Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Күні: , 29 рет оқылды


«Қазақ  тілі  әліпбиін  кириллицадан  латын  графикасына  көшіру  туралы»  Қазақстан  Республикасы Президентінің  2017 жылғы  26  қазандағы №569 Жарлығына  өзгеріс  енгізу  туралы ҚАУЛЫ  ЕТЕМІН:


1.«Қазақ тілі әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 26 қазандағы №569 Жарлығына (Қазақстан Республикасы ПҮАЖ-ы, № 50-51-52, 326-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: аталған Жарлықпен бекітілген латын графикасына негізделген қазақ тілі әліпбиі осы Жарлыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

  1. Осы Жарлық жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан  Республикасының  Президенті  Н. НАЗАРБАЕВ

 Астана,  Ақорда,  2018  жылғы 19 ақпан №637

Қазақстан  Республикасы  Президентінің  2018  жылғы  19  ақпандағы №637  Жарлығына  ҚОСЫМША

 Қазақстан  Республикасы  Президентінің  2017 жылғы  26 қазандағы

№569  Жарлығымен  БЕКІТІЛГЕН

«Егемен  Қазақстан»

№35, 20 ақпан, 2018  жыл


Жаңа тағайындаулар

Күні: , 63 рет оқылды


12 ақпан  күні  облыс  әкімі  Алтай Көлгінов  қаржы  басқармасының  ұжымына  жаңа  басшыны  таныстырды.


Айгүл Бақытжанқызы Салахатдинованың зейнеткерлікке шығуына байланысты  конкурстық комиссияның шешіміне және «100 нақты қадам» – Ұлт жоспарында көрсетілген меритократия қағидасына сәйкес, Батыс Қазақстан облысы қаржы басқармасының басшысы лауазымына Дулат Бауыржанұлы Имашев тағайындалды.

Дулат Бауыржанұлы Имашев  1978 жылы туған. Білімі – жоғары.  1999 жылы Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтын экономист менеджер мамандығы бойынша тәмамдаған.

Әр жылдары:

– Батыс Қазақстан облыстық қаржы басқармасында  жетекші,  бас  маман;

– ҚР Денсаулық сақтау министрлігі медициналық  қызметтің  сапасын  бақылау  комитеті Батыс  Қазақстан  облысы  бойынша  басқармасында  бас  маман;

– Батыс Қазақстан облысы ауыл шаруашылығы басқармасында бөлім  басшысы,  басқарма  басшысының  орынбасары;

– Батыс Қазақстан облысы экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасында  басшының орынбасары;

Бүгінге дейін Батыс Қазақстан облысы құрылыс басқармасы басшысының  орынбасары  болып  қызмет  атқарды.

*      *      *

Кеше  облыс  әкімі  Алтай  Көлгінов  мемлекеттік  сатып  алу басқармасының  ұжымына  жаңа  басшыны  таныстырды.

«100 нақты қадам» Ұлт жоспарында көрсетілген меритократия қағидасына сәйкес конкурстық комиссияның шешімімен Батыс Қазақстан облысы мемлекеттік сатып алу басқармасының басшысы лауазымына Бибігүл Ниетқалиева тағайындалды.

Бибігүл Әбдіғалиқызы Ниетқалиева 1973 жылы дүниеге келген. Білімі – жоғары.

1994 жылы Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтын бухгалтер экономист мамандығы  бойынша  тәмамдаған.

Ол Орал қаласының қаржы бөлімінің бас маманы, сектор меңгерушісі, бөлім басшысының  орынбасары;

Батыс Қазақстан облысы Орал қаласының экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімінің  басшысы  болды.

Бұған дейін облыстық мемлекеттік сатып алу басқармасы басшысының  орынбасары  болып  қызмет  атқарды.

Облыс  әкімінің  баспасөз  қызметі


АҚШ-қа ресми сапар табысты өтті

Күні: , 207 рет оқылды


Мемлекет басшысы кеше Америка Құрама Штаттарына ресми сапарының қорытындысы бойынша баспасөз мәслихатын өткізіп, оның барысында отандық және шетелдік бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің сауалдарына жауап берді.


Атап айтқанда, Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан – Америка қарым-қатынастарын дамытудың басым бағыттары мен келешегіне тоқталып, халықаралық жəне өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында қол жеткізілген уағдаластықтар жөнінде əңгімеледі, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі төрағалыққа жəне еліміздің əлемде ядролық қаруды таратпау ісіндегі миссиясына қатысты сауалдарға жауап берді.

Елбасы өз сөзінде Ақ үйде өткен кездесудің маңыздылығына тоқталып, Д. Трамптың жылы қабылдағанын, осы сапар арқылы Қазақстан мен АҚШ-тың арасындағы əріптестіктің нығая түскенін атап өтті. Еліміз тəуелсіздік алған тұста АҚШ-тың көрсеткен қолдауы аса маңызды болғанын еске алды. Д. Трамппен бірлескен мəлімдемеде де ең əуелі саяси қолдау, бейбітшілік жағдайдағы əріптестікті дамыту мəселелері қозғалғанын атап көрсетті. Мемлекет басшысының айтуынша, америкалық компаниялар елімізге 50 миллиард доллардан астам инвестиция құйған. Қазіргі таңда Қазақстанда 550 бірлескен өндіріс жұмыс істейді. Ал осы сапарда жалпы сомасы 7,5 миллиард доллар көлеміндегі жиырмадан астам құжатқа қол қойылды.

«АҚШ тарапы осы сапарда қол жеткізілген келіссөздерді жоғары бағалады. Бұдан бөлек, қазіргі таңда əлемде кездесіп отырған мəселелерді талқыладық. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде өткізілген шараның маңызы ерекше. Бұрын-соңды еліміз мұндай деңгейдегі ұйымға төрағалық еткен емес. Мұның бəрі ‒ еліміздің табысы», – деді Н. Ә. Назарбаев.

Бұдан кейін Елбасы Н. Ә. Назарбаев журналистердің сұрақтарына жауап берді. Ең алдымен сөз алған «Егемен Қазақстан» газетінің басшысы Дархан Қыдырəлі Елбасын Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне төрағалығымен жəне АҚШ-қа сапарының сəтті өтуімен құттықтады.

– Сіздің осы сапарыңызды əлемнің беделді бұқаралық ақпарат құралдары жарыса жазып, халықаралық сарапшылар жоғары бағалап жатыр. Ел тарихына алтын əріптермен жазылған мəртебелі миссияны абыройлы атқарып, мемлекетімізді жаңа белестерге бастаған тарихи жеңісіңізбен құттықтаймыз. АҚШ пен Қазақстан арасындағы байланыс жыл өткен сайын сан сала- лы, қарқынды дамып келеді. Байланыстағы басымдықтардың уақыт өте келетіні белгілі. Қазір Қазақстан тарапы АҚШ-пен арадағы қандай байланыстарға басымдық беріп отыр? – деп сұрады.

«Қазіргі таңда АҚШ ‒ әлем­дегі алып державаның бірі. Оның орнын басатын әзірге мем­лекет жоқ. Сондықтан ғылымы мен техникасы қарыштап дамы­ған елмен қарым-қатынас орна­тудың Қазақстан үшін маңы­зы зор. Осы сапарымда биз­нес өкілдерімен, лауазымды тұлғалармен кездесу өткіздік. Бірқатар маңызды құжатқа қол қойылды. Біріккен инвестиция­ларды жүзеге асыру үшін 3 мил­лиард доллар шамасындағы ке­лісім жасалды», – деді Мемлекет басшысы.

Елбасы ресми сапар бары­сында қол қойылған құжаттар ел дамуына айтарлықтай үлес қосатынын атап өтті. Алдағы уақытта америкалық бизнес өкілдерінің Қазақстанға келуіне мүмкіндік молая түспек. АҚШ-тың алпауыт компанияларын Қазақстанға әкелуі саяси және экономикалық тұрғыдан елімізге пайдалы болып, аймақтың тұрақтылығын нығайтады.

Сонымен қатар Елбасы Н. Ә. Назарбаев пен АҚШ Прези­денті Д. Трамп арасындағы кездесудің қалай өрбігені жөнінде сұрақ қойылды. Мемлекет бас­шысы Ақ үйде не туралы сөйлескенін тарқатып айтып берді.

«Бұған дейін телефон арқылы сөйлесіп, Эр-Риядта жо­лықтық. Соның бәрі өзара түсі­ністік орнатуға мүмкіндік берді. Д. Трамп бұрынғы Ақ үй басшы­ларына мүлдем ұқсамайды. Ол бизнес саласынан келгендіктен, құр сөзді емес, істі жоғары баға­лайтын адам. Осы тұрғыдан бір-бірімізді жақсы түсініп, бірден тіл табысып кеттік. Талқылаған мәселелерде ортақ пікірде бо­лып, келісімге келдік», – деп жа­уап берді Н. Ә. Назарбаев.

Елбасы кездесуден кейін америкалық компаниялардың Қазақстанда жұмыс істеуіне мол мүмкіндік туғанын атап өтті. Бұдан бөлек, әлемді толғандырған маңызды мәселелер, Иран және Солтүстік Ко­реядағы жағдай туралы сөз бол­ғанына тоқталды.

«Д. Трамп Иранмен арадағы халықаралық келісімді жақ­тырмайтынын жеткізді. Бірақ мәселенің мәнісін айтып, бұл ке­лісімге қолжеткізу үшін қыруар жұмыс атқарылғанын, оны бұзу тағы бір ядролық қаруы бар мемлекеттің қалыптасуына жағ­дай жасайтынын түсіндірдім. Ендігі жерде Иранға қатысты жағдайдың өзгеретініне сенімім мол. Сондай-ақ Ауғанстандағы ахуалды, терроризмнің қаупін жан-жақты талқыладық», – деді Елбасы.

Мемлекет басшысы ИЛИМ (ДАИШ) террористік ұйымының тамырына балта шабылса да, олардың шағын топтары әлі де толық жойылып бітпегенін мәлімдеді. Қазіргі таңда лаңкес­тер Ауғанстанға көше бастаған. Өз кезегінде бұл елге айтар­лықтай қауіп төндіретінін айт­ты. Сондықтан Қазақстан тара­пы Ауғанстанда содырлармен күресу жұмысында АҚШ-қа көмек көрсетуін жалғастыра береді.

Ауғанстандағы жағдайды тұрақтандыру үшін елдің эко­номикасы тұрақты болуы керек. Бұл тұрғыда Д. Трампқа Елбасы Қазақстанның аталған елге көр­сетіп жатқан көмегі туралы баян еткен.

Сонымен қатар Мемлекет басшысы ядролық қаруды тарат­пау жөніндегі пікірімен бөлісті. Қазіргі таңда кей державалар өздерінде ядролық қару бол­ғанына қарамастан, басқа елдер­ге оны қолдануға тыйым салады. Елбасы мұның дұрыс еместігін мәлімдеді. Сондықтан «Әлем. XXI ғасыр» манифесінде ұсы­нылғандай БҰҰ-ның 100 жыл­дық мерейтойына орай әлем ядролық қарудан толықтай бас тартуы тиіс.

«Егер сол мемлекеттер ядролық қарудан бас тарта­тын бағдарламамыз бар деп мәлімдеме жасаса, басқа ел­дер солардан үлгі алатын еді. Кезінде Қазақстан ядролық мемлекеттердің кепілін ала отырып, өзінің арсеналын­да бар оқтұмсықтардан бас тартты. Содан бері Үндістан, Иран, бірқатар мемлекеттер ядролық қаруға ие бола бас­тады. Олардың деструктивті бағыттағы топтардың қолына түсу қаупі туып отыр. Осыған байланысты Қазақстанда Төмен байытылған уран банкі ашыл­ды. Атомды бейбіт мақсатта қолданатын елдер оның қорын бізден алуға мүмкіндіктері бар. Оны атомнан энергия алу секілді бейбіт мақсатта қолданады. Осының нәтижесінде мемлекеттер арасындағы сенім қалып­тасады», – деді Елбасы.

Бұдан кейін Н. Ә. Назарбаев Қытай ұсынысымен басталған «Бір белдеу, бір жол» жобасы жөніндегі пікірімен бөлісті. Ақ үйдегі кездесуде Д. Трамп осы бастама туралы сұраған екен. Елбасы оны жан-жақты тарқатып айтып берген.

«Д. Трампқа бұл жоба тура­лы тереңірек түсіндірдім. Жа­ңа Жібек жолы жөнінде Қытай басшысы 2014 жылы Астанада мәлімдеген болатын. Содан бері қыруар шаруа атқарылып, 600 миллиард доллар бөлінді. Қазіргі таңда бұған 67 мем­лекет үлес қосады. Қазақстан­нан өтетін жолдар арқылы сау­да-экономикалық мүмкінші­ліктердің көкжиегі кеңейе түсті. Алдағы уақытта осы жоба аясында инфрақұрылымға салынған қаржының пайдасын көреміз», – деді Н. Ә. Назарбаев.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ, Нью-Йорктен (АҚШ)

«Егемен  Қазақстан»,

№13, 19 қаңтар, 2018 ЖЫЛ

Суреттер Президенттің баспасөз қызметінен алынды


Төрткүл дүниеге төрелік айтқан тарихи сәт

Күні: , 203 рет оқылды


Нью-Йоркте Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерінде Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың төрағалығымен Қауіпсіздік кеңесінің «Жаппай қырып-жоятын қаруды таратпау: сенім шаралары» тақырыбы бойынша жоғары деңгейдегі пікірталас өтті. Бұл шараға әлемдік ақпарат құралдары жіті назар аударып, Қауіпсіздік кеңесінде алғаш рет көтерілген тақырыптың маңызы жөнінде, осы мәселеге ұйытқы болған Қазақстанның бастамалары туралы шартарапқа тікелей хабар таратты. Жиынды ашқан Елбасы БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің күн тәртібін белгіледі. Бұдан соң Мемлекет басшысы отырысқа қатысқаны үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Антониу Гутерришке, Польша Республикасының Президенті Анджей Дудаға және БҰҰ Қауіпсіздік кеңесіне мүше басқа да елдердің делегация басшыларына ризашылық білдірді.


Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан», Нью-Йорктен (АҚШ)

«Президент Дуданы Польшаның Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретіндегі қызметінің басталуымен құттықтаймын. Сонымен бірге Котд’Ивуар, Кувейт, Перу жəне Экваторлық Гвинеяны да биыл Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты емес мүшесі болуымен құттықтаймын. Жаһандық ұйымның осы маңызды органы аясында ынтымақтастық пен ықпалдастық танытып, бірлесе жемісті жұмыс істейміз деп үміттенемін», – деді Елбасы.

Н. Ә. Назарбаев бекітілген күн тəртібіне сəйкес сөзді БҰҰ-ның Бас хатшысы А. Гутерришке берді. Ұйымның басшысы Қазақстан Президентіне осындай жоғары деңгейлі жиынға қатысқаны үшін алғыс айтты жəне атқарған елеулі еңбектерін жоғары бағалады.

«Қазақстан əрдайым ядролық қарудан азат əлем құруды жəне оны таратпау мəселесін қолдап келеді. Осы мəселеде көрегендік танытқан Президент Нұрсұлтан Назарбаевқа алғысымды айтамын. Кеңес 1992 жылы жаппай қырып-жою қаруларының халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікке зияны жөнінде қарар қабылдаған болатын», – деді А. Гутерриш.

Бас хатшы қазіргі таңда əлемде жаппай қырып-жою қаруларынан келетін қауіп-қатерге тоқталды. Сенім шараларының маңыздылығын атай отырып, Қазақстанның бастамаларын қолдайтынын жеткізді.

А. Гутерриштің баяндамасынан кейін Мемлекет басшысы кеңес мүшелеріне арнап мəлімдеме жасады. Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты емес мүшесі болып сайлануын жəне төрағалық қызметін əлемдік қоғамдастықтың елімізге жəне оның бейбітшіл саясатына деген сенімі деп білетінін жеткізді.

«Орталық Азияның бұл мəртебелі қызметтегі бірінші мемлекеті ретінде біз өңіріміздегі халықтардың Дүниежүзілік ұйымның осы маңызды үніне айналдық. Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік кеңесіндегі бірінші жылы өтті. Біз кеңестің күн тəртібіндегі өзекті мəселелерді шешуге қатысу барысында барынша белсенді, конструктивті жəне əділ болуға тырыстық. Ауғанстан/Талибан, ИЛИМ/ДАИШ, Əл-Каида жəне Сомали/Эритрей жөніндегі комитеттерді басқара отырып, олардың жемісті қызмет етуіне өз үлесімізді қосып келеміз», – деді Мемлекет басшысы.

Қауіпсіз әрі әділетті әлемге бірлесе қол жеткізу керек

Елбасы ізгі құқық үстемдігіне негізделген қауіпсіз əлем мен əділетті əлемдік тəртіпке бірлесе қол жеткізу керек екенін атап көрсетті. «Бұл істе БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің рөлі зор жəне оған тарихи миссия жүктелетіні де сөзсіз. Адамзат XXI ғасырда жаппай қырып-жою қаруларынан азат əлем құру үшін лайықты жолдан өте алады деп сенемін. Ұжымдық іс-қимылдан қуат алған əлемдік қоғамдастықтың сенімі, ерік-жігері мен ақыл-парасаты планетамыздың жаһандық апатқа ұшырауына жол бермейді деп сенемін. Кеңестің барлық мүше мемлекеттеріне берік ынтымақтастығы үшін ризашылығымды білдіремін», – деді Елбасы.

Мемлекет басшысы атап өткендей, бүгінгі жиын Қазақстан ның БҰҰ Қауіпсіздік кеңесіндегі төрағалығы кезіндегі негізгі шара. Отырыс жаһандық күн тəртібіндегі ең өзекті тақырыптардың біріне арналып отыр.

«Бейбітшілік пен қауіпсіздікке қол жеткізу жолындағы сенім шаралары шиеленістің алдын алу мен маңызды жаһандық проблемаларды шешуде негізгі рөл ойнайды. Мен БҰҰ Бас ассамблеясының 47-сессиясының мінберінен Азиядағы қауіпсіздік пен сенім шаралары жөніндегі өңірлік құрылым құру жөнінде ұсыныс айтқан болатынмын. Тынымсыз дипломатиялық жұмыстың нəтижесінде бұл механизм құрылды. Қазіргі таңда Азиядағы өзара ықпалдастық жəне сенім шаралары кеңесі өңірдегі 26 мемлекетті біріктіріп, жемісті жұмыс істеуде», – деген Мемлекет басшысы ширек ғасырдан кейін БҰҰ ғимаратында Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретіндегі Қазақстан атынан сөз сөйлеп тұрғанын əңгімеге қосты.

Өзара сенімді арттыру – аса өзекті

Елбасы жекелеген елдер арасында да, жаһандық деңгейде де өзара сенімді арттыру мəселесінің əлі де күрделі екенін жəне оның күннен-күнге өзекті бола түскенін жеткізді. Сенім шаралары жаһандық қауіпсіздікті қолдаудың, бүкіл планета көлемінде бейбітшілікті нығайтудың аса маңызды элементі ретінде күн тəртібінен түспеуі тиіс. Президент Н. Ә. Назарбаев оның себептерін жан-жақты түсіндіріп берді.

«Сенім шаралары бүкіл адамзатқа жаңа жойқын соғыс қатері төнген XX ғасырдың екінші жартысында жаппай жойылу қаупінің алдын алу кезінде өзін-өзі ақтады. БҰҰ Жарғысында «Біздің басты міндетіміз ‒ келер ұрпақты соғыс өртінен құтқару» деп жазылған. БҰҰ жүйесіндегі ширек ғасыр ішінде менің елім қарқынды даму жолынан өтті. Ядролық арсенал бойынша əлемдегі төртінші елден таратпау жөніндегі қозғалыстың көшбасшысына айналды. Ядролық қарудан жəне ядролық держава мəртебесінен бас тарту біздің саналы əрі шынайы таңдауымыз жəне Қазақстанның барша халқы қолдап, əлемдік қоғамдастық лайықты бағасын берген ерікті қадамымыз болды», –  деді Н. Ә. Назарбаев.

Қазіргі таңда Қазақстан ядролық қауіпсіздік саласындағы барлық іргелі халықаралық келісімдердің қатысушысына айналды. Еліміз ядролық қаруы жоқ мемлекет ретіндегі мəртебемізді заңды түрде бекітті. Елбасы екінші бағыт ретінде өзара сенім ахуалы халықаралық ынтымақтастықтың жаңа моделін қалыптастыруға септігін тигізе алатынын атап көрсетті. МАГАТЭ-нің төмен байытылған уран банкінің ашылуы ‒ осы ынтымақтастықтың жарқын мысалы əрі оның жүзеге асуының көрінісі. Қазақстан ядролық қаруды таратпау режімін нығайтуға осылайша кезекті үлес қосты.

Солтүстік Кореяны біздің жолмен жүруге шақырамыз

«Үшіншіден, Қазақстанның ядролық қарусыз жолы өзге елдерге үлгі əрі тəжірибе тұрғысынан көмек болар еді. Біз тəуелсіз ел болып, мемлекетімізді нығайттық. Ядролық қарудан бас тартып жəне ядролық державалардан шабуыл жасамау кепілдігін алдық. Осы ретте Солтүстік Корея басшылығын біздің жолымызбен жүруге шақырамыз», – деді Президент.

Мемлекет басшысы ғылыми-технологиялық прогрестің қазіргі мүмкіндіктері және жаһанданудың шынайы болмысы жаппай қырып-жою қаруларын таратпау міндетін адамзаттың аман сақталып қалу мәселесіне айналдырып отырғанын мәлімдеді. «Жаппай қырып-жою қарулары бар елдердің көбеюі, ядролық, химиялық, биологиялық және радиологиялық қарудың деструктивті күштердің қолына түсу қаупін тудырады. Ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі бүгінгі құқықтық база XX ғасыр соңында «ядролық державалар клубының» кеңеюіне тосқауыл бола алмады. Ядролық қаруды таратпау ту­ралы шартқа негізделген барша­мызға қажет таратпау режімін нығайту терең менталды өзгерістер мен көпжақты жаңа саяси шешімдерді талап етеді деп ойлаймын», – деген Елбасы таратпау саласындағы сенімді нығайта түсу үшін бірқатар шаралар атқаруды ұсынды.

«Бірінші. Ядролық қаруды таратпау туралы шарттан шығу процесін қиындату қажет деп санаймын. КХДР-дың әрекеті ядролық қаруды иеленсем деген амбициясы бар басқа елдерді осындай қадамға итермелеуі мүмкін. Ядролық қаруды таратпау туралы шартқа күмән келтірмей, бұл шартты бұзатын елдер үшін осының нақты салдарын (санкция шараларын қоса алғанда) айқындайтын БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің арнайы қарарын әзірлеу мүмкіндігін қарастыруды ұсынамын», –  деп атап өтті Н. Ә. Назарбаев.

Екінші, шара ретінде жаппай қырып-жою қаруларын иемденуге және таратуға қатысты қатаң шара қолданудың нақты жұмыс істейтін механизмін әзірлеу керектігін жеткізді. Мұндай көпжақты келісімдерді БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің жекелеген қарарларында бекітудің маңыздылығын айтты. Жаппай қырып-жою қаруларын иемдену ниетіне жол бермеудің басты шарасы ретінде атом қаруын иеленуден ерікті түрде бас тартқан және ядролық қаруы жоқ мемлекеттерге ядролық державалардың беретін кепілдігін заң жүзінде міндеттейтін жүйені дамытуға да тоқталды.

«Жаһандық қауіпсіздік жүйесін жаңарту процесінің сәтті немесе сәтсіз болуы әлемдік қоғамдастықтың милитаристік анахронизмді еңсеру қабілетіне тікелей байланысты. Еш мағынасы жоқ әрі арандатушылық туғызатын әскери блоктарға бөлінуді өткеннің үлесіне қалдыру керек. Дәл осы тұста мемлекеттер арасындағы сенім аса қажет. Мен соғысқа қарсы жалпыәлемдік шаралар туралы көзқарасымды «Әлем. XXI ғасыр» атты манифесімде білдірдім. Бұл құжатта БҰҰ-ның 100 жылдығы қарсаңында ядролық қарудан азат әлем құруға жағдай жасайтын іс-қимылдарды ұсынған едім», – деді Елбасы.

Ұсынылған төртінші бағыт ‒ халықаралық қарым-қатынасқа саяси сенім мен жүйелі диалогты міндетті түрде қайтару. Іс-қимылды толықтай қамтитын бірлескен жоспар соның жарқын мысалы болмақ. Мемлекет басшысы Иранның ядролық бағдарламасына қатысты мәміле қаруды таратпау саласындағы көпжақты дипломатияның табысты болатынын мәлімдеді. Мұндай күрделі мәселелерді келіссөздер арқылы шешудің тәжірибе жүзіндегі мысалына айналып, оған Қазақстан да өз үлесін қосты.

Бұдан кейін Елбасы кейбір қатысушылар тарапынан өз міндеттемелерін жүзеге асыруда туындаған қиындықтарға қарамастан, іс-қимылды толықтай қамтитын бірлескен жоспардың одан әрі табысты іске асуына сенім білдірді және бұл мәселені АҚШ Президентімен талқылағанын айтты. Осындай конструктивті тәсілді Солтүстік Кореяның ядролық проблемасын реттеуде де қолдануға болатынын жеткізді.

«Корея түбегіндегі қазіргі оқиғалар терең қарама-қайшылықтың бар екенін білдіреді. Осыған орай мүдделі тараптарды Солтүстік Корея мәселесін неғұрлым жылдам әрі конструктивті жолмен шешуге шақырамыз. Сенім ахуалын қалыптастырудың және Пхеньянның келіссөз үстеліне оралуының маңызды шарты ретінде «ядролық бестіктің» КХДР-дың қауіпсіздігіне кепілдік беруін жақтаймыз. Мүдделі тараптар қажет еткен жағдайда Қазақстан келіссөз алаңын ұсынуға дайын», – деп мәлімдеді Н. Ә. Назарбаев.

Сонымен қатар Елбасы сенім шаралары Таяу Шығыс үшін де өзекті болып отырғанына тоқталды. Сириядағы шиеленіс аймақтан алыс жатқан өңірлерге де зиянын тигізуде. Өзара сенімнің Женева келіссөздерін толықтырып, Сириядағы жағдайды бейбіт жолмен реттеуге қолдан келгенше үлес қосып келе жатқан Астана алаңындағы диалогқа негіз болғанын осы жерде ерекше атап өткен жөн.

Ядролық қарудан азат аймақ құру маңызды

«Жаппай қырып-жою қаруларының таралуымен күрес жүргізудегі тиімді құралдың бірі ‒ ядролық қарудан азат аймақтар құру. Сондай-ақ бұл ұжымдық сенім білдірудің үлгісі болып табылады. Таяу Шығыста ядролық қарудан азат аймақ құруға күш-жігер жұмсауды жалғастыруды маңызды деп санаймын. Мүдделі тараптарды жұмысты жаңғыртуға шақырамын және кейбір елдер арасындағы түсініспеушіліктер жақын арада шешімін табады деп үміттенемін», – деді Президент.

Мемлекет басшысы бүгінде ғылыми жетістіктерді пайдаланып, жанталаса қаруланудың жаңа толқынының туындау қаупі төңірегінде сөз қозғады. Елбасының айтуынша, халықаралық қоғамдастық жаңа әскери және ақпараттық технологиялардың жасалуы мен таралуына бақылауды күшейтуге тиіс. Сенім шаралары ғарыш кеңістігін милитаризациялаудың алдын алуға қатысты ортақ ұстаным қалыптастыру барысында да керек болады.

 «Әлемдік ядролық державалар арасындағы өзара түсіністік пен сенім жағдайында ғана көптеген қақтығыстың алдын алып, тиімді реттеуге болатыны бүгінгі күннің шындығына айналды. Ядролық апатты болдырмау үшін оларға адамзат алдындағы зор жауапкершілік жүктелген. Әсіресе, ірі ядролық державалар ядросыз әлем құру үшін күрестің алдыңғы шебінде болып, жаппай қырып-жою қаруларын қысқартудың үлгісін көрсетуі қажет. Бірақ бұл басқа елдер сырт қалуға тиіс, олар ештеңеге ықпал ете алмайды дегенді білдірмейді», – деп сөзін түйіндеді Мемлекет басшысы.

Отырыс тақырыбы бүкіл әлем үшін өзекті

Негізгі баяндамадан кейін сөз кезегі жиынға қатысушыларға берілді. Польша Президенті Анджей Дуда өте маңызды тақырыпта жоғары деңгейде пікірталас ұйымдастырған Қазақстанға алғыс айтты.

«Президент Нұрсұлтан Назарбаев алғаш рет ядролық қарудан бас тарту туралы шешімін жариялағанда, мұны мемлекет үшін жасалған таңдау екенін айтқаны есімде. Содан бері Қазақстан өзінің шешіміне берік екенін көрсетті. Жақында Қазақстанда төмен байытылған уран банкі ашылғанын атап өткім келеді. Бұл – ядролық қауіпсіздікті қолдау жолындағы маңызды қадам және бұл бейбітсүйгіш мемлекеттер арасындағы ашық қарым-қатынасты нығайтады», – деді А. Дуда.

Польша Президенті БҰҰ Қауіпсіздік кеңесіне шақырғаны үшін Нұрсұлтан Назарбаевқа алғысын білдірді. Оның айтуынша, кеңестегі талқыланатын күн тәртібіндегі мәселелердің бәрі өте маңызды. Сонымен қатар тек ядролық қару емес, биологиялық және химиялық қарудың, баллистикалық ракетаның да қаупін ескеру керек. Сөз соңында Польша Президенті отырыс тақырыбының бүкіл әлем үшін маңызды екенін айтты.

Бұдан кейін сөз алған Ресей Сыртқы істер министрі Сергей Лавров Иранмен ядролық мәміленің орындалмауы алаңдатарлық ахуалға айналғанын мәлімдеді.

«Алтылық тобының» бір мүшесінің кінәсінен Иранның ядролық бағдарламасы төңірегіндегі жағдайды реттеу жөніндегі жан-жақты қамтылған бір­лескен іс-қимылдар жоспарының орындалмауы алаңдаушылық туғызады, соның ішінде Солтүстік Корея мәселесі халықаралық қауіпсіздік архитектурасы үшін алаңдатарлық ахуалға айналады», – деді С. Лавров.

Ол Иранмен ядролық мәмілені орнықты дамыту үшін күш біріктіруге шақыратындығын әрі БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі жан-жақты қамтылған бірлескен іс-қимылдар жоспарының орындалуы жауапкершілігін Ресей тарапы өз мойнына алатындығын жеткізді.

Отырыс қорытындысы бойынша тарихи құжат ‒ БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі төрағасының өңірлік деңгейде превентивті дипломатия және шиеленісті болдырмау жөніндегі мәлімдемесі қабылданды. Құжатта қазіргі халықаралық қатынастар тақырыбындағы маңызды мәселелер қамтылып, оның шешімдері ұсынылған. Айта кету керек, мұндай мәлімдеме БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің тарихында саяси міндеттеме жүктейтін халықаралық акт ретінде тұңғыш рет қабылданып отыр. Сондықтан біз сөз соңында осы жайтты және БҰҰ Қауіпсіздік кеңесіне мүше болып, оның төрінен төрткүл дүниеге төрелік ету мүмкіндігі енді тек қырық жылдан кейін ғана келуі ықтималдығын ескере отырып, бұл оқиға шын мәнінде тарихи сәт екенін тағы да қайталап айтқымыз келеді. Ел мерейін өсірген еңселі сәттер мен мәртебелі биіктеріміз лайым көп болғай!

«Егемен  Қазақстан»,

№13, 19 қаңтар 2018 жыл


Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері

Күні: , 228 рет оқылды


Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВТЫҢ Қазақстан халқына Жолдауы


Құрметті қазақстандықтар!

Бүгінде әлем Төртінші өнеркәсіптік революция дәуіріне, технологиялық, экономикалық және әлеуметтік салалардағы терең және қарқынды өзгерістер кезеңіне қадам басып келеді.

Жаңа технологиялық қалып біздің қалай жұмыс істейтінімізді, азаматтық құқықтарымызды қалай іске асыратынымызды, балаларымызды қалай тәрбиелейтінімізді түбегейлі өзгертуде.

Біз жаһандық өзгерістер мен сын-қатерлерге дайын болу қажеттігін ескеріп, «Қазақстан-2050» даму стратегиясын қабылдадық.

Алдымызға озық дамыған отыз елдің қатарына кіру мақсатын қойдық.

100 нақты қадам – Ұлт жоспары жүзеге асырылуда. Оның 60 қадамы қазірдің өзінде орындалып қойды. Қалғандары, негізінен, ұзақ мерзімге арналған және жоспарлы түрде іске асырылуда.

Өткен жылы Қазақстанның Үшінші жаңғыруы бастау алды.

Индустрияландыру бағдарламасы табысты іске асуда.

«Цифрлық Қазақстан» кешенді бағдарламасы қабылданды.

Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі дамуының кешенді стратегиялық жоспары жасалды.

Біздің ұзақ мерзімді мақсаттарымыз өзгеріссіз қала береді.

Қажетті бағдарламалардың барлығы бар.

Бұл Жолдау жаңа әлемге, яғни Төртінші өнеркәсіптік революция әлеміне бейімделу мен жетістікке жету жолын табу үшін не істеу қажеттігін айқындайды.

Құрметті отандастар!

Біз әлем елдерінің сенімі мен құрметіне бөленіп, брендке айналған тәуелсіз Қазақстанды құрдық.

2017 жылы біздің ел БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі болды.

2018 жылдың қаңтар айында оған төрағалық етудеміз.

Біз дүниежүзілік ЭКСПО мамандандырылған көрмесін өткізу үшін әлемдік қоғамдастық таңдап алған ТМД және Шығыс Еуропа елдері арасындағы бірінші мемлекет болдық.

Қазақстанда табысты жұмыс істеп келе жатқан нарықтық экономика моделі қалыптасты.

2017 жылы еліміз әлемдік дағдарыстың қолайсыз салдарын еңсеріп, сенімді өсу жолына қайта түсті.

Жыл қорытындысы бойынша ішкі жалпы өнімнің өсуі 4 процент болып, ал өнеркәсіптік өнімнің өсуі 7 проценттен асты.

Бұл орайда, өнеркәсіптің жалпы көлемінде өңдеуші сектордың үлесі 40 проценттен асып түсті.

Қазақстанның қолайлы дамуы орта таптың қалыптасуына мүмкіндік берді.

Кедейшілік 13 есе қысқарып, жұмыссыздық деңгейі 4,9 процентке дейін төмендеді.

Еліміздің әлеуметтік-экономикалық табыстарының негізі – біздің басты құндылықтарымыз ретінде қала беретін азаматтық бейбітшілік, ұлтаралық және конфессияаралық келісім.

Дегенмен, Қазақстанның жетістіктері сенімді тірек саналады, бірақ ол ертеңгі табыстарымыздың кепілі емес екенін жақсы сезінуіміз керек.

«Көл-көсір мұнайдың» дәуірі аяқталып келеді. Елімізге дамудың жаңа сапасы қажет.

Жаһандық трендтер көрсетіп отырғандай, ол, бірінші кезекте, Төртінші өнеркәсіптік революция элементтерін кеңінен енгізуге негізделуі тиіс.

Мұның өзіндік сын-қатерлері де, мүмкіндіктері де бар.

Жаңа әлем көшбасшыларының қатарына қосылу үшін Қазақстанда қажетті нәрсенің бәрі бар екеніне сенімдімін.

Бұл үшін мынадай міндеттерді шешуге жұмылуымыз керек.

БІРІНШІ. Индустрияландыру жаңа технологияларды енгізудің көшбасшысына айналуы тиіс.

Оның нәтижелері мұнай бағасы күрт төмендеген 2014-2015 жылдардағы дағдарыста негізгі тұрақтандырушы факторлардың бірі болды.

Сол себепті жоғары еңбек өнімділігі бар қайта өңдеу секторына деген бағдарымыз өзгерген жоқ.

Сонымен қатар индустрияландыру 4.0 жаңа технологиялық қалыптың барлық мүмкіндіктерін пайдалана отырып, мейлінше инновациялық сипатқа ие болуға тиіс.

Кәсіпорындарымызды жаңғыртуға және цифрландыруға бағытталған, өнімнің экспортқа шығуын көздейтін жаңа құралдарды әзірлеп, сыннан өткізу қажет.

Бұлар, бірінші кезекте, технологиялардың трансфертін ынталандыруға тиіс.

Еліміздің бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорнын цифрландыру жөніндегі пилоттық жобаны іске асырып, бұл тәжірибені кеңінен тарату керек.

Цифрлық және басқа да инновациялық шешімдерді әзірлеушілердің өз экожүйесін дамытуы аса маңызды мәселеге айналып келеді.

Ол біздің Назарбаев Университеті, «Астана» халықаралық қаржы орталығы, IT-стартаптардың халықаралық технопаркі сияқты инновациялық орталықтардың төңірегінде қалыптасуға тиіс.

«Алатау» инновациялық технологиялар паркінің қызметін ұйымдастыруды түбегейлі қайта қарау қажет.

Нақты сектордың жаңа технологияларға деген сұранысты ынталандыруы және венчурлық қаржыландырудың жеке нарығының қызметі инновациялық экожүйе жетістіктерінің негізгі факторлары болып саналады.

Бұл үшін тиісті заңнама қажет.

Бұдан бөлек, IT және инжинирингтік қызмет көрсетуді дамыту ерекше маңызға ие болып отыр.

Экономиканы цифрландыру табыс әкелгенімен, жұмыс күшінің көптеп босап қалу қаупін де тудырады.

Босайтын жұмыс күшін еңбекпен қамту үшін келісілген саясатты алдын ала тиянақтау керек.

Білім беру жүйесін, коммуникация мен стандарттау салаларын жаңа индустрияландыру талаптарына бейімдеу қажет болады.

2018 жылы «цифрлық дәуір» өнеркәсібін қалыптастыруға арналған индустрияландырудың үшінші бесжылдығын әзірлеуге кірісу керек.

ЕКІНШІ. Ресурстық әлеуетті одан әрі дамыту.

ХХІ ғасырда әлемнің табиғи ресурстарға деген мұқтаждығы жалғасуда. Олар болашақта жаһандық экономиканы және еліміздің экономикасын дамыту барысында ерекше маңызға ие болады.

Бірақ шикізат индустрияларын ұйымдастыру ісін, табиғи ресурстарды басқаруға қатысты ұстанымдарды сыни тұрғыдан қайта пысықтау керек.

Кешенді ақпараттық-технологиялық платформаларды белсенді түрде енгізу қажет.

Кәсіпорындардың энергия тиімділігі мен энергия үнемдеуге, сондай-ақ энергия өндірушілердің өз жұмыстарының экологиялық тазалығы мен тиімділігіне қойылатын талаптарды арттыру керек.

Астанада өткен ЭКСПО-2017 көрмесі баламалы, «таза» энергия саласындағы дамудың қаншалықты қарқынды екенін көрсетті.

Бүгінде әлем бойынша өндірілетін электр энергиясының төрттен бірі жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі.

Болжам бойынша, 2050 жылға қарай бұл көрсеткіш 80 процентке жетеді.

Біз 2030 жылға қарай Қазақстандағы баламалы энергия үлесін 30 процентке жеткізу міндетін қойдық.

Қазір бізде жалпы қуаттылығы 336 МВт болатын жаңартылатын энергия көздерінің 55 нысаны жұмыс істейді. Соларда 2017 жылы 1,1 миллиард киловатт-сағат «жасыл» энергия өндірілді.

«Жасыл» технологияларға инвестиция салу үшін бизнесті ынталандыру маңызды.

Өңірлердің әкімдері шағын және орта бизнес субъектілерін кеңінен тартып, тұрмыстық қатты қалдықтарды заман талабына сай утилизациялау және қайта өңдеу үшін шаралар қабылдау керек.

Осы және басқа да шаралар заңнамаға, соның ішінде Экологиялық кодекске өзгерістер енгізуді талап етеді.

ҮШІНШІ. «Ақылды технологиялар» – агроөнеркәсіп кешенін қарқынды дамыту мүмкіндігі.

Аграрлық саясат еңбек өнімділігін түбегейлі арттыруға және өңделген өнімнің экспортын ұлғайтуға бағытталуы керек.

Біз егін егіп, дәнді дақылдарды өсіруді үйрендік.

Оны мақтан тұтамыз. Алайда, қазір ол жеткіліксіз.

Шикізатты қайта өңдеуді қамтамасыз етіп, әлемдік нарықтарға жоғары сапалы дайын өніммен шығуымыз қажет.

Бұл мәселені шешуге барлық аграрлық кешеннің түбегейлі бет бұруы маңызды.

Аграрлық ғылымды дамыту мәселесі басты назарда болуға тиіс.

Ол ең алдымен жаңа технологияларды трансферттеумен және оларды отандық жағдайға бейімдеумен айналысуы қажет.

Осыған орай аграрлық университеттердің рөлін қайта қарау керек.

Олар диплом беріп қана қоймай, ауыл шаруашылығы кешенінде нақты жұмыс істейтін немесе ғылыммен айналысатын мамандарды дайындауға тиіс.

Бұл жоғары оқу орындарынан оқу бағдарламаларын жаңартып, агроөнеркәсіп кешеніндегі озық білім мен үздік тәжірибені тарататын орталықтарға айналу талап етіледі.

Мысалы, егін егу мен астық жинаудың оңтайлы уақытын болжамдаудың, «ақылды суарудың», минералды тыңайтқыш себудің, зиянкестермен және арамшөппен күресудің интеллектуалды жүйелері арқылы өнімділікті бірнеше есе арттыруға болады.

Жүргізушісі жоқ техника адами факторды азайтып, егіншіліктің өзіндік құнын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік береді.

Жаңа технологиялар мен бизнес-модельдерді енгізу, агроөнеркәсіп кешенінің ғылымға негізделуін арттыру шаруашылықтарды кооперациялау қажеттігін күшейтеді.

Ауыл шаруашылығы субъектілерінің кооператив түрінде жұмыс істеуіне жан-жақты қолдау көрсету керек.

Мемлекет бизнеспен бірлесіп, отандық өнімді халықаралық нарыққа шығарудың стратегиялық жолын тауып, ілгерілетуге тиіс.

Ауыл шаруашылығын қарқынды дамыту өнімнің сапасы мен экологиялық тазалығын сақтай отырып жүргізілуі қажет.

Бұл бүкіл әлемге танылатын «Қазақстанда жасалған» табиғи азық-түлік брендін қалыптастырып, ілгерілетуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар жерді барынша тиімді игеретіндерді ынталандырып, ал дұрыс пайдалана алмайтындарға шара қолдану керек.

Тиімсіз субсидияларды ауыл шаруашылығы кешені субъектілеріне арналған банк несиелерін арзандатуға қайта бағыттау қажет.

5 жыл ішінде агроөнеркәсіп кешеніндегі еңбек өнімділігін және өңделген ауыл шаруашылығы өнімінің экспортын, тиісінше, кем дегенде 2,5 есеге арттыруды тапсырамын.

ТӨРТІНШІ. Көлік-логистика инфрақұрылымының тиімділігін арттыру.

Бүгінде Қазақстан арқылы бірнеше трансконтиненталды коридор өтеді.

Бұл туралы көп айтылды.

Жалпы, Қазақстан арқылы өткен жүк транзиті 2017 жылы 17 процентке өсіп, 17 миллион тоннаға жуықтады.

Транзиттен түсетін жыл сайынғы табысты 2020 жылы 5 миллиард долларға жеткізу міндеті тұр.

Бұл инфрақұрылымға жұмсалған мемлекет қаражатын тез арада қайтаруға мүмкіндік береді.

Жүк қозғалысын онлайн режімінде бақылап, олардың кедергісіз тасымалдануы үшін және кедендік операцияларды жеңілдету мақсатымен блокчейн сияқты цифрлық технологиялардың ауқымды түрде енгізілуін қамтамасыз ету қажет.

Заманауи шешімдер логистиканың барлық буынының өзара байланысын ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

«Үлкен деректерді» (Big data) пайдалану сапалы талдауды қамтамасыз етуге, өсімнің резервін анықтауға және артық шығынды азайтуға жағдай туғызады.

Осы мақсаттар үшін Интеллектуалды көлік жүйесін енгізу қажет.

Бұл жүйе көлік ағынын тиімді басқаруға және инфрақұрылымды одан әрі дамыту қажеттігін анықтауға жол ашады.

Ішкі өңірлік қатынастарды жақсарту үшін автожолдардың жергілікті желісін жөндеу мен қайта салуға арналған қаржы көлемін көбейту керек.

Осыған жыл сайын бөлінетін бюджет қаражатының жалпы көлемін орташа мерзімдегі кезеңде 150 миллиард теңгеге жеткізу қажет.

Бұл жұмысқа өңірлердегі барлық әкімдіктердің белсенді қатысуын қамтамасыз ету керек.

БЕСІНШІ. Құрылысқа және коммуналдық секторға заманауи технологияларды енгізу.

Жүзеге асырылып жатқан бағдарламалар арқасында Қазақстанда пайдалануға берілген тұрғын үйлердің көлемі жылына 10 миллион шаршы метрден асты.

Тұрғын үйді көпшілікке қолжетімді еткен тұрғын үй жинақтау жүйесі тиімді жұмыс істеуде.

Баспанамен қамту көрсеткіші соңғы 10 жылда бір тұрғынға шаққанда 30 процентке өсіп, бүгінде 21,6 шаршы метрді құрады.

Бұл көрсеткішті 2030 жылы 30 шаршы метрге дейін жеткізу керек.

Осы міндетті орындау барысында құрылыс салудың жаңа әдістерін, заманауи материалдарды, сондай-ақ ғимараттардың жобасы мен қала құрылысының жоспарын жасағанда мүлде басқа тәсілдерді қолдану керек.

Ғимараттардың сапасына, экологиялық тазалығына және энергиялық тиімділігіне жоғары талап қою қажет.

Салынатын және салынған үйлер мен инфрақұрылымдық нысандарды интеллектуалды басқару жүйелерімен жабдықтау керек.

Бұл тұрғындарға қолайлы жағдай жасап, электр энергиясын, жылу мен суды тұтынуды қысқартып, табиғи монополистерді тиімді жұмысқа ынталандырады.

Заңнамаға, соның ішінде табиғи монополиялар саласын реттейтін заңдарға тиісті өзгерістер енгізу қажет.

Әкімдер тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымын жетілдіру мәселесін мемлекет-жекеменшік серіктестігі негізінде белсенді шешуі керек.

Ауылдық елді мекендерді сапалы ауызсумен қамтамасыз ету үшін Үкімет бұл іске барлық қаражат көздерінен жыл сайын кем дегенде 100 миллиард теңге қарастыруы қажет.

АЛТЫНШЫ. Қаржы секторын «қайта жаңғырту».

Банктік портфельдерді «нашар» несиеден арылту ісін аяқтау қажет.

Ол үшін банк иелері шығындарын мойындай отырып, экономикалық жауапкершілік алуға тиіс.

Акционерлердің аффилирленген компаниялар мен жеке адамдардың пайдасы үшін банктерден қаржы шығаруы ауыр қылмыс болып саналуға тиіс.

Ұлттық Банк мұндай істерге немқұрайлы қарамау керек.

Әйтпесе, мұндай мемлекеттік органның не керегі бар?

Ұлттық Банк тарапынан қаржы институттарының қызметін қадағалау қатаң, уақтылы әрі нәтижелі болуға тиіс.

Мемлекет қарапайым азаматтардың мүдделерін қорғауға одан әрі кепілдік береді.

Жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң қабылдауды тездету қажет.

Сонымен қатар 2016 жылдың 1 қаңтарына дейін халыққа берілген валюталық ипотекалық займдар жөніндегі мәселені Ұлттық Банкке толығымен шешуді тапсырамын.

Сол күннен бастап аталған валюталық займдарды жеке тұлғаларға беруге заң жүзінде тыйым салынған болатын.

Ұлттық Банк пен Үкімет экономика салаларындағы нақты тиімділікті есепке алатын ставкалармен бизнеске ұзақ мерзімді несиелендіруді қамтамасыз ету мәселесін бірлесіп шешуге тиіс.

Инвестициялық ахуалдың одан әрі жақсаруы және қор нарығының дамуы маңызды болып саналады.

Бұл – жұмысын бастаған «Астана» халықаралық қаржы орталығының негізгі міндеттерінің бірі.

Ол халықаралық озық тәжірибені пайдаланып, ағылшын құқығы мен заманауи қаржы технологияларын қолданатын өңірлік хабқа айналуға тиіс.

«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» ұлттық компанияларының акцияларын IPO-ға табысты түрде шығару қор нарығын дамытуға септігін тигізеді.

ЖЕТІНШІ. Адами капитал – жаңғыру негізі.

Білім берудің жаңа сапасы.

Барлық жастағы азаматтарды қамтитын білім беру ісінде өзіміздің озық жүйемізді құруды жеделдету қажет.

Білім беру бағдарламаларының негізгі басымдығы өзгерістерге үнемі бейім болу және жаңа білімді меңгеру қабілетін дамыту болуға тиіс.

2019 жылдың 1 қыркүйегіне қарай мектепке дейінгі білім беру ісінде балалардың ерте дамуы үшін өз бетінше оқу машығы мен әлеуметтік дағдысын дамытатын бағдарламалардың бірыңғай стандарттарын енгізу қажет.

Орта білім беру саласында жаңартылған мазмұнға көшу басталды, ол 2021 жылы аяқталатын болады.

Бұл – мүлде жаңа бағдарламалар, оқулықтар, стандарттар және кадрлар.

Педагогтарды оқыту және олардың біліктілігін арттыру жолдарын қайта қарау керек болады.

Еліміздің университеттеріндегі педагогикалық кафедралар мен факультеттерді дамыту қажет.

Білім берудің барлық деңгейінде математика және жаратылыстану ғылымдарын оқыту сапасын күшейту керек.

Бұл – жастарды жаңа технологиялық қалыпқа дайындаудың маңызды шарты.

Білім беру мекемелерінің арасындағы бәсекелестікті арттырып, жеке капиталды тарту үшін қала мектептерінде жан басына қатысты қаржыландыру енгізілетін болады.

Біздегі оқушылардың жүктемесі ТМД елдерінің ішінде ең жоғары болып отырғанын және Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы елдеріне қарағанда орта есеппен үштен бір еседен көп екенін ескеріп, оны төмендету керек.

Барлық өңірлердегі Оқушылар сарайларының базасында компьютерлерді, лабораторияларды және 3Д-принтерлерді қоса алғанда, барлық қажетті инфрақұрылымдары бар балалар технопарктері мен бизнес-инкубаторларының желісін құру керек.

Бұл жас ұрпақты ғылыми-зерттеу саласына және өндірістік-технологиялық ортаға ұтымды түрде кірістіруге көмектеседі.

Қазақстандықтардың болашағы – қазақ, орыс және ағылшын тілдерін еркін меңгеруінде.

Орыс тілді мектептер үшін қазақ тілін оқытудың жаңа әдістемесі әзірленіп, енгізілуде.

Егер біз қазақ тілі ғұмырлы болсын десек, оны жөнсіз терминологиямен қиындатпай, қазіргі заманға лайықтауымыз қажет.

Алайда, соңғы жылдары әлемде қалыптасқан 7 мың термин қазақ тіліне аударылған.

Мұндай «жаңалықтар» кейде күлкіңді келтіреді.

Мысалы, «ғаламтор» (Интернет), «қолтырауын» (крокодил), «күйсандық» (фортепиано) және тағы сол сияқтылар толып жатыр.

Осындай аудармаларды негіздеу тәсілдерін қайта қарастырып, терминология тұрғысынан қазақ тілін халықаралық деңгейге жақындату керек.

Латын әліпбиіне көшу бұл мәселені реттеуге мүмкіндік береді.

2025 жылға дейін білім берудің барлық деңгейінде латын әліпбиіне көшудің нақты кестесін жасау қажет.

Орыс тілін білу маңызды болып қала береді.

2016 жылдан бері жаңартылған бағдарлама бойынша орыс тілі қазақ мектептерінде 1-сыныптан бастап оқытылып келеді.

2019 жылдан 10-11-сыныптардағы жаратылыстану ғылымының жекелеген пәндерін оқытуды ағылшын тіліне көшіру басталатын болады.

Нәтижесінде, біздің барлық түлектеріміз елімізде және жаһандық әлемде өмір сүріп, жұмыс істеуі үшін қажетті деңгейде үш тілді меңгеретін болады.

Сонда ғана нағыз азаматтық қоғам құрылады.

Кез келген этникалық топтың өкілі кез келген жұмысты таңдай алады, тіпті Президент болып сайлануға да мүмкіндігі болады.

Қазақстандықтар біртұтас ұлтқа айналады.

Оқытудың мазмұндылығы заманауи техникалық тұрғыдан қолдау көрсету арқылы үйлесімді түрде толықтырылуға тиіс.

Цифрлық білім беру ресурстарын дамыту, кең жолақты Интернетке қосу және мектептерімізді видеоқұрылғылармен жабдықтау жұмыстарын жалғастыру қажет.

Жұмыс берушілерді тарту арқылы және халықаралық талаптар мен цифрлық дағдыларды ескере отырып, техникалық және кәсіптік білім беру бағдарламаларын жаңарту керек.

«Баршаға тегін кәсіптік-техникалық білім беру» жобасын жүзеге асыруды жалғастыру қажет.

Мемлекет жастарға алғашқы мамандықты береді.

Үкімет бұл міндетті орындауға тиіс.

Орта мектеп пен колледждер және жоғары оқу орындары үздік оқытушыларының видеосабақтары мен видеолекцияларын Интернетте орналастыру керек.

Бұл барлық қазақстандықтарға, оның ішінде шалғайдағы елді мекен тұрғындарына озық білім мен құзыреттілікке қол жеткізуге жол ашады.

Жоғары білім беру ісінде жасанды интеллектпен және «үлкен деректермен» жұмыс істеу үшін ақпараттық технологиялар бойынша білім алған түлектер санын көбейту керек.

Осыған орай металлургия, мұнай-газ химиясы, агроөнеркәсіп кешені, био және IT-технологиялар салаларын зерттеу ісінде басымдық беретін жоғары оқу орны ғылымын дамыту керек.

Қолданбалы ғылыми-зерттеулерді ағылшын тіліне біртіндеп көшіруді жүзеге асыру талап етіледі.

Жоғары оқу орындары шетелдердің жетекші университеттерімен, ғылыми орталықтарымен, ірі кәсіпорындарымен және трансұлттық корпорацияларымен бірлескен жобаларды белсенді түрде жүзеге асыруы қажет.

Жеке сектордың бірлескен қаржыландыруға атсалысуы барлық қолданбалы ғылыми-зерттеу әзірлемелері үшін міндетті талап болуға тиіс.

Жас ғалымдарымызға ғылыми гранттар аясында квота бөліп, оларды қолдаудың жүйелі саясатын жүргізуіміз керек.

Білім беру саласына өзінің инвестициялық жобалары мен экспорттық әлеуеті бар экономиканың жеке саласы ретінде қарайтын кез келді.

Жоғары оқу орындарына білім беру бағдарламаларын жасауға көбірек құқық беріп, олардың академиялық еркіндігін заңнамалық тұрғыдан бекіту керек.

Оқытушылардың қайта даярлықтан өтуіне күш салып, жоғары оқу орындарына шетелдік менеджерлерді тартып, әлемдік университеттердің кампустарын ашу қажет.

Ұлттың әлеуетін арттыру үшін мәдениетіміз бен идеологиямызды одан әрі дамытуымыз керек.

«Рухани жаңғырудың» мән-маңызы да нақ осында.

Өзінің тарихын, тілін, мәдениетін білетін, сондай-ақ заманына лайық, шет тілдерін меңгерген, озық әрі жаһандық көзқарасы бар қазақстандық біздің қоғамымыздың идеалына айналуға тиіс.

Үздік денсаулық сақтау ісі және дені сау ұлт.

Халықтың өмір сүру ұзақтығының өсуіне және медициналық технологиялардың дамуына байланысты медициналық қызмет көрсетуге деген сұраныс көлемі арта түсетін болады.

Қазіргі денсаулық сақтау ісі қымбатқа түсетін стационарлық емге емес, негізінен аурудың алдын алуға бағытталуға тиіс.

Саламатты өмір салтын насихаттай отырып, қоғамдық денсаулықты басқару ісін күшейту керек.

Жастардың репродуктивті денсаулығын қорғауға және нығайтуға ерекше назар аудару керек.

Тиімділігі аз және мемлекет үшін шығыны көп диспансерлік ем қолданудан негізгі созылмалы ауруларға алыстан диагностика жасап, сондай-ақ осы саланы амбулаторлық емдеу арқылы басқаруға көшу қажет.

Бұл тәжірибе әлемде бұрыннан бар.

Оны батыл әрі белсенді түрде енгізу керек.

Онкологиялық аурулармен күресу үшін кешенді жоспар қабылдап, ғылыми онкологиялық орталық құру қажет.

Халықаралық озық тәжірибе негізінде ауруды ерте диагностикалаудың және қатерлі ісікті емдеудің жоғары тиімділігі қамтамасыз етілуге тиіс.

Біз кардиология, босандыру және өкпе ауруымен күресу кезінде атқарған істеріміз сияқты жұмыстарды да жүргізуіміз керек.

Денсаулық сақтау саласы халықтың, мемлекеттің және жұмыс берушінің ортақ жауапкершілігіне негізделген Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне кезең-кезеңімен көшетін болады.

Оны енгізудің қажеттілігі ешқандай күмән туғызбайды.

Алайда, Денсаулық сақтау министрлігі мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі іске асырмаған дайындық жұмыстарын тыңғылықты жүргізу талап етіледі.

Мемлекеттің міндеттерін нақты белгілей отырып, Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің жаңа моделін әзірлеу қажет.

Халық мемлекет тарапынан кепілдік берілмеген қызметтерді Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің қатысушысы ретінде немесе ерікті медициналық сақтандыру, сондай-ақ бірлесе төлеу арқылы ала алады.

Ақпараттық жүйелерді біріктіру, мобильдік цифрлық қосымшаларды қолдану, электрондық денсаулық паспортын енгізу, «қағаз қолданбайтын ауруханаға» көшу арқылы медициналық көмектің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыру қажет.

Медицинада ауруларды диагностикалау мен емдеудің тиімділігін айтарлықтай арттыратын генетикалық талдау мен жасанды интеллект технологияларын енгізуге кірісуіміз керек.

Медициналық кадрлармен қамтамасыз ету және оларды сапалы даярлау маңызды мәселе болып саналады.

Бүгінде бізде Назарбаев Университетінің бірегей Медицина мектебі бар. Онда біріктірілген университет клиникасы жұмыс істейді.

Бұл тәжірибе барлық медициналық жоғары оқу орындарына таратылуға тиіс.

Осы және басқа да шараларды іске асыру үшін «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекстің жаңа редакциясын әзірлеу қажет.

Сапалы жұмыспен қамту және әлеуметтік қамсыздандырудың әділетті жүйесі.

Еңбек нарығының тиімділігін қамтамасыз етіп, әрбір адамның өз әлеуетін іске асыра алуы үшін жағдай жасаудың маңызы зор.

Барлық негізгі мамандық бойынша  заманауи стандарттар әзірлеу қажет.

Бұл стандарттарда жұмыс берушілер мен бизнесмендер еңбеккерлердің білімі, қабілеті мен құзыретінің қандай болуы қажеттігін нақты белгілейді.

Кәсіби стандарттардың талаптарын ескеріп, білім берудің жаңа бағдарламаларын әзірлеу қажет немесе қазіргі бағдарламаларды жаңарту керек.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен жұмыссыздар экономикалық өсімнің резерві саналады.

Мен өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мәселесін қарастыру жөнінде бірнеше рет талап қойғанмын.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бұл іске жауапсыздық танытып, атүсті қарап отырды.

Адамдарды нәтижелі жұмысқа тарту үшін көбірек мүмкіндік беріп, олардың жеке кәсібін бастауына немесе жаңа мамандық алып, жұмысқа орналасуына жағдай жасау керек.

«Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының бизнесті үйрету жөніндегі жұмыстары қолдауға тұрарлық.

Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасы аясында оның құралдарын нығайта отырып, халықтың осы санаттарын кеңінен тарту қажет.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды тіркеу үдерісін мейлінше жеңілдетіп, оларға мемлекет алдындағы міндеттерін адал атқару тиімді болатындай жағдай туғызу қажет.

Қазақстандықтардың жаңа жұмыс орнын салыстырмалы түрде тезірек иеленуге, соның ішінде еліміздің басқа да елді мекендерінен жұмыс табуға мүмкіндігі болуға тиіс.

Бірыңғай электрондық еңбек биржасын кең ауқымда енгізу қажет. Онда бос жұмыс орындары мен жұмыс іздеушілер туралы барлық ақпарат жинақталуға тиіс.

Азаматтар үйлерінен шықпай-ақ кәсіби бағдарлы тест тапсырып, оқу курстары мен мемлекеттік қолдау шаралары туралы біліп, өзін қызықтыратын жұмыс таба алатын болады.

Еңбек кітапшаларын да электрондық форматқа көшірген жөн.

Электрондық еңбек биржасы туралы заңды 2018 жылғы 1 сәуірге дейін қабылдау қажет.

Әлеуметтік саясат азаматтарды толыққанды экономикалық өмірге тарту арқылы жүзеге асырылатын болады.

Қазір зейнетақы жүйесі толықтай еңбек өтіліне байланыстырылған.

Кім көп жұмыс істесе, сол көп зейнетақы алатын болады.

Осыған орай, барша қазақстандықтар өздерінің атқаратын жұмыстарын заңдастыруға зор мән беруі керек.

Әлеуметтік сақтандыру жүйесінде де еңбек өтілі мен өтемақы мөлшері арасындағы өзара байланыс күшейтілетін болады.

Біз 2018 жылдан бастап халықтың әлеуметтік тұрғыдан аз қамтылған тобына атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің жаңа тәртібіне көштік.

Оның шегі ең төменгі күнкөріс деңгейінің 40 процентінен 50 процентіне дейін көтерілді.

Еңбекке қабілетті әлеуметтік тұрғыдан аз қамтылған азаматтар үшін берілетін қаржылай көмек олар жұмыспен қамту шараларына қатысқан жағдайда ғана қолжетімді болады.

Еңбекке қабілетсіз азаматтарға мемлекеттік қолдау көрсету шаралары күшейтіледі.

Қымбатты қазақстандықтар!

Мемлекет өзінің әлеуметтік міндеттемелерінің барлығын толықтай орындайды.

2016-2017 жылдары зейнетақы мен жәрдемақы үш рет көбейгенін еске салғым келеді.

Базалық зейнетақы, жалпы алғанда, 29 процентке, ынтымақты зейнетақы 32 процентке, бала тууға байланысты жәрдемақы 37 процентке, ал мүгедектер мен асыраушысынан айырылғандарға төленетін жәрдемақының әрқайсысы 43 процентке өсті.

Денсаулық сақтау саласындағы қызметкерлердің жалақысы 28 процентке дейін, білім беру саласы қызметкерлерінің жалақысы 29 процентке дейін, әлеуметтік қорғау саласы қызметкерлерінің жалақысы 40 процентке дейін, «Б» корпусындағы мемлекеттік қызметшілердің жалақысы 30 процентке, стипендиялар 25 процентке өсті.

Дағдарыс заманы. Әйтсе де, әлемнің санаулы ғана елдері әлеуметтік салаға жұмсайтын шығындарын осылай арттыра алды.

Республикалық бюджеттің әлеуметтік салаға бөлінген шығыны 2018 жылы 12 процентке өсіп, 4,1 триллион теңгеден асты.

Әлеуметтік төлемдерді, соның ішінде зейнетақыны өсіру 3 миллионнан астам қазақстандықтың табыстарын көбейтеді.

2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап ынтымақты зейнетақы 8 процентке артты.

Мүгедектерге, асыраушысынан айырылған және мүгедек балалар тәрбиелеп отырған отбасыларына арналған жәрдемақылар 16 процентке дейін өсті.

2018 жылдың 1 шілдесінен бастап базалық зейнетақы еңбек өтіліне байланысты орташа алғанда 1,8 есе көбейетін болады.

Бұдан бөлек, 2018 жылдың 1 шілдесінен бастап кәмелетке толған, бала кезінен бірінші топтағы мүгедектерді бағып отырған ата-аналар үшін қосымша мемлекеттік жәрдемақыны енгізуді тапсырамын.

Бір ең төменгі күнкөріс деңгейінен кем емес мұндай жәрдемақыны шамамен 14 мың отбасы ай сайын алады.

2018 жылы осы мақсатқа 3 миллиард теңгеге дейін қаржы қажет болады.

Мұғалім мәртебесін арттыру мақсатымен білім берудің жаңартылған мазмұнына көшкен ұстаздардың лауазымдық жалақысын 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап 30 процентке көбейтуді тапсырамын.

Жаңартылған мазмұн дегеніміз – халықаралық стандарттарға сай келетін және Назарбаев зияткерлік мектептерінде бейімделуден өткен заманауи оқу бағдарламалары.

Бұлар біздің балаларымызға қажетті функционалдық сауаттылық пен сыни тұрғыдан ойлау қабілетін дарытады.

Сонымен қатар 2018 жылы категориялар арасындағы алшақтықты арттырып, мұғалімдер үшін біліктілік деңгейін ескеретін категориялардың жаңа кестесін енгізуді тапсырамын.

Категорияларды бүкіл әлемде қолданылып жүрген ұлттық біліктілік тест арқылы беру керек.

Бұл педагогтарды өздерін ұдайы жетілдіруге ынталандыратын болады.

Нәтижесінде, мұғалімдердің жалақысы біліктілігінің расталуына байланысты тұтастай алғанда 30 проценттен 50 процентке дейін өседі.

Бұл үшін биыл қосымша 67 миллиард теңге бөлу қажет.

СЕГІЗІНШІ. Тиімді мемлекеттік басқару.

Мемлекеттік әкімшілендіру кезінде кәсіпкерлер мен тұрғындардың шығындарын қысқартуға байланысты жұмыстарды жалғастыру қажет.

Осыған орай бизнесті реттеуге қатысуды әрі қарай азайтуға бағытталған заң қабылдауды жылдамдату керек.

«Бір терезе» қағидаты бойынша бизнеске мемлекеттік қолдау көрсету үдерістерін цифрландыруды қамтамасыз ету қажет.

Мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінің интеграциясы «бір өтініш» қағидаты бойынша жекелеген мемлекеттік қызмет көрсетуден кешенді қызмет көрсетуге көшуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар табиғи монополия субъектілері көрсететін қызметтерінің сапасын арттыру жөніндегі жұмысты жалғастыру керек.

Олар үшін және энергия өндірушілер үшін инвестициялық бағдарламаларын ескеріп, негізделген тарифтерді белгілеу маңызды.

Бизнес-климатты жақсарту үшін батыл іс-қимыл талап етіледі, әсіресе өңірлік деңгейде.

Үкімет бизнесті көлеңкеден шығарып, оны қолдауға бағытталған жүйелі шаралардың жаңа пакетін дайындауға тиіс.

Мемлекеттік органдарға бағынышты ұйымдардың санын қысқарту есебінен жекешелендіру жоспарын кеңейте отырып, оны іске асыруды жеделдету қажет.

Әкімшілік шығындарды азайту үшін  ведомствоға бағынышты нақты қажетті ұйымдарды мүмкіндігінше біріктіру керек.

Босаған қаражатты мемлекеттік қызметшілердің факторлық-балдық шкалаға негізделген жаңа еңбекақы жүйесін енгізуге бағыттау қажет.

Бұл орталықтағы және өңірлердегі мемлекеттік қызметшілер жалақысының диспропорциясын қысқартады, сондай-ақ жұмыстың сипаты мен тиімділігі ескерілетін болады.

Үкіметке Мемлекеттік қызмет істері агенттігімен бірлесіп, 2018 жылы орталық және жергілікті мемлекеттік органдарда осы жүйені енгізудің пилоттық жобаларын іске асыруды тапсырамын.

Өңірлердегі мемлекеттік қызметтің тиімділік әлеуетін олардың экономикалық дербестігі мен жауапкершілігін арттыру арқылы мейлінше толық ашу керек.

Жалпы алғанда, өңірлік саясат өңірлердің шығындарын теңестіруден жеке табыстарының өсімін ынталандыруға бағытталуға тиіс.

Атап айтқанда, бүгінде әлемдегі әрбір оныншы жұмыс орнын ашып отырған сырттан келушілер туризмі мен ішкі туризм кез келген өңір үшін перспективалық табыс көздерінің бірі болып саналады.

Үкімет виза мәселелерін жеңілдетуді, инфрақұрылымды дамытуды және туризм саласындағы кедергілерді алып тастауды қамтитын кешенді шаралар қабылдауы керек.

Фискальды орталықсыздандыру аясында шағын және орта бизнестен түсетін корпоративті табыс салығын өңірлік бюджеттерге беру мәселесін шешу керек.

2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап 2 мыңнан астам адам тұратын аудандық маңызы бар қалалар, ауылдар мен ауылдық округтерде жергілікті өзін-өзі басқарудың дербес бюджеті мен коммуналдық меншігін енгізу заң жүзінде белгіленген.

2020 жылдан бастап бұл нормалар барлық елді мекендерде күшіне енеді.

Салықтық және салықтан тыс басқа да түсімдердің 7 түрі, сондай-ақ шығындардың 19 бағыты ауыл бюджетіне берілді.

Бұл жергілікті маңызы бар мәселелерді шешу үшін халықты тартуға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар мемлекеттік органдар нақты уақыт және жедел жауап беру режімінде азаматтардың ескертпелері мен ұсыныстарын есепке алу үшін заманауи цифрлық технологияларды қолдануға тиіс.

Мемлекет пен компаниялар жаңа технологияларды енгізе отырып, өз ақпараттық жүйелері мен құрылғыларының берік қорғалуын қамтамасыз етуі керек.

Бүгінде киберқауіпсіздік ұғымы тек ақпаратты ғана емес, сонымен қатар өндірістік және инфрақұрылымдық нысандарды басқару тетігін қорғау дегенді де білдіреді.

Осы және өзге де шаралар Қазақстанның Ұлттық қауіпсіздік стратегиясында көрініс табуға тиіс.

ТОҒЫЗЫНШЫ. Жемқорлықпен күрес және заңның үстемдігі.

Жемқорлықтың алдын алуға бағытталған күрес жалғаса береді.

Көп жұмыс істеліп жатыр.

Соңғы 3 жылда ғана жоғары лауазымды шенеуніктер мен мемлекеттік компаниялардың басшыларын қоса алғанда, жемқорлық үшін 2,5 мыңнан астам адам сотталды.

Осы уақыт ішінде олардың 17 миллиард теңге көлемінде келтірген залалы өтелді.

Мемлекеттік органдардағы процестерді, соның ішінде олардың халықпен және бизнеспен қарым-қатынасын цифрландыру маңызды болып саналады.

Атап айтқанда, азаматтар өз өтініштерінің қалай қарастырылып жатқанын көріп, дер кезінде сапалы жауап алуға тиіс.

Сот және құқық қорғау жүйелерін институционалды тұрғыдан өзгерту жүзеге асырылуда.

Заңнамаға қылмыстық процестегі азаматтардың құқықтарын қорғау ісін күшейтуді, оның әсіре қатаңдығын бәсеңдетуді көздейтін нормалар енгізілді.

Адвокаттардың құқықтары мен сотқа дейінгі сатыдағы сот бақылауының аясы кеңейді.

Құқық қорғау органдарының өкілеттігі мен жауапкершілік шегі айқындалды.

Азаматтардың конституциялық құқықтарына кепілдікті нығайту, құқық үстемдігін қамтамасыз ету, құқық қорғау қызметін ізгілендіру жұмыстарын жалғастыру қажет.

Қоғамдық тәртіпті сақтау және қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында көшелерде және адам көп жиналатын қоғамдық орындарда бейнебақылау жүргізетін, азаматтарды анықтайтын және жол қозғалысын қадағалайтын интеллектуалды жүйелерді белсенді түрде енгізу керек.

ОНЫНШЫ. «Ақылды қалалар» «ақылды ұлт» үшін.

2018 жыл – елордамыз Астананың 20 жылдығын атап өтетін мерейтойлы жыл.

Бас қаламыздың қалыптасуы және Еуразияның маңызды даму орталықтарының қатарына қосылуы – баршамыздың ортақ мақтанышымыз.

Заманауи технологиялар жылдам өсіп келе жатқан мегаполистің проблемаларын тиімді шешуге жол ашады.

«Смарт Сити» тұжырымдамасы мен қалаға қоныс аударатын адамдардың құзыреттерін дамыту негізінде қалалық ортаны басқаруды кешенді түрде енгізу қажет.

Әлемде инвесторлар үшін қалалар бәсекеге түседі деген түсінік қалыптасты.

Олар елді емес, жайлы өмір сүріп, жұмыс істейтін қаланы таңдайды.

Сондықтан, Астананың тәжірибесі негізінде «Смарт Сити» «эталонды» стандартын қалыптастырып, Қазақстан қалалары арасында озық практиканы таратуды және тәжірибе алмасу ісін бастау керек.

«Ақылды қалалар» өңірлік дамудың, инновацияны таратудың және еліміздің барлық аумағында тұрмыс сапасын арттырудың локомотивтеріне айналады.

Міне, алдымызда тұрған 10 міндет осы. Бұлар – түсінікті әрі айқын.

 

Қымбатты қазақстандықтар!

Біз саяси тұрақтылық пен қоғамдық келісімнің арқасында экономикамызды, саясатымызды және санамызды жаңғыртуға кірістік.

Технологиялық және инфрақұрылымдық тұрғыдан дамудың жаңа кезеңіне тың серпін берілді.

Конституциялық реформа билік тармақтары арасындағы балансты  нақтылай түсті.

Біз ұлттық сананы жаңарту үдерісін бастадық.

Бұл базалық үш бағыт Қазақстан жаңғыруының жүйелі үш тұғыры болып саналады.

Біз жаңа заманға сай болу үшін Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы тарихи өрлеу бастауында тұрған біртұтас ұлт болуымыз керек.

 

«Егемен  Қазақстан»,

№6, 10 қаңтар, 2018 жыл


Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауына қатысты МӘЛІМДЕМЕСІ

Күні: , 50 рет оқылды


Қымбатты отандастар!

Қазақстан əлемдегі түрлі сынақтарға төтеп беріп, қарқынды экономикалық даму жолына бет алды. Еліміздің 2050 жылға дейінгі ұзақ мерзімді Даму стратегиясы жүзеге асырылуда.

«100 нақты қадам: Ұлт жоспары» аясында біз реформаларды жүргізіп келеміз.

Индустрияландыру саласын өркендету үшін жүйелі жұмыстар атқарылуда.

Біз конституциялық реформаны жүзеге асырып, еліміздің Үшінші жаңғыруын бастадық.

Рухани жаңғыру бағыты бойынша кешенді іс-шаралар жүргізілуде.

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы қабылданды.


Құрметті қазақстандықтар!

Бүгін адамзат жаңа өнеркəсіптік революция дəуіріне аяқ басып отыр.

Заманауи технологиялар дүниені өзгеріске ұшыратуда.

Жаһандық технологиялық ілгерілеушіліктер өзімен бірге сын-қатерлерді де, сондай-ақ өсімнің жаңа мүмкіндіктерін де алып келуде.

Бұл – біздің əлемдегі аса дамыған 30 елдің қатарына жедел ену үшін тарихи мүмкіндігіміз.

Менің Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауым жарияланды.

Ол елімізді төртінші өнеркəсіптік революция жағдайында дамытуға арналған.

Мен алдымызда жүзеге асыратын 10 негізгі міндетті көріп тұрмын.

Енді олардың мəнін қысқаша мазмұндап берсем деймін.

Бірінші. Қазақстан индустриясы жаңа технологияларды енгізудің көшбасшысына айналуы тиіс.

Біздің өнеркəсібімізге еңбек өнімділігінің деңгейін өндірістік процестерді цифрландыру жəне заманауи бизнес-модельдерді меңгеру арқылы арттыру керек.

Екінші. Ресурстық əлеуетті пайдаланудың тиімділігін айтарлықтай жақсартқан жөн.

Ақпараттық-технологиялық шешімдерді енгізу талап етіледі.

Олар алынатын ресурстардың үлесін, оларды қайта өңдеудің ауқымын ұлғайтуға, сондай-ақ өндірістің энергия тиімділігі мен экологиялылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Үшінші. Агроөнеркəсіп кешенін жаңа технологиялық деңгейге көтеру керек.

Бұл ауыл шаруашылығында еңбек өнімділігі мен өңделген өнім экспортын түбегейлі арттыруға тиіс.

Төртінші. Транспорт пен логистикалық инфрақұрылымды одан əрі дамыта беру.

Цифрлық технологияларды енгізу мен интеллектуалды транспорт жүйесін құру жүк тасымалдау мерзімдерін қысқартуға жəне транзиттен түсетін табыстарды еселеуге мүмкіндік береді.

Бесінші. Құрылыс пен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығында заманауи технологияларды қолдану.

Құрылыстың жаңа тəсілдері, ғимараттардың энергия тиімділігіне талаптардың арттырылуы, инфрақұрылымдарды басқарудың интеллектуалдық жүйелері қазақстандықтардың өмір сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.

Алтыншы. Қаржы секторын «қайта жаңғырту».

Банк жүйесін сауықтыру шаралары бақылауды күшейтумен қоса жүруі жəне қарапайым азаматтардың мүддесін ескеруі тиіс.

Банк иелері мен оларды басқаратындардың жауапкершілігін айтарлықтай арттыру қажет.

Несиелендіруді кеңейту жəне қор нарықтарын дамытуды қамтамасыз ету талап етіледі.

Жетінші. Адами капиталдың жаңа сапасы.

Білім беру жүйесінің барлық деңгейі заман шындығы мен экономика сұраныстарына жауап беруі тиіс.

Бұл арада мұғалім мамандығының беделін арттыру керек.

Денсаулық сақтау саласында жаңа технологияларды қолдану аурулардың алдын алу мен емдеуді айтарлықтай жақсартып, медициналық қызмет көрсетулердің сапасын жоғарылатуы тиіс.

2016-2017 жылдары əлеуметтік төлемдер үш рет арттырылды.

Оның ішінде базалық зейнетақылар 29%-ке, ынтымақты зейнетақылар 32%-ке, денсаулық сақтау саласы қызметкерлерінің еңбекақылары 28%-ке дейін, білім беру саласы қызметкерлерінің еңбекақылары 29%-ке дейін, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақылары 30%-ке ұлғайтылды. Бұл үрдіс жалғастырылатын болады.

  Үстіміздегі жылы əлеуметтік салаға деген бюджет шығындары 12%-ке арттырылып, 4 триллион теңгеден асып түседі.

Базалық зейнетақы жұмыс өтілі ескеріле отырып, орташа есеппен 1,8 есе көбейеді.

Оқу бағдарламаларының жаңартылған мазмұны аясында оқудан өткен мұғалімдердің лауазымдық жалақысы біліктілігін дəлелдеуіне байланысты 30-дан 50%-ке дейін өсетін болады.

Сегізінші. Бұл – тиімді мемлекеттік басқару.

Цифрлық технологиялар бизнесті реттеуге қатысуды əрі қарай азайтуды жалғастыруға, мемлекеттік қызмет көрсетулер мен мемлекеттік қолдау сапасын жақсартуға, азаматтар сұранысын толығырақ ескеруге мүмкіндік береді.

Өңірлердің экономикалық еркіндігі мен жергілікті өзін-өзі басқаруы кеңейтілетін болады.

Тоғызыншы. Заң үстемдігі мен жемқорлықпен күрес мемлекеттік саясаттың басым бағыттары болып қала береді.

Оныншы. «Смарт Сити» технологияларын енгізу өсіп келе жатқан қалалардың проблемаларын тиімді шешуге мүмкіндік беріп, олардың инвесторлар үшін тартымдылығын арттырады.

Бүгінде баршамызға осы он міндетті шешу жолында жұдырықтай жұмылу қажет.

Олар Жолдаудың толық мəтінінде егжей-тегжейлі мазмұндалған.

Құрметті қазақстандықтар!

Аталған міндеттерді орындау үшін бүкіл қоғамның бірлігі мен ынтымағы керек.

Ол үшін Үкімет пен əкімдер кеңінен түсіндіру жұмыстарын жүргізуі қажет.

Отанымыздың көркеюі əркімнің жаңа «цифрлық дəуір» талаптарына сай болуына байланысты.

Осыны əрбір қазақстандық терең түсінуі керек.

Қазақстанның жарқын болашағы жолында барлық мақсаттарға қол жеткізетінімізге кəміл сенемін!

«Егемен Қазақстан»,

№6, 10 қаңтар 2018 жыл


Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Күні: , 64 рет оқылды

Үзінді

Қазақстан  Республикасының  мемлекеттік  наградаларымен  наградтау  туралы ҚАУЛЫ  ЕТЕМІН:

  1. Мемлекеттік және қоғамдық қызметте cіңірген еңбегі, елдің әлеуметтікэкономикалық және мәдени дамуына, халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты нығайтуға қосқан елеулі үлесі үшін мыналар наградталсын:

«Парасат»  орденімен

Өтеғұлов Кәрім Тәжімағанбетұлы – «Батыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану музейі» МКҚК филиалы Ақпәтер тарихи-өлкетану музейінің меңгерушісі

Чудров Яхия Киндашұлы – «Батыс Қазақстан электр желілерін таратушы компаниясы» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы, Орал қаласы

«Құрмет»  орденімен

Жақыпов Кәримолла Қабенұлы – «Құрылысгаз» ЖШС директоры, Орал қаласы

Қонысбаева Бибігүл  Тишанқызы – Батыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары

Манкеев Мұхтар Наурызбайұлы – «Финдік Бизнес Хаб» компаниясының директоры,  Батыс  Қазақстан  облысы

Нупов Құндыз Шамахұлы – «КАТЭК» жобалық және инжинирингтік компаниясы»  ЖШС  бас  директоры

Ренато Мароли – «Қарашығанақ петролеум оперейтинг б.в.» компаниясының бас директоры, Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданы

III дәрежелі  «Еңбек  Даңқы»  орденімен

Булеш Серікқали Қадржанұлы – «Көшім» ЖШС аға табыншысы, Батыс Қазақстан облысының  Жаңақала  ауданы

Ихласов Ермек Төлепұлы – «Аксайгазсервис» АҚ машинисі, Батыс Қазақстан облысының  Бөрлі  ауданы

Өтепбергенов Бисембі Жексенұлы — «Батыс Қазақстан электр желілерін таратушы компаниясы» АҚ электрмонтаждаушы-машинисі, Орал қаласы

«Ерен  еңбегі  үшін»  медалімен

Балтаев Ержан  Талғатұлы –  «Орал» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ҰК» АҚ Басқарма төрағасы, Батыс Қазақстан облысының  Орал  қаласы

Горшков Александр Алексеевич – «Мемсараптама» РМК Батыс Қазақстан облысы бойынша филиалының сарапшысы, Орал қаласы

Ғұбайдуллин Бауыржан  Файзоллаұлы – «Батыс Қазақстан облыстық қоғамдық-саяси «Орал өңірі» газетінің бас редакторы,  Орал қаласы

Демеубаев Ерлан Мейрамұлы – «Адал Арна» ЖШС құрылтайшысы, Орал қаласы

Кульдяев Владимир Филиппович – «Кульман» ЖШС директоры, Орал қаласы

Кульпин Михаил Павлович– «Газпромпроект» ЖШС директоры, Орал қаласы

Қожжанов Жұмажан – «Батыс Қазақстан облыстық ерікті мүгедектер қоғамы» ҚБ төрағасы, Орал қаласы

Мусин Тілеген Теміржанұлы – «Муса» ШҚ басшысы,  Батыс Қазақстан облысының Жаңақала  ауданы

Мусина Жансая  Ғалымжанқызы – ақын, Орал қаласы

Өтегенов Еркін Бекмұратұлы – «Ғ. Құрманғалиев атындағы Батыс Қазақстан облыстық филармониясы» МКҚК әншісі, Орал қаласы

Рахметова Гүлзада Жәрдемқызы – Батыс Қазақстан облысы әкімі аппаратының бөлім басшысы

Сабыров Бейбіт Құрметұлы – «Қарашығанақ петролеум оперейтинг б.в.» компаниясының қазақстандық бизнесті дамыту жөніндегі басқарушысы, Батыс Қазақстан облысы

Саратов Данильбек Алиевич – «Вайнах» шешен-ингуш мәдени-ағарту қоғамының  төрағасы, Орал қаласы

Сариева Ұлдай Қабошқызы – «Аруана – Жайық» қоғамдық қорының төрайымы, Орал қаласы

Солодилов Вячеслав Юрьевич – «Яик Орал казактарының одағы» ҚБ төрағасы, Орал қаласы

Халиолла Бауыржан   Ергенұлы – «Батыс Қазақстан облыстық мәдениет және өнер орталығы» МКҚК директоры, Орал қаласы

«Шапағат»  медалімен

Қожақов Біржан Морякұлы – «Демеу» мүгедектерді қолдау қоғамы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы, Орал қаласы

«Қазақстанның  еңбек  сіңірген қайраткері»  құрметті  атағымен

Хасанова Жаңылсын Мақсотқызы – «Ғ. Құрманғалиев атындағы Батыс Қазақстан облыстық филармониясы» МКҚК әншісі, Орал қаласы

Қазақстан  Республикасының Құрмет  грамотасымен

Ахметсафина Шаттыгүл Қапиятоллақызы – «Қазталов аудандық орталық ауруханасы» МКК Бостандық ауылдық дәрігерлік амбулаториясының фельдшері,  Батыс  Қазақстан  облысы

Бисенғалиева Жанар Нұрболатқызы – «Тасқала аудандық мәдени-демалыс орталығы» МКҚК  директоры,  Тасқала  ауданы

Витман Виктор Александрович – «Ғ. Құрманғалиев атындағы Батыс Қазақстан облыстық филармониясы» МКҚК артисі, Орал қаласы

Джумахметов Руслан Болатұлы – «А. Островский атындағы драма театры» МКҚК  артисі, Орал  қаласы

Попов Максим  Михайлович – М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік  университетінің  доценті,  Орал  қаласы

Санкаева Мирует Болатқызы – «Бәйтерек» Батыс Қазақстан облыстық қоғамдық бірлестігінің басқару төрайымы, Орал қаласы

Сұлтанов Серік Уәлиұлы – Батыс Қазақстан облысы әкімі аппаратының бас инспекторы, Орал қаласы

Төреғалиева Тұрсын Елтайқызы – «Жалпы білім беретін Абай орта мектеп-балабақша кешені» КММ директоры,  Батыс Қазақстан  облысының  Сырым  ауданы

Шәріпқалиев    Қуаныш    Нұрхатұлы – «Аққу» жеке кәсіпкерлік жетекшісі, Батыс Қазақстан облысының Бөкей ордасы ауданы

Шүйіншәлиева Мира Хамзақызы – Орал қалалық қоғамдық-саяси «Жайық үні»  газетінің  директор-редакторы.

  1. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан   Республикасының  Президенті   Н. Ә. НАЗАРБАЕВ

Астана, Ақорда, 2017 жылғы  5  желтоқсан  №594


Тәуелсіздіктің тегеурінді жемісі

Күні: , 25 рет оқылды

Жуырда М. Өтемісов атындағы БҚМУ-да «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігі – халықтың рухани жаңғыруының қайнар көзі» атты өңірлік ғылыми-тәжірибелік конференция өтті. Оған ғалымдар мен студенттер қатысты.


Алқалы басқосуды БҚМУ-дың жанындағы «Рухани жаңғыру» институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, доцент Әсет Тасмағамбетов ашты. Ол биыл ел Тәуелсіздігінің 26 жылдығы аталып өтетіндігін айта келіп, оның мән-маңызына кеңінен тоқталды. Әрі қарай сөз кезегі осы жоғары оқу орнының ғылыми жұмыстар мен халықаралық байланыстар жөніндегі проректоры Олег Юрьевке берілді. Облыс әкімі аппараты жанындағы «Қоғамдық келісім» коммуналдық мемлекеттік мекемесі басшысының орынбасары Жамал Ихсанова да мерекемен құттықтап, университеттің ғалымдарын, педагогика ғылымдарының докторы Владимир Саловты, тарих, экономика және құқық факультетінің деканы Галина Нестеренконы, әлемдік тарих және әлеуметтік-саяси пәндер кафедрасының меңгерушісі Алтынай Жорасованы БҚО Қазақстан халқы ассамблеясының секретариаты атынан алғысхаттармен марапаттады.

Конференцияда облыс орталығындағы жоғары оқу орындарының ғалымдарының, этномәдени бірлестік жетекшілерінің баяндамалары тыңдалды. Шараны М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың ректоры, педагогика ғылымдарының докторы, академик Асхат Иманғалиев қорытындылады.

 

Сергей ПОГОДИН,

БҚО Орыс мәдени орталығының төрағасы:

– Мен үшін 16 желтоқсан ерекше күн. Өйткені, Алматы қаласындағы 1986 жылғы 17-18 желтоқсан күндері жастар шеруіне мен де қосылдым. Сондағы ахуалды көзім көрді, жаным сезінді. Біз іштей жастардың жағында болдық. Өкініштісі сол, жас ұрпақ бұлқынысының қайғы-қасіретпен аяқталғаны белгілі. Соған қарамастан 16 желтоқсан өзім үшін тек қайғы ғана емес, қаһарман жастар үшін мақтаныштың да күні. Сондықтан аталған күн – мен және достарым үшін басты мереке. Ол – біздің ортақ тағдырымыздың бір парағы. Бұл күнді бәріміз де жадымызда ұстауымыз керек.

 

Жаңабек ЖАҚСЫҒАЛИЕВ,

М. Өтемісов атындағы БҚМУ-дың доценті, тарих ғылымдарының кандидаты:

1991 жылы ел халқының 40 пайызын құраған қазақтың биыл 71 пайызға жетуі – Тәуелсіздіктің тегеурінді жемісі. Алайда бөрікті аспанға атып, қуануға әлі ерте. Өйткені мемлекет құраушы қазақ ұлты сонау отаршылдық заманнан қалған алауыздық, жалтақтық, сатқындық сынды кесір қылықтардан толық арылып болған жоқ. Ондай жат мінезден толық құтылу үшін қазақтың кемінде екі, қалаберді үш ұрпағы ауысуы қажет. Сондықтан қазақ даласында отаршылдық кезеңде өткен үш жүздей ұлт-азаттық көтерілісі жеңілгесін, біздің өткен ғасырдағы Алаш зиялылары тек елді ағарту жолында ұстады. Олар Әлихан Бөкейханов, Жаһанша мен Халел Досмұхамедовтер және басқалары сонымен бірге орайы келгенде, саяси күрестен де тартынбады. Мәселен, солардың бірі – Әлімхан Ермеков Мәскеуде билік басындағылармен саяси тартысқа түсіп, жат қолында кеткен туған жердің басым бөлігін қайтаруға ұйытқы болды. Өткен ғасырдың жиырмасыншы жылдарында ол бар болғаны 29 жаста еді. Міне, Тәуелсіздік күні сондай аяулы азаматтарды еске түсірген жөн.

 

Бақтылы БОРАНБАЕВА,

БҚИТУ-дың доценті,

тарих ғылымдарының кандидаты:

– Қазақтың тарихы сан мыңдаған жылға созылып жатыр. Сақ дәуірінен бері ата-бабамыз азаттық үшін аянбай күрескен. Алайда қалмақпен болған 150 жылдық жанталас және онан кейінгі отаршылдық кезең қазақты есеңгіретіп кетті. Оның зардабы әлі де сезіледі. Қазақ ұлты енді ғана өзінің ұлттық бейнесін анықтауға кірісті. Қазір Қазақстанның әлемдегі беделі зор. Ендігі мақсат – Тәуелсіздікті нығайтып, оны баянды ету жолында барлық күшімізді аямауымыз қажет.

Серік ІЗБАСАРҰЛЫ,

«Орал өңірі»


Ардагерлермен ой бөлісу

Күні: , 62 рет оқылды

Облыс әкімі Алтай Көлгінов облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Мырзағали Мұхамбетов, 80 жасқа толған еңбек ардагерлері Нұрлан Ізтілеуов және Сағи Алдыбергеновтермен кездесті.


Ардагерлерді қоғамдық өмірге араластыра отырып, ұрпақ сабақтастығын жалғастыру – негізгі мақсат. Осы тұрғыда биыл бірқатар жұмыстар атқарылды. Атап айтар бол-сақ, облыстық «Ардагерлерді ардақтайық!» жобасы аясында «Үлкенге құрмет, кішіге ізет», «Жүз нақты көмек» сияқты тағы да басқа шара жүзеге асты. Оған жергілікті атқарушы құрылым, бизнес өкілдері, әлеуметтік қызметкерлер және студент жастар белсенді қатысқан болатын. Биыл ҚР Ардагерлер қозғалысының 30 жылдық мерейтойы өңірімізде де кеңінен аталып өтті.

Кездесуде облыс әкімі еңбек ардагерлерімен атқарылған жұмыстарға тоқталып, алдағы жылы бірлесе жүзеге асыратын жобалар бойынша кеңесті. Сонымен қатар А. Көлгінов еңбек ардагерлерін мерейлі жастарымен құттықтап, өңіріміздің экономикалық өрлеуіне қосқан еңбектері үшін алғыс білдірді.

– Сіздерді еліміздің Тәуелсіздік күні қарсаңында 80 жас мерейтойларыңызбен шын жүректен құттықтаймын! Азаттығымыздың алғашқы жылдарында аянбай еңбек етіп, жас ұрпаққа үлгі болдыңыздар. Бейбіт еліміздің тұрақты дамуының арқасында бүгінде бейнетті жылдарыңыздың зейнетін көріп отырсыздар. Отбасыларыңызға амандық тілеймін! – деді облыс әкімі.

Ардагерлер мемлекеттің тарапынан атқарылып жатқан жұмыстарға ризашылығын білдіріп, нақты қолдауларға алғыс білдірді. Сондай-ақ облыста ауыл шаруашылығы саласында жүзеге асырылып жатқан жұмыстарды, қала мектептері мен ауылдағы білім ошақтарының арасындағы айырмашылықтарды жою туралы бастамаларды қолдап, өңір дамуына оң бағаларын берді.

Облыс әкімінің баспасөз қызметі


Пилоттық жоба қажет

Күні: , 25 рет оқылды

«Нұр Отан» партиясы облыстық филиалында мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру жөніндегі жергілікті атқарушы органдар басшыларының қатысуымен өңірлік деңгейдегі партиялық тыңдау өтті.


Тыңдалымды «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалы төрағасының орынбасары Гүлназ Құлжанова жүргізді. Басқосуда Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенін дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы аясында облыста атқарылып жатқан жұмыстар туралы мәселе қаралды. Алдымен облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары Сатқан Өмірзақов агроөнеркәсіп кешенін дамытудың мемлекеттік бағдарламасын іске асыру барысы туралы баян етті.

Ағымдағы жылы ауыл шаруашылығы саласын қолдауға басқармаға бюджеттен 8 млрд. 819,6 млн. теңге бөлінген болса, бұл өткен жылғы деңгейден 11 пайызға артық. Баяндамашы айтып өткендей қазір облысымызда ауыл шаруашылығы саласында алты мыңнан астам ауыл шаруашылығы құрылымы бар. Өсімдік шаруашылығы бойынша алынған өнім мөлшерін атап өткен Сатқан Ержанұлы дәнді дақылдар алқабынан алынған астықтың орташа өнімділігі гектарына 14,7 центнерді құрайды деді. Бірінші қарашадағы мал өнімдерінің өндірілуін өткен жылдың сәйкесті кезеңімен салыстырғанда артқаны байқалады. «Сыбаға» бағдарламасы бойынша 53 шаруашылық 784,3 млн. теңге несие алған болса, «Құлан» бағдарламасымен 18 шаруашылық 503,4 млн. теңге несие рәсімдеген. Ал жеті шаруашылық «Алтын сақа» бағдарламасы бойынша 55,1 млн. теңге несие алып отыр. Облыста ірі қара мал етінің экспорттық әлеуетін арттыру бағдарламасының орындалуы 73,7 пайызды құрап отыр. Биылдан бастап қолға алынған «Нәтижелі жұмыспен қамтуды жә-не жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған салалық бағдарламасы» аясында республикалық бюджеттен 1 млрд. 474,0 млн. теңге қаражат бөлінген. Күні бүгін бұл қаржының 1 млрд. 437, 7 млн. теңгесі игерілген. Осының нәтижесінде облыста 290 жаңа жұмыс орны ашылып отыр. Сатқан Ержанұлы өз сөзінде қайта өңдеу өндірісінің көлемін арттыру мақсатындағы инвестициялық жобаларға да тоқталды.

Ал облыстағы суармалы жерлер жөнінде баяндаған облыстық табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы басшысының орынбасары Махамбет Ықсанғали лиманды суару жүйелеріне тоқталды. Мәселен, өткен жылы басталған суару аумағы 2354 га құрайтын Сырым ауданындағы «Өлеңті лиманды суару жүйесін жаңғырту» жобасының құрылыс-монтаж жұмысы аяқталуда. Ал 1980 га жерді лиманды суаруға мүмкіндік беретін Жәнібек ауданы Ақоба ауылдық округі Ащыөзек өзенінің бойындағы Әбділман және Соркөл лиманды суару жүйелерін қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. «Қазіргі таңда коммуналдық меншіктегі су қоймалары ауылдық округ әкімі аппараты теңгеріміне тапсырылған. Ал ауыл әкімі аппараттарында су объектілерін пайдалану үшін білікті мамандар мен арнаулы техниканың болмауы қиындық тудырады. Осы ретте, облысымыздағы коммуналдық меншіктегі 28 су шаруашылығы нысанын, атап айтқанда 5 су қоймасы, 3 суландыру каналы мен 20 лиманды суару учаскелерін республикалық меншікке беру жұмыстары жүргізілуде», – деді Махамбет Ықсанғали. Облысымызда 162 мың га көлтабандық (лиман) және 51 мың га тұрақты суармалы жер есепте бар. Ел Үкіметі тасқын суларды сақтау, жинақтау және тарату бойынша шалғайдағы жайылымдарда мал суаратын суландыру құрылғыларын (құдықтарды) қалпына келтіру және жайластыру бойынша жоспар бекіткен болатын. Осы жоспарға сәйкес облысымызда 2017-2021 жылдар аралығында еріген қар және тасқын суды жинақтау үшін 22 су айдыны бойынша құрылыс жұмыстары және қалпына келтіру жұмыстары, сондайақ 2017-2019 жылдар аралығында шалғайдағы жайылымдарда мал суаратын 99 суландыру құрылғыларын жайластыру көзделген.

Баяндамашыларға сұрақтар қойылып, тұшымды жауаптар алынды. Облыстық мәслихат депутаты, «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалының сайлауалды бағдарламасының “Аграрлық сектор” бойынша партиялық кураторы Нұрлан Серғалиев өз ойын ортаға салды. Облыста мал басын көбейтумен қатар, ірі қара мен ұсақ малдың алаңсыз жайылатын жайылымының болуын да назарда ұстау қажет екенін баса айтты. Сонымен қатар мемлекеттік-жеке меншік әріптестік бойынша ауыл шаруашылығы саласында пилоттық жобаны қолға алу, суармалы жерлерді, су қоймаларын жандандыру бойынша ұсынба айтылды. Партиялық тыңдауға «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалының Саяси кеңесі және Саяси кеңесі бюросының мүшелері, облыстық мәслихат депутаттары, облыстық мемлекеттік атқарушы органдар басшылары, облыстық филиал қызметкерлері қатысты.

Ясипа РАБАЕВА,

 «Орал өңірі»


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика