«5 жастан мектепке бару міндет емес»

Күні: , 1 141 рет оқылды

Биыл елімізде балаларды бірінші сыныпқа қабылдау ережесі өзгерді.  Осы уақытқа дейін алты жасқа толған балалар ғана бірінші сыныпқа қабылданатын. Ел Үкіметінің 2018 жылдың 10 мамырдағы қаулысына сәйкес ағымдағы жылдың соңына дейін алты жасқа толатын балалар да бірінші сыныпқа қабылданады.

Білім заңнамасындағы бұл өзгерісті болашақ оқушылардың ата-аналары әр түрлі қабылдап отыр. Бірі қазіргі мектеп бағдарламасының күрделілігін алға тартып, балаларының ерте бастан партаға отырғанына қарсылық танытса, өзгелері керісінше бала мектепке неғұрлым ерте барса, оқу бағдарламасын тез әрі жеңіл қабылдайды деген пікір білдіруде.

— Бірінші сыныпқа қабылдау ережесі өзгергенін тұңғышым балабақшаны бітірер кезде білдім.

Қызым желтоқсан айында алты жасқа толады. Құжаттарды алып,

Орал қаласындағы бір мектепке бардым. Мектеп директоры алғашында даярлық сыныбына қабылдаймыз деп құжаттарымызды алып қалғанымен, бірер күннен соң қызымның бірден бірінші сыныпқа қабылданатынын айтты. «Жоғарыдан келген бұйрық солай, жыл соңына дейін алты жасқа толатын балалардың барлығы даярлық сыныбына емес, бірінші сыныпқа қабылдануы тиіс» деп отыр. Қазір қызымды ақылы даярлық курсына апарып жүрмін.

Даярлық сыныбына бармағандықтан, мектеп бағдарламасын меңгеріп кетуі қиын болатын шығар, — дейді алғашқы оқу жылы жақындаған сайын көңілі алаңдаған Орал қаласының тұрғыны Бибігүл Ержанова.

Ал бес жасар Қарақаттың анасы Кәмшат Өскінова заңдағы өзгеріске қуанып отыр. «Қазан айында алтыға толатындықтан, келер жылға дейін күтудің қажеті шамалы. Қызым өз қатарластарымен бірге оқитын болды» дейді ол.

Бірінші сыныпқа қабылдау ережесіндегі өзгерістер әлеуметтік желілерде қызу талқылануда. Әсіресе, Whatsapp  желісінде «биыл алтыға толатын баламды даярлық сыныбына қабылдамай жатыр», «келер жылдан бастап даярлық сыныбы мүлдем болмайды екен» деген ақпараттар желдей есіп жүр.

Мәселенің анық-қанығын білмекке облыстық білім басқармасына бардық. Басшының орынбасары Зәуре Ғұмарованың айтуынша, осыған дейін бірінші сыныпқа ағымдағы жылдың 1 қыркүйегінде толық алты жасқа толған балалар қабылданып келген еді. Алайда аталмыш талап ата-аналардың наразылығын тудырғандықтан, дайындық деңгейіне қарамастан, ағымдағы күнтізбелік жылы алты жасқа толатын барлық баланың бірінші сыныпқа қабылдануын қамтамасыз ететін жаңа талап енгізіліп отыр. Алайда бұл барлық бес жасқа толған балаларды мектепке дейінгі ұйымдардан шығару дегенді білдірмейді.

— Қазіргі таңда бұл мәселе Орал қаласының мектепке дейінгі ұйымдарында көтеріліп келеді. Қалалық білім беру бөлімі бес жасқа толған балалар бойынша талдаулар жасап, ата-аналармен түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Кейбір ата-аналар заңдағы өзгерісті дұрыс түсінбей жүр. Ережеде қыркүйек-желтоқсан айларында туған балалардың биылдан бастап 1-сыныпқа бара алатыны туралы жазылған. Ешкім де бес жасар баланы даярлық сыныбына емес, бірінші сыныпқа беруге тиіссің деп міндеттеп отырған жоқ, — дейді Зәуре Базарғалиқызы.

Облыс орталығында мектепалды даярлық мектеп жанындағы 28 шағын орталықта және 42 мектептегі даярлық сыныптарында  жүзеге асырылса, олардың елуі балабақша режімінде, яғни таңертеңнен кешке дейін жұмыс істейді.

— Микроучаскелер бойынша сұрақтар өте көп түседі. Білім алушының ата-анасы немесе өзге де заңды өкілі білім алу үшін кез келген білім беру ұйымын таңдауға құқылы. Бірінші кезекте тұрғылықты жері бойынша сол мектеп аумағындағы балалар қабылданады,  қалған орындарға ата-анасының өтініші негізінде өзге аумақтарда тұратын балалар орналастырылады, — дейді З. Ғұмарова.

Мектепке құжат қабылдау уақыты 1 маусым мен 30 тамыз аралығын қамтиды. Қажетті құжаттар тізімінен бұған дейін міндетті болған мекенжай анықтамасы алынып тасталды. Яғни ата-ананың және өзге де заңды өкілінің өтініші, баланың туу туралы куәлігінің көшірмесі, денсаулық жағдайы туралы анықтама және екі дана 3х4 көлеміндегі фотосурет қажет. Білім беру ұйымына қабылдаудан бас тартқан жағдайда ата-аналар облыстық білім басқармасына 26-04-68, 26-04-65 және 26-05-04 телефондары арқылы шағымдана алады.

Динара   ЖҰМАБЕКҚЫЗЫ,

«Орал  өңірі»


Астана төріндегі «Ақжайық» саябағы Елордаға ерекше көрік беріп тұр

Күні: , 717 рет оқылды

ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың атынан облыс әкімі  Алтай Көлгіновке  Алғысхат келді.

Онда Мемлекет басшысы Алтай Сейдірұлын және облысымыздың бүкіл жұртшылығын Астананың 20 жылдығымен шын жүректен құттықтап, тәуелсіз Қазақстанның символы саналатын бас қаламыздың айтулы мерейтойы – барша қазақстандықтарға ортақ қуаныш екенін жеткізген.

«Сарыарқа төсіне қазығын қаққан еңселі елордамызды тұрғызуға бүкіл халқымыз жұмыла атсалысты. «Өңірлердің Астанаға тартуы» жобасы аясында Батыс Қазақстан облысы да елордаға ерекше сый жасады. «Ақжайық» саябағы әсем Астанамызды одан әрі көгалдандырып, көркейте түсті. Ұлы Отан соғысының батыры Мәншүк Мәметованың ерлігін мәңгі есте сақтау мақсатымен қазақ халқының қаһарман қызына Орал жұртшылығы орнатқан ескерткіштің символдық мәні зор. Астананы көркейтуге зор үлес қосқан Сізге және өңір тұрғындарына шынайы ризашылығымды білдіремін. Сіздерге зор денсаулық, бақ-береке тілеймін!» деп жазған  Алғысхатында  Нұрсұлтан  Әбішұлы.

Айта кетейік, Астананың 20 жылдық мерейтойына орай елордада «Ақжайық» саябағы ашылған еді. 1,5 гектар жерді алып жатқан бұл саябақтың орнында бұрын ескі үйлер болды. Ол үйлер бұзылып, жаңа инфрақұрылымдар тартылып, абаттандыру жұмыстары жүргізілді. Саябақтағы амфитеатр, балалар ойын алаңы, кітап оқуға арналған орындар, әуенді субұрқақ, лабиринт, баскетбол және жүгіру алаңдары бүгінде астаналықтардың  сүйікті  орнына  айналды.


Қоғамдық көліктеріміз қауіпсіз бе?

Күні: , 94 рет оқылды

Алыс-жақын  жерлерге  қыдырып, арқаны  кеңге  салып  демалатын  жаз  мезгілі  де  ортан  белге  келіп жетті.  Негізінен,  пойызбен және  алыс  жолға  арналған  жайлы  аутобустармен  де  сапарлау  саны  арта  түседі. Ал  сол  діттеген  жерге  жеткізетін  қоғамдық  көліктердің  жай-күйі  қандай?

 

Ажал  айтып  келмейді

Иә, ажал атаулысы судан,  әлде оттан боларын да ешкім білмейді… Дәм-тұз табан астында таусыла қалары да ғажап емес. Жыл басында Ақтөбе аумағында отқа оранған аутобуста 52 адамның тірідей жанып кетуі көпшіліктің жағасын ұстатты. Әр адамның санасында «Кім кінәлі?» деген сұрақ көлбеңдеп тұрып алғаны тағы бар. Түрлі болжамдар айтылып, сан-сапалақ ой-пікірлер шартарапты шарлады. Кейін ғана бұл жантүршігерлік оқиғаға өрт қауіпсіздігінің сақталмауы себеп болғаны анықталған еді. Өзбекстандық азаматтардың өмірлерін жалмаған бұл жағдай еліміздің құзырлы мекемелер қызметкерлерін де дүр сілкінткені жасырын емес.

Шындығында, күнделікті мініп жүрген қоғамдық көліктердің қаншалықты қауіпсіз екендігін ойлай бермейміз. Бұл көліктердің жүріс-тұрысын тиісті сала мамандары бақылап, қызметтік міндеттерін тиісінше атқарып жүр деп ойлаймыз. Сол сенім осы оқиғадан кейін көмескі тартты. «Біздің облыстағы  жолаушылар тасымалымен жүрген көліктердің хал-ахуалы қандай екен?» деген  сауал  туындағаны  рас.

Алты  ай  сайын тексерілуі  керек

Облыстық жолаушылар көлігі және аутомобиль жолдары басқармасының берген мәліметіне қарағанда,  қазір өңірде Самара, Орынбор, Тольятти, Саратов және Бузулук халықаралық бағыттарына, Ақтөбе және Атырау облысаралық тұрақты аутобус маршруттары жұмыс істейді. Сонымен қатар 35 қалалық, 32 облысішілік және 23 ауданішілік маршрут бар. Бұл тұрақты аутобус маршруттарына 14 тасымалдаушы-кәсіпорын қызмет көрсетіп жүр. Олардың ішінде  өз міндет-миссияларын  адал атқарып, жолаушылар қауіпсіздігіне жіті назар  аударып  отырғандары  да  жоқ  емес.

Орал қаласындағы «Тұлпар», «Московский» базарлары қасынан алыс-жақындағы көрші елдерге саяхатқа апаратын үлкен аутобустар жүреді. Анапаға жүретін еңселі қоғамдық көліктің (м/н 105 ЕЕА) жүргізушісімен сөйлесіп, аутобустың шалғайға жүруге дайындығы жөнінде білмек болғанбыз. Аты-жөнін айтуды жөн көрмеген көлік иесі 1978 жылдан бері қоғамдық көлік тізгінін ұстап келе жатыр екен. Оның сөзіне қарағанда,  аутобусы  жолға шығуға қашанда сақадай сай. Алайда қауіпсіздік үшін қандай шаралар қолға алатыны туралы жақ ашпады.

Жолаушылар тасымалымен айналысатын аутокөліктер, яғни аутобус, микроаутобус және такси көлік құралдары алты ай сайын техникалық байқаудан өтіп тұруы керек. Қазір техникалық байқау жүргізетін сала бәсекелестік ортаға берілгендіктен, бұл қызметтерді осы кәсіппен айналысатын жеке кәсіпкерлер көрсетуде. БҚО ІІД жергілікті полиция қызметінің мәліметінше, өңірімізде 19 кәсіпкерлік нысан көліктерді техникалық тексерістен өткізеді. Ал БҚО бойынша көліктік бақылау инспекциясы өз құзыреті шегінде «Аутокөлік туралы» заң талаптарының орындалуын қадағалайды.

Инспекция ағымдағы жылдың бірінші тоқсанында екі мекемеге тексеріс жүргізген болса, қазір тұрғындардың шағымы бойынша бес мекеменің тыныс-тіршілігі зерттелуде. Алғашқы үш айда көлік заңнамасын бұзғаны үшін 22 тасымалдаушы әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Инспекцияға көбінесе аутобустардың ескілігі, маршруттардың рейстен ерте шығып кететіндігі жөнінде  шағым  түседі  екен.

Көлік  саласына бақылауды  күшейту қажет

Таяуда елорда төрінде «Атамекен» ҰКП-да өткен жиында жолаушы тасымалдау мәселесі талқыланған болатын. Онда бұл салада көптеген олқылық бары айтылды. Құзырлы мекемелер басшылары көлік саласына бақылауды күшейтумен қатар, бұл саланы дамыту бойынша түбегейлі шаралар қажет екенін алға тартты.  Онда тасымалдауға берілетін лицензияны алуға  талапты қатайту керектігі де тілге тиек болды. Ал сәуір айында еліміздің  Бас прокуратурасы жолаушылар тасымалы саласындағы  тексеріс нәтижесін жариялаған еді. Үш апта бойы қалааралық жолаушылар тасымалын жүзеге асырудағы  аутокөлік туралы заңнаманың сақталуы тексерілген. Бүгінде еліміздегі елді мекендердегі тұрақты аутобус қатынасымен қамту 80 пайызды құрап отыр. Сондай-ақ 800-ден астам тасымалдаушы тіркелген. Жолаушылар үшін  34 сапаржай, 138 аутобекет және  109 қызмет көрсету орны жұмыс істейді.

Мамандар айтып өткендей, қалааралық бағыттар бойынша жолаушыларды тасымалдайтын аутобустардың қатысуымен жыл  сайын елімізде орташа алғанда 120 жол-көлік оқиғасы тіркеледі екен. Соның салдарынан 70 адам мерт болып, 370 жолаушы түрлі дене жарақатын алатыны да белгілі болып отыр. Бас прокуратураның ресми өкілінің мәлімдеуінше, тексеру нәтижесіне сәйкес, жол-көлік оқиғаларының негізгі дені аутобустардың техникалық ақауынан, аутопарктің тозуынан, жол-қозғалысы ережелерін бұзу кесірінен және өрт қауіпсіздігі қағидаларын сақтамаудан, сонымен қатар уәкілетті құрылымдардың немқұрайлы қарауының салдарынан болады. Тексеру нәтижесінде еліміздің әр түкпірінен 2,5  мыңнан астам заңбұзушылық анықталып, 139 заңсыз тасымалдаушының қызметі тоқтатылған. Талдау барысында 20 мың немесе республикадағы әрбір үш аутобус техникалық қараудан өтпегені белгілі болып отыр.

Серік Рашидұлы әлеуметтік желілерге немесе басылым беттеріне жолаушылар тасымалымен айналысатындарын жариялап, жолаушы жинайтындар да назарда екенін тілге тиек етті. Алайда олардың бәрі заңсыз жолмен жүргендер болмауы мүмкін. Сондықтан да қазір бірнеше құзырлы мекеме бірігіп, облыстағы жолаушы және жүк тасымалдаумен айналысатын көліктердің жұмысына талдау жасау жұмыстарын бастаған. Нәтижесі  кейін  белгілі  болмақ.

Ясипа   РАБАЕВА,

«Орал   өңірі»

– Біздің мекемеде тек 50 адам жөндеумен айналысатын бригаданың құрамына кіреді. Он шақты кісі аутобустарды жуып тазалайды. Одан бөлек түрлі механик, инженер, медициналық қызметкерлер бар. Бұрын КСРО заманындағы аутобус паркінде қандай қажетті инфрақұрылымдар болса, бізде бұл жүйе әлі жойылған жоқ. Бір сөзбен айтқанда, қолданыстағы заңнама талаптарын сақтап отырмыз, – дейді «ОралТехСервис» ЖШС директоры  Александр  Баклан.

– Жылына төрт рет өтетін «Аутобус» жедел алдын алу шараларына мемлекеттік аутоинспекторлармен бірге біздің қызметкерлер де шығады. Шара барысында қызметкерлеріміз «Аутокөлік туралы» заңдағы жолаушыларды тасымалдауға қойылған талаптарды бұзғанын анықтаса, әкімшілік жауапкершілікке тартады. Ал бұл шарадан тыс уақыттарда линияда жүрген көліктерді жол полициясы қызметкерлері тексерсе, біздің инспекция шаруашылық субъектілеріне, аутопарктерге барады. Тексеріс барысында байқағанымыздай, жаппай немесе жүйелі заңбұзушылықтар болмағанмен, ішінара кездесіп қалады. Мәселен, рейс алдындағы медициналық-техникалық тексерістен өтпеу, көлікті жүргізуге құқық беретін куәліктің болмауы секілді заңбұзушылықтар аз да болса кездесетіні жасырын емес. Әр мекемеде әр түрлі заңбұзушылық болуы мүмкін. Заң талаптарының бұзылғаны анықталған субъектіге ұйғарым шығарылып, оны жоюға мерзім беріледі, – дейді аталмыш инспекцияның аутомобиль көлігіндегі бақылау  бөлімінің  басшысы  Серік  Үбішев.


«Жайық Престе» жаңа басшы

Күні: , 42 рет оқылды

БҚО-дағы  баспасөздің  қара  шаңырағы  –  ғасырлық  тарихы бар  екі  облыстық  және  он  екі  аудандық  газеттің, ақпарат орталығының  басын  біріктіріп  отырған «Жайық  Пресс»  медиа-холдингінің  басшысы  ауысты. Осыған  байланысты өткен  жиында  облыстық  ішкі  саясат  басқармасының  басшысы  Нұрлыбек  Даумов  жаңадан  тағайындалған  басшы  Рауан  Сәбитұлын  таныстырып,  қызметіне  сәттілік  тіледі.  Ал  Жантас  Сафуллинге  атқарған қызметі  үшін  ризашылығын  білдіріп,  алғысхат  табыстады.

Жиынға қатысқан сала ардагерлері Жантас Сафуллинге өздерін әрқашан қамқорлап жүретін інілік ізеті мен қарапайымдылығы үшін алғыс айтып, жаңа басшыға ұжымдағы жақсы дәстүр сабақтастығын жалғастыра беруіне тілек білдірді. Медиахолдинг басшысының орынбасары Ғайсағали Сейтақ пен баспасөз тарихын зерттеу орталығының жетекшісі Қазыбек Құттымұратұлы Жантас Набиоллаұлының ұжымды ұйыстырып, тың жобаларды жүзеге асырып, абыройлы еңбек еткенін, медиахолдингтің жанжақты дамуына ықпал еткенін тілге тиек етті. Өз кезегінде Жантас Сафуллин жүктелген міндетті бірлесе атқарып, қолдау білдірген медиахолдинг ұжымына ризашылығын  білдірді.

Жаңа басшы Рауан Сәбитов 1985 жылы дүниеге келген. Білімі – жоғары. 2002-2006 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің әлеуметтану бакалавры біліктілігі мен академиялық дәрежесін, 20102012 жылдары Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті журналистика магистрі біліктілігі мен академиялық дәрежесін алған. 2015 жылдан бері  Л. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің журналистика және саясаттану факультетінің  докторанты.

Еңбек жолын 2005 жылы республикалық «Ана тілі» газетінде тілші болып бастаған. 2008-2009 жылдары аралығында «Қазақстан» ұлттық телерадио корпорациясында редактор-жүргізуші, 2010-2011 жылдары  «Сақшы» газетінің бас редакторы, 2012-2013 жылдары «Халық сөзі» газеті бас редакторының орынбасары қызметтерін атқарды. 2014-2015 жылдары «Қазақстан – Атырау» телеарнасы директорының орынбасары қызметінде болды. 2017 жылдың 1 наурызынан күні бүгінге дейін «Атырау-Ақпарат» ЖШС директорының орынбасары  болып қызмет  еткен.

Айгүл  АХМЕТОВА

Суретті  түсірген  Айбатыр   НҰРАШ


Депутаттар – үздік орталықта

Күні: , 50 рет оқылды

Өңірімізге  жұмыс  сапарымен  келген  ҚР  Парламенті  Мәжілісінің  депутаттары Евгений  Козлов,  Глеб  Щегельский, Сергей  Симонов,  Снежанна  Имашева  Зашаған  кентіндегі мамандандырылған  халыққа  қызмет  көрсету  орталығының  жұмысымен  танысты.

Орал қалалық мамандандырылған ХҚКО-ның жетекшісі Луиза Құсайынованың  айтуынша, мұнда күніне шамамен 500-600 тұрғынға қызмет көрсетіліп, айына сегіз мыңға жуық өтініш қабылданады. 26 мамырдан бастап орталық онлайн режімде қызмет көрсете бастаған. Яғни жүргізуші куәлігі мен жеке көлікті есептен шығару үшін  үйде отырып-ақ өтініш жіберіп, дайын құжатты орталықтан немесе «Қазпошта» арқылы алуларына болады. Мұнда  азаматтар жеке  көліктерін 90 минуттың ішінде тіркеп, жүргізуші куәлігіне екі  сағатта  қол  жеткізе  алады.

– Мамандандырылған ХҚКО алғаш Қарағандыда  ашылған болатын. Бүгінде еліміз бойынша барлық өңірде бар. Бұл орталық – солардың ішіндегі ең жаңасы әрі халыққа қызмет көрсету орталықтарының ішіндегі ең үздігі. Орталық ғимаратының іші өте кең, ауласында көлік жүргізушілер үшін барлық жағдай жасалған. Электрондық қызмет стандарттарға сай жұмыс істеуде, – деді Мәжіліс депутаты  Снежанна  Имашева.

Депутаттар кездесу барысында Елбасы жариялаған әлеуметтік бастамалардың жүзеге асырылу барысы туралы айтып, арнайы мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығының жұмысына  оң бағасын берді.

Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


Сүлеймен патша да құманмен су құйған

Күні: , 522 рет оқылды

Қонақ келгенде қолға су құю деген дәстүр бар. Расы керек, бұл дәстүрдің мәнін бала кезімізде көп ұқпаған екенбіз. Оның да өзіндік тәртібі бар. Жаз кезінде немесе шай ішер алдында құмандағы су салқындау, ал ас  берілгеннен кейін майлы тамақтан соң құмандағы су ысқылтым болуы керек.

Ойынға алаңдап, кей кезде қашқақтайсың. Әкем марқұм үлкендерден бата аласың, су құю, ет турап, қонақ күте білу ер адамның өнерінің бірі деп үнемі жұмсайтын. Бір қолға су толы жез құман, бір қолға жез леген шылапшынды ұстап, иығыңа орамал іліп, қолға су құясың. Үйде жағалай дөңгелене отырған адамдардың оң жақ шетінен бастап құясың. Ал ас желініп, дастарқан батасынан кейін бата берген қариядан бастап оның оң жағындағы, мейлі ол жас болса да үш адамға құйып, одан соң бата берген қарияның сол жағынан етекке дейін келіп барып, манағы төрдегі үш адамнан ары төмен қарай жалғайсың. «Су етектен, бата төрден» деген, оң жақтан бастап құй сарылдатпай, үзіп-үзіп үш рет құй», «Төртіншісін қонақ сұраса ғана құй» деп бақылап тұратын. Суды не үшін үзіп құятынын есейе келе білдік. Әдетте қайтқан кісінің денесін жуындыру кезінде ол адамға арналған мейрам суын құйған кезде ғана ожаудағы суды толтырып алып, таусылғанша үзбей құяды екен. Өзі ауыр жезден жасалған су толы ауыр құманды көтеріп тұрып, іштей өздері неге сырттан жуып кірмейді немесе шығып жумайды деп қынжылғанмен,  су құйып болған соң қариялар «Молда бол!», «Үлкен жігіт бол!», «Қатарыңның алды бол!» деп алғыстарын беріп жатқанда, бәрі ұмытылады. Әкем ескіше молдадан оқып білім алған, бес уақыт намазын қаза қылмаған адам еді. Ұлы Отан соғысынан ауыр жараланып, комиссия шешімімен елге 1943 жылы оралып, бір күнде демалмастан колхоз тіршілігіне араласты. Жоғарғы жақтың тапсырмасымен 1944 жылы көктемде қар ерісімен, соғыс салдарынан ашыққан Украина жеріне колхоздың ірі қара малынан таңдалған буаз қашарларды айдап апарған. Соғыста ұрыс даласынан көрген қиыншылықтан тапсырылған жұмысты орындау қиын болды деп отыратын. Қаңыраған хуторлардағы аш тұрғындарымен әр жерде соғыстан қашып жүрген бандылардан тығылып, түнде ғана малды жайып, айдап, күндіз еленбейтін тоғайлармен өзен жағалап, аман-есен жолшыбай жеті ай жүріп, барлығын төлдетіп,  тапсырып келдім деп отыратын. Денсаулығы нашар демікпе жаз ыстықта, қыс аязда үйден шыға алмай, Құран мен иман шарт кітабын, басқа да араб тіліндегі жазылған кітаптарды оқып, бізге айтып отырушы еді. Кітап мұқабасының артқы бетінен оңнан солға қарай оқитын араб қаріптерімен терілген қиссаларды қолымызға алып қызығушылық танытсақ, ұлым бұл өткен уақыт қой, орысша оқы, ғылым да болашақта Ленин құрған мемлекетте  деп  үйретпейтін.

Егер сол кезде түсінсек, басқаша болар ма еді деп ойлайсың… Аңыз бойынша құманмен қонаққа су құю дәстүрі Сүлеймен пайғамбардан қалған дейтін әкеміз. Дәуіт пайғамбар отыз ұлынан айырылған соң, қайғыдан қан жұтады. Алла оны жұбату үшін оған тағы бір ұл сыйлайды. Дәуіт ұлды болардың қарсаңында Жебірейіл  періште  уахи  әкеледі.

– Әй, Дәуіт! Ұлық Алла саған бір ұл нәсіп етеді. Бірақ шарты сол, ол баланың қызығын тек тоғыз жыл ғана көресің, осыған разысың ба? – дейді.

Дәуіт іштей қынжылса да: «Жаппар иемнің әміріне не қылса да ризамын» деп келіседі. Көп ұзамай Дәуіт ұлды болып, есімін Сүлеймен  қояды.

Дәуіт патша болғандықтан, оның сарайына күн сайын жүздеген адам қонаққа келеді екен. Сол кезде жеті жасар Сүлейменді бір қолына құман, бір қолына сүлгі ұстатып, сарайдың алдына қызметке қояды. Бала күні бойы үйге кіріп-шыққан қонақтардың қолына су құйып, алғысын алады. Оның адал қызметіне разы болған қонақтар:

– Ғұмыр жасың ұзақ болсын!

– Құдайдың сүйікті құлы бол!

– Басыңнан бақ, астыңнан тақ кетпесін!

– Әділ патша бол!

– Екі дүниенің сырын біл!

– Дұшпаныңа қатал,  досыңа адал бол!

– Ғалым бол! деп тоқсан тоғыз түрлі тілек айтып, бата береді екен.

Арада он бес жыл өтеді. Сүлейменнің бұғанасы бекіп, қабырғасы қатайып, ойы да, бойы да өсіп, азамат болып ер жетеді.

 Бір күні Дәуіт Ұлық Аллаға:

– Уа, Алла, маған ұлыңның қызығын тоғыз жыл көресің деп едің.  Бұл не хикмет ? – деп сұрайды. Ұлық Алла: Рас айтасың, Сүлейменнің пешенесіне тоғыз жылдық ғұмыр жаздым. Бірақ зерек ұлың қонаққа қызмет етуден шаршамады. Ақсақалдардың батасын алуға құмар болды. Күн сайын адамдар оған менің 99 есімімді айтып, шын жүректен алғыстарын жаудырып, батасын береді. Көптің алғысымен оның ғұмыр жасы ұзарды. Менің бір есімім – Халық. Халықтың тілегін қабыл етпеу ұлықтығыма сын болар. Бүгіннен бастап Сүлейменге 99 түрлі мұғжиза берем. Жердегі бүкіл тау-тас, аң-құс, он сегіз мың ғаламға патша қыламын, – деді. Содан бастап Сүлейменге дарымаған керемет қалмады  деседі.

Осыған орай «Сүлеймен де су құйған», «Су иесі –  Сүлеймен» деген сөздер ел арасында таралыпты. Қазір де қазақ халқы үйге қонақ келгенде жас баласының қолына құман мен сүлгі беріп: «Үлкеннің батасын  ал»  деп  су  құйғызады.

«Батаменен ел көгерер, жаңбырменен жер көгерер» деген тәмсіл, нақыл сөз Сүлейменнен қалған екен.

Ақеділ  БЕКЖАНОВ,

Орал  қаласы


Екі адам суға кеткен…

Күні: , 24 рет оқылды

Облыста соңғы он жыл ішінде 270 адам суға шомылу кезінде қаза болған. Олардың жетпісі – кішкентай балалар. Ал 2017 жылы тілсіз жаудың құрбаны болған 18 адамның бесеуі – жасөспірім.

Биылғы суға шомылу маусымы басталғалы бері екі адам тілсіз жаудың кесірінен ажал құшқан. Соңғы қайғылы оқиға 8 шілде күні орын алған еді. Қазір Коминтерн ауылы тұсындағы Жайық өзенінен денесі табылған бойжеткеннің өліміне қатысты деректер анықталуда. Егер суға батып кеткені расталса, зардап шеккендер саны үш адамға жетпек. Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында өткен брифингте облыстық төтенше жағдайлар департаменті бастығының орынбасары Ақылбек Ахметжанов мәлімдеді.

Облыста арнайы белгіленген 15 суға шомылу орны болса, соның төртеуі Орал қаласының аумағында орналасқан. Олардың үшеуі қалалық мәдениет және демалыс саябағында және біреуі «Светлячок»  туристік  кешенінде.

Суға шомылу рұқсат етілген жағажайларда құтқарушылар мен сүңгуірлер жасақтары тәулік бойы кезекшілік атқаруда. Оған қоса арнайы жабдықталмаса да, халық жиі барып, суға шомылатын «жабайы» жағажайлардың маңында да кезекшіліктер ұйымдастырылған.

Ақылбек Қосманұлының айтуынша, облыстың су айдындарында «Суға түсуге тыйым салынады», «Сүңгуге тыйым салынады» және т. б. 117 арнайы белгілер мен стендтер орнатылған.

Динара  ЖҰМАБЕКҚЫЗЫ,

«Орал  өңірі»


«Серпін» берген серпіліс

Күні: , 94 рет оқылды

«Серпін» бағдарламасы аясында облысымызда  1309 жас білім алуда. Таяуда солардың біразы оқуларын аяқтап, диплом алды. Жоғары білімді маман атанған «серпіндіктердің» ішінде 150-ге жуық М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың студенті де бар.

БҚО жастар саясаты басқармасынан алынған мәліметке қарағанда, Қызылорда, Түркістан, Жамбыл және Маңғыстау облыстарынан келген жігіттер мен қыздар Ақ Жайық өңіріндегі екі ЖОО мен сегіз техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында оқып жатыр. Негізінен университеттердің қабырғасында білім алуда. «Серпіндіктер» оқуда ғана емес, қоғамдық жұмыстарда да алдыңғы сапта жүр. Мәселен, кеше ғана БҚМУ-дағы филология факультетінің қазақ тілі мен әдебиеті бөлімін қызыл дипломға бітірген Тұрсынай  Қажығали студент болып жүргенде облыстық, республикалық, халықаралық бағыттағы түрлі шығармашылық байқауларға қатысып, университет абыройын асқақтатқан еді. Сол үшін өзі де, ата-анасы да төрт мәрте ректордың алғысхатына ие болды.

– Мен шайырлар мен жыраулардың мекені болған Сыр өңіріненмін. Әлі есімде, мектеп бітірер сәтте «Серпін – 2050» бағдарламасы туралы естіп, құжат тапсырып көргем. Ол кезде бұл бағдарлама менің болашағымның алтын көпірі болатынын әсте ойлаған жоқ едім. Орал өңіріндегі бес жылға жуық уақытым көзді ашып-жұмғанша өте шықты.  Бізге барынша қолайлы жағдай жасағаны үшін мемлекетке, жергілікті атқарушы билік құрылымдарына, университет басшылығына алғысымыз шексіз. Жалпы, өзім еліміздегі осындай беделді университеттің студенті болғаныма өте  ризамын. Енді алған білімімді еліміздің, соның ішінде Ақ Жайық өңірінің қарыштап дамуына арнауды мақсат тұтып жүрмін, – дейді жас маман.

Сәдуақас  ЖӘНІБЕКҰЛЫ


Еңбек шартынсыз жұмыс жасайтындар көп

Күні: , 56 рет оқылды

Достық  үйінде  2018-2019  жылдарға  арналған «Еңбек шартын  жасаңыз!»  республикалық  акциясы  шеңберінде форум  өтті.

БҚО кәсіподақтар орталығы ұйымдастырған  форумына ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты, Мәжілістегі заңнама және сот құқықтық реформа комитетінің мүшесі Снежанна Имашева, мемлекеттік құрылымдар мен жұмыс берушілер қатысты.

Басқосуды облыстық кәсіподақтар орталығының  төрағасы Ербол  Салықов  жүргізді.

– Кәсіподақтардың негізгі міндеті – жұмысшы мен жұмыс берушілер арасында туындайтын мәселелерді дер кезінде шешу. Ол үшін кәсіпорындардағы кәсіподақ ұйымдары барлық тараппен ынтымақтастықта болуға тиіс. Дегенмен көп жағдайда жұмыс беруші мен жұмысшының арасында көптеген кикілжің мен келіспеушілік туындап отырады. Олардың  алдын алудың бірден- бір жолы – еңбек шарты, – деген Ербол Ғұмарұлы жұмысшыларды еңбек шартынсыз жұмысқа алу әлі күнге өзектілігін жоймаған мәселе екенін атап өтті. Оның сөзіне қарағанда, еңбек шартынсыз жұмыс жасайтындардың дені құрылыс, сауда, қоғамдық тамақтану орындары мен ауыл шаруашылығы саласында еңбектенетіндер болып отыр.

Өз кезегінде сөз алған Снежанна Имашеваның айтуынша, елімізде 9 миллионға жуық жұмысқа жарамды адам бар болса, оның шамамен 500 мыңы – жұмыссыздар. Алты миллионнан  астамы заңды түрде еңбек шартына отырып, жұмыс жасауда.

Өзін-өзі жұмыспен қамтыған екі миллион адам еңбек еткенімен, ресми түрде тіркелмеген. Негізінен ірі кәсіпорындар жұмысшымен еңбек шартын жасасады. Ал дүкендер, шаруа қожалықтары, құрылыс секілді шағын бизнес секторларында жалақыны қолма-қол бергенді ыңғайлы деп есептейтіндер бар. Сондай-ақ жұмысшылар арасында ешқандай жарна аудармай-ақ, жалақыларын қолына толық алғысы келетіндер де көп.

– Еңбек заңнамасының сақталуына жұмыс беруші мен жұмысшының жауапкершілігі бірдей. Елімізде «Еңбек шартын жасаңыз!» деген акция өткізудеміз. Алайда нәтиже жоқ. Еңбек шартынсыз жұмыс жасайтындар әлі бар. Бұл – акция, жазалайтын шара емес. Дегенмен еңбек инспекциясының  жауапсыз жұмыс берушілерді жазалап, шаралар қолданатын құқығы бар. Бірақ елімізде шағын бизнеске  жанжақты қолдау білдірілуде. Сондықтан да осындай ақпараттық-түсіндіру шаралары жүріп жатыр. Егер жұмысшы тарапынан жұмыс берушінің еңбек шартын жасамайтыны жөнінде шағым түсетін болса, ол жұмыс берушінің қызметі тексерілетін болады. Ал қазір екі тараптан да шағым жоқ, – деді Снежанна  Имашева.

Шара барысында сондай-ақ БҚО еңбек инспекциясы бойынша басқарма басшысы Азамат Айтуев, «Атамекен» БҚО кәсіпкерлер палатасының директоры Сәкен Карин, БҚО бойынша мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары Нұрболат Абдулов, «Әлеуметтік сақтандыру қоры»  КЕАҚ БҚО филиалының бөлім басшысы Қуаныш Сансызбаев, облыстық салалық кәсіподақ ұйымының төрағасы Марат Даупаевтар әр салада атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып, аталмыш мәселені шешу жөніндегі ойларымен бөлісті.

Ясипа  РАБАЕВА,

«Орал  өңірі»


Қазақстан Республикасының Қоғамдық даму министрлігі 2018 жылғы 1 шілдеден бастап ҮЕҰ-ға арналған сыйлықақыны беру үшін өтінімдерді қабылдайды.

Күні: , 201 рет оқылды

Қоғамдық даму министрлігі үкіметтік емес ұйымдарға арналған сыйлықақыны беруге келесі бағыттар бойынша конкурс өткізу туралы хабарлайды:

1) білім беру, ғылым, ақпарат, дене шынықтыру және спорт саласындағы мақсаттарға қол жеткізу;

2) азаматтардың денсаулығын сақтау, салауатты өмір салтын насихаттау;

3) қоршаған ортаны қорғау;

4) жастар саясаты мен балалар бастамаларын қолдау;

5) отбасылық-демографиялық және гендерлік мәселелерді шешуге жәрдемдесу;

6) халықтың әлеуметтік тұрғыдан осал топтарын қолдау;

7) жетім балаларға, толық емес және көп балалы отбасылардағы балаларға көмек көрсету;

8) халықты еңбекпен қамтуға жәрдемдесу;

9) азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, заңды мүдделерін қорғау;

10) мәдениет пен өнерді дамыту;

11) тарихи-мәдени мұраны қорғау;

12) қоғамдық келісімді және ұлттық бірлікті нығайту;

13) өздерінің есебінде тұрған адамдарға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсету кезінде пробация қызметтеріне жәрдемдесу;

14) мемлекеттік қызметтер көрсету сапасына қоғамдық мониторинг жүргізу;

15) азаматтық қоғамды дамытуға, оның ішінде үкіметтік емес ұйымдар қызметінің тиімділігін арттыруға жәрдемдесу.

Байқауға Қазақстан Республикасында тіркелген және Үкіметтік емес ұйымдардың дерекқорына мәліметтер ұсынған үкіметтік емес ұйымдар қатыса алады.

Бір үкіметтік емес ұйым бір номинациядан артық сыйлықақыны алуға  ұсыныла алмайды. Сыйлықақы алғаннан кейін үш жыл ішінде оны алу үшін қайта ұсынуға жол берілмейді.

Бір номинация бойынша сыйлықақы бір немесе бір мезгілде бірнеше үміткерге берілуі мүмкін. Бұл жағдайда сыйлықақы олардың арасында тең бөлінеді.

Сыйлықақыны алу үшін өтінімді ұсынуға арналған тізбе мыналарды қамтиды:

1)   өтініш (осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес  нысан бойынша бірінші басшы немесе оның міндетін атқаратын адам қол қойған үкіметтік емес ұйымның ресми бланкісінде);

2)   осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес сыйлықақыға үміткердің сауалнамасы;

3)   осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес сыйлықақыға үміткердің қызметі туралы сипаттама (растайтын материалдармен бірге);

4)   соңғы 3 (үш) жыл ішінде ұсынылған бағыт бойынша іске асырылған жобаларды және бірлескен жұмыс барысында қол жеткізілген нәтижелерді растау мақсатында байланыс деректері көрсетілген қоғамдастық (үкіметтік емес ұйымдар) және (немесе) мемлекеттік органдар өкілдерінің ұсынымдары (екіден кем емес);

5)   үкіметтік емес ұйымдарды мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы құрылтай құжаттарының және куәлiгiнің (анықтаманың) көшірмелері;

6)   банк шотының болуы туралы анықтама (түпнұсқа).

Сыйлықақыны алу үшін үкіметтік емес ұйымдарды ұсыну жөніндегі өтінімдер Қазақстан Республикасының Қоғамдық даму министрлігінің Азаматтық қоғам комитетіне қағаз және электронды жеткізгіштерде (СD-дискілерде не USB-флеш-жинақтағыштарында DOC, DOCX, Pdf форматында) 2018 жылғы 1 шілдеден бастап 1 қыркүйек аралығында келесі мекенжай бойынша қабылданады: Астана қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы 8, «Министрліктер үйі» ғимаратының 15-кіреберісіндегі 265-кабинет. Анықтама телефондары: +7 (7172) 74 05 11, 74 09 97.

Естеріңізге саламыз, ағымдағы жылғы 13 маусымда Мемлекет Басшысымен «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне коммерциялық емес ұйымдардың қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңына қол қойылды.

Заңның қабылдануымен сыйлықақы алуға ұсынуға үкіметтік емес ұйымдардың мүмкіндігі кеңейді.

Бұрын сыйлықақы алуға ұсынғаннан кейін үш жыл ішінде конкурсқа қатысуға шектеу болатын.

Заң қабылданғаннан кейін өткен жылы сыйлықақы алуға ұсынылған, бірақ жеңімпаз болып табылмаған үкіметтік емес ұйымдар, келесі жылдары да сыйлықақы алуға ұсынуға мүмкіндік алады.

 

Қағидаға келесі сілтеме бойынша орналасқан https://diakom.gov.kz/kk/content/buyryktar


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика