Құс өсіру де – кәсіп

Күні: , 36 рет оқылды

Бейсенбі  күні  облыс  әкімі  Алтай  Көлгінов  Шыңғырлау  ауданында  болып,  мемлекеттік  бағдарламалар, «Елбасының  бес  әлеуметтік  бастамасы»  аясында  атқарылып  жатқан  жұмыстармен  танысты.

Облыс әкімі алдымен ат басын Ащысай ауылына бұрып, Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасының «Ақбұлақ» бағыты бойынша жүргізіліп жатқан су құбырының құрылысын көрді. Мердігер ұйым «Құрылыс сервис» ЖШС-ның бас инженері Мұратбек Шеңгелбаевтың айтуынша, республикалық бюджеттен 269 млн. 758 мың 376 теңге бөлініп, құбыр құрылысы жұмыстары сәуір айында басталған. Ауылішілік су құбырының ұзындығы 16 шақырым болса, қазірде 13 шақырым құбыр тартылып, 10 үйге су жеткізілген. Күзге дейін Ащысай ауылындағы 190 үйге қоса іргелес Мырзақара бөлімшесіндегі 10 үй таза ауыз сумен қамтылатын болады.

– Ауыз суды Шыңғырлаудан тасып ішетін едік. Өзге ауылдарға таза су келіп жатқанын көргенде, қызыға қарап отыратынбыз.

Бұл қуанышты күнге өзіміз де жеттік. Су – тіршілік нәрі, денсаулық кепілі дер болсақ, халықтың әлауқатының бұрынғыдан да жақсара түсеріне сенімім мол. Осы маңызды істің басы-қасында жүрген облыс және аудан басшыларының еңбектеріне жеміс тілеймін, – дейді Ащысай ауылының тұрғыны  Маржан  Шерер.

Облыс әкімі Алтай Көлгінов су сорғысы құрылысының алғашқы кірпішін қалап, сапалы ауыз судың ауыл тұрғындарына кідірмей жетуін мұқият тапсырды. Осы жерде ауыл ақсақалдарымен, шаруалармен дидарласып, облыста атқарылып жатқан жұмыстар жайлы әңгімелеп, қазір үлкен қалаларға қарағанда ауылда кәсіп бастауға, шаруашылықпен айналысуға жағдайдың мол екендігін айтты. Өмірлік тәлім-тәжірибесімен бөлісіп, жастарға ақылшы болып, ілкімді істердің ортасында жүретін ҰОС ардагерлері Сүйеу Ығылманов пен Андрей Рудь аудандағы оң өзгерістерге көңілдері толатынын жеткізіп, баталарын  берді.

Өткен жылы Шыңғырлау ауданында таза ауыз сумен қамту көрсеткіші 72 пайызды құраса, биыл Ақшат, Аманкелді, Ащысай және Ашықтоғай ауылдарына су құбырларын тарту нәтижесінде  86 пайызға жетпек. Ал келер жылы Алмаз, Ақтау, Шоқтыбай елді мекендеріне сапалы ауыз су жеткізу бағытында жобалық-сметалық  құжаттар  жасақталуда.

– Аудан бойынша 177 адам тұрғын үй кезегінде тұр, соның ішінде осал топтар 78, жетім балалар санатында 45, мемлекеттік қызметшілерден 52 адам бар. «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша үш қабатты 45 пәтерлік үй салу жоспарда, соның арқасында баспанаға мұқтаж адамдар саны 25 пайызға азаяды. Былтыр аталмыш бағдарлама аясында аудан орталығында жалпы алаңы 3 162,0 шаршы метр бір пәтерлі 39 үй салынып, қолдануға берілді. Жоба құны – 335,0 млн. теңге. Сегіз ауылішілік көше жолы күрделі жөндеуден өтсе, Шыңғырлау – Лубен – Лебедевка аутожолын күрделі жөндеуге республикалық бюджеттен қаржы бөлінді. Шыңғырлау ауылындағы С. Датов – Ғ. Мұратбаев айналмалы жолын, Л. Қылышев және Тәуелсіздік көшелеріндегі аутокөлік жолдарын күрделі жөндеу жоспардағы мәселе, – деді атқарылған шаруаларды баяндаған аудан әкімі Альберт  Есәлиев.

Бұдан соң Ашықтоғай ұңғымасынан Жаңакүш, Правда, Шыңғырлау, Ақсоғым ауылдарына дейін су құбырын тарту және Ақшат ауылындағы мемлекеттік-жеке меншік әріптестік бойынша салынып жатқан дәрігерлік амбулаторияның құрылыс жұмыстарының барысын қараған облыс басшысы Ащысай ауылдық округіндегі «Ғайни» шаруа қожалығына келді. Құс фермасында қазір 2500 қаз, 2000-дай үйрек, 2000-дай бройлер өсірілуде. Қожалық басшысы Жасқайрат Айсиев болашақта құс санын 8 мыңға жеткізуді жоспарлап отырғанын айтады.

– 1 мың балапан сатып алуға  1 млн. теңге қаражат жұмсалды. Екі айдан астам уақыт бағып, саттыққа шығарамын. Үйрек-қаздың балапанының бағасы 1000 теңге, үлкені 4-5 мың теңге. Жұмыртқаға да сұраныс бар. Таза суы, дәрумендермен байытылған жемі болса, ветеринарлық талаптар қатаң сақталса, өсімі де жақсы болады. Құс өсіру аса көп шығынды қажет етпейді, – дейді кәсіпкер.

Облыс әкімі кәсіпкердің жел және күн сәулесінен қуат алатын заманауи қондырғысын арнайы барып қарады. Қуаты 7 киловатт гибридтік қондырғы қыстақтағы үй-жай мен қораны электр жарығымен қуаттандырып отыр. «Тоңазытқыш пен теледидарды, күнделікті тұрмысқа қажет электр құрылғының бәріне қуаты толық жетеді», – дейді Жасқайрат Ғайниұлы.

Шаруашылық басында облыс әкімі несібесін атакәсіптен тауып отырған бір топ жергілікті кәсіпкермен кездесті. Аудан әкімі Альберт Есәлиев сөздің реті келгенде кәсіпкерлердің «Рухани жаңғыру» бағдарламасының «Туған жер» кіші бағдарламасын жүзеге асыруға жұмыла үн қосып, меценаттықпен айналысып, ауыл-елге жанашырлық танытып жүргендігін  айта  кетті.

– Шыңғырлау ауданының етті ірі қараны өсіруге әлеуеті өте жоғары. Жері құнарлы, суы балдай, шөбі бітік. Шаруашылықта жылқы өсіріп, бордақылаймыз. 550 орындық бордақылау алаңы, үлкен мұздатқышпен жабдықталған мал сою бекеті бар. Біз үшін Ресейдің нарығы қызық емес, өйткені еттің бағасы бірдей. Біздің облысқа көршілес Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау облыстарының нарығы өте тиімді әрі қолайлы. Қымыз, шұбат өндірісін қолға алуды да көздеп отырмыз, – дейді «Ақан» шаруа қожалығының басшысы  Болат  Жүгінісов.

– Ең шалғай Ақсуат ауылында мал шаруашылығымен айналысамын. 30 шақты үй бар ауылымызға табиғи газ кірді, су құбыры тартылды. Енді ауылдан тасжолға дейінгі аралыққа қатқыл табанды жол салынса деген тілегіміз бар. «ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы несие алып, ағайынның басын қосып, екі шаруа қожалығын құрдық. Қазақтың ақ бас тұқымды ірі қарасын өсіреміз. Қазір 400 басқа жеткіздік. Аналық басқа берілетін субсидияны алуға құжат тапсырып қойдық, – деген «Бауырым» шаруа қожалығының басшысы Әділбек Алмағанбетов жерлесінің өз кәсібін дөңгелентіп отырғанын көргеннен кейін құс өсіруге деген қызығушылық пайда болғанын айтты. «Шыңғырлаудың табиғаты бай, шөбі шүйгін,  іргемізде бұлақ ағып жатыр. Құс өсіру көп шығынды қажет етпейді екен. Оның үстіне құс етіне сұраныс та мол екен», – дейді таңданысын  жасыра  алмаған  кәсіпкер.

Облыс әкімі сонымен қатар Шыңғырлау ауылының шығыс бөлігінде «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша салынып, пайдалануға берілген 30 тұрғын үйге қоныстанған тұрғындарымен кездесіп, ауылішілік абаттандыру жұмыстарымен танысты.

Аудандық мәдениет және демалыс саябағында шыңғырлаулық жастармен кездескен Алтай Көлгінов «Plogging – табиғат cross» акциясының облыста бастау алуына куә болды. Табиғатқа жанашырлық танытуға үндейтін акцияны алғашқы болып қолға алған шыңғырлаулықтар эстафетаны өзге аудан жастарына жолдады. Сапар соңында Шыңғырлау ауылындағы «Патриот» супермаркетінде болып, аудандық тарихи-өлкетану музейін аралап көрген облыс әкімі мемлекеттік бағдарламаларды жүйелі және нәтижелі жүзеге асыру бағытында аудан әкімі Альберт Есәлиевке нақты тапсырмалар  берді.

Динара  ЖҰМАБЕКҚЫЗЫ,

«Орал  өңірі»

Суреттерін  түсірген  Александр  КУПРИЕНКО


Ауру малды жоймағаны үшін айыппұл

Күні: , 21 рет оқылды

Ақжайық ауданының үш тұрғынына (Базаршолан, Сарытоғай және Тайпақ ауылдарынан) бруцеллезге шыққан ірі қараларын мезгілінде оқшаулап, арнайы сою орнына тапсырмағаны үшін 48 100 теңгеден айыппұл салынды.

ҚР АШМ Ветеринариялық қадағалау және бақылау комитеті Ақжайық аудандық аумақтық инспекциясының басшысы Азамат Алхамбетовтың айтуынша, жыл басынан бері осымен 11 тұрғынға аталған себептерге байланысты айыппұл салынған. «Кеселге шыққан түлікті уақытылы жоймау заңсыздық болып табылады. Сондықтан айыппұл салуға мәжбүрміз. Бәрінен бұрын бруцеллездің адамдарға жұғатынын біле тұра, мал иелері өздерінің және маңайындағы адамдардың денсаулығына салғырт қарайды», –  дейді А. Алхамбетов.

Бекем  БЕКҰЛЫ,

Ақжайық  ауданы


Қанатқақты жобаны таныстырды

Күні: , 38 рет оқылды

Зеленов ауданында «СұңқарСмартСити» қанатқақты жобасының таныстырылымы өтті. Облыс аудандарының ішінен алғаш боп қолға алынған жоба туралы «Элайтс» ЖШС-ның қаржылық директоры Алексей Корнишкин айтып берді.

Жобаның таныстырылымында аудан әкімі Асхат Шахаров еліміз тәуелсіздік алған тұста цифрлы технология қолданысқа енгізіле бастағанын, әлемдік экономикалық даму көшінен қалыс қалмау үшін цифрландыру технологияларын енгізудің мән-маңызына тоқталды.

– Елбасы Жолдауына сәйкес елімізде «Цифр­лық Қазақстан» мемлекеттік бағ­дар­ла­масы іске қосылды. Ақпарат­тық технология­лар қарыш­тап дамыған заманда IT сала­сын қолға алмасақ, дамыған 30 елдің қа­та­рына ену қиынға соғатындығын Елбасымыздың өзі атап көрсетті. Өйткені өркениетті елдердің барлығы осы цифрлы жүйеге көшіп, өнеркәсібінің дамуын және халқының әл-ауқатын жыл­дан-жылға жақсартып келеді, – деді Асқар Шахаров.

Ауданда жүзеге асқалы отырған «СұңқарСмартСити» пилоттық жобасы бойынша қашықтық арқылы басқарылатын құрылғы көмегімен қоғамдық тәртіпті сақтауды оңтайландырады,  дала өрті, су тасқыны сынды төтенше жағдайлардың орын алуының алдын алады және қауіптің көзін жоюға қызмет қылады. Құрылғы қажеттілік бойынша онлайн режимде, ауданның кез келген нүктесінен түсірілім жасайды.

– Біз құрылғы жұмыстарын жүргізуші IT-мамандарды даярлап, курстар ұйымдастырып, оларға әдістемелік көмектер көрсетеміз, – деді «Элайтс» ЖШС қаржылық директоры Алексей Корнишкин.

Ертай  БИМҰХАНОВ,

Зеленов  ауданы


Бруцеллезге 10 адам шалдықты

Күні: , 55 рет оқылды

Ақжайық ауданында бруцеллез кеселінің адамға жұғуы жөнінде күрделі жағдай қалыптасып отыр. Бұл туралы аудан әкімі Әділ Жоламановтың төрағалығымен өткен ветеринария саласы мамандарының жиналысында айтылды.

Ауданда биылғы жылдың бес айына түліктердің пастереллез, түйнеме, қарасан, қойдың шешегіне қарсы егу, туберкулез ауруына зерттеу жоспары ойдағыдай орындалды. Сондай-ақ аталған кезеңде бруцеллез ауруына ірі қараны диагностикалық зерттеу 103%-ға орындалды (жоспарды 44 909 орнына 46 335 бас зерттелді). 601 бас ірі қарадан кесел анықталды (былтыр осы уақытта 457 бас оң нәтиже берді). Тұтас аудан бойынша жоспар орындалғанымен, өкінішке қарай, Ақжол, Алғабас, Жаңабұлақ, Қарауылтөбе, Мерген ауылдық округтері бұл межеден шықпай отыр. Аудандық ветеринария бөлімінің басшысы Мақтауғали Нұрәлиевтің айтуынша, өткен бес айда барлығы 64 570 қой-ешкі малы зерттелуге тиіс болса, 62 919 бас зерттеліп, жоспар 97%-ға орындалды. Мұнда да көрсеткіштері төмен ауылдық округтер аз емес. Ал жоспарлы диагностикалық зерттеуден 105 бас уақ жандық ауруға шалдыққаны анықталды.

Нақ осы бруцеллез дертімен күресте біраз шалағайлық көптен бері жалғасып келе жатқаны айтылды. Аудандық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Ерлан Қанатбаевтың хабарламасында бұл кесел 2016 жылы 15, өткен жылы 41, биыл 10 тұрғынға жұққаны баяндалды. Осы уақыт ішінде облыс бойынша 20 адам бруцеллезге шалдыққан. Жай-күйді осыдан байқауға болады, яғни аталмыш ауруды жұқтырған тұрғындардың тең жартысы Ақжайық ауданында болып шықты. Е. Қанатбаев ауру малды төлдету, жүн қырқу, малдан қан алу немесе егу кездерінде, сондай-ақ түлік өнімдерін тұтыну кезінде жабысқанын сөз етті.

– Ақжайық ауданындағы ветеринария саласында бірқатар түйінді мәселе туындап отыр. Төрт түлікті егу, қан алу жұмыстары, бұқырлау мен бірдейлендіруде кемшіліктер бар. Осындай жұмыстарды күн өткізбей ретке келтіру керек. Жоспарсыз, нәтижесіз жұмыс жасау ешкімге де пайда әкелмейді. Ол үшін мамандар ауызбіршілікте болып, түрлі түлік дертінің алдын алу, тұрғындардың денсаулығына нұқсан келмеу үшін барымызды салуымыз керек, – деді БҚО ветеринария басқармасының басшысы Серік Нұрмағамбетов жиында.

Алмалы ауылдық округі бойынша ветеринариялық пункттің меңгерушісі Орынша Сүлейменованың айтуынша, ветпункттерге берілген көліктердің бұзылуы жиілеп кеткен. Оны жөндеу үшін өз қалталарынан қаражат шығарады. Сонымен қатар жанармай да жетіспей жатады. ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитеті аудандық аумақтық инспекциясының басшысы Азамат Алхамбетов аудан орталығынан типті мал моласын салу туралы ұсынысын ортаға салды. Жиын барысында «Ветеринария туралы» заңның 35-бабы, 2-тармағы, 4-тармақшасына сай, бұқырлау жұмыстары мал иелерінің есебінен жүргізілуі тиіс екені мамандардың қаперіне салынды.

Бұқырлаудың сапасы қатаң қадағаланбақ. Әйтпесе, жағдай ушығатын болады. Қабыршақты ауылдық округінде бір шаруа қожалығында – 51, Жамбыл ауылдық округінде – 24, Есенсай ауылдық округінде – 31, Көнеккеткен ауылдық округінде 23 бас бруцеллез ауруы тіркеліп отыр. Мал иелері арасында америкалық «РБ-51» вакцинасымен ірі қара малын егу жөнінде түсінік жұмыстарын тереңдету қажет. Бұл кеселдің таралу деңгейін төмендетуге мүмкіндік береді. Аталған вакцина республикамыздағы ветеринария саласындағы уәкілетті құрылымда тіркелген, сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одаққа тіркелген вакциналармен жануарларды бруцеллезге қарсы иммунизациялауға жол беріледі. «РБ-51» вакцинасының артықшылығы – еккеннен кейін қан алуға болатындығы, РСК және ИФА реакцияларын көрсетпейтіндігі. Онымен бұзауды төрт айдан бастап, сонымен қатар барлық ұрғашы малды, соның ішінде буаздылығына төрт ай болғандарды да егуге болады.

Аудан көлемінде 31 бейімделген мал моласы бар. Өкінішке қарай, көпшілігінің тозығы жеткен және қазіргі таңдағы қолданыстағы ветеринариялық-санитариялық қағида талаптарына сай келмейді. Қаражат тапшылығына байланысты жаңа мола құрылыстары салынбай отыр. Санитариялық союды өз деңгейінде ұйымдастыруды да қаперден шығаруға болмайтыны жиналыста баса айтылып, жуыр арадағы ауқымды істер айқындалды.

Бекем  БЕКҰЛЫ,

Ақжайық  ауданы


Шегірткемен шайқас басталмақ

Күні: , 22 рет оқылды

Сырым ауданындағы Бұлдырты ауылдық округіне қарасты Қарақұдық елді мекені маңындағы 2000 гектар аумақтан итальяндық прус шегірткесі анықталды. Жуырда жағдайды зерделеу үшін БҚО аумақтық инспекциясының басшысы Лавр Хайретдинов, Сырым ауданы әкімінің орынбасары Ерболат Ахметов және осы салаға жауапты мамандар шегіртке анықталған аймақта болды.

Сырым аудандық аумақтық инспекциясының бас маманы, өсімдіктерді қорғау жөніндегі мемлекеттік инспектор Темірлан Ғаббасовтың айтуынша, анықталған шегірткелердің жас шамасы 1-2 жасты құрайды. Шегірткелік деңгейге жету үшін олар 4-5 жас шамасында болуы керек.

«Енді улау жұмыстары қашан жүргізіледі?» деген сұрағымызға мемлекеттік инспектор былай деп жауап берді:

– Анықталған шегірткенің жасы қазір 1-2 жас шамасында. Улау жұмыстары 2-3 жас болған кезде жүргізіледі.

Улау жұмыстарын жүргізудің белгіленген талаптары бар. Мысалы, желдің бағыты секундына 2-3 м/с аспауы керек. Соңғы аптадағы желдің жағдайы белгілі. Сондықтан қолайлы уақытты күтуге мәжбүрміз. Күннің ыстығы 25 градустан асса, жұмыс тағы жүргізілмейді. Улау таңғы салқынмен және кеші уақыттарда жүзеге асырылады. Негізінен, инспекция жұмысқа кірісуге дайын. Улауға қажетті химикаттар Сырым аудандық ауыл шаруашылығы бөлім иелігіне тиесілі уақытша сақтау қоймасында сақтаулы тұр. Тиісті техникалар келді.

Бүгінгі күні Бұлдырты ауылдық округінен бөлек, Сарыой ауылдық округіндегі 1000 гектар аймақта шегіртке анықталып отыр. Аумақтық инспекция Бұлдырты ауылдық округі бойынша 3,6 мың гектар, Жетікөл ауылдық округі бойынша 3,0 мың гектар, ал Сарыой ауылдық округі бойынша 3,4 мың гектар аймаққа химиялық өңдеу жұмыстарын жүргізуді жоспарлап отыр. Аталған округтердегі ауыл тұрғындары мен шаруашылық құрылымдарына өңдеу жұ-мыстары кезінде сақтық шараларын қолдану, өңдеу жасалған жайылымдық жерлерге 30-35 күндей мал жаймау жөнінде алдын  ала хабарландырылды.

Шегірткетұқымдас зиянкестермен күрес шараларын үйлестіру мәселелері осыған дейін Сырым ауданының әкімі Төлеген Төреғалиевтің төрағалығымен өткен шұғыл әрекет штабының отырысында қаралған болатын. Штаб мүшелері туындаған жағдай ушықпайды, тиісті жұмыстар нәтижесін береді деп сендіріп отыр.

Бауыржан  ШИРМЕДИНҰЛЫ,

Сырым ауданы


Ардақтың төскейіне ангус келді

Күні: , 49 рет оқылды

Тауарлы емес, асыл тұқымды мал ұстаған ұтады. Шыңғырлаулық шаруалар да мұны жете ұғынып, осы іске ден қоя бастады. Олардың арасында Ардақ (Полтава) ауылдық округіндегі «Жайдар» шаруа қожалығы да бар.

2014 жылы құрылған бұл қожалық 30 бас ірі қарамен жұмысын бастаған еді. Бірақ тауарлы бағыттағы малдың нарықтағы бәсінің төмендігі шаруашылық жетекшісі Нұржан Лесовті жиі мазалайтын. Елбасының асыл тұқымды мал өсіріп, ет экспортын дамыту бағытындағы тапсырмасына өз үлесін қосу мақсатында ол биыл малын тапсырып, Қостанай облысынан 60 бас абердин-ангус сиырын алып келді. Артынан Жаңақаладан осы тұқымның үш аталығын жеткізді.

– Кеңес заманында әкем осы жерде мал бақты. Сол әке таяғын ұстап, ауылда атакәсіпті жандандыру үшін қожалық құрдым. Заман көшінен қалмауды ойлап, асыл тұқымды ірі қараны өсіріп жатырмын. Осы ангустарды алуға Қостанай өңіріне, Жаңақалаға барғанда асыл малдың табыс көзі екендігіне көзім жете түсті, – дейді жас фермер.

Ғалымдардың сараптауынша, салмақ қосу, ет сапасы мен дене пішінінің жұмырлығы бойынша әлемде бірінші орында тұрған абердин-ангус ұсақталып кеткен өзге тұқымды малды асылдандыруға да тиімді. Сол себепті Нұржан ауылдағы малды тұқымдық түрлендіруге үлесін қоспақшы. Төлінің тез өсетінімен ерекшеленетін ангус қақаған аяз бен аптап ыстыққа шыдамды, әрі ауруға төзімді болып келеді екен. Міне, осындай ерекшеліктерін ескере келе, Нұржан Лесов 30 млн. теңгеге жуық өз қаржысына шотландиялық сиырларды алды. Алдағы уақытта Ардақтың төскейін асыл малға толтыру жоспарында бар.

Айта кетейік, Нұржан шаруашылықты ғана жүргізіп қоймай, ауылдағы игі істерге де ұйытқы болуда. Мәселен, кеше өткен Ұлы Жеңіс күні Ардақта дала қызықтарын ұйымдастыруға атсалысты. Ол ауылдағы абаттандыру, қайырымдылық істерінен де тыс қалып жатқан жоқ. Осылайша бұл азамат ауылын өрге сүйреуге ұмтылып жүр.

– Нұржан қасына бес-алты жасар ұлын ертіп жүруі тегін емес.

Өзі де бала кезден әкесінің қасында жүріп, малшылықтың қыр-сырын үйренді ғой. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген осы. Ертең-ақ мына кішкентай Лесовтің әке ісін жалғастырып, одан әрі дамытатыны сөзсіз, – дейді сапарымыз барысында біздің қасымызда жүрген аудандық «Серпін» газетінің бас редакторы Адақ Шотпанов.

Сәкен  ӘБІЛХАЛЫҚОВ,

Шыңғырлау  ауданы


Судың да сұрауы бар, ал адамның ше?

Күні: , 42 рет оқылды

Иінағашты  мойынға  асып  алып,  елді   мекеннен  жырақта орналасқан  құдық, бұлақтардан  су тасу  –  бүгінгі  күннің  адамдарына жат шаруа саналады. Себебі, мынау  ғылым мен техника  дамыған кезеңде ауылдық  жерлерде де су үйге дейін келетіндей құбыр тартылған. Қалалықтар секілді ауылдықтар да  үйде отырып-ақ,  мұздай және ыстық  судың игілігін көруге қол жеткізді. Әрине, мұның бәрі – адамның игілігі үшін жасалынған дүниелер.

Дейтұрғанымен, ауыз су мәселесін көтергенде аудан тұрғындарының кібіртіктеп қалатыны жасырын емес. Теректіліктер, соның ішінде аудан орталығындағы тұрғындар мемлекеттік бағдарламамен таза ауыз суға қолдары жетті. Алайда бәрі жақсы деуге тағы келмейді. Жаз басталысымен, Жайық бойын мекендеген аудан тұрғындары ауыз суға зар болып, қазіргі таңда суды арнайы уақытпен пайдаланып отыр.

Осы орайда біз, «Теректі – Таза су» ЖШС директорының міндетін уақытша атқарушы Мәлік Пазыловқа жолығып, қазіргі жағдайды түсіндіруін сұрадық.

— Таза ауыз судың жетіспеушілігін жасыра алмаймын. Бүгінгі таңда бес ұңғыманың үшеуі ғана жұмыс істеп тұр. Жайық өзені деңгейінің төмендігіне байланысты қалған екеуінің ішіне су толмауда. Соған орай жаз бойына су арнайы уақытпен ғана қосылатынын ескерткім келеді. Егер халық ауыз суды бақша, егін суаруға, яки басқа да қажеттіліктеріне пайдаланбағанда бұл мәселе болмас еді. Судың сапасы туралы да айтып өткім келеді. Суды белгілі уақытпен ғана қосқан соң резервуар түбінде жатқан тат жоғары көтеріліп, сапасы төмендейді. Қыс кезінде аса қиналмаушы едік. Жазда суды пайдалану деңгейі екі есе өсті. Аудандық мәслихаттың отырысында қаржы бөлінеді деп жоспарлануда. Қаржы бөлінгесін ұңғымалар қазылып, аталмыш мәселе күн тәртібінен түседі деген сенім бар, — деді Мәлік Пазылов.

Аудандағы «таза» ауыз судың жағдайы осы. Тұрғындар кейде қоңыр, кейде күлгін, кейде ақ түсті суды ішіп, денсаулықтарына зиян келтіруде. Бірақ аталмыш проблеманы түзу үшін, жанұшырып  жүрген  жандар  байқалмайды. Аудандық орталық аурухананың эпидемиологы Динара Бақтыгерееваның айтуынша, ауыз судың ластығы көптеген аурулардың бастамасы болуы мүмкін.

— Іш өту, тырысқақ, жұқпалы іш ауруы, бауырдың қабынуы, жұлын қабынуы, іш сүзегі  секілді аурулар ауыз судың таза болмауынан  туындайды. Мысалы, жыл сайын әлем бойынша 240 миллион адам шистосомоз атты созылмалы дертке шалдығады. Бұл паразиттік құрттардың адам ағзасына ауыз су арқылы тарап, соңы аты жаман ауруға әкеліп соғатынының дәлелі. Сол себепті әр тұрғын өзі тұтынып отырған суының құрамын арнайы мамандарға тексерткендері абзал.

Ескертуді дұрыс қабылдаған жөн. Алайда «Теректі – Таза су» мамандары тұрғындар ішіп отырған судың құрамы тексерілгенін айтып, безек қағады.

Мақала жазылмас бұрын аудан тұрғындарына әлеуметтік желі арқылы сауал тастаған болатынбыз. Ашығын айту керек, желіде желпінгендердің көбі пікірлерін газетке жариялай-мыз деген сәтте ат-тондарын ала қашты. Аудан тұрғыны ретінде төл басылым арқылы күн тәртібіндегі өте-мөте маңызды мәселе бойынша ой білдірмей, тек әлеуметтік желі арқылы «әкімдік қайда қарап отыр?» деп жұлқынған жандардың іс-әрекеті түсініксіз.

Жасырып қайтеміз, сауалымызға субъективті ой білдірген жандар да табылды. Олар ауыз су мәселесі турасында ойларын ашық айтты.

Нұрғазы  АХМЕТОВ,

Ақжайық  ауылдық  округінің  тұрғыны:

—   2017 жылы «Ақбұлақ» бағдарламасы арқылы Ақжайық  ауылына су жүргізілді. Халық бұл жаңалықты қуанып қабылдады.

Бірақ бәрі күткеніміздей болмады. Судың сапасы тек аудан орталығында емес, Ақжайық ауылында да төмен. Жайық өзенінің бойында тұрып, таза ауыз су мәселесін көтергеніміз ұят секілді.

Рахымғали  ЖҰМАЖАНҰЛЫ,

Федоров  ауылының  тұрғыны:

— Әрине, ауыз судың арнайы уақытпен ғана қосылғаны тұрғындарға қиындық келтіруде. Қазір суды жинап алып, соны тұтынып отырмыз. Себебі, қай уақытта сусыз қаларымызды білмейміз. Арнайы уақытпен қосылған судың сапасы туралы тек жағымсыз пікір айта аламын. Мөлдір суды көруші едік, қоңыр түсті суды алғаш көруім. Бұл кішкентай сәбилеріміздің денсаулығына аса  зиян ғой. Осы мәселемен айналысатын адамдар тым болмаса, судың сапасына көңіл бөлсе екен.

Міне, тұрғындар наразылығын дәл осылай білдіріп жатыр. Қазақ «Судың да сұрауы бар» депті. Ал адам денсаулығы ше? Оның сұрауы қайда қалмақ? Дүйім аудан халқы сөз етіп жүрген мәселені естімегендей, яки көрмегендей кейіп таныта алмадық. Жазғанымыз жай жазба болып қалмай, қозғалмауды құп көретін жандарға қозғау салар деген үміттеміз. Уақыт – төреші.

Әділет  ОРЫНБАСАРОВ


Қабыршақты көң-қоқыс пен өлексеге тола бере ме?..

Күні: , 982 рет оқылды

«Жайық Пресс» ақпарат орталығына Ақжайық ауданының Қабыршақты ауылының тұрғыны Нұрзина Қабиевадан аталған ауылдағы санитарлық жағдай жайлы бейнежазба келді. Шұғыл жолға шықтық.

Қабыршақты Орал қаласынан 150 шақырымдай жерде, тас жолдың бойында, тал-терегі қайысқан, іргесінен Көшім аққан әп-әсем жерде екен. Алайда ауыл ішіне кіргеннен көңіліміз су сепкендей басылды. Үйлердің арасындағы тау-төбе боп үйілген көң-қоқыс, қиранды үйлердің шошайған қабырғалары, аяқ аттасаң, сүйек-саяқ, жүн-жұрқа…

Ауылдың дәл ортасында Лениннің ескерткіші қасқайып қарсы алады. Оның тозғаны сонша – күн көсемнің қақ маңдайы шытынап жарылыпты, қолы шолақ. Қабыршақтана жарылған ескерткішке қарап, ауылдың аты Первомайдан жақында ауысқаны еске түсті.

Ауыл ішінде бірнеше ешкінің өлімтігі жатыр. Зират жақ бетінде де шашылған ұсақ малдың өлекселерін көрдік. Сүйектері ағараңдап, қолаңса иісі аумаққа жайылған. Редакцияға түскен бейнежазба авторы Нұрзина Қабиеваны тауып, ол кісі бізді мал қорымына бастады.

3 маусым күні түсірілген бейнежазбада мал моласының айналасында бірнеше сиырдың өлімтігі шашылып жатқан. Біз барғанда тып-типыл. Мал моласы деген аты ғана. Ең құрығанда, сымнан болса да қоршауы жоқ, өлексе өртейтін темір пеш сияқты бірдеңе. Оның өзі бітелген. Ішінде ішек-қарыны ақтарылып, қан-жоса болып құлын жатыр. Нұрзина апай видеоны ауыл басшыларына, учаскелік полициясына көрсетіп, тілшілер шақыратынын, акт жасамай бұл малды жоймауларын сұраған екен. Сиырларды өртемей, бульдозермен ысырып, бетін топырақпен жапқанын байқадық. Оның өзінде өлексенің топырақтан сирағы көрінеді. Көк шыбын үймелеп, бұзылған иісі қолқаны қауып, сонадайдан жақындатпайды.

Мәселенің анық-қанығына жетпек болып ауыл әкімшілігіне бардық. Хабар берсек те, ауыл тұрғынын жерлеу рәсіміне кеткен әкімді түске дейін күттік. Ақыры ас жеп шыққанын асхана жанынан тосуға мәжбүр болдық. Әкім мырза кабинетіне барып әңгімелескенімен, ауылдағы санитарлық жағдайға нақты түсінік бере алмады. Ветеринарлардың  мал моласы жағындағы шашылған ірі қара өлімтіктеріне не істегенінен бейхабар болып шықты. Ауыл ішіндегі өлекселерге  тұрғындарды кінәлады.

– Ауыл тұрғындары өлген малын құлағындағы сырғасын кесіп лақтырады, кімдікі екенін анықтау қиын. Қыста ондай екі-үш адамды анықтап, ескерту жасағасын мал моласына апарды. Ал кімдікі екені анықталмаса, техника шығарамыз. Ауылға су тарту жұмыстарына келетін техникалармен келісіп, мал моласының жанынан жаңадан шұңқыр қазып, жаңартуды жоспарлап отырмыз. Негізі бұл орынмен Чапаевтағы ветстанса айналысуы керек, – дейді ауыл әкімі Саясат Бимағанбетов (суретте).

Ауыл тұрғыны Нұрзина әкімге «Сізде мал моласының құжаты, кешегі көмілген өлекселердің актісі болуы тиіс» деді. «Ауру шықса, тұрғындарға айыппұл салынады, ал ауру таратуы мүмкін өлексені мал мамандары неге залалсыздандырмайды? Ол мал ашық ауада, ауыл малының өрісінде өртелмеуі керек. Мүмкін сібір жарасы болар? Өлімтіктер аудан, облыс басшылары келерде ғана жиналады. Менің прокуратураға арызымның қорытындысы бойынша өлексе сәуірдің 20-сына дейін жиналуы керек еді. Маусымның 3-і күні әлі жатқанын көріп, жағамды ұстадым. Мал моласы сәуір айындағы тексеріс келгенде жиналды. Мына сиырлар одан кейін өлген.

Тағы бір індет шығып жатса, қайтеміз?» деп шыр-пыр болды тұрғын. Әкім мырза «Тұрғындар өлген малын бізге айтпай апарып тастайды, кімдікі екенін анықтау қиын. Тіпті әр өлген малды тіркеу мүмкін емес» деген сөзін қайталады. Ал Нұрзина Қабиева бұл ветеринария заңын елемеу екенін айтады. Тұрғындар қозы-лақ емес, сиыр ауырса, не өлсе ветеринарларға айтпауы мүмкін емес деген пікірде. Ақыры әкімде өлген малдың актісі болмай шықты, актіні іздеп, веттехник Біржан Тілегенұлының (суретте) үйіне әкіммен бардық. Жұмыс уақыты болатын. Барсақ… веттехник ұйқыны соғып жатыр… Ондағы мақсатымыз акті болса, өлген малдың онда көрсетілген иесімен кездесіп,  деректі  растау  еді.

Ветеринарлық телім меңгерушісі Г. Шутеева аудан орталығына кеткен. Үйінде жатқан веттехник Біржанды алып, мал моласына бардық. Ол «Акті Г. Шутеевада, кешегі күнгімен жазып қойды. Қазір whatsApp-пен жібереді» деді. 15-20 минут күттік. Дәл сол уақытта жазып жатыр ма, кім білген? Акт келді. «Акт №2. 05.06.2018. Біз, төменде қол қоюшылар, Қабыршақты ауылдық округінің телім меңгерушісі Г. Шутеева, мал мамандары А. Кажгалиев, Б. Тілегенұлы болып, үш бас аналық малы екі бас төл малына акт жасадық. Өлу себебі, острый темпания рубца. Мал моласына сыймағандықтан, көмілді. Осыны растап қол қоямыз. Қолдары». Құжаттың орфографиясы тап осылай. Куәгерлері жоқ. Иесі кім екені көрсетілмеген. Ал өлімтіктерді көмуге ауылдық әкімдік кіші қызметкері Ғаділ Баймұқанов өзінің қатысқанын растап отыр. «Екі ірі қараны көмдік, уағын өртедік» деді  әріптестерінің  көзінше.

«Сонда өлген малды мал моласының жанынан тауып аласыңдар да, өлу себебін еш сараптамалық зерттеусіз сол жерден өздеріңіз қоясыздар ма?» деген сауалымызға мал мамандарының келіспеске амалы қалмады. Бір қызығы, жаймашуақ жазда арам өлген ірі қараға диагнозды табылған жерінен, даладан қоя салады да, тұрғындардың сүтін ішіп, етін жеп отырған малынан түрлі зертханалық сынама алынады екен. Және төлдеп тұрған мал ауру деп етке алынатыны да күмән туғызады.

*   *   *

Әкімдік жанында мамандарды тосып тұрғанымызда, сол жермен өтіп бара жатқан ауыл тұрғыны Әсия Аймурзинаны әңгімеге тарттық. Сөйтсек, Әсия Әсетқызы осы ауылда 11 жыл әкім болып, зейнетке шыққан екен. Алғашында «Әріптестерімді сынағаным орынсыздау» деп жағдай жайлы пікірден тартынған ол кейін өзінің малынан бруцеллез қалай анықталғанын айтып берді. «5-6 қойымды «бруцеллез» деп заңға сәйкес 15 күн ішінде емес, 2 айдан кейін хабарлады (!). Екі ай кім мал соймай отырады, ауру солай тарайды. Сот арқылы айыппұл салынды. Сырғасы жоқ қойларымнан сынама алынбады, жағдайы белгісіз күйі қалды. Оларды сырғалаңдар, тексеріңдер деген өтініш орындалмады. Сырға жоқ болса, мойнына нөмірленген қалақ байлап болса да сынама алынуы тиіс еді. Осылай мал аурудан тазара ма? «Ауру» делінген қой еті Ақтауға жіберілді. Бұрын бруцеллез қой өртелетін, етке өткізбесе де  өтемақы төленетін еді ғой» дейді. «Кейін сот болып, маған берген анықтаманың екінші данасында айы мен күні көрсетілмеген себепті жеңіліп қалдым. Олардың анықтамасында күні «қойылып-ты». Негізінде мал ауру болса, бруцеллез деген екі дана сертификат келеді. Біреуін ветеринарлар журналға тігіп, онда әр малдың сырғасындағы дерек, оның тұсында не сау, не ауру екені көрсетілген сынама қорытындысы болады. Сол құжатты маған көрсете алмады. Мұндай мәселелер ветеринариялық есептің жоқтығынан, мамандардың салғырттығы мен олардың жұмысына тексерістің жоқтығынан шығады», – дейді зейнеткер Әсия Аймурзина.

*   *   *

Нұрзина Қабиеваның 3 сәуірде-гі аудан прокурорына жазған арызына Ақжайық ауданы әкімінің орынбасары А. Абуғалиев 13 сәуір күні жауап берген. Онда:

«…Первомай ауылында бейімделген мал моласы бар. Қазіргі таңда ветеринариялық-санитарлық қағида талаптарына сай келетін типтік мал моласын салуға 8 млн. теңге көлемінде қаражат қажет. Бүгінгі таңда типтік жобадағы мал моласын салуға аудандық бюджеттің мүмкіндігі көтермей отыр. Алайда мал моласын қолдағы бар мүмкіндіктерге қарай шұңқырын жаңартып, санитарлық нормаларға сай ұстап тұру жөнінде ауылдық округ әкімі С. Бимағанбетовке және ветеринариялық қызметкерлерге тапсырма берілді» делінген. Онда ветеринарларға өлімтікті әкімшілікке хабарлау және уақытында жинау жөнінде тапсырма берілгені айтылған. Оған қоса «Ветеринариялық іс-шараларды тиісті деңгейде рәсімдемеген және этика, әдеп нормаларын сақтамаған Қабыршақты ветпункт меңгерушісі Г. Шутееваға және ветқызметкер Б. Тілегенұлына тиісті тәртіптік шара алынатын болады» делінген. Бұдан екі айға жуық уақыт өтсе де, аудан басшылығының әкімге де, ветеринарларға да берілген тапсырмасы аяқ асты қалғанын  көруге  болады.

*   *   *

Ауыл ішінде көп жылғы көң-қоқыс барын мойындаған әкім «Бұған біраз қаржы керек, ол қарастырылмаған» деді. Ал «Ауылды толық тазартуға қанша қаржы қажет?» деген сауалымызға «Оны есептеп көрмедік» деп жауап берді.

Ауыл халқы да, мал да Көшімнен су ішіп отыр. Ал су жағасы баланың памперсіне (жаялық) толған. Тіпті мұнда да өлімтіктің жатқанын көрдік. Өзі ішетін ауыз суға қоқыс тастауға кімнің дәті баратынын түсіну қиын. Әкім қоғамдық жұмысқа тартылған 5-6 адамды жағалауды жинауға да апта сайын жұмсайтынын айтты. Алайда ауыл ішінің де, судың да қазіргі санитарлық жағдайы мәз еместігі сырт көзге анық сезілді.

Бұл ауыл екі рет карантинге жабылған. Екі жыл бұрын ауылдық округтен тоғыз адам, Қабыршақтының өзінен екі адам бруцеллез дертіне шалдыққан. «Биыл 7-8 бас ірі қара мен азын-шоғын қойдан бруцеллез анықталды», – дейді ауыл әкімі.

Малдың жұқпалы ауруларының микробтары көңде, топырақ, суда сақталады. Ал бұған дейін екі рет карантинге жабылған Қабыршақтының халқы қоқыс, өлімтік толы ашық тоғаннан мал ішкен суды ішіп отыр. Көшелерінде көң тау болып үйіліп жатыр. Мал моласының жағдайы анау. Санитария қызметтері дабыл  көтерсе  де  болғандай…

Нұрлыбек  РАХМАНОВ,

«Жайық  Пресс» ақпарат  орталығының  жетекшісі

Ақжайық аудандық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Ерлан Қанатбаевтың мәліметінше, ауданда бруцеллез 2016 жылы 15 адамға, 2017 жылы 41 адамға, биылғы 5 айда 10 тұрғынға жұққан. Биыл облыс бойынша 20 адам бруцеллезге шалдықса, соның тең жартысы Ақжайық ауданынан  екеніне  қарап жағдайға  баға  беруге  болады.


Ілкімді істер – өркендеу өрісі

Күні: , 406 рет оқылды

Өткен  сенбіде  облыс  әкімі  Алтай  Көлгінов  Қазталовта  жұмыс  сапарымен  болып, аудан  тұрғындарымен  кездесіп, жүріп  жатқан  құрылыс   жұмыстарымен  танысты.

Облыс   басшысы  әуелі  аудан  орталығындағы  салынып  жатқан  саз  мектебінде  болды. Номиналдық қуаты 24 оқушыға арналған саз мектебінің жобалық құны – 87 млн. 615,9 мың теңге. Бұл жобаға облыстық бюджет есебінен әзірге 44 млн. 500 мың теңге бөлініп, құрылыс жұмыстарын «Жолаушы жол» ЖШС жүргізуде. Алдағы уақытта саз мектебінде би, музыкалық аспаптарды үйрету сыныптары, концерттік залы, гардероб, санитарлық торабы іске қосылады  деп  жоспарлануда.

Құрылыс нысанын аралап көрген облыс әкімі, ауыл ақсақалдары, мәслихат депутаттары және қоғамдық ұйым өкілдерімен кездесті.

– Қазталов ауданында ауқымды жобалар жүзеге асуда. Жалпақталдан асқан қатқыл табанды жолды аудан орталығына тарту  бағытындағы жұмыс басталып кетті. Сонымен қатар биыл аудандағы 13 елді мекенді көгілдір отынға қосу жұмыстарын бастап жатырмыз. 16 елді мекенге газ тартуға жобалық-сметалық құжаттар дайындалуда. Соның сыртында Қазталов, Жалпақтал ауылдарының ішкі жолдарын жасау да қолға алынуда. Бұдан басқа тұрғын үй құрылысы да бар, – деді  кездесуде  Алтай  Сейдірұлы.

Кездесу барысында Қазталов ауданының әкімі Абат Шыныбеков ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуы туралы баяндаса, ауыл ақсақалдары осындай жұмыстар үшін облыс әкіміне ел атынан ризашылықтарын жеткізді. Мәселен, еңбек ардагері Тұрақбай Дүйсенов ауданда соңғы жылдары ел қуанарлық істердің жүзеге  асып  жатқанын  айтты.

–Ауданымызда елді мекендерді көгілдір отын, таза ауыз сумен қамту үлкен қарқынмен жүруде, – деді ол. – Сонымен қатар өткен жылы аудан орталығында 100 орындық мектеп жанындағы интернат, 22 тұрғын үй салынып, пайдалануға берілсе, биыл сол жұмыстар жалғасып, Қазталовта саз мектебі, Жалпақтал ауылында тұрғын үй құрылысы жүргізілуде. Ауыл шаруашылығы саласын дамыту мақсатындағы мемлекеттік бағдарламалардың игілігін халық көріп отыр. Елбасының  сарабдал  саясатының  арқасында  республикамыздың,  соның  ішінде  облыс,  ауданымыздың  дәулеті  артып келеді. Еңсесі биік егемен  елдің  жарқын  болашағы  жолында  қазталовтықтар  да  уақытпен  санаспай,  еңбек  етуде.

 Бұдан кейін өңір басшысы ат басын Бозоба-Қайыңды бағытындағы Қараөзен өзені арқылы өтетін қалқымалы көпір бағытына бұрды.

Айта кетейік, бұрынғы қалқымалы көпірдің істен шығуына байланысты Қайыңды, Болашақ ауылдық округтерінің тұрғындарына аудан орталығымен қатынас қиындап, Жалпақтал арқылы айналма жолмен жүруге тура келді. Міне, сол мәселенің түйіні шешіліп, жаңадан жасалған қалқымалы көпір 15 мамыр күні ашылған болатын. Бұл қалқымалы көпірді В. Самсонов жетекшілік ететін «Орал жөндеу компаниясы» ЖШС 52 млн. 724 мың теңгеге салған. Ұзындығы 42 метр, ені 6 метр, жүк көтеруі  қуаты 20 тоннаға дейін жететін көпір сапалы салынған. Осы қалқымалы көпір арқылы өткен жолаушылар Қайыңды, Болашақ ауылдары арқылы Тасқала – Орал бағытындағы тас жолға тікелей шыға алады.

Қайыңды ауылының тұрғындары атынан еңбек ардагері Мұнайдар Карин:  «Біздер өткен жылы сізге осы өзен үстінен көпір салу мәселесін жеткізген болатынбыз. Сіз және аудан әкімі Абат Абайұлы да бұл мәселенің оң шешімін табатынын айттыңыздар. Енді, міне, соның нәтижесін көріп отырмыз. Ауыл халқы осы жасалған игілікті іске риза болуда.

Бұл Елбасымыздың халыққа жасап жатқан істерінің ауылдық жерде орындалуын көрсетіп отыр.

Ал бұл жұмыстар сіздердің басшылықтарыңызбен іске асырылды. Аудан орталығы және ауданның басқа тұрғындары да осы көпірдің игілігін көретін болады. Сондықтан сізге халықтың ризашылығы шексіз, – деді.

Ауданымызда «Мал баққанға бітеді» деген қағидамен қазақтың кең даласында төрт түлікті: үйір-үйір жылқыны, табын-табын сиырды, отар-отар қойды мыңғыртып өсіруді  меңгерген шаруалар баршылық. Солардың бірі – «Перизат» шаруа қожалығы. Ақпәтер ауылдық округіндегі Талғат Қабденов жетекшілік ететін бұл қожалықта болған облыс әкімі шаруашылықтың жай-күйімен танысты. «Перизат» 2016 жылдан бері асыл тұқымды еділбай қойын өсіруді қолға алған. Шаруашылық бүгінгі күнде осы қой тұқымын 1000 басқа жеткізіп отыр. Сонымен қатар шаруашылықта 100 бас жылқы, 300 бас ірі қара малы бар. Шаруашылықты аралап көрген өңір басшысы қожалық жетекшісінің жұмысына табыс тіледі.

«Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасының» Ақпәтер ауылындағы ілкімді істердің бірі – былтырдан бері «Ақбұлақ» бағыты бойынша таза  ауыз су құбырына реконструкциялау жұмыстарының  жүргізілуі. Оған  республикалық бюджеттен 239 млн. 689,4 мың теңге бөлінген.  Ұзындығы 18,731 шақырымды құрайтын су құбыры арқылы  1014 адам таза ауыз сумен қамтылмақ. Облыс басшысы мердігер «БатысгазСтрой» ЖШС-ның өкілдерімен кездесіп, жұмыстың сапалы әрі уақтылы жүргізілуі қажеттігін ескертті. Сонымен қатар осы кездесуде ауыл тұрғындары техникалық су тарту жұмыстарына көңіл бөлінсе деген ұсыныстарын  жеткізді.

Ауданымызда жүзеге асып жатқан ауқымды жобаның бірі – Киров – Шежін каналының 3-кезеңінің құрылысы.  Ұзындығы 47,9 шақырымды құрайтын бұл канал іске қосылған кезде Ресейдің  Еділ өзенінен келетін су тәуелділігі азаяды. Түпкі  мақсат – Жайық суын Қараөзенге әкелу. Жобалық құны 2 млрд. 291, 123 млн. құрайтын бұл жұмыстарға республика бюджетінен 1 млрд. 967,98 млн. көлемінде қаржы бөлінді. Аталған жоба жүзеге асса, жыл сайын Жайықтан Қараөзенге 50 млн. текше метр көлемінде су айдалып, бұл өз кезегінде жылына 600700 млн. теңге бюджет қаражатын үнемдеуге мүмкіндік береді.

Құрылыс жұмыстарын «АзияТехСтрой» ЖШС жүргізіп жатыр. Киров – Шежін каналының қайта құру жұмыстарын көрген Алтай Сейдірұлы бұл  жұмыстарды уақтылы да сапалы аяқтау  қажеттілігін айтты. Алда 4-кезеңнің жұмыстары тұр.

Ақпәтер ауылының тұрғыны, еңбек ардагері Кәрім Өтеғұловтың сөзіне қарағанда, осы жерде орын тепкен шаруа қожалықтарының бәрі де су тапшылығын  көріп отырған болатын. Енді осы канал іске қосылса, елдің қуанышында шек болмас еді. Бір айта кетер жәйт, осы канал арқылы бөгеттерге су айдау, жайылымдарға су шығару сынды жұмыстар да атқарылса, шаруа адамдарының  да  риза  болары  сөзсіз.

Өңір басшысы Жаңажолда болған кезде ауылдағы кіреберіс және ауылішілік жолдарды күрделі жөндеу жұмыстарымен де танысты. Жаңажол ауылының кіреберісі мен Жалпақтал ауылына апаратын шығаберіс жолдарына және ауыл ішіндегі үш көшеге ұзындығы 7,5 шақырым болатын қатқыл табанды жол салу жұмыстары басталған. Сонымен қатар төрт көшеге жаяу жүргінші жолы да жасалып жатыр. Бұл құрылыс жобасына республикалық бюджет есебінен 704 млн. 887 мың теңге қаражат бөлініп, құрылыс жұмыстарын «Айдана» ЖШС жүргізуде.

– Елбасымыздың «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты биылғы Жолдауында «Ішкі өңірлік қатынастарды жақсарту үшін аутожолдардың жергілікті желісін жөндеу мен қайта салуға арналған қаржы көлемін көбейту керек» деп атап көрсеткен болатын. Елбасымыз айқындап берген сол мақсат орындалып жатқанына куә болып отырмыз. Ауданда алғаш рет қатқыл табанды жол төсеу үшін жергілікті маңызы бар жолдарға қаржы бөлініп, өздеріңіз көріп отырғандай, сол жол құрылысы Жаңажол ауылына да келіп жетті. Ауылға былтыр таза ауыз су келсе, енді, міне, ауыл ішіндегі жолдың да мәселесі шешіліп жатыр. Осындай игілікті істер басқа да ауылдарда жалғасын табу үшін  жергілікті атқарушы  билік құрылымдарымен бірге жұмыстанатын боламыз, – деді  жаңажолдық  тұрғындармен жүздескен  Алтай  Сейдірұлы.

Қазталовтықтардың бүгінгі тыныс-тіршілігін жақсы бағалаған облыс әкімі  игілікті  істер  жалғасын  табатынын  айтып, ортақ  іске  үлестерін  қосып  жүрген  жандарға өз ризашылығын білдіріп, облыс  орталығына  аттанып  кетті.

Қайрат   ЖАҚЫП,

Қазталов   ауданы


«Соркөлдің басына бау-бақша салған жөн»

Күні: , 46 рет оқылды

Облыс  әкімі  Алтай  Көлгіновтің  Жәнібек  ауданына  жұмыс  сапары  Ақоба  ауылдық  округінің аумағында  орналасқан  Әбділман және  Соркөл  жайылмаларын  реконструкциялау  жұмысымен танысудан  басталды.  Жобалық  құны  393 853  мың  теңге құраған бұл  нысандарды  өткен  жылы  «УральскСтройИнвест»  ЖШС  талапқа  сай  жөндеген  болатын.

Құрылыс  жұмыстарының  барысында  аталмыш  жайылмалардың  жағалаулары  кеңейтіліп, плиталар төселіп,  бөгет  жасалды. Сондай-ақ  арналар  тазартылып,  су  ағызу  құрылғылары  орнатылды.  Қазіргі  уақытта гидроқұрылымдарды  қалпына келтіру жұмыстары өз нәтижесін беріп,  биылғы  түскен  қардың  суы  біршама  жиналған. Жайылмалы  суару  Ақоба ауылдық  округі бойынша 1370, Борсы ауылдық округі  бойынша  500 гектар жерді құрап отыр. Төрт су жіберу құрылғысының біреуі Әбділманда, үшеуі Соркөлде орнатылған.

– Жайылмалы суарудың жалпы көлемі 1870 гектарды құрайды. Биылғы жиналған су көлемі жеткілікті. Алдағы уақытта қар мол түсіп, жауын-шашын болып тұрса, мұнда 2-ден 6 млн. текше метрге дейін су жиналатын болады, – деді құрылысты жүргізген «УральскСтройИнвест» ЖШС-ның директоры Алексей Безьянов. «Әлем» шаруа қожалығының жетекшісі, облыстық мәслихаттың депутаты Ескендір Елемесовтің айтуынша, жайылмалы суару Ақоба, Борсы, көршілес Қазталов ауданының Қошанкөл, Қараоба ауылдарының аумақтарын қамтуға, яғни қуаңшылық жылдарында мал азығын дайындауға, шабындық жерлерді тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Ол осы жобаға қолдау білдірген облыс әкіміне алғысын білдірді. Өз кезегінде Алтай Сейдірұлы бұл жұмысқа бастамашы болған Ескендір Қапарұлы екендігін айтып, оған болашақта осы маңнан бау-бақша салу мүмкіндігін қарастыру жөніндегі ұсынысын жеткізді. «Соркөлдің басына бау-бақша салған жөн. Су келіп тұр. Егер бұл жерде бау-бақша өссе, аудан халқын жергілікті жеміс-көкөніс өнімдерімен қамтуға болады. Жалпы, бұл гидроқұрылымдарды игіліктеріңізге пайдалануларыңызға  тілектеспін», – деді облыс әкімі.

Бұдан кейін облыс әкімі бастаған топ жол-жөнекей «Әлем» шаруа қожалығының Беркәлі қыстағында болып, малды қолдан ұрықтандыру пунктінің жұмысымен танысты. Ол жөнінде қожалық жетекшісі кеңінен түсінік берді. Оның мәлімдеуінше, мұнда жұмыс істеуге барынша қолайлы жағдайлар туғызылған, қажетті құрал-жабдықтар жеткілікті. Астана қаласынан келіп, осында үш жылдан бері ұрықтандырушы-техник болып қызмет атқарып жүрген Нұрлан Шоқанов өз жұмысын іс жүзінде көрсетті. Оның ісіне сәттілік тілеген облыс әкімі бұл жұмысты өзгелерге де үйрету  қажеттігін  ескертіп  өтті.

Ақоба ауылында болған Алтай Сейдірұлы аудан, ауыл ақсақалдарымен кездесті. Ауылдың байырғы тұрғыны Мұрат Мұхамбетқалиев облыс әкімі бастаған қонақтарға ауылға қош келдіңіздер айтып, «бітер істің басына жақсы келер қасына» деп ауылда ауыз су құбырының құрылысы жүріп жатқанын, ұялы байланыс жүйесінің іске қосылғанын, спортзал салынғанын айтып, ауыл халқының әлеуметтік-тұрмыстық жағдайының біртіндеп шешімін тауып жатқанын ризашылықпен атап өтті. Аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Амангелді Уәлиев Президенттің өңірге келген жұмыс сапары кезінде шалғайдағы аудандарға қатқыл табанды жол салу мәселесінің орынды көтерілгенін, оның Елбасы тарапынан қолдау тапқанын аудан халқы қуана қабылдағанын жеткізді. Сондай-ақ «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында «100 киелі жер» тізіміне ауданымыздан ғұлама ғалым, ойшыл, журналист Ғұмар Қараштың қорымы енгізілгені, бүгінде оның туған жерінде кесене тұрғызылып  жатқаны  да  айтылды.

– Елбасының берген тапсырмасына орай келер жылдан бастап Қазталов, Жәнібек, Сайқын бағытындағы күре жолға асфальт төсеу жұмыстары басталатын болады. Өздеріңіз білесіздер, жол мәселесіне байланысты министрліктен жұмыс тобы келді. Биыл жолдың жобалық-сметалық құжаттамасы жасалып, сараптамадан өтеді. Келер жылы қатқыл табанды жол құрылысын бастап, оны таяу жылдарда аяқтауымыз керек. Сол кезде көршілес Ресеймен барыс-келіс, алыс-беріс жақсаратын болады. Шағын және орта кәсіпкерлік дамиды. Елбасының бес әлеуметтік бастамасына байланысты ауылға бөлінетін шағын несие екі есе өсіп, биыл 4 млрд. теңгені құрады. Осыған орай өз кәсібін ашамын деген адамға барлық жағдай жасалуда. Сондықтан осы мүмкіндікті пайдаланып, тек ерінбей еңбек ету керек. Мал шаруашылығын одан әрі дамытып, ірі қара санын бір миллион басқа жеткізуіміз қажет.

Атқарылып жатқан жұмыстардың барлығы тәуелсіздігіміздің,  елдегі тыныштықтың арқасы, – деді  Алтай  Сейдірұлы.

Осы жерде аудан әкімі Азамат Сафималиев облыс әкіміне ауданға тартылған инвестиция, ауыл шаруашылығы, мал басын өзі төлі есебінен өсіру, аналық малды тұқымдық түрлендіру көрсеткіші, ет және ет өнімдерінің экспорты, күн батареясы мен желқалақ стансаларын орнату, елді мекендерге табиғи  газ тарту, аудан орталығындағы тоғыз көшеге қатқыл табанды жол төсеу, Жәнібек суару-суландыру жүйесін қалпына келтіру, табиғи өртке дайындық барысы туралы баяндай келіп, аудан орталығына дене шынықтыру-сауықтыру кешенін салу, Жақсыбай ауылдық округіндегі М. Ықсанов атындағы мектеп-балабақша кешенін, Ұзынкөл, Қамысты су арналарын, Талов, Қамысты ауылдық мәдениет үйлерін күрделі жөндеуден өткізу, Тегісшіл елді мекеніне «Өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы» арқылы ауыз су құбырын тарту сынды өзекті мәселелер жөнінде де хабардар етті.

Бұдан соң облыс әкімі Ақобаға ауыз су тарту жұмыстарымен танысып, былтыр салынып, пайдалануға берілген Х. Халиуллин атындағы орта мектебі жанындағы спортзалда, күрделі жөндеу жұмысы жүріп жатқан фельдшерлік-акушерлік пунктте болды.

Үстіміздегі жылы Жәнібек ауданының орталығында 80 тұрғын үй салынып, пайдалануға берілмек. Облыс басшысы Алтай Көлгінов Ақоба ауылынан аудан орталығына келісімен солтүстік-шығыс беткейде құрылысы жүргізіліп жатқан 40 тұрғын үйге бет түзеді. «Қазқұрылыссервис» ЖШС директоры Айдарбек Сейітмұратов құрылысы аяқталуға таяу қалған үйлердің жай-жапсарымен таныстырды. Қызылорда қаласынан келген аталмыш құрылыс мекемесінде 50 шақты құрылысқа арналған техника және 100-ден астам адам жұмыс істейді. Тұрғын үй құрылысына жергілікті жерден 20 адам жұмысқа тартылған.  Құрылыс материалдарының біразы өздерінен шығады. Өткен жылы аталған серіктестік Жәнібек ауылының ішіне ауыз су құбырын жүргізіп, тұрғындарды таза суға  кенелткен.

– Пайдаланымға берілетін тұрғын үйлер 3800 шаршы метрді құрайды. Бір пәтердің ауданы 71 шаршы метр болса, бір үйдің ауданы 190 шаршы метр, құрылыс құны 304 миллион теңге. Тұрғын үйлердің құрылысын Астананың  20 жылдық мерекесінің қарсаңында бітіреміз деп тырысып жатырмыз, – деді серіктестік директоры.

Салынып жатқан тұрғын үйге кіріп, пәтер ішіндегі бөлмелерді аралаған облыс басшысы құрылысшылардың жұмыс қарқынына көңілі толды. Тұрғын үйлерге газ, су келіп тұр. Бөлмелердің іші қазіргі заманға лайық құрылыс материалдарымен жабдықталып, көрген  жанның  көзін  қуантады.

– Үйдің айналасына қоршау орнатып жатқандарыңыз оңды болған. Енді осы үйлерге қоныстанатын тұрғындар тал-терек  отырғызса, жанға жайлы көлеңкелі сая болып, өздеріне қолайлы жағдай жасайды, – деген облыс әкімі құрылысшыларға үйлерді сапалы аяқтауды нықтап тапсырды.

Аудан орталығындағы теміржолдың арғы бетіндегі құрылысы бітуге тәмам 40 үйді Қызылорда қаласындағы «Реалстройинвест» ЖШС  құрылысшылары былтыр тамыз айында бастаған. Тұрғын үйлерді тұрғызуға Жәнібек ауылындағы 20 шақты адам атсалысуда. Бұл  үйлердің құрылысы да биыл шілдеде аяқталып, тұрғындар қоныстойын тойламақ. Жаңадан салынып, пайдалануға берілетін тұрғын үйлерді қарап шыққан облыс басшысы үйлерді сапалы бітіру, айналасын қоршау мен тал егу мәселесін қадап айтып, құрылысшылардың жұмысына  сәттілік  тіледі.

Бұдан кейін Алтай Сейдірұлы көршілес Ресейге өтетін Жәнібектегі шекаралық өткізу пунктіне бағыт түзеді. Мұнда келгесін шекара басшыларымен сөйлесіп, олардан өткізу пунктінен күніне 40-50 түрлі жүк тасымалдаушы, 200-250 жеңіл аутокөліктер өтетінін, ал қатқыл табанды жол төселген жағдайда оның саны бұдан да көбейе түсетінін анықтап білді. Бекеттен, әсіресе, жаз кезінде аутокөліктер көп өтетін көрінеді. Облыс әкімі шекара басшыларына алдағы уақытта Ресейдің Вишневка селосының аумағында орналасқан өткізу пунктіне дейін қатқыл табанды жол салынатынын айтып, сегіз жолақты көлік ағынын реттеуіш құрылғылар орнату үшін шекара пунктінің айналасын кеңейту жайындағы  ұсынысын  білдірді.

Асқар  ҚҰСАЙЫНОВ,

Нұрымбек  ЖАПАҚОВ,

Жәнібек  ауданы


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика