономиканың жыл сайынғы өсімін 5 пайыз деңгейінде қамтамасыз ету;

— өңделген тауарлардың экспортын 2015 жылмен салыстырғанда кем дегенде екі есе ұлғайтып, оны жылына 30 миллиард долларға дейін жеткізу;

— экономикаға жыл сайынғы инвестициялардың көлемін 10 миллиард доллардан астамға ұлғайтып, тұтастай алғанда 10 жыл ішінде – кем дегенде 100 миллиард долларға жеткізу;

— 660 мыңнан астам жаңа жұмыс орындарын құру, еңбек өнімділігін 2 еседен астамға арттыру.

Экономикалық өсімнің мұндай қарқыны тек экспорттық табыстар ағынын мүмкін ететін жаңа драйверлер қалыптастыру есебінен ғана қамтамасыз етіле алады.

Жаңа жаһандық нақты ахуалдың мәні тек әртараптандырылған экономиканың ғана  жаһандық дағдарыс салдарына тиімді қарсы тұра алатынында болып табылады. Сондықтан да біз индустрияландыру бағдарламасын жүзеге асыру үстіндеміз. Бізге жаңа инвестициялық саясат керек.

Біріншіден, трансұлттық корпорацияларға екпін түсіре отырып, жеке инвестициялар тарту маңызды. Біз «күрделі инвестициялар» тарту үшін оңтайлы орта қалыптастыруымыз керек. Осы жылы «Астана» Халықаралық қаржы орталығын құру туралы шешім қабылданды. Ол исламдық қаржыландыру, приват-банкинг және қайта сақтандыру салаларында өңірлік хаб болады. Қазақстан күшті институттары, білікті, тиімді және болжамды үкіметі бар өңірдегі көшбасшы-елге айналуы тиіс. Бізде  озық техникалық кадрлар, әлемдік деңгейдегі инфрақұрылымдар болуы тиіс, қоғамдық тәртіп пен адамдардың жеке қауіпсіздігі қамтамасыз етілуі керек.

Инвестициялық ахуалды жетілдіруге бағытталған реформаларды әрі қарай жалғастыру ЭЫДҰ  және басқа да халықаралық қаржы институттарымен бірлесіп жүргізілуі тиіс. Үкіметке үш ай мерзім ішінде инвестициялық ахуалды жақсартудың егжей-тегжейлі жоспарын жасап ұсынуды тапсырамын. Бұдан бөлек, инвесторлармен жұмысты белсенді ете түсу үшін инвесторлар тарту мен инвестициялық ахуалды жақсартуға бағдарланған Үкімет кеңесін құруды тапсырамын. Өңірлерде жергілікті маңыздағы жобаларды жүзеге асыру үшін инвестициялар тартуға қажетті осындай кеңестер құру керек.

Екіншіден, экономикалық өсімнің өңірлік драйверлерін қалыптастыру маңызды. Барлық инвестициялық жобалар тікелей өңірлерде жүзеге асырылады. Сондықтан, 6 макроөңірлер – Оңтүстік, Солтүстік, Орталық-Шығыс, Батыс, Алматы, және Астана үшін жеке бағдарламалар жасау қажет. Ірі өңірлік жобалар айналасында шағын және орта бизнесті дамыту керек. Сондықтан, кәсіпкерлікті қолдаудың «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы макроөңірлердің инвестициялық бағдарламаларының бір бөлігі болуы тиіс. Еңбек ресурстарының жұмылғыштығын жоғарылату бойынша, бірінші кезекте, еңбек күші артық өңірлердің еңбек күші жетіспейтін өңірлерге миграцияларды ынталандыруға бағытталған шараларды алдын ала қарастыру қажет.

Макроөңірлер «Нұрлы Жол» бағдарламасы шеңберінде құрылатын біртұтас көліктік, логистикалық және коммуникациялық құрылым аясында бірігулері тиіс. Қазіргі кезде «Орталық – Оңтүстік», «Орталық – Шығыс», «Орталық –Батыс» шешуші бағыттары бойынша 11 жоба жүзеге асырылуда. «Боржақты – Ерсай», «Алматы – Шу» теміржол желілері мен Құрық портындағы паромдық өткел құрылыстары жүргізілуде. Бұл жобалар қазірдің өзінде 72 мың адамды жұмыспен қамтып отыр. Үкіметке аталған бағдарламаларды жүзеге асыру ісін белсенді ете түсуді тапсырамын.

Сонымен қатар, экономикалық конъюнктураны есепке ала отырып, қаржыландыру көздерін әртараптандыру қажет. Менің ҚХР-ға сапарым барысында ЭксимБанкпен 2,6 миллиард доллар сомасында займ тарту туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Қазір мемлекеттік бюджет есебінен көптеген жолдар салынып жатыр. Бірақ, бұл жобаларға шетелдік және жергілікті инвесторларды да тарту керек. Жақын болашақта «Нұрлы Жол» бағдарламасы жобаларына жеке капиталды тарта отырып, қаржыландыру моделіне келтіру керек.

Үшіншіден, қазір әлемдік және өңірлік рыноктарда экспорттық тауашаларды белсендірек игерген жөн. Біз жақын жатқан елдердің экономикалық әлеуеттерін тиімді пайдалануға тиіспіз. Бірінші кезекте, бұлар –Қытай, Ресей, Иран, Моңғолия, Үндістан, Пәкістан, Орталық Азия және Кавказ елдері. Аталған елдер жыл сайын 3,5 триллионнан астам доллардың тауарлары мен қызметтерін импорттайды. Еуразиялық экономикалық одаққа шешуші өңірлік рыноктармен еркін сауда туралы келісім жасасу қажет. Үкімет аталған мәселелерді біздің әріптестерімізбен бірлесіп жасап, бәріміз үшін пайдалы етіп шешуі тиіс. СІМ-ге осы міндеттерді орындау үшін Қазақстанның шетелдердегі мекемелерінің барлық ресурстарын іске қосу қажет.

Төртіншіден, бізге техникалық кадрлар дайындау жүйесін барынша дамыту қажет. Техникалық және кәсіби білім беру инвестициялық саясаттың негізгі бағыттарының бірі болуы тиіс. Бұл үшін Германиямен, Канадамен, Австралиямен және Сингапурмен кадрлар дайындау орталығын бірлесіп құру керек. Олар бүкіл еліміз үшін техникалық және кәсіби білім беру жүйесінің моделі болады.

Бесіншіден, Қазақстан экономикасының инновациялық әлеуетін арттырған жөн. Болашақтың экономикасын құру үшін негіз қалау маңызды. Смарт-технологиялар, жасанды интеллект, киберфизикалық жүйелер интеграциялары, болашақтың энергетикасы, жобалау және инжиниринг салаларында біліктілікті дамыту қажет. Мұны тек тиімді ғылыми-инновациялық жүйе құру арқылы ғана жасауға болады. Назарбаев Университеттің  «Астана бизнес кампусы» хайтек-паркінің базасы мен Алматыдағы «Алатау» технопаркінде қалыптастырылатын қуатты зерттеу университеттері мен инновациялық кластерлері оның негізіне айналады. Астанада ЭКСПО-2017 Халықаралық мамандандырылған көрмесін өткізу бізге «жасыл технологияларға» негізделген жаңа энергетиканы белсенді дамытуға жақсы мүмкіндік береді.

БЕСІНШІ. Жаңа әлеуметтік саясат

Серпінді экономикалық өсім көптеген жылдар бойы бізге белсенді әлеуметтік саясат жүргізіп, адамдардың өмір сапасын бірнеше есе арттыруға мүмкіндік берді. Барлық жаһандық дағдарыстардың теріс ықпалына байланысты экономикамыз тап болған бүкіл қиындықтарға қарамастан, біз әркез қазақстандықтардың әл-ауқатын арттырып келдік. Он жылда әлеуметтік салаға мемлекеттік шығындар нақты көрсеткіш бойынша 3 есеге жуық өсті. Әлеуметтік сала мен мемлекеттік басқаруда жұмыс істейтіндердің саны 1,2 миллион адамнан асады. Мемлекет жәрдемақы мен төлемдердің үлкен көлемін қамтамасыз етуде. Оларды 1,5 миллионнан астам азамат алады.

Экономикалық тәуекелдерге, жалпы, ештеңеге де қарамастан, біз халықты әлеуметтік қолдау шараларын жүзеге асыруды жалғастырамыз. Мен 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап денсаулық сақтау саласы қызметкерлерінің еңбекақысы орташа алғанда – 28 пайызға дейін, білім беру саласы қызметкерлерінікі – 29 пайызға дейін, әлеуметтік қорғаудағы қызметкерлердікі 40 пайызға дейін артатынын жариялаймын. Мұнда бюджет қызметкерлерінің түрлі категорияларына қатысты сараланған тәсіл қолданған ұтымды. Алдағы жылы мүгедектігі мен асыраушысынан айырылуға байланысты әлеуметтік жәрдемақылардың 25 пайыздық өсімі, сондай-ақ, стипендиялар қамтамасыз етілетін болады. 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап біз инфляция  деңгейінің алдын ала отырып, ынтымақты зейнетақыны 2 пайызға индекстейміз. 2016 жылы «Б» корпусындағы мемлекеттік қызметшілердің еңбекақысы 30 пайызға арттырылатын болады. Бұл мақсаттарға қаржыны біз бюджеттік шығындарды оңтайландырғаннан кейін үнемдейміз. Осылайша біз еңбекақыны өсіру үшін қаржы тауып, өзіміздің халық алдындағы әлеуметтік міндеттемелерімізді орындаймыз!

Мен барлық әлеуметтік жағынан әлсіз қорғалған жіктерге сөзімді арнамақпын. Біз мұқтаждарға қашанда көмек қолын созып келдік. Сонымен қатар, әлеуметтік әділеттілік бұрмаланбауы тиіс. Өйткені, әрбір әлеуметтік төлем – бұл жай бюджетке ғана емес, әрбір жұмыс істейтін қазақстандыққа қосымша салмақ. Әлеуметтік әділеттілік идеясы жұмыс істейтін қазақстандықтарға қатысты әлеуметтік әділетсіздікке айналмауы тиістігін нақты түсіну керек. Бұл – солардың ақшасы!

Бүгін де тек Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы  ғана  сыртқы сілкіністерге орнықты, тиімді экономиканың нақты негізі болуға қабілетті. Азаматтарға әлеуметтік қолдауды кеңейту мақсатында Үкіметке 2016 жылдың бірінші тоқсанының соңына дейін еңбекпен қамтудың жаңа Жол картасын жасауды тапсырамын. Бағдарламаларды қаржыландыру көлемі 2009-2010 жылдары жүзеге асырылған осыған ұқсас Жол картасымен салыстырғанда ұлғайтылатын болуы тиіс. Бұл жергілікті инфрақұрылымдарды дамыту мен елді мекендерді абаттандыру жобалары есебінен еңбек рыногының тұрақтылығын қамтамасыз ететін болады. Кадрларды кең ауқымды қысқа мерзімді қайта даярлау мен біліктілігін арттыру ұйымдастырылады. Кәсіпкерлікті дамыту үшін микронесиелеу кеңеюде.

Бүгін мен жаңа әлеуметтік саясат жасау міндетін қоямын. Мемлекеттің әлеуметтік саладағы рөлі әлсіз қорғалған азаматтарды қолдаумен және адам капиталына инвестицияларды қамтамасыз етумен шектелетін болуы тиіс. Атаулы әлеуметтік қолдау тек мұқтаж адамдарға, олардың нақты табыстары мен өмір сүру жағдайын бағамдау негізінде, көрсетілетін болады. Басқалар ақшаны өздері, өздерінің еңбектерімен табулары тиіс. Азаматтарымыздың жекелеген топтарының ерекше сұраныстарын ескере отырып, өмір сүрудің ең төменгі деңгейінің құрылымдарын қайта қарау және оның түрлі деңгейлерін белгілеу қажет. Үкіметке үш ай ішінде әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін оңтайландыру бойынша ұсыныс енгізуді тапсырамын.

Еңбек ете алатындарға мемлекеттік қолдау тек олардың қайта оқуға немесе еңбекпен қамту бағдарламаларына қатысулары негізінде ұсынылатын болуы тиіс. Үкіметке әлеуметтік көмектің мұндай түрлерін 2017 жылдан бастап енгізуді тапсырамын. Әлеуметтік саясаттағы мемлекеттің басымдығы адам капиталын дамытуға кең ауқымды инвестициялар болуы тиіс. Біз бұған дейін қабылданған бағдарламаларға сәйкес, білім беру және денсаулық сақтау салаларын жаңғыртуды жалғастыруымыз керек. Мен 2017 жылдан бастап жаңа жоба – «Баршаға арналған тегін кәсіби-техникалық білім» бағдарламасы басталатынын жариялаймын. Үкіметке оны жасауға кірісуді тапсырамын.

Қазақстанның жас азаматтары!

 Білімді, еңбекқор, бастамашыл, белсенді болуға қазірден бастап дағдыланыңдар. Жұмыс пен сұраныс бар өңірге батыл барыңдар.   Шеберліктің шыңына жете білсеңдер  мамандықтың бәрі жақсы. Қазір техникалық мамандықтардың, ғылым мен инновацияның күні туған заман. Ерінбей еңбек еткен, талмай ғылым іздеген, жалықпай техника меңгерген адам озады.  Тұрмысы жақсы, абыройы асқақ болады. Біз жүзеге асырып жатқан түбегейлі реформалар мен атқарып жатқан қыруар істердің бәрі сендер үшін, болашақ үшін жасалуда.

* * *

Мен жастарымызды жұмысшы мамандығын белсенді меңгеруге шақырамын. Жұмысшы мамандықтарын меңгеру керек. Кезінде мен де жұмысшы киімін киюден бастадым, домна пеші от-жалынының жанында тұрдым. Үлгі алыңдар! Жылдар өтеді, бірақ, осы өмірлік тәжірибелерің, сендер қандай өмір жолын таңдап алсаңдар да, міндетті түрде кәделеріңе жарайды.

Тұтастай алғанда, Жолдауда ілгерілетіп отырған шаралардың барлығы нақты сипатқа ие және, әдеттегісінше, сенімді қаржыландырумен қамтамасыз етілген. 2014-2015 жылдары шағын және орта бизнесті дамытуға 1 триллион теңге бөлініп үлгерілген болатын. «Нұрлы Жол» бағдарламалары жобаларына – 2,7 триллион теңге. 2,7 триллион теңге Қазақстанға халықаралық қаржы ұйымдары тарапынан бөлінді. Қытай Халық Республикасы 2,7 миллиард доллар көлемінде несие берілді. Тұтастай алғанда, осы Жолдау жобаларын жүзеге асыруға 7,5 триллион теңге тартылмақ. Осы қаржыларды тиімді пайдалану – Үкіметтің басты міндеті және жауапкершілігі.

Қиындықтарды еңсеруде біз жалғыз емеспіз. Өзіміздің салмақты сыртқы саяси қызметімізбен біз бүкіл әлем бойынша көптеген достар таптық. Олар бізді қолдап келеді. Сіздер менің сапарларыммен әлемнің жетекші елдерінің көшбасшыларымен келіссөздерімнің куәгерлері болдыңыздар. ҚХР-мен 23 миллиард долларға шикізаттық емес сектордағы ынтымақтастық туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Бұл – 40-тан астам жаңа кәсіпорын салынады деген сөз. Лондон мен Парижге сапарларым да, экономикалық ынтымақтастық тұрғысынан алғанда, табысты болды. Жасалған келісімшарттардың жалпы сомасы 11,5 миллиард долларды құрайды. Елімізге Ресей Президентінің сапары біздің дәстүрлі ізгі көршілестік қарым-қатынастарымыздың тұрақтылығы мен беріктігін  және экономикалық интеграцияның дамып келе жатқанын көрсетті. Жапония премьер-министрінің сапары инвестициялық және технологиялық ынтымақтастықтың көкжиегін кеңейтетін болады. Бізге тұңғыш рет «Тойота» концерні келіп, Қазақстанда автомобильдер шығарады.

Басты нәтижелердің бірі бізге халықаралық қаржы институттарының жоғары сенімі болып табылады. Осындай күрделі кезеңде біздің реформаларымызды қолдай отырып, олар 9 миллиард доллар көлеміндегі қаржы ресурстарына қол жеткізуімізге жол ашты. Біз Еуропалық Одақпен тереңдетілген әріптестік пен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойдық. Біз әлемдік қоғамдастықпен ядросыз әлем үшін, терроризм мен экстремизмге қарсы күресте біргеміз. Біз кез келген жанжалдардың бейбіт жолмен шешілгенін қалаймыз және осы үшін қолымыздан келгеннің бәрін жасаймыз.

Дүниежүзінде біз бастаған реформалар туралы, Жүз қадам туралы жақсы біледі және оларды қолдайды. Біз достарымыздың көңілін қалдырмауға тиіспіз. Бұл реформалар, мен аталған Жолдауда алға қойған олармен өзара байланысты міндеттерді орындау оңай болмайды, мүмкін, тіпті, ауыр соғуы ықтимал. Бірақ, оларға балама жоқ. Егер біз осының бәрін жасамайтын болсақ, онда әлемдік дамудан үмітсіз кейіндеп қаламыз. Бірақ біз, әдеттегідей, белгілегендеріміздің бәрін жасаймыз.

Құрметті отандастар!

Жаңа 2016 жылдан Ұлт жоспары шеңберінде қабылданған жаңа заңдар жұмыс істей бастайды. Бүгін мен экономикамызды, мемлекетіміз бен қоғамымызды нығайтуды көздейтін жаңа шаралар туралы хабарладым. Барлығымыздың мойнымызда еліміздің болашағы үшін орасан зор жауапкершілік жатыр. Алдымызда қиын жұмыстар күтіп тұр. Қазақстан халқына Жолдауымдағы барлық міндеттерді жүзеге асыруда мен «Нұр Отан» партиясына ерекше орын беремін. Жолдау барлық партия мүшесі үшін іс-қимыл негізі және таяудағы жылдарға арналған бағдарлама болуы тиіс. Кең көлемді түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, адамдарды жұмылдыру, қойылған барлық міндеттерді орындауда біріктіру керек. Партиядан сайланған депутаттар дағдарысқа қарсы және құрылымдық қайта жаңғыруларды заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз етулері тиіс. Мен барлық саяси партияларды, қоғамдық бірлестіктерді, барлық азаматтарды Отанымыздың игілігі жолындағы ортақ іске бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығара отырып жұмылып, аталған Жолдауды жүзеге асыруға белсене қатысуға шақырамын.

Келе жатқан күрделі кезең біз үшін еңсеру кезеңі болады. Біз жаңа жаһандық дағдарысты міндетті түрде жеңеміз. Бұл үшін бізде біртұтас ерік-жігер, халық бірлігінің берік дәстүрлері бар. Біз Қазақстанымызды дамудың жаңа шептеріне шығаратын боламыз!

Қымбатты қазақстандықтар!

 Дағдарыстардың бәрі өткінші, өтеді де кетеді. Ел тәуелсіздігі, ұлт мұраты, ұрпақ болашағы сияқты ұлы құндылықтар ғана мәңгі. Мен айтып өткеннің барлығы жеңуге болатын, біз жеңе алатын бөгеттер. Біз көлденең шыққан кедергілерге кідірмей, дамыған 30 елдің қатарына қосылу мақсатына қадам басамыз.

Рухы биік, еңбегі ерен, бірлігі мығым Мәңгілік Ел болу үшін бізде бәрі бар. Тәуелсіздіктің туын желбіретіп, тұғырын нығайтқан біздің тарих алдында жүзіміз жарқын! Біздің тірегіміз – тәуелсіздік, тілегіміз – тұрақтылық, білегіміз – бірлік!

Мен халқыма сенемін. Көк байрағымыздағы алтын қырандай еліміз қанатын кеңге жайып, асқар биіктерден көрінсін!  Барды бағалап, жоқты жасай білген жасампаз жұртымыздың көк байрағы әрдайым биікте желбіресін!

Алға, Қазақстан!


«Елбасының «Темірболат қайда?» деп сұрағанын естігенде, жүрегім ту-лай жөнелді…»

Күні: , 1 339 рет оқылды

темирболат пен елбасы


Жерлесіміз Темірболат Құбашев — өзінің еңбек жолын Елбасымызбен бірге Теміртауда металлург болып бастаған жан. Соңынан өмірін спортпен байланыстырып, өңіріміздегі бокстың қанат жаюына себепші болды.


1939 жылы Жымпиты ауданының Шолақ Аңқаты ауылдық кеңесінде дүниеге келген Темірболат ағамыз мектеп бітірісімен алғашқылардың бірі болып, комсомолдық жолдамамен Челябинск қаласындағы металлургия зауытының жанындағы №2 тех-никалық училищеге оқуға түсті. «Бұрын ауылдан ұзап шықпаған мен сияқты замандастарыма Ресейде оқу оңай болған жоқ, — деп еске алады ол. — Қала тірлігі, мұндағы орта мүлдем өзгеше. Оның үстіне орыс тіліне шорқақ-тығымыз жағдайымызды одан сайын қиындатты. Мамандығымызға сәйкес негізінен химия пәні сабақ кестесіне жиі қойылатын. Сөздің шыны керек, қазақша оқығанның өзінде де химия оңай пән емес. Басқа түскесін не істейсің, амал жоқ күні-түні жаттап оқыдық. Дәрісте ұқпағанымызды, тәжірибелік сабақтар кезінде зауытқа барғанымызда, көзбен көріп түйсінеміз. Осылайша металлург мамандығының алғышарттарын меңгеріп шықтық».

Училищеден кейін тағдыр жолы оны Теміртауға апарды. Осында қара металлургия алыбы — Қазақстан магниткасының құрылысы қызу жүріп жатты. Кейіпкеріміздің тілімен айтсақ, жер-жерде қаптаған құрылыс, қайнаған еңбек, мойын созып, көк тіреген крандар… Бұлар Челянбинскіден келіп орналасқаннан кейін Украинаның Днепродержинск техникалық училищесінен тағы бір үлкен лек келді. Олардың арасында республикамыздың болашақ Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев та бар еді.

— Нұрсұлтан Әбішұлының болашақта Мемлекет басшысы, Ұлт көшбасшысы болатынын ол кезде қайдан білейік. Дегенмен де, көш бастарлық кескін-кейпі, тең құрбысының алды екенін аңғартатын қасиеттері сол кезде-ақ айқын сезілетін. Жанары отты, жүзі жарқын. Көпұлтты ортада өскендіктен шығар, ешкімнен жасқанбайтын. Қазақша да, орысша да майын тамызып сөйлейді. Тегін адам еместігі бірден танылды. Бір тілдескеннен-ақ еріксіз өзіне үйіріп алатын. Сырт көзге сабырлы көрінетін ол намысшыл болатын. Қандастары үшін қашанда от пен суға түсуге дайын тұратын. Қазақстан магниткасын салуға КСРО-ның түкпір-түкпірінен келіп жатқан жұмысшы көп. Олардың ішінде телісі мен тентегі де жоқ емес. Көбіне бүлік шығаратын да солар. Бірде өзін өктем ұстайтын бір есерсоқ «Әй, сендер, қарақұйрықтар» деп қаракөздерімізге тіл тигізіп, әдепсіздікке басқанында Нұрекең көз ілеспес жылдамдықпен әлгіге шап беріп, жерге алып ұрды. Кеудесіне мініп алып, кешірім сұратқанын көріп, қатты риза болдым, — деп еске алады Темірболат ағамыз.

Иә, ол кездегі жарқын сәттер ақсақалдың көз алдында. Алғашқы жылдары Нұрсұлтан Әбішұлымен бірге құрылыста жұмыс жасап, өндірістік ғимарат, тұрғын үй, жатақхана, мәдени-әлеуметтік нысандар салды. 1960 жылдың 3 шілдесінде алғашқы домна пеші ашылып, бірінші Нұрсұлтан Әбішұлы, соңынан Темірболат Құбашұлы откөсеуші-металлург қызметіне ауысты. Болат балқымаларды өндіру оңайға түскен жоқ. Оған жігіттің жігіті ғана шыдады. Өзімсіп, өрекпіген жастардың талайы бұл сынға төзе алмай, жұмыстан шығып кетті. Бұлар болат балқымаларды өндіріп қана қоймай, қолдары сәл босағанда спортзалға баруға да уақыт тапты. Нұрағамыз бозкілемнің «шаңын қағып» күрессе, Темақаң рингке шықты. Бірде спортзалдан шыққаннан кейін Нұрсұлтан Әбішұлы: «Жігіттер, бізге оқымай болмайды. Білек күші де керек, бірақ бірінші кезекте білім күші қажет» – деп, бірге жүрген жігіттердің әрқайсысына қандай мамандық алу қажеттігі жөнінде кеңесін берді. Біздің кейіпкерімізге қарап: «Темірболат, сен бетқаратпайтын шебер боксшы ретінде қалыптасып келесің. Сол себепті осы бағытта, яғни спорт саласы бойынша жоғары білім алсаң қалай?» демесі бар ма. Жанары оттай жайнаған Нұрекеңнің бұл сөзі мұның санасына сәулелі ой салды. Енді оқуға аңсары ауа бастады. Сөйтіп, домна пешінің маңында екі жыл еңбек еткеннен кейін әріптес жолдасы Бәскен Смағұлов екеуі Алматы дене шы-нықтыру институтына оқуға түсті. Айта кетейік, Бәскен ағамыз шаңғы спортынан қандастарымыздың арасында алғаш КСРО спорт шебері атағын алды. Темірболат ағамыз аталмыш оқу орнын бітіргеннен кейін Атырау қаласында жұмыс істеді. Соңғы 33 жылдан бері БҚМУ-да оқытушы, кафедра меңгерушісі, доцент лауазымдарында қызмет етіп келеді.

Ал Нұрсұлтан Әбішұлымен Теміртауда оқуға кетер алдында қоштасқаннан кейін қырық жылға жуық уақыттан соң кездескен.  «Елорда Алматыдан Ақмолаға көшкеннен кейін маған үйге Президент әкімшілігінен телефон шалды, — дейді Темірболат ағамыз. – Қасымбеков деген жігіт Елбасы менің денсаулығымды, жағдайымды сұрап жатқанын айтып, сәлемін жеткізді. «Алдағы уақытта Оралға барған кезде сізбен кездескісі келеді» — деді. Сол кездесу 2000 жылы болды. Президент сапарының алдында сол кездегі облыс әкімі Қабиболла Жақыпов қабылдап, Нұрекең менімен жеке кездесетінін айтты. БҚАТУ-дың акт залында өткен жиыннан соң ректордың бөлмесінде Нұрсұлтан Әбішұлымен кездестім. Мен бөлмеге ертерек келіп отырған едім. Елбасы қабылдау бөлмесіне кірген бойда «Темірболат қайда?» деп сұрағанын естігенде, жүрегім тулай жөнелді. Ректордың бөлмесінде екеуміз құшақтасып көрістік. Сол жерде дастарқан дайындалып қойған екен. Нұрекең мені дастарқанға бірінші отырғызып, артынан өзі жайғасып, екеуара әңгіме-дүкен құрдық. Онда Нұрекең біздің жастық шағымыз Теміртаудың отты алауы мен аяз-боранында қатар шың-далғанын тебірене айтты. Түсіне білгенге еңбек пен маңдай терден артық ұлы мектеп жоқ екенін жеткізді. Соның арқасында қандай ма қиындықтарға да мойымай, ел кәдесіне жарап келе жатқанымызды тілге тиек етті. Артынан Теміртауда бастан өткерген түрлі оқиғаларды, замандастарымыздың еңбектерін тізбектеп шықты. Сөздің шыны керек, мен біраз жігіттердің аты-жөнін ұмытып қалыппын, ол кісінің есте сақтау қабілеті мықты ғой, бәрінің атын атап, түсін түстеп отырды. Қазіргі жағдайларына дейін хабардар. Кейбірінің о дүниелік болғанын да естідім. Жалпы алғанда, бұл кездесу өмірімдегі бақытты сәт болды. Осы кездесудің соңында атам Ахметше қазидан қалған былғары қабы бар Құранды Нұрекеңе тарту еттім. Ол Құранды алып, әуелі сүйіп, сосын кеудесіне басып тұрып, өз ризашылығын білдірді. Бұл кездесуден соң біраз жыл өт-кеннен кейін Астанада болған үлкен шараға қатыстым. Шара барысында бір қызық әңгіме естідім. Бір қонақ Елбасына берген түрлі сыйлықтарды тамашалап жүріп, «Сіз үшін осылардың ішінде ең бағалысы қайсы?» деп сұраған ғой. Сонда Нұрекең «Жас кезімдегі бір досым берген Құран бар. Бәрінен де сол қымбат» деген екен. Мұны естіп, бір марқайып қалдым. Ал 70 жасқа толуыма орай 2008 жылдың соңында Ақордадан Елбасының атынан құттықтау жеделхаты келді. Онда «Құрметті Темеке, 70-тің жотасына көтерілген үлкен мерейтойыңыз құтты болсын!» деп басталып, 2000 жылғы кездесуіміз жадында екендігін жеткізген. Сондай-ақ менің өмірде көз-деген мақсатыма қол жеткізіп, абыроймен еңбек етіп, бүгінде өркен жайған бақытты отбасының бәйтерегі болып отырғаныма өте қуанатынын,  осының бәрі үлкен мерейтой тұсында қанағат сезіммен марқая еске алатын, кейінгі ұрпаққа өнеге болуға лайықты ғибраты мол ғұмыр екенін жазады».

Т. Құбашевтың өмірде көздеген мақсатына қол жеткізгенінің бір дәлелі сол,  кезінде өзі білімге, ғылымға, еңбекке, спортқа баулыған шәкірттері бүгінде еліміздің түкпір-түкпірінде жемісті еңбек етуде. Олардың қатарында ҚР Парламент Сенатының депутаты Жандарбек Кәкішев, Мәжіліс депутаты Шавхат Өтемісов, ҚР Қорғаныс министрі Иманғали Тасмағамбетов, ҚР Мәдениет және спорт министрлігінде қызмет атқаратын Мәлік Сапашев, Әсия Аманбаева, жазушы-драматург Рақымжан Отарбаев, Қазақстан Республикасына еңбек сіңірген бапкерлер Қуаныш Оқасов пен Марат Елеусінов бар.

Өткен аптаның соңында жылдағы дәстүрге сай Темірболат ағамыз Елбасын Тұңғыш Президент күнімен құттықтап жеделхат жолдады. Осындай жеделхаттарды мемлекеттік мерекелерде, Мемлекет басшысының мерейтойларында да жолдауды ұмытқан емес. Ізгі тілекке толы мұн-дай жеделхаттар Нұрсұлтан Әбішұлы мен Темірболат Құбашұлының әлі күнге дейін бір-біріне тілекші екенінің куәсі.

Сәкен МҰРАТҰЛЫ,

«Орал өңірі»


Отан тағдырын арқалаған Азамат

Күні: , 792 рет оқылды

IMG_8259


Кеше Салтанат сарайында ҚР Тұңғыш Президенті күніне арналған конференция өтті. Оған мемлекеттік құрылымдар мен қоғамдық ұйымдардың өкілдері, сонымен қатар облыстық, қалалық мәслихаттардың депутаттары мен БАҚ өкілдері қатысты.


«БҚО азаматтық альянсы» заңды тұлғалар бірлестігі ұйымдастырған шараның мақсаты – Елбасының сарабдал саясатының арқасында Қазақстанның зайырлы, құқықтық, тағатты ел болғандығын насихаттау. Еуразия кеңістігіндегі шиеленіскен этносаяси жағдайларға қарамастан, Мемлекет басшысының көрегендігінің арқасында республикамызда орнаған тыныштық, ұлтаралық, дінаралық татулық, берекелі тірлікті үлгі ету.

— Қазақ елінің тәуелсіздік алғаннан бергі бағындырған шыңдары жетерлік. Жиырма жылдан астам уақыт ішінде мемлекетіміз әлемнің алпауыт елдерімен иық тіресе алатынын көрсетті. Осы уақыт аралығында республикамыз Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына төрағалық етіп, Азия ойындарына, өзге де халықаралық шараларға ұйытқы болуы, 2017 жылы «ЭКСПО – 2017» көрмесін өткізуі бұған айқын дәлел. Мұның бәрінің басында жүрген Елбасымыздың еңбегі ерен екендігі сөзсіз. Билікке келгеннен бастап көрегендік танытып келе жатқан Президенттіміздің ұстанған саясатының моделі бүгінде көптеген әлем қайраткерлерінің қызығушылықтарын тудыруда. Соның арқасында еліміз ешкімге ұқсамайтын экономикалық даму жолын бастады. Даму қарқыны жағынан ХХІ ғасырдағы көшбасшы елдердің қатарына қосылды. Сөйтіп, Қазақстан әлемдегі өз орнын айқындап алды, — деді жиынды ашқан облыс әкімінің бірінші орынбасары Арман Өтеғұлов.

Конференция барысында баяндама жасаған М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың доценті, тарих ғылымдарының кандидаты Альфия Байболсынова ел тарихын түгендеу, мемлекеттік идеологияны дамыту бағытындағы шараларға тоқталса, «Ақжол» партиясының облыстық филиалы төрағасының орынбасары Қайыржан Идиятов Елбасымыздың бастамасымен қолға алынған экономикалық саясатты тілге тиек етті. «ҚР Президентінің бастамасымен жүзеге асқан ҮИИД бағдарлама-сының бірінші бесжылдығы аясында құрылған біздің компания бүгінде аяғынан тік тұра бастады, — деді «Орал трансформатор зауыты» ЖШС-ның директоры Асқар Ажаев. — «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында алынған несиеміз де-меуқаржыландырылса, Ұлттық техникалық даму агенттігімен өндіріп жатқан өніміміздің сапасын арттыруға кеткен шығынның белгілі бір мөлшері өтелуде. Мұндай қолдау көп мемлекетте жоқ. Қазақстанда кәсіпкерлікті дамыту үшін барлық жағдай жасалып отыр. Сол үшін бизнес қауымдастығы Мемлекет басшысына риза».

«Зенит» зауытының бөлім басшысы Ольга Бедова ел тәуелсіздігінің елең-алаңындағы қиыншылықтарға тоқталып, Мемлекет басшысының сындарлы саясатының арқасында қазақстандықтар оның бәрін жеңгенін, сондықтан Елбасымен мақтанатынын  баяндады. Жаңақала ауданы Мәстексай ауылдық округінің әкімі Сәуле Мұхамбетжанова мемлекеттік бағдарламалардың ауылдық жерде жүзеге асу барысын, ауылдағы ағайынның әлеуметтік-тұрмыстық жағдайын айтты. Ал Назарбаев зияткерлік мектебінің мұғалімі, АҚШ азаматы Том Лум Қазақстандағы бейбіт өмірге, ұлтаралық татулыққа қызыға қарайтынын, әлі де Оралда өмір сүргісі келетінін жеткізді. Осы Том Лумның шәкірті, аталмыш білім ұясының дарынды оқушысы Ернұр Қали-хан мінберге шыққанда, көпшілік оған ризашылықпен қол соқты. Себебі ол қазір 8-сыныпта оқуы керек болатын. Алайда білімді жетік меңгеруінің арқасында Ернұр 10-сыныпта оқуда. Қазталов ауданында дүниеге келіп, ауыл мектебінде оқыды. 2012 жылы  Назарбаев зияткерлік мектебінің оқушысы атанды. Бүгінде үш тілде еркін сөйлейтін ол түрлі білім сайыстарына қатысып, облыс намысын абыроймен қорғап жүр. Шетелдік оқу орындарына барып, білімін шыңдауда. Жас өрендерге осындай жағдай туғызып, жарқын болашақтарына негіз қалап отырғаны үшін ҚР Тұңғыш Президентіне айтар алғысы зор. «Бізге үміт артқан Елбасымның, ата-анамның, ұстаздарымның сенімін ақтау — басты міндетіміз, — деді ол. — Соған орай көштен қалмау үшін заманға сай сапалы білім алып, ұлтжанды азамат болып өсу үшін саналы тәрбие алуымыз керек. Менің арманым – АҚШ-тағы Массачусетс технология институтында білім алып, болашақта ғарыш саласының маманы болу. Нұрсұлтан Әбішұлындай Мемлекет басшысы барда мен секілді жасөспірімдердің мұндай армандарының орындаларына сенімім мол».

Сәкен МҰРАТҰЛЫ


«Алға, Қазақстан!»

Күні: , 814 рет оқылды

DSC_0641


Ел Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму» атты Қазақстан халқына Жолдауын облыстық  деңгейдегі департаменттер мен басқармалардың қызметкерлері, жоғары және арнаулы оқу орындарының оқытушы-профессорлар құрамы мен студенттері  ұжым болып тыңдады.


«Санаулы күндерден кейін біз азаттықтың туын желбіреткен Тәуелсіз мемлекет атанғанымыздың 25 жылдығына аяқ басатын боламыз. Бұл – тәуелсіздікті нығайту жолындағы өлшеусіз еңбегіміздің ширек ғасырлық белгісін қорытындылайтын мерейлі сәт. Тәуелсіздікті баянды ету, оған қол жеткізудің қиын екендігін біздер осы жылдарда көріп білдік. Мемлекетіміздің тұғырын мызғымастай нығайту үшін бізге әлі талай өтпелі, күрделі, өкпегі көп бұралаң жолдардан өтуге тура келеді. Заманның беталысын өздеріңіз көріп отырсыздар. Аса күрделі қиын кезеңге аяқ бастық. Жаңа қатерлермен тың мүмкіндіктері қатар өрбіген жаһандық ахуал біздің көз алдымызда өзгеруде. Алпауыт елдердің текетірестерімен өзара санкциялар алмасуы дүниені тұйыққа қарай бастауда.

Біздің басты экспорттық өнімдеріміздің дүниежүзілік нарықтағы бағасының еселеп құлдырағанын да көріп отырмыз. Бүгінгі ахуал біздің жетістіктерімізді сынға салып, елдігімізді шыңдай түсетін уақыты. Жауапты сәтте бірлігімізді сақтап, еліміздің игілігі үшін аянбай тер төгуіміз қажет. Біріміз бәріміз үшін, бәріміз біріміз үшін деген қағиданы ұстанып, еңбек етуге тиіспіз. Сәт сайын құбылған аласапыран заманға сай амал табуымыз керек. Ең жақсы жоспар уақыт талабына бейімделген жоспар болып саналады. Бізде заманның аяқалысына қарай межелерімізді белгілеп, жоспарларымызды жүйелеп отыруымыз қажет. Біздің мақсатымыз елі бақытты, жері гүлденген, қасиетті Отанымыз Қазақстанды Мәңгілік ел ету» деп басталған Жолдауда Елбасы дағдарыстан шығу жолдарының бағыты мен бағдарына тоқталып, Үкіметке бірқатар тапсырмалар жүктеді. Еліміз әлемдік дағдарысқа төтеп беріп, экономикасы дамыған ел қатарына қосылу жолындағы кездесетін қиындықтарды жеңу жолдарын айқындап берді.

Президент халыққа арнаған Жолдауын «Қымбатты қазақстандықтар, отандастарым! Дағдарыстың бәрі өткінші. Өтеді, кетеді. Бұл қазақтың басынан не нәрселер өтпеген? «Көппен көрген ұлы той» демекші, барлық ел қатарлы бұл қиындықты да жеңерміз. Менің бүгінгі айтқаным – біз  жеңуге болатын бөгеттер. Біз көлденең шыққан кедергілерге кідірмей, дамыған 30 ел қатарына қосылу мақсатына қадам басамыз. Рухы биік, еңбегі ерен, бірлігі мығым Мәңгілік ел болуы үшін бізде бәрі де бар. Тәуелсіздіктің туын желбіретіп, тұғырын нығайтып, тарих алдындағы жүзіміз жарқын болсын десек, осы міндеттерді орындауымыз қажет. Біздің тірегіміз – тәуелсіздік, тілегіміз тұрақтылық, білегіміз – бірлік. Мен халқыма сенемін, сіздерге сенемін. Көк байрағымыздағы алтын қырандай еліміз – қанатын кеңге жайып, асқар биіктерден көріне берсін! Барды бағалап, жоқты жасай білген жасампаз жұртымыздың көк байрағы әрдайым биікте желбіресін! Алға, Қазақстан!», деген қанатты сөздермен қорытындылады.

Осы айтылған міндеттер бойынша пікірлерін ортаға салған  жерлестеріміз Жолдауды басшылыққа ала отырып жұмыстанатындарын жеткізді.

Зәуре ҒҰМАРОВА,

облыстық білім басқармасы басшысының орынбасары:

— Әлемдік дағдарысқа қарамастан еліміздегі білім беру, денсаулық сақтау сияқты әлеуметтік салаға оң көзқарастың өзгермейтінін Елбасымыз бүгінгі халыққа Жолдауында тағы да айқындап берді. Сонымен қатар Елбасымыз тәуелсіздік жылдары еліміз бойынша 1700 білім беру нысаны бой көтергендігін атап өтті. Елбасы: «Мемлекет қандай жағдайда да әлеуметтік міндеттемелерін шашау шығармай орындап келеді. Тарихымызды түгендеп, мәдениетімізді өркендетуге қол жеткіздік. Жаңа жылдан бастап бюджет қызметкерлерінің жалақысы, әлеуметтік жәрдемақылармен, шәкіртақы орташа алғанда 30 пайызға дейін көбейетін болады. Осының барлығы халықтың болашаққа сеніммен қарап, алаңсыз өмір сүруіне негіз бола алады», — деді. Сондай-ақ 2017 жылдан бастап «Жалпыға бірдей тегін кәсіби-техникалық білім беру» жаңа жобасы басталатынын да атап өтті. Бұл біздерге, яғни білім саласы қызметкерлеріне жаңа бағыттар мен міндеттер жүктейді.

Әсет ТАСМАҒАМБЕТОВ,

М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың оқу ісі жөніндегі проректоры:

— Бүгінгі Жолдау еліміздің ең қиын кезеңі — дағдарыспен бетпе-бет келген тұста халыққа жарияланып отырғандықтан да, айрықша маңызға ие болатыны сөзсіз. Елбасы өз сөзінде: «Қазақ елі небір қиын-қыстау кезеңді басынан өткерді, өткеріп те келеді, бірақ бұның әрі уақытша» деп атап өтті. Тек аз ғана уақытта шыдас беріп, бірлігіміздің арқасында төзе білсек, біз бағындырмайтын асу жоқ. Яғни экономикалық дағдарыс тұсында геосаяси жағдайларды ескере отырып, Президентіміз бізге нақты тапсырмалар жүктеді. Ал осы тапсырмаларды орындап, жұмыла жүк көтеруге бәріміз де дайын болуымыз керек. Сондай-ақ  шағын және орта бизнесті дамыту, ұлттық қауіпсіздікті нығайту, білім мен денсаулық мәселелерін жетілдіру, әлеуметтік салаларды оңтайландыру секілді біраз міндеттерді де атап өтті.

Ендігі біздің міндет қоғамның бет алған көшін түзеп, ортақ мүдде жолында күресуді саналы түрде санамызға сіңіруге ұмтылуымыз қажет.

Елбасы биылғы Жолдауында да білім саласына ерекше басымдық беріп, жаңашылдықты арттыру бағытындағы жұмыстарды жүйелеу керектігін алға тартты. Бұл тапсырмаларды  түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта жалғасын табады.

Айгүл МЕДЕШОВА,

М. Өтемісов атындағы  БҚМУ-дың доценті, педагогика ғылымдарының кандидаты:

— Елбасының Жолдауы  қазіргі экономикалық дағдарыс кезеңінде бәсекеге қабілетті мамандарды даярлау, бәсекеге қабілетті және қуатты ел болуға үндеу бағытында жолданды. Жас мамандарды жұмыспен қамту мәселесіне кеңінен тоқталды. Біздің оқу ордамызда атқарылып жатқан бірқатар іс-шараларды бұл Жолдау одан әрі айқындай түсті. Өйткені Елбасының тікелей тапсырмасы аясында біздің университетте «Мәңгілік ел жастары – индустрияға!» әлеуметтік жобасы негізінде  еліміздің әр өңірінен 300-ден астам студент білім алуда. Бұл — Мәңгілік ел болуға жасалып жатқан алғашқы қадамдардың бірі. Сондай-ақ Елбасы талап ететін көптілділік және академиялық ұтқырлық та жақсы жолға қойылды. Қазір көптілді білім беру бойынша алғашқы түлектеріміз республикамыздың әр аймағында үш тілде білім беретін оқу орындарында қызмет етуде. Ал олардың санын биыл екі есе арттыру қолға алынған болатын.

Сонымен қатар Елбасы білім беру саласының ішінде ғылыми зерттеу жұмыстарын жандандыруға, техникалық білім беруді арттыруға көп көңіл бөлді. Бұл мәселеде біздің оқу орнының ғалымдары мен студент-магистранттарын қаржыландырылған ғылыми жобалар, келісімшарт бойынша ғылыми жобаларды дайындауға жұмылдыратын боламыз.

Дулат ЖҮСІПҚАЛИЕВ,

М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың студенттік ректоры:

—  Елбасының Жолдауы әрқашан жастар тарапынан қолдауға ие болып келеді. Өйткені Президентіміз Н. Назарбаев Қазақстанның алдағы болашағын, оның бағыт-бағдарын тайға таңба басқандай етіп  айқындап беріп отыр. Оның тың идеялары шын мәнісінде сөз жүзінде емес, іс жүзінде де іске асып келеді. Жолдауы-нда 2017 жылдан бастап  техникалық бағыттағы білім алу жүйесін тегін қарастыру мәселесін көтергендігі маған ерекше әсер қалдырды. Себебі нано, роботты-техникалық бағыттағы жұмыстарды жетілдіру – бүгінгі күннің басты талабы. Сондай-ақ Елбасымыз алда күтіп тұрған қиын кезеңдерге қарамастан, студенттік шәкіртақыны көбейту туралы бастама көтерді. Бұл  студенттердің алға қарай одан әрі қанат қағуына  күш береді деп ойлаймын.

Нұрбек ОРАЗАЕВ,

Ләззат ШАҒАТАЙ,

«Орал өңірі»


Кемеңгер саясаткер

Күні: , 103 рет оқылды

- республиканский форум Молодежь за сильный Казахстан 02.04


Тәуелсіз қазақ елі шаңырақ көтерген алғашқы жылдарда оның тік тұрып кетеріне әлемнің көптеген саясатшысы, бізге таяу елдердегі танымал ғалымдар да ерекше күдік-күмәнмен қараған-ды. Әрине, ол кез елімізді тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптастыру мен экономикалық қатынастардың мүлдем өзге жүйесіне көшу жұмысы қат-қабат келген аса күрделі кезең еді. Қоғам алдында шұғыл шешуді қажет ететін аса ауқымды да келелі міндеттер тұрды.


Біздің бағымызға қарай, осы бір қиын-қыстау кезеңде «Өгізді де өлтірмей, арбаны да сындырмай» алып шығудың ауыр міндеті тағдырдың жазуымен тәуелсіз қазақ елінің Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың пешенесіне жазылды. Елбасының ерен еңбегі, жасампаз бастамалары, келешекті көре білген көшбасшылық қасиеттері жайында баспасөзден, әдебиеттерден жақсы қанықпын. Биік парасат иесі, ұстанымына айнымас берік, салқынқанды кемел саясаткер ретінде Елбасы мызғымастай көрінген Кеңес империясының қабырғасы қазақ жеріндегі Желтоқсан көтерілісіне жалғас Вильнюс, Тбилиси, Баку дүмпулерінен соң біртіндеп сөгіле бастағандығын айқын аңғара білді. Оның, әсіресе, жылдар жүзінде мемлекеттің бас газеті «Егемен Қазақстанға» сұхбаттарында, бертінде де осы газет сұрақтарына жауаптарында қиын уақыттың тынысы ап-айқын сезіледі. Елбасы ұлтаралық қатынасқа байланысты  ұстанымын тәуелсіздіктің қарсаңында-ақ ашық мәлімдеді. 1991 жылдың 26 тамызындағы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің сессиясында жасаған баяндамасында ол: «Бүгінде тағы да бір қауіп нақты байқалуда. Демократиялық өрлеу толқынында шовинизм мен ұлтшылдықтың лайсаң көпіршігі пайда болуы мүмкін екендігі туралы айтып тұрмын, ал ол ұлт республикаларында сөзсіз қарсы әрекет туғызып, ұлтаралық жанжалды жаңадан ушықтырады. Бұған ешбір ағдайда жол беруге болмайды…

Біздің еліміздің тарихы мұндай оқиғаларды қазірдің өзінде біледі. Бұл қайғы мен азаптан, миллиондаған құрбандықтан басқа ештеңе де әкелген жоқ. Біз Қазақстанда мұндай жолсыздыққа жол бермейтінімізді бекем түрде айта аламын», – деген болатын.

Содан бері ширек ғасырға жуық уақыт өтті. Қазақстанның Тұңғыш Президенті аталған жолсыздыққа ешқашан жол берген жоқ. Осы берік ұстанымынан айнымастан келеді. Үнемі жалықпай айтудан, дәріптеуден шаршаған да емес. 2014 жылғы 11 қарашадағы Қазақстан халқына арнаған Жолдауында да осы тақырыпқа арнайы тоқталып: «Этносаралық келісім – ол өміршеңдік оттегі. Біз дем алған кезде оны байқамаймыз, ол өздігінен болады, біз тек өмір сүреміз. Бірлігіміз бен этносаралық келісімді біздің өзіміз сақтауға тиіспіз. Оны біз үшін ешкім ешқашан сырттан келіп жасамайды. Біздің жастарымыз жаңа, тәуелсіз елде өсіп келеді. Бүгінгі буын 90-жылдардағы этносаралық соғыстар мен қақтығыстарды, күйреуді көрген жоқ. Сондықтан  көпшілігі Қазақстандағы тұрақтылық пен қолайлы өмірді туғаннан солай болуға тиіс сияқты қабылдайды», – деп, бүгінгі тұрақтылықтың қандай ерік-жігердің арқасында келгендігін ел-жұрттың есіне салды. Шынында, тұрақтылық – біздің баға жетпес ең қымбат байлығымыз. Елбасымыздың сөзімен айтқанда: «Біз тұрақтылықты бағалай білгеніміздің  арқасында бүгінгі табыстарға жеттік. Ешкімді кемсітпей, ешкімнің тілі мен ділін мансұқтамай, барлық азаматтарға тең мүмкіндік беру арқылы тұрақтылықты нығайтып келеміз. Біздің кейінгі ұрпаққа аманаттар ең басты байлығымыз  ел бірлігі болуы керек. Осынау жалпыұлттық құндылықты біз әрбір жастың бойына сіңіре білуге тиіспіз».

Қазақ еліне тәуелсіздіктің бергені мол, игі өзгерістері жүздеп саналады. Алайда  дәуір үсті-үстіне тың да тосын міндеттерін әкелуде. Мына әлемде бәрі бір-бірімен тығыз байланысты. Әлемдік бәсекеде күштілер ғана алға шығады. Кеше ғана мемлекет болып қалыптасып, тәй-тәй қадам баса бастаған біздің ел талай қиындықты еңсере отырып, әлемдегі ең алдыңғы қатарлы 30 мемлекеттің қатарына ену үшін талпынып келеді. Астанада 2017 жылы «ЭКСПО» көрмесі өтпек. Соның бәрі Н.Ә.Назарбаевтың идеясы, бастамасы болып табылады. Қазақстанның әр қадамына «қайтер екен, күші қашанға жетер екен» деп қараған көреалмаушылар аз емес. «Ит үреді, керуен көшеді», сондай «данышпансымақтардан» сескенбей, елді алға сүйреу, татулық пен тұрақтылықты тұғыр ете білу, Астананы көркем де келісті шаһарға айналдыру әлбетте, оңай  емес. Нұрсұлтан Әбішұлының орасан зор еңбегі бізді көздеген биіктерге алып шығары сөзсіз. Бұған тәуелсіздігіміздің өткен аз-ақ жылдарының өзі тайға таңба басқандай дәлел болып табылады.

Әрқайсымыз еңбегімізбен жас тәуелсіз мемлекетімізге көмектесуге тиіспіз. Біздің балалар шығармашылығы орталығының оқытушылары заман талабына сай ізденісті өрістетуде. Яғни  жас ұрпақтың жарқын болашағы үшін барлық мүмкіндікті іске асырып, мемлекеттің тәрбие және білім мекемелеріне қамқорлығына қарымды еңбекпен жауап беруіміз керек. Облыстық, республикалық білім, өнер байқауларында топ жарып, жүлдегер атанып жүрген шәкірттер аз емес. Дегенмен қол жеткен табыс мүмкіндіктің шегі емес. Мұны жақсы түсінеміз, уақыттың тегеурінді талабына сай тың істерге талпынудамыз.

Руслан ЕСЕНӘЛИЕВ,

балалар шығармашылығы орталығының директоры,

Ақжайық ауданы


Елбасы

Күні: , 780 рет оқылды

_MGL3277-6


1991 жылы 1 желтоқсанда қазақстандықтар өздерінің Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевты сайлап, оған сенім артты, үлкен жауапкершілік жүгін арқалатты. Халық өздері таңдаған Көшбасшысының не істеу керектігін білетіндігіне, елді адастырмай, тура жолға бастайтынына сенді. Еліміз бен халқымыздың сол сенімін Елбасының толық ақтап отырғандығына жиырма төрт жыл толды.


Қазақстан Республикасы Президентінің қызметіне кірісуге арналған салтанат сол жылдың, яғни 1991 жылдың 10 желтоқсанында болғанды. Елбасының қызметіне кірісу және ант беру салтанаты ежелгі халықтық дәстүр мен қазіргі өркениет үлгілерінің айшықталған жағдайында өтті. Президент ақ киіздің үстіне көтеріліп, қолын Конституцияға қойып, ант берді. Ел ағалары бүкіл халық қолдаған Елбасыға ерекше сән салтанатпен шапан жауып, президенттік айырым белгілерін тапсырды.

Президент Назарбаев өзіне сенім артқан халқына сонау бір қиын жылдардың өзінде орындалуы мүмкін болмайтын мәселеге байланысты ешқандай уәде бермеді. Халқының алдындағы беделі сонысымен де арта түсті. Егер уәде бере қалса, онысын орындады. Осылайша ол қазақстандықтарды өзінің айналасына топтастыра алатын саясаткер екендігін танытты. Қандай мәселеде болсын қолдан келетін нақты мүмкіндіктерді ғана пайдаланып, эволюциялық жолмен алға қарай жылжи беруді дұрыс санады. Дамудың қазақстандық жолын іздестірді, өзіндік бағытты таңдады. Елімізде дамудың өзіндік жолы таңдалса да, бұрынғы кеңестік жүйенің елесі мемлекет пен қоғам өмірінің көптеген қырларынан көрініс бере бастады. Мәселен, шаруашылықты жүргізу мен басқарудың ескі тәсілдерінен, халықтың басым бөлігінің бойға біткен енжарлығынан, өкімет асырайды дейтін пиғылынан да танылып жатты. Міне, осындай көзге көріне бермейтін кедергілерді де Елбасының байсалды, салиқалы саясатының арқасында жеңіп, еңсере білдік.

Нұрсұлтан Назарбаевтың жаңа астананы тұрғызу бастамасы бүгінде ақиқатқа айналып, Астана шын мәнінде жаңа дәуірдің қаласына айналды. Иә, 1994 жылы Президент астананы көшіру туралы ойын алғаш рет алға тартқан кезде бұл жағдай қоғамда екіұдай пікір туғызған-ды. Шынында да, Елбасының бұл шешімі күтпеген жәйт болды. Ел өтпелі кезеңнің ауыр жағдайларын бастан өткеріп жатты. Экономикалық дағдарыс жан-жақтан қыспаққа алып тұрды. Сол бір қиын-қыстау кездері астананы көшіру жөніндегі Елбасының бұл бастамасын батылдық пен батырлық демеске де амалың жоқ. Елорданың көшірілуі мен салынуы рекордтық аса қысқа мерзімде өтті. Жас елдің мүмкіндіктері әлемге паш етілді. Сөйтіп, Астана елдің өткенінен болашаққа ауысуының символына, саяси және экономикалық келбетіне айналды.

Мемлекет басшысы экономикалық тығырыққа тірелген, саяси дағдарысқа ұшырау алдындағы Қазақстанды жаңа дәуірдегі жарқын күндерге алып шықты. Өзіне сенім артқан елдің үміті ақталды. Ел мен Елбасы бір ұғымға айналды. «Елбасы» ұғымын алғаш рет көрнекті жазушы, публицист Әбіш Кекілбаев 1991 жылы 10 желтоқсанда Н. Назарбаевтың тамаша жеңісінен кейін, ел тарихындағы тұңғыш ұлықтау рәсімі кезінде өзінің Президентке арнаған тілек сөзінде қолданған еді. Содан бері «Елбасы» атауы шынайы ұғымға, бүкілхалықтық атауға айналды. Шындығына келгенде, еліміздің Тұңғыш Президентіне Елбасы атағын халық әлдеқашан беріп қойған еді. Еліміздің Парламенті оны тек заңды тұрғыдан ғана бекітті.

Елбасының әлемдік деңгейдегі қабілет-қарымына, саяси іс-қимылына, экономиканы алға жылжыту жолындағы тиімді саясатына, уақыт талабына сай ойластырылған стратегиялық ұстанымдарына қалтқысыз сенген қазақстандықтар өзінің Тұңғыш Президентіне, екі тізгін бір шылбырды тең ұстаған Елбасына әрқашан қолдау білдірді, білдіріп те келе жатыр. Тізгіннің берік қолда екендігі қазіргі дағдарыстан да дағдармай шығатынымызға, еліміздің еңсесі бұрынғыдан да биіктей түсетініне нық сенім ұялатады.

Асқар ҚҰСАЙЫНОВ,

Жәнібек ауданы


Пайдалы қазбалар игерілмей жатыр

Күні: , 894 рет оқылды

1 торегалиев


Облыс әкімінің орынбасары Нариман Төреғалиев жер қойнауын пайдаланушы мекеме-кәсіпорындардың өкілдерімен кездесті.


Өлкемізде кең таралған пайдалы қазбаларды барлау және өндірушілермен келісімшарттар жасау, тіркеумен айналысатын атқарушы орган – облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы А. Дәулетжанов жиында сөз алып, осы салада соңғы уақыттағы атқарылған іс-шараларды баяндады.

Біздің облыс – еліміз бойынша пайдалы қазбалар қоры мол өлкелердің бірі. Пайдалы қазбалар Зеленов, Бөрлі, Ақжайық, Теректі, Тасқала аудандарында және Орал қаласының айналасында шоғырланған. Бүгінде 144 кен орнының 34-інде ғана өндіріс іске асуда. Сол  34 нысанның жартысына жуығы қиыршық құм болса, қалғандары бор, гипс, тұз, кварц құм. Барлығы құрылыс индустриясының сұранысына жұмыс жасауда. Ал 19 келісімшарт бойынша өндіріс көлемі жоқтың қасы.

Орал кірпіш зауытының өкілі қазір өзге өңірлермен бәсекелестік артқанын, құрылыс жұмыс көлемі азайғанын, сол себепті өндіріс көлемі орындалмай жатқанын айтты. Бұрын өндірісінің 75 пайызы мемлекеттік тапсырыс негізінде жұмыс жасаған кәсіпорын өнімінің бүгінде 20 пайызы ғана мембағдарлама шеңберінде сұранысқа ие. Қалған 80 пайыз өнім жеке сектор үлесінде. Қазір кәсіпорынның 1,5 млн. дана кірпіш өтпей тұрғанын айтты.

— Бөкей ордасы ауданында жол салу үшін  пайдалануға болатын тас шығатын кенді 23 жыл болды ешкім пайдаланған жоқ. Бұрын әскери полигон аймағында болса, бүгінде бос жатыр. Тасқала ауданында сапалы цемент жасауға пайдалануға болатын шикізат бар. Елу жыл бойы жылына 1,2 млн. тонна шығаруға болатын қор жатыр. Барлаудан өткізіліп тұрған минералды су қорлары бар. Ауыл шаруашылығына тыңайтқыш дайындауға келетін жер қабаттары мол. Инвесторлар, іскер кәсіпкерлер керек-ақ, — деді «Жайықгидрогеология» мекемесінің басшысы Бисен Даумов.

Жер қойнауын пайдаланушы мекеме-кәсіпорындардың жетекшілері жергілікті билік өкілдеріне мұндай жиындар жыл басында ұйымдастырылса анағұрлым пайдалырақ боларын құлаққағыс етті.

Нұрлыбек РАХМАНОВ,

«Орал өңірі»

Суретке түсірген Темірболат ТОҚМАМБЕТОВ


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика