Рухани жұтаңдық аздырады

Күні: , 14 рет оқылды

Президентіміз Н. Ә. Назарбаевтың  «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы еліміз үшін дер кезінде жарияланған маңызы мол құжат болды.

Біз, бүгінгі аға буын өкілдері ата-анамыздың аузынан аштық пен жоқтықтың әңгімесін естіп, шет жағасын көріп өстік.  Ол кезде баланы Алланың бергені деп қарайтын қай үйде де қара домалақтар қарындары жалтырап өріп жүретінді. Біз де солардың біріміз. Соған шүкірлік етіп отыратын әжеміз «үйге кісі келеді» десе, қуанышты рең танытып, ескі текеметін қағып, тозығы жете бастаған көрпелерін сілкіп салатын. Үйдің тазарғаны бізге де ұнап, ақылды бола қалатынбыз.

Еліміз қоғам өзгерген өлара кезеңнен өтіп, жаңа үй болған жалшының баласындай күй кешіп, одан әлемдік қаржы дағдарысына килігіп, қат-қабат қиын кезеңдерге тап болды. Сол тұста көлігімізді сайламай, көшіміз түзелмейтінін ұққан Елбасымыз елдің экономикасын дамытуды бірінші кезекке қойды. Нарық заманының қағидасы сол – әркім қандай жолмен болса да жағдайын дұрыстауға тырысты. Адами тәрбиеміздің сәл тоқырағаны да осы тұс. Елбасы саясаты өз нәтижесін берді. Ел дамыды, кәсіпкерлік дамыды. Әр шаңыраққа шыр бітті. Бірақ кісілігіміз кенжелеу қалған еді. Осы кезеңде Президентіміздің көрегендігінен туған мақаласы көрпесін қағып салған әжеміздің  ісіндей болып, сансыраған санамызды сілкіп берді. Адами қасиеттеріміздің, рухани құндылықтарымыздың  көзін ашты.

Рас, қазақ халқы бұрын да рухани жұтаң ұлт болған жоқ. Көпті бастар көсемдігі де, сөз бастар шешендігі де, мәйекті мәдениеті де, салауатты салт-дәстүрі мен ғұрпы да әлемдегі ешбір елден кем болмаған. Оны көне тарих, шежірелеріміз дәлелдеп келеді. Ұлылық та, ұлтымызда о бастан бар қасиет. Оны марқұм әжем маған дәлелдеп кеткен екен.

«Қалай?» дейсіз бе? Көк жәшігі (теледидар), ұялы телефоны, интернеті жоқ сол кезде біздің ойыннан шаршағанда жиналатын жеріміз әжеміздің қасы, тыңдайтынымыз соның әңгімесі еді.

Қазір ойлап отырсам, бүгін біз данышпандар деп бас иетін Конфуций, Эпиктет, Талмуд, Джон Рескин, Влас Паскаль, Марк Аврелий басқа да мықтылардың әулиелік сөздерін мен алғаш сол әжемнің аузынан естіппін. Өзі өлгенше әкемнің өгей анасы екенін де білдірмеген, әріп танымайтын, мейірімі мол әжем жоғарыда аталған данышпандарды оқыған жоқ, ешкімнен естімегені де ақиқат. Демек, ұлтымыздың ұлылығын танытатын әжем айтқан есті әңгімелер ата-бабамыздан қалған сөз екені даусыз.

Ойын үстінде бір-бірімізге өк-пелеп, алакөзденіп, кектеніп, өш алуды ойлап келсек, басымыздан сыйпаған әжеміз:

– «Таспен атқанды аспен ат» деген, «Жақсылыққа  жақсылық – әр адамның ісі, жамандыққа жақсылық – ер адамның ісі». «Өсер елдің баласы бірін-бірі батыр дейді, – деп татуластырып, бауырластырып отыратын.

Әжем айтқан осы сөздердің «Чем отомстить своему врагу? Стараться делать ему как можно больше добра» деген  Эпиктеттің, «Плати добром за зло» деген Талмудтың  сөзінен қай жері кем? Дәлме-дәл аудармасы сияқты емес пе?! Осыдан кейін қазақты надан деп көрші!

Әжем бізге таңертең сәлемде-судің дұрыстығын ұқтырып өсірді. Осы тәрбиені ұстануды ұсынған маған қолымдағы келінім:

– Әке, бір үйден өрмейміз бе? – дейді күліп.

– Дұрыс, балам. Көршілермен де кешке дейін көріп, әңгімелесіп жүресің. Таңертең сәлем бересің ғой. Сол сияқты екі бөлмеде ұйықтап өрген бізге де сәлемдесу артық етпейді. «Сізге Алланың нұры жаусын» деп күлімдеп сәлемдесу арқылы сен бізге жан жылуын сыйлайсың. Ол бізді қуанышқа бөлейді, көңілімізді өсіреді.

Содан бері келінім мен немерем ұйқыдан тұрғанда сәлем беріп тұрады. Дұрыс емес пе?!

Зайыбым екеуміз таңертең жұмысқа шыққанда үнемі бір жас келіншек қарсы ұшырасады. Сәлемдесу орнына бетімізге бажырайып бір қарап өте береді.  Бұл біздің көңіл күйімізді бұзады, ренжітеді. Себебі, таныспыз, мектепте алдымыздан өтті, үйі көрші болса, қазір бір жиеннің әйелі. Сәлем беруді білмеуі санасыздығы емес пе?!

Қайран әжем, қандай есті адам еді. Болмашы ісімізге мақтау есту-ге құмартсақ:

– Балам, мадақ пен атақ іздеме, сұрап алған атақ абырой әпермейді. Атақ сені іздесе, ол құрмет, – деп отыратын. Осы сөздің дұрыстығына қанша рет куә болып келемін. Ал, оған мән  бермей, жақсы ат әпермейтін атақ қуғандар  қаншама?!

Орынсыз тәкапарлық та әкеңнің ескі шапанындай қолпылдап, адам бойына жараспай тұрады. Ол да абырой әпермейді. Бірақ төңірегіндегілерді көзге ілмей, өзінің көркін, оқығанын, байлығын малданып жүретіндер көп-ақ.

Ұлтымыздың «Қанағат қарын тойдырады…» деген сөзінде қандай мағыналы астар жатыр. Қанағатты, шүкірді білмей, құнық-қандардың байлықтан қандай опа табарын да өмірдің өзі көрсетіп жүр емес пе?!

«Семіздікті қой көтереді» деген, жоғарыда айтқан атақты алып жүру де екінің бірінің қолынан келмейтін оңай шаруа емес-ау деймін. Өйткені, кәсіпкер бір ініміздің арқасында ауылымызға қазақтың маңдайына біткен небір өнер саңлақтары жиі келіп тұрады. Әрине, тегін келмейді, жалданып келеді ғой. Біз «жұлдыз» санаған солардың адамдық келбеті еріксіз қынжылтады. Араққа тойып алып, аузына келген сөзді айтып отырған оларды көргенде көңіліміз құлазиды.

Қазақ – қызық құмар халық. Қызық болғанда аталарымыз сияқты ат шаптырып, көкпар тартып, палуан күрестіріп, жамбы атып, ақындар айтыстырып, ұлттық өнерімізді ұлықтап жүрсек орынды ғой. Қазіргілер құмар ойынға тым құлықты. Кәсіпкерлердің картаға қомақтылап қаржы салып ойнайтынын жиі естиміз. Маңдай терімен тапқан қаржы картаға кетсе, қабақ шытпайтын солар аз қамтылғандар мен мүгедектерге қайырымдылық жасауға келгенде аттондарын ала қашады. Неге? Қайырымдылық ісінің сауабы мол емес пе? Немесе сол қомақты қаржыны туған жерін түлетуге жұмсаса, ел игілігін көрмес пе еді? Елбасымыз есімізге салған орынсыз ысырап, шашпашылдықтан да арыла алмай жүрміз. Ұлттық құндылықтарымызды дәріптеуге де әлі белсеніп кірісуге құлық таныта  алмай  жүрміз.

Қорытып айтқанда, қазіргі жерлестеріміздің бойынан табылатын осындай жат қылықтар бертін келе тұрмыс қалыптастырған са-намыздың рухани жұтаңдығынан туған қылықтар екеніне ешкімнің таласы болмаса керек.

Бабаларымыз ешкімнен кем болмаған. Бүгінгі қандастарымыздың да ешкімнен кем болмауын көңіл тілейді.

Ия, тәрбиемізде сәл селкеулік болған шығар. Оны түзеу, кеткен олқылықтың орнын толтыру, еліміздің ертеңін жарқын етер салауатты ұрпақ тәрбиелеу біздің міндетіміз. Ел Президенті есімізге салып, міндет еткен осы мәселеге енжарлық танытпағанымыз абзал. Рухани жұтаңдық аздырады.

Ел боламыз, өркениетті елдер-мен иық түйістіреміз десек, осыны ескерейік, ағайын! Бұл біздің ұрпақ  алдындағы  парызымыз.

Өмірзақ АҚБАСОВ,

Жаңақала  ауданы  


«Қызғалдақ көктем» мәреге жетті

Күні: , 44 рет оқылды

Мамыр айының алғашқы күндері Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласындағы «Туған жер» бағдарламасы аясында жастарды табиғатты аялап, қорғауға шақыру арқылы жаңа қазақстандық патриотизм рухында тәрбиелеуге белсене атсалысу мақсатында Қазталов ауданы, Қайыңды ауылының қызғалдақты алқабында «Қызғалдақ көктем – Тюльпанная весна» эстрадалық әндерді орындаушылардың I халықаралық байқауы өтті.

Байқауға келген қонақтар қызғалдақты алқаптағы «Гүлдер калейдоскопы» көрмесін тамашалаудан бастады. Бұл көрмеде гүлдер, соның ішінде қызғалдақтың түрлері туралы түрлі мағлұматтар жинақталған.

Фестивальдің ашылу салтанатында Қазталов ауданының әкімі Абат Шыныбеков, БҚО Қазақстан халқы ассамблеясы төрағасының орынбасары Ғайса Қапақов, Саратов облысы, Александров-Гай муниципиалды аудан басшысының орынбасары Алла Луговская, БҚО мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Қадырболат Мұсағалиев құттықтау сөз сөйледі.

Қатысушылар алдында 100 адамнан құралған жас домбырашылар қазақтың күйлерін орындап, ақындар Қайыңды қызғалдағына арналған өз туындыларын оқып берді.

Қызғалдақты алқапта тігілген ақшаңқаң киіз үйлерді көргенде халқымыздың тарихына терең сүңгігендей әсерде қаласың. Этноауыл әр түрлі бағыттағы секторлардан жабдықталған. Бұнда қазақ ұлтының ежелгі ұлттық қолөнері, тағамдары және салт-дәстүрлерімен танысуға мүмкіндік берілген. Мәселен, қымызды қалай дайындауды ауданымыздағы белгілі жылқы жануарымен айналысушы Меңдіхан Халықұлы жан-жақты түсіндіріп берсе, Баян Қабиеваның жетекшілігімен ісмерліктің құпиялары да ашылғандай болды.

Сонымен қатар ағаштан және сүйектен жасалған бұйымдар көздің жауын алса, ал ақ дастарқанның үстіндегі ұлттық тағамдар өзінің дәрумендігімен, сапалылығымен де ата-бабамыздың бізге тастап кеткен мол мұрасының қадір-қасиеті өте жоғары екенін байқатады. Сондай-ақ зергерлік бұйымдар да бүгінгі заманауи технологияларды пайдаланған бұйымдардан ешбір сапасының төмен емес екенін көрсетіп тұр.

Осы этноауылда келін түсіру дәстүрінің жөн-жоралғысы да көрсетілді. Этноауылда үлкен қалалардағы сән үлгілерін жасайтын дизайнерлерден кем түспейтін қарасулық Толқын Моншатаеваның да ұлттық киім үлгілері қонақтарды таң-тамаша қалдырды. Ал осы киім үлгілерінің қасында тұрған қазталовтық арулар қызғалдықты алқапқа ерекше бір әдемілік әкелгендей…

Фестивальдің құрметіне 1 мамыр күні Қазталовтан Қайыңдының қызғалдақты алқабына дейін веложорық ұйымдастырылған еді. Веложорықшылар ауданның Бостандық, Жаңажол, Жалпақтал, Ақпәтер ауылдық округтерінің үстімен өтіп,  барлығы 150 шақырымды артқа тастап фестиваль өтіп жатырған алқапқа келіп, сап түзеді. Қызғалдақты алқапта көрермендерге қазақ халқының ұмыт болып бара жатқан ұлттық ойындары – садақ ату, аударыспақ, күрес, күш сынасудың көріністері ұсынылды.

Ашық аспан астында, қызғалдағы жайқалған алқапта табиғатты қорғау тақырыбына арналған «Бірге қорғаймыз!» атты сұхбат алаңы өткізілді. Сұхбат алаңында табиғат кереметінің бірі – көктем шыға көздің жауын алып, қырларда құлпырып, жайнайтын қызғалдақ гүлін қорғау жөнінде келелі әңгімелер айтылды.

– Еліміздің басқа өңірлеріндегідей біздің аудан территориясында да қызғалдақтар өседі. Жалпы өздеріңіз көріп отырғандай, осы алқапта қызғалдақтың 11-ге жуық түрі шығады. Осындай ғажайып гүл өзге елдерде өсіріліп, насихатталып жатқанда, туған жеріміздің бренді ретінде қызғалдағымызды да мақтаныш етуге толық қақымыз бар. Оны тек мақтаныш етіп қана қоймай, қорғауды да қолға алу керек. Бұл үшін насихат жұмыстары үздіксіз жүргізілуі қажет, – деді алаңда сөз алған аудан әкімі Абат Шыныбеков.

Сондай-ақ БҚО Қазақстан халқы ассамблеясы төрағасының орынбасары Ғайса Қапақов, «100 жаңа есім» жеңімпазы, «ҚазИИТУ» ғылыми-білім кешенінің құрылтайшысы Ақсерік Әйтімов, осы білім ордасының аудит бөлімінің меңгерушісі Айболат Сейтақ, «Орал өңірі» газетінің бас редакторы Бауыржан Ғұбайдуллин, М. Өтемісұлы атындағы БҚМУ-дың доценті Жаңабек Жақсығалиев және басқалары туған жер төсіндегі өсімдіктер әлемін қорғап, келешек ұрпаққа аманат ету мақсаты туралы құнды пікірлерін ортаға салды.

Бұдан соң «Қызғалдақ көктем – Тюльпанная весна» эстарадалық әндерді орындаушылардың бірінші халықаралық байқауына қатысушылардың жеребе таңдау рәсімі өткізілді.

Айта кету керек, ән байқауына Астана, Ақтөбе, Атырау, Қарағанды, Батыс Қазақстан облыстарынан және Ресей елінің Самара, Оренбург, Саратов облыстарынан 30 үміткер қатысуға ниет білдірген болатын. Осы халықаралық байқауға төрелік ететін әділқазылар құрамында «Құрмет» орденінің иегері, әнші-композитор Донеділ Қажымов, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Гүлнар Дәукенова, әнші-композитор Жаскелең Ғайсағалиев, «Астана Опера» мемлекеттік опера және балет театрының жетекші солисі Дина Хамзина, Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік халық аспаптар оркестрінің директоры Нұрғиса Дәуешов, әнші Марат Сарбөпеев болды.

Қайыңдының қызғалдақты алқабында өткен дүбірлі шарадан соң «Қызғалдақ көктем – Тюльпанная весна» эстрадалық әндерді орындаушылардың І халықаралық байқауына арналған фестивальдің жалғасы аудан орталығында өткен тамаша концертке ұласты. «Достық» саябағында фестиваль қонақтары, үміткерлердің және ауыл тұрғындарының құрметіне аудан көркемөнерпаздарының даярлаған тамаша концерттік бағдарламасы ұсынылды. Саябақтың түнгі аспанын жаңғырта шырқалған әндер мен тамаша билер жиналған көпшіліктің көңілінен шықты. Әсіресе, концерт соңында түнгі аспанды жарыққа бөлеген отшашудың әсерлі болғанын өзіміз көрдік.

Қайыңдының қызғалдақты алқабынан бастау алған «Қызғалдақ көктем – Тюльпанная весна» эстрадалық әндерді орындаушылардың І халықаралық ән байқауы келесі күні аудан орталығында жалғасын тапты. Бір айта кетерлігі, байқауда үміткерлер бес тілде ән шырқады.

Екі кезеңнен тұрған ән байқауының қорытындысында үшінші орынды Қазталов ауданынан Асхат Нығметов, Орал қаласынан Азамат Амангелді, Сырым ауданынан Асыл Әбуғалиева иеленді. Ал жүлделі екінші орынды Теректі ауданынан Айбек Дәулетқалиев пен Орал қаласынан Тарас Жауымбаев өзара бөлісті. Жүлделі бірінші орынды Орал қаласынан келген танымал әнші Дамир Сатыбаев жеңіп алды. Ал бас жүлдеге Қазталов ауданының талантты жас әншісі Айымбек Сәртөков ие болды.

Мөлдір ӘНУАРБЕКҚЫЗЫ,

Қайрат ЖАҚЫП,

Қазталов ауданы

Ғалия ЕЛЕУСІНОВА, Олимпиада чемпионы Данияр Елеусіновтің анасы:

– Мен Астанадан қуанышты көңіл күймен келіп отырмын. Жұбайым Марат екеуміздің отау құрған Қайыңды ауылы біз үшін өте ыстық. Өзім Алматы облысының Еңбекші қазақ ауданында дүниеге келіп, осы жақтан бақытымды таптым. Осы жерде Дәурен мен Даниярдың кіндік қаны тамды. Алғаш келін болып түскенде Марат мені қызғалдақты алқапқа әкеліп қыдыртатын. Бүгінде Астанада жүрсек те, Қайыңдының қызғалдақты алқабы жүрегімізде сақталып қалды. Күні кеше ғана Данияр кәсіпқой бокстағы алғашқы жеңісін елге, соның ішінде осы Қайыңды ауылына арнады. Демек, Данияр тек біздің ұлымыз емес, сіздердің аттарыңызды елге паш ететін елдің ұлы деп санаймын. Осындай қуанышты күндер алдағы уақытта да жалғасын таба берсін деймін. Еліме, ауылыма, Қайыңдының қайыспас халқына рахмет айтамын!

Алла ЛУГОВСКАЯ, Саратов облысы, Александров-Гай муниципиалдық ауданы басшысының орынбасары

– Біз ежелден көрші қазталовтықтардың әрбір табысына қуана, қызыға қарап отырамыз. Ешуақытта да біздің мәдени байланысымыз үзіліп көрген жоқ. Өзімізбен көрші жатқан, арақашықтығы небары 5 шақырымдай ғана Қайыңды ауылында гүлдер және ән фестивалінің өтуіне өте қуаныштымыз. Бұл табиғатымызды қорғаумен қатар біздерді осындай бір әсемдік әрі қарай жақындастыра түседі деп санаймын. Сондықтан осындай шаралар көбейе берсін!


«Ақ Жайық елі – мәдениет маржаны»

Күні: , 39 рет оқылды

28 сәуірде Орынбор қаласында дәл осындай атаумен Бөрлі ауданының күні өтті. КСРО-ның 50 жылдығы атындағы демалыс паркінде болған шараға орынборлықтар, қала қонақтары арнайы келіп, халқымыздың салт-дәстүрлерімен, мәдениетімен танысып, ұлттық тағамдардан ауыз тиіп, спорттық ойындарға қатысты.

Шараға арнайы келген Орынбор қаласының басшысы Евгений Арапов қазақстандықтардың дархан көңілінің бір көрінісіндей күн де жылынып, нұрын төгіп тұрғанына қуанышты екенін жеткізді.

– Біз Батыс Қазақстан облысымен экономикалық, мәдени-гуманитарлық салалар бойынша тығыз қарым-қатынаста жұмыс істеудеміз. Облыс әкімі Алтай Көлгіновті орынборлықтар жақсы таниды. Себебі Алтай Сейдірұлы облыс әкімінің орынбасары, Орал қаласының әкімі болған кезде бізде жиі болды. Кездесулердегі, іс-шаралардағы фотосуреттерді көрген сайын сол кездер сағынышпен еске оралады. Біз де бірнеше мәрте Оралда болдық. Маусым айында тағы да барамыз деп жоспарлап отырмыз. Тәжірибе алмасу, жаңа жобаларды талқылау ойда бар. Тарихи көрші болып келе жатқанымыздан болса керек, біздің менталитетіміз ұқсас. Алдағы уақытта  байланысымыздың ауқымы бұрынғыдан да кеңейе түсеріне сенім мол. Бөрлі ауданымен де қарым-қатынасымыз жақсы. Ауданда, соның ішінде Ақсай қаласында әлеуметтік-экономикалық тұрғыда көп іс атқарылып жатқанын естіп-көріп жүрміз. Жаңа жергілікті қолөнер шеберлері жасаған ұлттық бұйымдарды тамашалап, Қазақстанның намысын қорғап жүрген бөрлілік спортшылармен танысып, ауданның өзге де жетістіктерін көріп, оның бәріне қызыға да қызғана қарағаным рас. Барша игі істің артында мемлекет тарапынан қажет жағдайдың жасалуы, жергілікті атқарушы биліктің қолдауы тұрғаны белгілі. Достығымызды, бірлігімізді нығайта түсер осындай шаралар қатары болашақта көбеймесе, азаймайтыны анық. Алтын уақыттарын бөліп, орынборлықтарға тамаша демалыс, жақсы көңіл күй сыйлап жатқан бөрліліктерге айтар алғысымыз шексіз, – деді Евгений Арапов.

Өз кезегінде сөз алған Бөрлі ауданының әкімі Алдияр Халелов орынборлықтардың көрсетіп жатқан құрметіне алғысын білдіріп, ата-бабаларымыз бұрыннан жақсы қарым-қатынаста болғанын, қазір екі ел президенттерінің сарабдал саясаттарының арқасында  шекаралас өңірлер достық жағдайында өзара бірігіп әрекет етіп, бір-бірінің мәдениеті мен дәстүрлерін кең түрде танып-біліп жатқанын жеткізді.

 – Қазақстан мен Ресейдің өзара татулығын, түрлі саладағы байланыстарды нығайту бағытында көп іс атқаруда. Оған шекаралас өңірлер де өз үлестерін қосып жатыр. Бүгінгі шара соның бір айқын дәлелі. Жалпы бұл бағыттағы шаралар Орынборда тұратын қандастарымыз, соның ішінде жастар үшін де маңызды. Олар өз дәстүрін, мәдениетін біліп қана қоймай, мақтанғандары жөн. Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында өтіп жатқан мұндай шаралардың екі жаққа да берер пайдасы көп, – деді Алдияр Сансызбайұлы.

Сахнаға көтерілген Орынбордағы «Атамекен» қазақтар қоғамының төрағасы Бисенғали Ғаббасұлы отандастарын бүгінгі мерекемен құттықтап, бөрлілік өнерпаздарға орынборлықтар, соның ішінде жергілікті қандастарымыздың атынан ризашылығын білдірді. Оның сөзіне қарағанда, Орынбор қаласында қазақтар саны жағынан орыстардан кейінгі екінші орын алады. Ал облыс көлеміндегі қандастарымыз 160 мыңға жуықтайды. «Атамекен» ұлтымыздың төл мерекелері кезінде жергілікті қазақтардың басын қосуға, өзге де іс-шараларға ұйытқы болып жүр.

Шара барысында Бөрлі аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы Алпамыс Көшкінбаев Орынбордағы «Бәйтерек» қайырымдылық қорына «Рухани жаңғыру» бағдарламасы шеңберінде шыққан жергілікті ақын-жазушылардың кітабын және басқа да естелік сыйлықтарды табыстады.

Бөрлі аудандық демалыс орталығының көркемөнерпаздары дайындаған концертте «Ақжаулықты әжелер» халықтық ансамблі, «Назқоңыр», фольклорлық ансамблі, «Назерке», «Қарлығаш», «Балдырған» үлгілі би топтары, Бөрлі аудандық Достық үйінің этно-мәдени бірлестерінің өкілдері сахнаға шықты. Сондай-ақ Мирас Бақтығұлов, Дархан және Берік Тасимовтар, Мұхит Бірәнов, Әсел Құтжанова, Самал Дінғалиева, Гүлсезім Қуанышқалиева сынды өнерпаздар ән мен жырдан шашу шашып, «Мирас» қазақ мәдени бірлестігі келін түсіру, бесікке салу сияқты салт-дәстүрімізден көріністер көрсетті.

Қазақ күресі, асық ату, арқан тартыс, гір тасын көтеру сияқты спорттық жарыстарда бөрліліктер мен жергілікті спортшылар сынға түсіп, топжарғандар Бөрлі аудандық спорт бөлімінің түрлі дәрежедегі дипломдарымен және ақшалай сыйлықтармен марапатталды.

Сәкен  ӘБІЛХАЛЫҚОВ,

Орал Ақсай Орынбор Орал

 

Сәуле ТАЕКЕШЕЕВА,

«Бәйтерек» қайырымдылық қорының төрайымы (Орынбор қаласы):

– Орынбор – Алаштың бесігі. Бөрлі ауданы өздерінің мәдени күнін осы жерден бастап өткізуі бұл біле білгенге үлкен оқиға. Атына заты сай шара ұйымдастырғандары үшін аудан басшыларына, өнерпаздар мен спортшыларға шын жүректен алғысымды айтамын. Сөздің шыны керек, бұл орынборлық қазақтарға да сын болды. Сол себепті іштей қобалжыдық. Әйтеуір бәрі жоғары деңгейде өтіп, көптің көңілінен шығып, біздің мәртебеміз көтеріліп қалды.

Өткен жылдың соңында Алаш қозғалысының 100 жылдығына арнап «Ахмет Байтұрсыновтың Орынбордағы жолы» атты кітабын шығарып, тұсаукесерін Астанада, Оралда өткіздік. Енді оның екінші кітабын дайындаумыз. Бұл еңбектің тұсаукесерін Ахмет Байтұрсынұлының туған жері – Қостанайда жасамақ ойымыз бар. Ол жақта оның шөбересі тұрады. Ал күзде Польшада түркітанушылардың конгресі болады. Варшавадағы университетте де кітаптың таныстырылымын жасағымыз келеді. Соған орай қазір ҚазМҰУ-дың ғалымдары кітапты қазақ және ағылшын тілдеріне аударып жатыр. Мұның өзі біздің өзара достығымызды, ынтымақтастығымызды білдірсе керек.

 

Валентина ПОДКАПАЛОВА,

Орынбор қаласының тұрғыны:

– Мен Қазақстанда, нақтылап айтсам, Екібастұз қаласында дүние есігін аштым, саналы ғұмырымның бәрі сонда өтті. Дәрігер болып еңбек етіп, зейнетке шыққаннан соң осында, балаларыма көшіп келдім.

Қазақстандық өнерпаздар келеді дегенді жергілікті радиодан естідім. Кешігіп қалармын, үш сағат бұрын келдім. Қазақстанға барғандай әсер алдым. Үлкен етіп тігілген киіз үйге кіріп, жиырма төрт жылдан бері ауыз тимеген қазы-қарта, қымыз-шұбат сынды қазақтың ұлттық тағамдарын ішіп-жегеніме, ән мен күй тыңдағаныма қуаныштымын.

Жалпы өзім туған жерім – Қазақстанға ара-тұра барып тұрамын. Қартым Екібастұзда жерленген. Туысқандар бар. Қазақстан бүгінде қуатты мемлекетке айналғанын көріп-біліп, қуанып жүремін. Қазақстандықтарға жақсылықтан басқа ештеңе тілемеймін. Біздің береке-бірлігімізді арттыратын осындай шаралар алдағы уақытта да жиі ұйымдастырылса екен деймін.

 

Руслан ШӨКЕЕВ,

«Жас қанат» қазақ жастары ұйымының төрағасы:

– Бөрлі ауданының күні өтетінін естіп, студенттерге, оқушыларға және өзге де жастарға хабарладық. Бүгін жұмыс күні болғаннан соң шығар, көбі келе алмай қалған сияқты. Бірақ жергілікті қандас жастарымыз түрлі іс-шаралар кезінде біздің ұйымға қазақ өнерпаздары жиі келіп тұрса екен деп өз ұсыныс-тілектерін айтып жатады.

Орынборлық жастардың батысқазақстандық замандастарымен арадағы байланысы жақсы. «Көршілер», «Біз+мы» деген атаулармен форумдар, лагерлер ұйымдастырылады. Таяуда мұндағы бір топ қазақ жастары орынборлық ғалымдар дайындаған Ахмет Байтұрсынов атамыз туралы жаңа кітаптың тұсаукесерін өткізуге Оралға барып қайттық. Жалпы біз Орынбор қазақтың алғаш астанасы болғанымен, ұлтымызға ұстазы Ахмет Байтұрсыновтың осында өмір сүргенімен мақтанып жүреміз.

Жергілікті қазақ жастарының тілді, салт-дәстүрді білуге деген ынтасы өте жоғары. Бірақ бұл сұранысты қанағаттандыруда қиындық бар. Мәселен, бізде тілдік орта жоқ, қазақ мектептері жұмыс істемейді, ұлттық орталықтың жұмысы жастардың талғамына сай емес. Осынау мәселелерді шешу мақсатында қолымыздан келгенше түрлі шаралар ұйымдастырамыз. Бірақ ол аз. Сол себепті қазақ елінен келіп өткізетін кез келген шараның біз үшін маңызы зор.

Алпамыс КӨШКІНБАЕВ,

Бөрлі аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы:

–  «Рухани жаңғыру» бағдарламасы шеңберінде өткен бұл шараның басты мақсаты – қазақ мәдениетінің жетістігін көрсету. Көздеген сол мақсатымыз орындалған сияқты. Бес сағатқа арналған шарамызға орынборлықтардың жас-кәрісі келіп, алғыстарын айтып жатыр. Жаңа Орынбор қаласының басшысы да жоғары бағалап, мұндай шараны дәстүрлі түрде өткізуге көмектерін беретіндерін жеткізді.

Индира САҒЫНДЫҚОВА,

Орынбор мәдениет және өнер колледжінің 4-курс студенті:

– Бүгін осындай шара болатынын естіп, колледждегі қазақ жастары арнайы келдік. Мәдениет саланың болашақ маманы ретінде бұл шарада қазақ халқының салт-дәстүрі, ән мен жыры әдемі түрде көрініс тапты. Бізді шақырып алып, ұлттық тағамнан ауыз тигізген бөрлілік аға-апаларымызға риза болдық.

Орынбор облысының Ташла ауданында әжем тұрады. Ауылға барғанда сол кісі бізбен қазақша сөйлесіп, ас салып, бауырсақ, құрт, ірімшік сынды ұлттық тағамдар жасайды. Әжем айтатын салт-дәстүрлерден жаңа көрініс көріп, қуанып қалдым. Бір сөзбен айтқанда, бүгін қазақ екенімізді сезінген күн болды.


БҚО ҚХА төрағасының орынбасары, хатшылық меңгерушісі Ғайса ҚАПАҚОВ: «Рухани жаңғыру» бағдарламасы ассамблея жұмысына тың серпін берді»

Күні: , 28 рет оқылды

— Ғайса Хамедоллаұлы, бүгінгі таңда Батыс Қазақстан облысы Қазақстан халқы ассамблеясының қандай, қанша құрылымдық бөлімшелері бар, актив мүшелерінің саны қанша?

Облыстық ассамблея және оның құрылымдық бөлімшелерімен қандай  жұмыстар  атқарылуда?

– Қазір Батыс Қазақстан облысы Қазақстан халқы ассамблеясы – өңіріміздің әр түрлі саласында жұмыс істейтін, сан алуан салт-дәстүрді ұстанатын, жалындаған жастан бастап, елге танымал тұлғалардың, ақсақалдардың басын біріктіріп, елдің тыныштығын сақтауға, бірлік пен келісімді нығайтуға арналған жұмыстарға атсалысып отырған конституциялық құрылым.

Бүгінде ҚХА жанынан, ассамблея, қоғамдық келісім, аналар, қайырымдылық кеңестері, ақсақалдар алқасы, сарапшылық топ, журналистер қауымы, жастар қанаты сияқты құрылымдық бөлімшелер жұмыс жасауда. Олар аудан орталықтарында да, ауылдық жерлерде де ұйымдастырылған. Сондай-ақ өңірде 51 этномәдени бірлестік жұмыс істейді, оның 17-сі облыстық болып саналады. Осы құрылымдардың жұмысын қамтамасыз етумен «Қоғамдық келісім» коммуналдық мемлекеттік мекемесі айналысады. Облысымызда төрт Достық үйі бар: біреуі облыс орталығында болса, қалғаны Зеленов, Теректі және Бөрлі аудандарында.

Қазіргі кезде облыстық ассамблеяның  актив мүшелерінің саны 21 мыңнан астам адамды құрайды. Еліміздегі тұрақтылық пен татулықтың салтанат  құруында олардың еңбегі зор. Сондықтан осы сәтті пайдалана отырып, актив мүшелеріне абыройлы еңбектері үшін ризашылығымды білдіремін.

Ассамблея өз жұмысын ашық та, жария түрде атқарып отыр. Оны көпшілік ақпарат құралдары арқылы біліп жүргені аян. Тек өткен жылы облыс бойынша 800-ден астам түрлі іс-шара өткізіліп, оларға облыстың барлық тұрғыны тартылды. Биылдың өзінде бекітілген жоспарға сәйкес 12 бағыттағы үлкенді-кішілі 130-ға тарта шара өткізу көзделіп отыр. Қазір сол жоспардың жүзеге асуына тиянақты дайындық жұмыстары жүргізілуде.

«Рухани жаңғыру» бағдарламасы ассамблея жұмысына жаңа тыныс, тың серпін берді десек, артық айтқандық емес. Жоспарланып отырған шаралар Ақ Жайық өңірінде татулықтың, тұрақтылықтың одан әрі өркендеуіне өз әсерін беретініне сенімдімін.

— Өткен жылы облыс әкімі, БҚО ҚХА төрағасы Алтай Көлгінов жыл сайын өңірімізде өткізіліп келе жатқан Этнос күнінің географиясын, идеялық мазмұнын байытуды ұсынып, бұл жобаны жүзеге асыру үшін тың идеялар, жаңа ракурстар керектігін мәлімдеді. Соған байланысты Этнос күндері қаншалықты  жаңаша  сипат  алды?

– Этнос күні жобасын жаңғырту мақсатында бүгінде оның көкжиегі кеңейіп, «Этнос апталығы» болып өзгертілді. Енді аптаның әр күнінде мәдени-ағарту, көпшілік-танымдық бағыттағы этностардың салт-дәстүрлеріне, өнеріне, тіліне, әдебиетіне арналған іс-шаралар жүзеге асырылатын болады, яғни жоба аясында аптаның әр күні тақырыптық бағыт бойынша атап өтіледі.

«Этнос апталығы» облыс жұртшылығына әр түрлі этникалық топтардың рухани құндылықтарын танып, ұғынуға үлкен мүмкіндік береді.

Сонымен қатар апталық аясында «Қазақ тану» жобасы кеңінен насихатталмақ. Бұл жобаның негізгі мақсаты – өз ұлтымыздың салт-дәстүрі, өнері, мәдениеті, тарихы арқылы  қазақ  халқының болмысын тану, жан-жүрегімен сезіну, қонақжайлығын, кең пейілді дархан көңілін, бауырмалдығын, үлкенді құрметтеу қасиеттерін баршаға үлгі ету.

«Қазақ тану» жобасы қазақ халқының және қазіргі заманғы Қазақстан азаматының рухани келбетін барша әлемге таныстыру болып табылады.

– Биыл Қазақстандағы Өзбекстан жылы болып жария-ланғаны мәлім. Бұл мерейлі датаға орай облысымызда қандай іс-шаралар жоспарланып отыр? Жалпы, өңірімізде өзбек этномәдени бірлестігін құру  жоспары  бар  ма?

– Облысымызда бүгінгі таңда 600-ден астам өзбек этносы тұрып жатыр. Өткен жылы өзбек этносының өкілдері, өңірде қызмет етіп жатқан өзбек кәсіпкерлері  тарапынан этномәдени бірлестік ашу туралы ұсыныстар түсті. Болашақта облыстық ассамблеяның қатары  толығады  деп ойлаймын.

Мерейлі датаға қатысты шаралар облысымызда да өтуде. Мәселен,  Орал қаласына Өзбекстанның халық әртісі, профессор Ф. Садыков келіп, Дәулеткерей атындағы облыстық халық аспаптарының оркестрімен бірлесіп, жаңа концерттік бағдарлама жасақтап, батысқазақстандықтарға ұсынды. Қазақстандағы Өзбекстан жылының ашылу күніне арналған концерт облыстық ассамблея мүшелерінің, тұрғындардың көңілінен шыққан сияқты.

– БҚО ассамблеясының жастар қанатының жұмысы сізді қанағаттандыра ма? Бұл бағыттағы жұмыстарды дамыту мақсатында қандай қам-қарекеттер  жасалуда?

– Облыстық ассамблеяның жастар қанатының тыныс-тіршілігі бүгінде жаңа сипат алуда. Оралда республикалық «Жаңғыру жолы» жастар қозғалысының өңірлік жұмыс штабы құрылды. Оларға ассамблея үйі ғимаратынан арнайы орын бөлінді. 27 адамнан тұратын штаб құрамында облыстық ассамблея жастар қанатының көшбасшылары, жоғары және арнаулы орта оқу орындарындағы Достық клубтарының жетекшілері бар. Таяуда штабтың бірінші отырысы өтті. Алдағы уақытта облыстық «Жаңғыру жолы» жастар қозғалысының І форумын өткізу жоспарлануда. Оған республикалық «Жаңғыру жолы» жастар қозғалысының көшбасшысы Максим Споткай қатыс-пақшы.

«Жаңғыру жолы» жастар қозғалысының қызметі жоғары оқу орындарындағы, колледждердегі Достық клубтары және ірі мекеме-кәсіпорындардағы жастар бөлімшелері арқылы жүргізілетін болады. Бұл шара барысында аталмыш қозғалыстың құрамына жастарды кеңінен тарту өрістелмек.

– Медиация институтын дамыту бағытында қандай шаралар алынуда?

– Медиация институтын дамыту бағытында облысымызда ауыз толтырып айтатын жұмыстар бар. Бүгінде өңірімізде (барлық аудан мен ауылдық округте) 145-тен астам медиация кабинеті мен бұрыштар ашылды. БҚО ҚХА кәсіби және кәсіби емес медиаторларының тізіліміне сәйкес, оның құрамына 268 медиатор (40 кәсіби, 228 кәсіби емес) кіреді. Жақында «Батыс Қазақстан облысында медиацияның тиімді әдістері» атты медиаторлардың форумы өткені белгілі. Онда облыстағы барлық медиатор бас қосып, бірқатар көкейтесті мәселелерді талқылаған болатын. Сол алқалы жиынның қорытындысы бойынша қоғамдық медиаторлар қауымдастығын құру жөнінде ұсыныс бірауыздан  қабылданып, аталмыш ұйымның құрылуына қатысты ұйымдастыру мәселелері қарастырылды. Қауымдастықтың ережесі бекітіліп, жұмыс  жоспары  жасақталды.

— Ғайса Хамедоллаұлы, облыстағы ұлтаралық байланысты нығайту және қазақстандық біртектілік пен бірлікті дамыту мақсатындағы іс-шараларға орай БҚО ҚХА-мен жүргізілетін әлеуметтік сауалнамалар жөнінде айтып өтсеңіз…

– Биыл 17 наурызда ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы Этносаралық және конфессияаралық қатынастар орталығының жетекшісі А. Сәдуақасованың қатысуымен облыстық ассамблея кеңесінің кеңейтілген отырысы өтті. Онда өткен жылғы «Батыс Қазақстан облысында этносаралық жағдайға мониторинг жасау» әлеуметтану зерттеуінің қорытындысы тыңдалып, құрылымдық бөлімшелердің құрамдарына өзгерістер енгізіліп, облыстық ассамблеяның биылғы жылға арналған жұмыс жоспары бекітілді. Сонымен қатар БҚО ҚХА ғылыми-сарапшылық тобы мен ассамблея кафедрасының есепті кезеңдегі жұмыстары да қорытындыланып, ағымдағы жылға арналған жұмыс жоспары бекітілді. Бұл жиында облыстағы этносаралық ахуал туралы өңірлік, республикалық ауқымды өткізілген әлеуметтік зерттеулердің нәтижелері талқыланды.

Жалпы айтқанда, есепті кезеңде өңірімізде этносаралық қатынастар барысында алаңдаушылық туғызатын әрекеттер байқалған жоқ, ахуал тұрақты. Әлеуметтік сауалнамаға қатысқандардың 97,8%-ы Қазақстанның біртұтас халқының өкіліміз деп жауап берген. Респонденттердің басым көпшілігі өңірдегі этносаралық саладағы жағдайды «тыныш» деп санайды. Респонденттердің 92,1 %-ы басқа ұлт өкілдерінің оларға деген көзқарасы «жақсы» деп бағалады. Зерттеу нәтижелері бойынша сұрау салынғандардың басым көпшілігі, яғни 81%-ы Қазақстандағы этносаралық келісімді сақтау бойынша іске асырылып жатқан мемлекеттік саясатты қолдайтындарын білдіріп отыр.

– Жыл өткен сайын ассамблеяның да жұмыс бағыты жаңаша сипатқа ие болуда. Осыған кеңірек тоқталып, алдағы жоспарларыңызды да айта кетсеңіз…

– Елбасы өз сөзінде Қазақстан халқы ассамблеясының жұмысы көбеймесе, азаймайды деп атап көрсеткені белгілі.  ҚХА-ның ХХV сессиясында ассамблея жұмысының жаңа бағыттары айқындалды. Олардың арасында қоғамдық келісім кеңестерін, қайырымдылықты және медиацияны дамытуды қамтамасыз ету, сол жұмысқа этномәдени бірлестіктердің әлеуетін пайдалану, сонымен қатар оларды жалпы мемлекеттік мәселелерді шешуге тарту бар.

Батыс Қазақстан облысы Қазақстан халқы ассамблеясының 2025 жылға дейінгі даму тұжырымдамасы бекітіліп, облыста қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтудағы негізгі міндеттер айқындалғаны белгілі. Тұжырымдамадағы негізгі міндеттерді жүзеге асыру мақсатында БҚО ҚХА-ның биылғы жылға арналған іс-шаралар жоспары жасақталды. 128 тармақтан тұратын жоспарда «Рухани жаңғыру» бағдарламасындағы бес бағытты қамтитын шаралар қарастырылған.  Облыстық  ассамблеяның құрылымдық бөлімшелерімен өткізілетін іс-шараларда қоғамды толғандыратын өзекті мәселелер талқыланып, оларды шешу жолдары қарастырылады.

«Рухани жаңғыру» бағдарламасының «Туған жер» жобасы аясында Батыс Қазақстан облысы Қазақстан халқы ассамблеясы Зеленов ауданына қарасты Көшім ауылдық округінің Өркен ауылын өз қамқорлығына алып, абаттандыру мақсатында саябақ ашу туралы шешім қабылдады. Этномәдени бірлестіктер құрылыс материалдарын, қара топырақ, тал-терек сатып алып, өз күштерімен құрылыс жұмыстарын жүргізді. «Достық» деп аталатын бұл саябақтың  аумағы 40-90 шаршы метрді құрайды, жаяу жүргіншілерге арналған жолдарға өрнектас төселіп, темір шарбақпен қоршалды. Бақтың ашылу салтанатында  340 тал-терек егіліп, екі гүлзар аллеясы жасақталды. Осындай өнегелі ісімен ассамблея мүшелері облысымызда этносаралық бірліктің мықтылығын іс жүзінде дәлелдей  білді. Сонымен қатар «Туған жер» жобасы аясында «Туған өлкем – тірегім» атты облыстық Достық клубтарының форумын, «Туған жерге – тағзым» атты меценаттар форумын өткізу жоспарда бар. Аталмыш шараларды ұйымдастырудағы мақсат – туған өлкенің өзекті мәселелеріне назар аударып, ауыл-аймақтардың абаттануына, ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайының жақсаруына ықпал ету.

«Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасы аясында Ақ Жайық өңірінің тарихы мен киелі жерлерін көршілес облыс жастарына таныстыру мақсатында арнайы этнографиялық-туристік маршрут жобасы жасақталды. Жоба аясында Алаш музейіне, Ғұмар Қараштың жерленген жеріне, Жұмағазы хазірет кесенесіне, Жайық қалашығына және Хан ордасындағы тарихи-музей кешеніне бару жоспарлануда.

«Жаһандағы заманауи қазақстандық мәдениет» жобасы аясында қазақтың ұлттық өнерін таныстыру мақсатында Ресейдің көршілес облыстарына гастрольдік сапарлар ұйымдастыру көзделуде. Екі елдің жастары арасында этносаралық байланысты нығайту мақсатында «Достық» клубтарының кездесулерін өткізуді  жоспарлаудамыз.

«Қазақстанның 100 жаңа есімі» жобасының облысымыз бойынша жеңімпаздарын қоғамдық-саяси, мәдени-көпшілік шараларға қатыстыру және жастар мен азаматтық қоғам институттарының өкілдерімен кездесулер, арнайы брифингтерді  ұйымдастыру жоспарланып отыр.

Этномәдени бірлестіктер арасында латын әліпбиін енгізуге байланысты семинарлар, дөңгелек үстелдер өткізілмекші, облыстық ассамблеяның ғылыми-сараптама тобының өкілдерімен кездесулер ұйымдастырылатын  болады.

«Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында жоспарланған шараларды жүзеге асыруға облыстың әр тұрғыны өзіндік үлесін қосқаны жөн. Сондай-ақ батысқазақстандықтар ассамблеямен атқарылған істерді жүрегімен сезінгендері, әрі бұл істердің алдағы уақытта да жүйелі түрде жүзеге асуына атсалысқандары абзал. Бұл бағытта тиісті іс-шаралар алу – біздің негізгі міндеттеріміздің  бірі.

Сұхбаттасқан  Сәкен  ӘБІЛХАЛЫҚОВ,

«Орал  өңірі»


Перзенттік парызға адалдық

Күні: , 27 рет оқылды

«Тайпағым  менің, Тайпағым,  Көліңнің  кештім   жайпағын»   деп  Жұбан  ақын  жырлаған  Тайпақ  өңірінде  таяуда  бір  тамаша  шара өтті.  Ол  тайпақтық  жерлестер  форумы еді.  Елбасы  Нұрсұлтан Назарбаевтың  «Болашаққа  бағдар:  рухани  жаңғыру»  атты ғылыми  мақаласына  сай  «Туған  жер»  бағдарламасы  аясында  өткен  басқосудың  ауыл  тынысына  әкелген  маңызы  зор  болды  десек, еш  артық  айтқандық  болмас.

Еліміздің рухани түлеуге беттеуі халықтан зор қолдауға ие болып, туған жеріне жақсылық жасағысы келген азаматтар тарапынан жер-жерде игі бастамалар іске асқаны мәлім. Тайпақта да уақыт талабына сай нақты істер қолға алынды.

Былтыр осы ауылдан түлеп ұшқан, облыс орталығында, көршілес Атырауда медицина саласында қызмет жасап жүрген 32 маман келіп, тайпақтықтардың саулығын байқастап, кеңестер берді. Осындай бастама үшін ауылдық округ әкімі Болат Шәленовтің, басқа да мүдделі азаматтардың атына алғыс шексіз болды. Рухани серпіліске байланысты басқа да шаралар орындалды. Міне, мұндай қозғалыс биыл да жалғасын табуда. Облыс орталығынан, аудандарымыздан, Ақтөбеден, Атыраудан 130-дан астам, яғни тайпақтық түлектер, ардагерлер туған жерге асығып жетті. Олар алдымен Ұлы Отан соғысы боздақтарына арналған ескерткішке гүл шоқтарын қойып, батырлар  рухына  тағзым  етті.

Форумның ашылу салтанатында аудан әкімі Әділ Жоламанов  сөз  сөйледі.

– Еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуына зор серпіліс әкелген Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бағдарламалық мақаласына сай елімізде ауқымды істер атқарылуда. Туған жеріне жаны ашыған жомарт жандар шын ниеттен жақсылықтар жасап жатыр. Қоғамның ілгерілеуіне қолғабыс берген әрбір азамат құрметке лайық. Атажұртқа деген зор махаббатты біз өзіміз арқылы жас ұрпақтың бойына дарыта білуіміз керек, – деді Ә. Жоламанов. Ол «Рухани жаңғыру» аясында аудан көлемінде атқарылған істерге  тоқталып  өтті.

«Туған жерге тарту» деген шақырумен Тайпаққа көмек қолын созып келе жатқан түлектер, жерлестер аз емес. Мысалы, Есенаман Жарылғасов пен Жандос Айтмағамбетов Тайпақ ауылынан Орал – Атырау тасжолына дейінгі жолдың жиегіне электр желісін тарту жобасына жетекшілік ететін болады. Жанат Таскентов пен Бейімбет Шойыновтың қолдауымен ауылдың кіреберісіне арка орнату, Жасұлан Кәуенов пен Дәурен Молдашевтің бас-көз болуымен Гагарин, Чапаев көшелеріне егілетін тал-терек алаңдарын  қоршау жұмысы, Талғат Мұхамедияровтың бастауымен Шабдаржап ауылына техникалық су құбырын жүргізу жұмыстары жақын уақытта жүйелі түрде жүзеге асатын болады. Форумда осы азаматтар сахнаға шақырылып, жоспарларымен бөлісті. Олардың әрқайсысынан туған жерге деген ыстық ықыласты, ерекше сезімді байқадық. Өз қолы өз аузына жеткен әрбір азамат атамекеніне деген перзенттік парызын қолдан келгенше түгендеп  жүрсе,  қандай  ғанибет!

Ауылбасы Болат Шәленов, еңбек ардагері Ғазиз Хаймулдин, форумға қатысушылар Нұрлан Бекқайыров, Алтын Орынғалиқызы да осындай ойларын ортаға салды. Ақжайық ауданының құрметті азаматы Әленғали Керейтегі әр тұрғынның туған ауыл-аймағына, атамекеніне жақсылық жасау  қажеттігін  айтты.

Елдегі жақсылықтарға елең  ете жүретін белгілі палуан, самбодан әлемнің төрт дүркін чемпионы Ерболат Байбатыров та осы жиыннан қалыс қалмады. Құр қол келмей, ауыл қорына 2002-2003 жылғы мектеп түлектерінің атынан 1 млн. теңге табыстады. Ақтөбе қаласынан келген Хамит Жұмағазиев келешекте ауылдағы ескі ғимараттың біріне күрделі жөндеу жүргізіп, балабақша ашқысы келетінін, сондай-ақ қорға қаржы аударып тұратынын айтты. Басқа да қатысушылар бірінен кейін бірі сөз алып, хал-қадірлерінше кіндік қан тамған жерге көмектесетінін жеткізіп, қолма-қол қаражат аударып жатты. Атап айтса, қадірменді қариялардың бірі Хайрекен Кенжеәлиев өз қалтасынан туған жердің кәдесіне жаратуға 200 мың теңге қосты.

Форум мінберіне көтерілген ақын Сағынтай Бисенғалиев зор шабытпен  сиясы кеппеген  өлеңін  оқыды.

Ақжайықтың  қос  жағасы ну  аймақ,

Мәңгі  өлмейтін  бермесе  де құдай  бақ.

Бар  әлемге  «Мен  қазақ!» – деп  жар  салған,

Жыр-ақберен Жұбан туған бұл аймақ!», – деп жырлағанда, сары дала төсінде асқақ рухтың лебі есіп, бүкіл атырап түлей түскендей ерек бір ахуал орнады. Биыл Сағат ақынның туғанына 70 жыл толмақ. Сағынтай ақынның соған орай «Ағаны еске алу шарасын өткізіп, оған ескерткіш белгі орнатса» деген ұсынысын көпшілік бірдей  қолдады.

Ауданның мақтанышына айналғандар – ҚР Мәдениет саласының үздігі, дәстүрлі әнші Зияш Аманғалиева, әнші, республикалық байқаулардың жеңімпазы Рүстем Кереев әннен шашу арнады. «Айгөлек» балабақшасының бүлдіршіндері жиналғандарға тақпақпен сәлем жолдады. Есенгелді Тапалов жетекшілік ететін халықтық «Жайық сазы» фольклорлық ансамблі, әнші Дәурен Ғилманов, «Дала сазы», «Толқын» бишілер  тобы  өнер көрсетті. Содан кейін форумға қатысушылар 1982 жылы туған ауылдастарының ұйымдастыруымен, Бекет  Мұстафиев пен Қадыр Бақмановтың жетекшілігімен тұрғызылған «Жүрегімдесің менің Тайпағым» атты мемориалдық тақтаның ашылу салтанатына қатысты.

Осы шарада БҚО «Рухани жаңғыру» бағдарламасы бойынша өңірлік жобалық кеңсесінің жетекшісі Гүлсім Усағалиева сөз сөйлеп, тайпақтықтардың бастамасы басқа жерлерге үлгі екенін айтты. Одан әрі форум меймандары  1983-1984 жылғы туған азаматтардың қолға алуымен жүзеге  асып жатқан көшет отырғызуға  қатысты. Айта кетелік, осы көктемде Тайпақта 1000 тал қарағаш, көктерек егіледі деп күтілуде. Сондай-ақ алдағы уақытта орман-тоғайды тазалау жұмыстары жоспарда тұр.

Айтпақшы, форумда ақсақалдар осынау шара өткен 21 сәуір бұдан былай «Тайпақ ауылдық округінің күні» болып белгіленсін деген ұсыныс айтты. Сөйтіп енді жыл сайын осы 21 сәуір күні облыс қана емес, байтақ еліміздің, тіпті  шет жерде де жүрген тайпақтықтардың басын қосатын күн болмақ.

Бекболат  ҚАЛЕНОВ,

Ақжайық  ауданы


«Цифрландыру: баршаға қолжетімді сапалы білім»

Күні: , 118 рет оқылды

Кеше «Нұр Отан» партиясы ғимаратының үлкен залында «БатысБілімТаlks» лекторий жобасының І сессиясы «Цифрландыру: баршаға қолжетімді сапалы білім» тақырыбымен өтті. Оның жұмысына облыс әкімі Алтай Көлгінов, «Қазақтелеком» АҚ-ның басқарма төрағасы Қуанышбек Есекеев, «BilimmediaGroup» ЖШС-ның директоры Рауан Кенжеханұлы, «Knowledge Egineering» ЖШС-ның директоры Нартай Әшім қатысты.

Облыстық білім басқармасының ұйымдастыруымен педагог қызметкерлерді кәсіби тұрғыдан дамытуды, педагог мамандығының мәртебесін көтеруді, білім беру ортасында цифрлық технологияларды қолдануды көздеген «БатысБілімТаlks» лекторийінің жобасы құрылды. Басты мақсат – «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында оқыту мен тәрбиелеудің ұлттық жүйесін дамыту. Соған орай өткен сессияға аудандық, қалалық білім беру бөлімдерінің басшылары, әдіскерлер, білім беру ұйымдарының директорлары, мұғалімдер, студенттер қатысты. Сессия жұмысына облыстық білім беру басқармасының басшысы Шолпан Қадырова модераторлық етті.

Сессияға қатысушылар жиын барысында сандық режимде тіркеліп, спикерлермен онлайн режимінде кері байланыс орнатуға мүмкіндік алды. Қатысушылар смартфон арқылы спикерге сұрақтар қойып, тиісті жауаптар алды.

Облыс әкімі жиынға қатысушыларға «қош келдіңіздер» айтып, Елбасымен қабылданған «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында қолға алынған жұмыстарға, білім беру саласын цифрландырудың үлкен жетістіктерге бастайтынын, Елбасының биылғы Жолдауын да «ақылды қалалар» жөнінде, «Рухани жаңғыру» бағдарламасында да цифрлық білімнің салтанат құруына мән-маңыз берілгеніне, мұғалімдерді цифрландыруға даярлаудың маңыздылығына тоқталды.

– Қазіргі уақытта өңірде 152 елді мекен интернетке қосылмаған. Бұл 35 пайызды құрайды. Шалғайдағы ауылдарда шағын комплектілі мектептер бар. Сол мектептерден сессияға директорлар, мұғалімдер келіп отыр. Аталған мектептер қала мектептерінен кем болмауы үшін биыл 220 білім ошағына «Білім book» электронды жүйесін жеткізуге қаражат бөлінді, қазір конкурс жүруде, 1 қыркүйекте, жаңа оқу жылында жаңа компьютерлермен, бағдарламасымен онлайн контентпен қамтамасыз етіледі. Аудан орталықтарындағы мектептерде оқушылар электрондық бағдарламаларды, жаңа технологияларды толық қолданатын болады. Бұл жұмысты жыл сайын жаңғыртып отыруымыз керек. Бүгін мұғалімдерімізді жаңалықтармен таныстыратын боламыз, – деген облыс әкімі облыста қолға алынған цифрландыру жобаларына, соның ішінде «Смарт Сити», «Қауіпсіз қала» жобаларына  тоқталды.

– Біз «Қазақтелеком» АҚ-ның басқарма басшысы Бақытбек Есекеевпен «Жол картасына» қол қоямыз. Онда денсаулық сақтау саласын цифрландыру бағыты қаралған. Жақында ҚР Денсаулық сақтау министрі өңірімізге іссапармен келіп кетті. Аудандағы медициналық нысандарда, медпункттерде, ауылдық дәрігерлік амбулаторияларда, облыстық клиникалық ауруханада болды. Интернетке кіру жылдамдығына, интернетке қолжетімділік мәселелері бойынша түйткілдер баршылық. Міне, таяудағы үш жыл ішінде осы түйткілдерді шешеміз. Бізде бұған қатысты ҚР Ақпарат және коммуникациялар министрлігімен бірге жасалған жоспар бар. Бұл жоспар бойынша 100 елді мекен кең жолақты интернетке қосылады. Мұның барлығы цифрландыруды кеңейтуге мүмкіндік береді және шәкірттерді цифрландыруға оқытуға жол ашады. Биыл Оралда «Қа-зақтелекоммен» бірге «Қауіпсіз аула» бойынша қосымша 2 мың бейнекамера орнатылады. Бұл жоба 200 көпқабатты тұрғын үйді қамтиды. Яғни 30 мың адам тұратын бір мың подъездге бейнекамера қойылады, – деді Алтай Сейдірұлы. Облыс әкімінің айтуынша, мұндай кездесулер тұрақты өтетін болады, өйткені алдымен балаларды оқытатын мұғалімдерді цифрландыруға даярлап, кәсіби біліктілігін көтеру керек.

Жиында сөз алған Бақытбек Есекеев «Қазтелекомның» интернеттің, жаңа технологиялардың дамуына инвестиция құятынын айта келе, «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасын белсенді іске асыру кезеңі басталғанын тілге тиек етті. «Алдағы екі жылда БҚО-дағы бес ауданның орталығын  оптикалық-талшықты байланыс желісіне қосу жоспарланды. Ондай желіге қосылудың арқасында интернетке қосылған мектептердің саны және интернетке қосылу жылдамдығы артады. Осыған орай білім сапасының да жоғарылайтыны анық. Бүгінде елімізде смартфондар арқылы интернеттен ақпарат алушылар қатары өсті. Компания балалардың тыйым салынған ақпаратты алмауы үшін мектептерге фильтрация, сүзу жұмыстарын жасайды. Екінші үлкен шаруа – физикалық тұрғыдағы қауіпсіздік, үйлердің кіреберістеріне бейнекамера қою жұмыстары жүргізілмек. Қорыта айтсақ, біздің компания ауыл және қала мектептері арасындағы цифрлық теңсіздікті жою бағытындағы жұмыстарға қатысуға және әлеуметтік жауапкершілікті мойнына алуға ниетті», – деді Бақытбек Есекеев. Облыс әкімі алдағы жаңа оқу жылында барлық аудан орталығы сапалы интернетпен қамтылатынын жеткізіп, мұғалімдерді қуантты.

Сессияда «BilimmediaGroup» ЖШС-ның директоры Рауан Кенжеханұлы, «Knowledge Egineering» ЖШС-ның директоры Нартай Әшім «Білім берудегі заманауи трендтер» және «Мұғалімдердің кәсіби біліктілігін арттыруға арналған сандық ресурстар» тақырыптарында сөз сөйледі. Алдымен Рауан Кенжеханұлы Ұлттық аударма бюросының басшысы ретінде «Рухани жаңғыру»  бағдарламасы бойынша аударылып, басып шығарылған 18 оқулықтың таныстырылымын өңірлер арасынан БҚО-да жасады. Оның айтуынша, алты негізгі бағыттан тұратын бағдарламаның бір бағыты «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасы бойынша студенттер әлемнің маңдайалды университеттері  ғалымдарының еңбектерін мемлекеттік тілде оқитын болады. Сол 100 кітаптың алғашқы 18-і жөнінде ролик көрсетілді. Ондай оқулықтардың қатарында «Көпке ұмтылған жалғыз. Әлеуметтік психологияға кіріспе», «Әлеуметтану негіздері», «Менеджмент», «Тіл біліміне кіріспе», «Тіл және мәдениетаралық коммуникация», «Кәсіпкерлік» оқулықтары және өзгелері бар.

Р. Кенжеханұлының айтуынша, алдағы оқу жылында оқулықтар кітапханаларға және ЖОО-ларға  түседі.

Сессияда шәкірттерге жаңа технологиялы білім беру ресурстарымен, заманауи трендтер, мұғалімдердің білім-білігін көтеруге арналған сандық ресурстар («Bilim land», «Bilim book», «Аkademia.kz» т.б.) жайында кеңінен әңгімеленді.

–  «Білім book» жобасы шағын комплектілі мектептерге қолайлы. Онда компьютер жадына қажетті білім ресурсы салынған. Интернеттің қажеті жоқ. Бір сыныпта әр сыныптан 15 бала оқитын болса, мұғалім олардың әрқайсысына әр түрлі электрондық тапсырма бере алады. Бала сабақты игермейінше бағдарламамен алға жылжи алмайды. Мұны біз еліміздің үш шағын мектебінде байқап көрдік. Нәтижесі жаман емес. Биыл облыс әкімінің қолдауымен БҚО-дағы шағын мектептерде осы платформа бойынша жұмыстанбақпыз. Бұған қатысатын мектептердің мұғалімдеріне әдістемелік оқулықтар дайындаймыз. Техникалық, әдістемелік көмек көрсетеміз. Шалғайдағы ауыл мектептеріндегі білім сапасын жаңа деңгейге көтеру міндетін қойып отырмыз. Дүние жүзінде мектептер шағын болса, білім сапасы жоғары болады деген түсінік бар. Ал бізде әзірге олай емес. Жаңа технологиялар арқылы соған жетеміз, – деді Рауан Кенжеханұлы.

Гүлбаршын ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал өңірі»


Тарих қойнауына саяхат

Күні: , 20 рет оқылды

Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласының бір жылдығына орай Батыс Қазақстан облысы әкімдігінің күй атасы Құрманғазы Сағырбайұлының туғанына 200 жыл толуына арналған «Ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні» жобасы аясындағы халықаралық ғылыми экспедиция мүшелерін облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов Қаратөбе ауданына бастап келді.

Экспедиция бастауын ХІХ ғасырда Бөкей хандығына аты жайылған, күй жарысында аса дарынды күйші ретінде жүлдені өзгеге бермеген, қара домбыраның шанағынан күй саулатқан Құрманғазының өнердегі ұстазы Ұзақ күйшінің мәңгілік тыныс тапқан жері Қаратөбе ауданынан бастау алуы да өнердің өміршеңдігін көрсетсе керек.

Экспедиция құрамында БҚО тарихи-өлкетану музейінің қызметкерлері, ғылыми экспедицияның жетекшілері, ардагер журналист, ақын-жазушылар, өлкетанушылар, күйші, домбыра жасау шебері, «Орал сазы» ансамблінің жетекшісі, Дина Нұрпейісова атындағы саз мектебінің мұғалімдері, Қаратөбе, Жаңақала, Қазталов, Бөкей ордасы ауданы әкімдігінің өкілдері, өлкетанушылар, мәдениет саласы қызметкерлері бар.

Экспедиция мақсаты «Күй атасы» атанған, ұлы қүйші-композитор, дәулескер домбырашы, өнерінен өнеге дарыған Құрманғазы Сағырбайұлының ғұмырнамасының ақиқатын, күйлерінің шығу тарихын, шығармашылық-қайраткерлік болмысын сипаттау бағытында зерттеп-зерделеу, қазақ музыка мәдениетінде өшпес із қалдырған Ақ Жайық өңірінің айтулы, атақты күйшілерінің өмірдеректері, олардың күйлерін зерттеу және құнды мұраларды қасиеттеп қастерлеу болып табылады.

Ғылыми-экспедицияның маршруты Қаратөбе ауданы – Жаңақала ауданы – Қазталов ауданы Көктерек ауылы – Бөкей ордасы ауданы – Ресей мемлекетінің Астрахан облысының Володар ауданындағы Алтынжар ауылдарын қамтиды.

Өнердің құты дарыған Қаратөбе ауданынан бастау алған экспедиция мүшелері алдымен Аққозы ауылдық округінің Ақтұлым жерінде бой көтерген күй атасы Құрманғазы бабамыздың ұстазы Ұзақ Мырзабайұлының кесенесіне тағзым етіп, аруақты бабаның рухына Құран бағыштады.

— Бүгін Орал қаласынан таңмен ерте жолға шыққан халықаралық ғылыми экспедицияның алғаш аялдаған жері – күй атасы Құрманғазы Сағырбайұлының ұстазы Ұзақ бабаның кесенесі. Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласының жарияланғанына бір жыл толу аясында өңірде көптеген шаралар, жұмыстар атқарылды. Соның ішінде «Рухани қазына» кіші бағдарламасы аясында көнеден келе жатқан ел тарихына жете мән беріп, рухани қазынамызды жаңғыртып, жұмыстануда халықаралық экспедиция мүшелері көтерген жүк жеңіл емес.

Рухани қазынамызды жинау ісінде экспедиция мүшелеріне зор табыс тілейміз. Тарихымызды, мәдениетімізді жаңғыртуға бәріміз де атсалысайық! – деді «Ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні» жобасының басты мақсат-міндеттерін жұртшылыққа баян еткен облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов.

Одан соң ардагер журналист Тихон Әліпқали, ақын Дариға Мұштанова, Ұзақ бабаның ұрпағы Айжан Қазбаева сөз алып, бабалар мұрасын кейінгі ұрпаққа насихаттау, қасиетті домбыраны қадір тұту турасында ой өрбітті. Шараға қатысушы меймандар кесене маңына  20 түп   көшет отырғызды.

Аудан орталығына келген меймандар  әкімдіктің мәжіліс залында «Қос ішектегі құдірет» атты дөңгелек үстелге қатысты. Басқосуда  сөз алған облыс әкімінің орынбасары Ғабидолла Оспанқұлов экспедиция жұмысына сәттілік тіледі.

Дөңгелек үстелде танымал ардагер журналист Тихон Әліпқали бабалар мұрасы, күй құдіреті хақында тереңнен ой қозғаса, ақын Дариға Мұштанова Ұзақ бабамызға арналған сиясы кеппеген төл туындысын оқып берді.

Ал Құрманғазы домбырасының көшірмесін жасаған танымал күйші, республикалық «Үкілі домбыра» байқауының екі мәрте жүлдегері Едіге Нәбиев пен белгілі домбырашы, ұстаз Асқар Кенжеғалиев Құрманғазы бабамыздың шығармаларын орындады.

Аудан басшысы Жанат Асантаев  жүргізген дөңгелек үстелде Қаратөбе аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Орынғали Ермекқалиев, еңбек ардагері Мәулен Қожахметов сөз сөйлеп, Қаратөбе өңірінен бастау алған тағылымды шара жанашырларына оң сапар тілесті. Тағылымды басқосуда қаратөбелік жас күйші Қайрат Байғұтты жиналғандар құрметіне күй тартып берді.

Дөңгелек үстелге БҚО мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Қадырболат Мұсағалиев, БҚО тарихи-өлкетану музейінің директоры, ғылыми экспедицияның жетекшісі Мирболат Ерсаев, ардагер журналист, өлкетанушы Тихон Әліпқали, ақын Дариға Мұштанова, күйші, домбыра жасаушы шебер Едіге Нәбиев, «Орал сазы» ансамблінің жетекшісі, Дина Нұрпейісова атындағы саз мектебінің мұғалімі Асқар Кенжеғалиев, облыстық тарихи-өлкетану музейінің ғылыми қызметкері Рысты Кажушева, Жәңгір хан атындағы тарихи-этнографиялық музейінің меңгерушісі Нұржан Төлепов, облыстық музейдің экспозиция және көрмені жабдықтау бөлімінің маманы Мөлдір Төлегенова, программист-дизайнер Сәндігүл Тілепбергенова, жергілікті әкімшілік өкілдері  және  өнерпаздар,  аудан орталығындағы музыкалық мектептің оқушылары қатысып отырды.

Дөңгелек үстел соңында аудандық мешіттің бас имамы Әділжан Бекқазиев бата берді.

Ертай   БИМҰХАНОВ,

Қаратөбе   ауданы


«Рухани қазына» облыстық фестивалі

Күні: , 54 рет оқылды

Бейсенбі күні Х. Бөкеева атындағы облыстық қазақ драма театрында Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын іске асыру аясында мәдениет және өнер саласы қызметкерлерінің «Рухани қазына» облыстық фестивалі өтті. Шараға облыс әкімі Алтай Көлгінов қатысты.

– Бүгін маңызды іс-шарада бас қосып отырмыз. Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын жариялағанына бір жыл болды. Осыған орай Астанада үлкен жиын өтті. Сол жерде атқарған жұмыстарды қорытындылап, алдағы мақсаттарды айқындадық. Мұның бәрі бір жылда жасалатын шаруа емес. Дегенмен бір жыл ішінде аз жұмыс атқарылған жоқ. Аудандық музейлер жаңартылды, күй атасы Құрманғазы мен Дина Нұрпейісоваға, қазақтың үш батыр қызының ескерткішін қойдық. Биыл Құрманғазының 200 жылдығы ЮНЕСКО тізіміне енді. Бұйырса, келесі апталардан экспедиция жұмыстарын бастаймыз. Өздеріңізге белгілі, Құрманғазының сүйегі Астраханда жатыр. Біз ол жақтағы әріптестерімізбен жұмыстанатын боламыз.

Биыл Исатай-Махамбет ескерткішін көтереміз. Қазір мүсіншілерден ұсыныстар түсіп жатыр. Тарих, мәдениет саласы ардагерлерімен, қайраткерлерімен кеңесіп, Мәдениет және спорт министріне баратын боламыз. Қазір қаражатты белгіледік. Сондай-ақ өңір тарихынан сыр шер-тер бірнеше томдық кітап шығару жоспарда. Бұл мақсатта Қытай, Ресей, Түркия және т. б. елдерден деректер жинаудамыз. Алдағы уақытта Жайық қалашығын аспан асты ашық музейге айналдырамыз.

Бұдан өзге көптеген іс-шара  кезегін күтіп тұр. Біз мемлекет басшысы белгілеген міндетімізді орындаймыз, алайда ел азаматы ретінде әр адам бұл іске үлес қосуы керек. Бұл бағытта өңір кәсіпкерлері тындырымды жұмыстар атқаруда. Кәсіпкерлердің қолдауымен Орал қаласында сал ауруымен науқастанған балаларға арнап, «Бейімдеу үйінің» құрылысын бастаймыз. Туған жерге жанашырлық танытқан барлық азаматқа ризашылығымды білдіремін, –  деді  Алтай  Сейдірұлы.

«Рухани қазына» байқауы аудандық, қалалық, облыстық маңызы бар мемлекеттік музейлер, кітапханалар, мәдениет үйлері мен клубтар арасында өтіп, 16 аталым бойынша үздіктер анықталды. Облыстық байқаудың алғашқы жеңімпаздарын «Қасиетті Қазақстан» ғылыми зерттеу орталығы басшысының орынбасары  Батырхан Жұмабаев құттықтап, «Үздік музей» аталымы бойынша республикалық кезеңге жолдамаларды  табыс  етті.

– Алты алашқа аты мәлім Ақ Жайық жұрты, облыстық «Рухани қазына» фестиваліне өз үлесімді қосқаныма қуаныштымын. «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлері географиясы» жобасына сіздің облыстан алты нысан жалпыұлттық, қырыққа жуық нысан өңірлік нысан тізіміне енді.  Үздік музейлерді анықтағанда өңірдегі музей қызметкерлерінің биік деңгейін, шеберлігін және ғылыми ізденісін көргенде таңғалдым, – дей келе Батырхан Ерікұлы музей саласының үздіктерін арнайы дипломдармен және бағалы сый-лықтармен  марапаттады.

Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері, еңбек ардагері Инна Гудошникова кітапхана ісінің үздіктерін марапаттап, «Үздік ауылдық кітапхана» аталымында Бөрлі ауылдық кітапханасына, «Үздік аудандық кітапхана» аталымында  Сырым орталық кітапханасына дипломдар табыс етті. Бұған қоса Ж. Молдағалиев атындағы облыстық ғылыми-әмбебап кітапхана «Үздік облыстық кітапхана» аталымына лайық деп танылды. Сондай-ақ  Қазталов ауданына қарасты Қараоба ауылдық кітапханасының қызметкері Лаура Бердіғалиеваның «Үздік ауылдық кітапхана қызметкері»,  Бөкей ордасы ауданынан Айнагүл Батырханованың «Үздік аудандық кітапхана қызметкері»,  Орал қаласындағы Х. Есенжанов атындағы облыстық балалар және жасөспірімдер кітапханасының қызметкері Сергей Быковтың «Үздік облыстық кітапхана қызметкері» аталымдарында мерейлері үстем болды.

ҚР Мәдениет қайраткері Нәбира Халелқызы облыстық фестивальдің «Ең үздік мәдениет үйлері мен клубтары» аталымының жүйріктерін марапаттады. Январцев ауылдық клубы «Үздік ауылдық клуб», Қазталов ауданы Жалпақтал ауылы мәдениет үйі «Үздік ауылдық мәдениет үйі», Бөрлі аудандық мәдениет үйі «Үздік аудандық мәдениет үйі», Орал қаласының жастар мәдениет үйі «Үздік қалалық мәдениет үйі» атанса, Теректі ауданының Ақсоғым ауылдық клубының меңгерушісі Алмаш Арыстанова «Үздік ауылдық клуб қызметкері», Қазталов ауданына қарасты Ақпәтер ауылдық мәдениет үйінің директоры Марат Хасанов «Үздік ауылдық мәдениет үйі қызметкері» және Шыңғырлау аудандық мәдениет үйінің директоры Гүлжамал Жұмағазиева «Үздік аудандық мәдениет үйі қызметкері» аталымдары бойынша өзгелерден оқ бойы  озық  шықты.

Облыстық фестиваль жеңімпаздары 21 мамырда Астана қаласында өтетін «Рухани қазына» республикалық байқауында Ақ Жайық өңірінің мерейін асқақтатпақ.

Динара  ЖҰМАБЕКҚЫЗЫ,

«Орал  өңірі»

Суреттерді  түсірген Айбатыр НҰРАШ

Нұрбек МҰХАМБЕТҚАЛИЕВ, Жалпақтал ауылдық мәдениет үйінің қызметкері:

– «Рухани  қазына» облыстық фестивалі жоғары деңгейде өтті. Байқау барысында қазақы, ұлттық өнерімізді дәріптей отырып, жаңа инновациялық бағыттағы жұмыстарымызды да көрсеттік. Сол себепті таңдау бәлкім бізге түскен болар. Жалпы, үздіктердің арасынан озық шыққанымызға өте қуаныштымыз. Республикалық «Рухани қазына» фестивалінде намысты қолдан бермеуге тырысамыз.

Нұргүл БАТЫРХАНОВА, Январцев  ауылдық клубының  хореографы:

– Январцев ауылдық клубының негізі 1966 жылы қаланған. Соңғы жылдардағы жетістіктерімізге тоқталар болсам, «Аллегро» бишілер тобы «Балдәурен», «Бала дауысы» байқауларында, әншілеріміз түрлі деңгейдегі өнер додаларында  жеңімпаз атанды. Бүгін «Үздік ауылдық клуб» аталымын жеңіп алдық. Фестиваль ұмытылмас әсер сыйлады. Еңбегімізді жоғары бағалаған жандарға алғыстан басқа айтарым жоқ.


Үздік музейлер анықталды

Күні: , 21 рет оқылды

Бейсенбіде облыстық тарихи-өлкетану музейінде «Үздік мемлекеттік музей» аталымы үшін өңірлік байқау өтті. «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында ұйымдастырылған «Рухани қазына» атты облыстық фестиваліне бірінші кезеңінен өткен сегіз музей ұжымы қатысты.

– Музейлер – біздің саланың бір буыны. Өңірдің бүкіл мәдениет саласының қызметкерлері сияқты музей ұжымдары да Елбасымыз  Н. Ә. Назарбаевтың «Рухани  жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыруда талай толымды істер тындыруда. «Рухани қазына» фестивалінің екінші кезеңі өткізілуде. Соған орай өңір музейлері ұжымының білімі мен білігін сынамақ, – деді облыстық  мәдениет және архив, құжаттамалар басқармасының басшысы Қадырболат Мұсағалиев. ҚР Мәдениет және спорт министрлігі «Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі» РМКК жанындағы «Қасиетті Қазақстан» ғылыми-зерттеу орталығы басшысының орынбасары Батырхан Жұмабаев және облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Мирболат Ерсаевтар байқауға қатысушыларға шығармашылық табыс тіледі.

Фестивальдің шарты бойынша бірінші кезеңнен іріктеліп алынған сегіз музейдің ұжымы шағын көрме ұйымдастырып, оны әділ-қазылар алқасына ұсынды. Қай музей де көне жәдігерге кенде емес екен. Біреуінен өткен ғасырда жасалған жез самаурынды көрсек, екіншісінде көне заманғы құжаттармен танысуға болады. Ал табиғат және экология музейінің экспонаттары тірі табиғаттың шағын бөлшегін көз алдыңа елестетеді. Байқаудың екінші шартында әр музей келушілерді өзіне тарту мақсатында шағын бейнебаяндарды көрсетті. Сол арқылы байқауға қатысуға іріктеліп алынған әр музейдің ерекшелігі кеңінен ашылған сыңайлы. Соңында музей басшылары музей қорын толықтыру бағытында жәдігер жинау мен ғылыми іссапары хақында толыққанды есеп берді.

«Жүзден жүйрік озады жарысқанда» дегендей,  төрт аталым бойынша жеңімпаздар анықталды. «Үздік облыстық маңызы бар мемлекеттік музей» аталымы бойынша Бөкей ордасы тарихи-өлкетану кешені сегіздің ішінен суырылып, алға шықты. Ал С. Датұлы атындағы тарихи-өлкетану музейі «Үздік аудандық маңызы бар мемлекеттік музейі» аталымына лайық танылды. Жәңгір хан атындағы тарихи-өлкетану музейінің меңгерушісі Нұржан Төлепов «Үздік облыстық маңызы бар мемлекеттік музей қызметкері» аталымына ие болды. Бөрлі өлкетану музейінің меңгерушісі Алтынбөбек Сүйіндікова «Үздік аудандық маңызы бар мемлекеттік музей қызметкері» аталымы бойынша жеңіске жетті. Осы төрт аталым иелері биыл 21 мамырда Астана қаласында өтетін байқаудың соңғы кезеңінде облыс намысын қорғайтын болады.

Серпін САЯҚ


Жарқын болашақтың 100 оқулығы

Күні: , 38 рет оқылды

Қазақстан халқы ассамблеясының бастамасымен қолға алынған «National bookdating» жалпыхалықтық акциясына Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің білім алушылары да жұмыла атсалысты. Шара барысында «Рухани жаңғыру» бағдарламасының «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасы аясында қазақ тіліне аударылған 18 кітаптың таныстырылымы өтті.

БҚО Қазақстан халқы ассамблеясы төрағасының орынбасары Ғайса Қапақовтың айтуынша, әлем халықтарының кіл маржан кітаптарының ана тілімізде тәржімаланып, білім беру жүйесіне енгізілуі – еліміздегі білім мен ғылымның дамуы жолында жасалған аса маңызды қадам.  «Жаңа гуманитарлық білім: қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасының жүзеге асу барысы мен алдағы мақсаттар жайлы әңгімелеп берген Ғайса Хамидоллаұлы оқулықтардың философия, әлеуметтану, пси­хология, дінтану, мәдениеттану, тіл білімі, антропология, экономика, менедж­мент және кәсіпкерлік бағыттарды қамтығанын, сондай-ақ жыл соңына дейін 30 оқулық тәржімаланып, оқырманға жол тартатынын жеткізді.

– Бұған дейінгі мемлекеттік бағ­дарламалар экономиканы, әлеу­мет­тік және саяси салаларды дамытуға негізделсе, Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласынан туындаған «Рухани жаңғыру» бағдарламасы қоғамдық сананы жаңғыртуды мақсат тұтады.  Сол себепті «Жаңа гуманитарлық білім: қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасында гуманитарлық бағыт­тағы оқулықтардың аударылуына басымдық беріліп отыр. Оның үстіне елімізде негізгі іргелі ғылымдарға арналған оқулықтар бұған дейін де аударылып келді. Қазақ тіліне аудармас бұрын кітаптар мұқият іріктеуден өтті. Ең басты талап – әлемдегі ең мазмұнды, таралымы жоғары, сұранысқа ие танымал кітаптар болуы тиіс еді. Оқулықтардың барлығы да қазақ тіліне түпнұсқадан аударылған. Атап айтсақ, 18 оқулық­тың 16 кітабы ағылшын тілінде, ал біреуі француз тілінде, біреуі орыс тілінде жарық көрген еңбектер. Бұл ауқымды жұмыстың барлығы да жастардың білім-білігін, көкірек көкжиегін, ой санасын арттыру үшін атқарылуда, – деді Ғ. Қапақов.

Шара барысында қазақ тілінде басылып шыққан 18 жаңа кітаптың слайд түріндегі таныстырылымы өтіп, ғалымдар студенттерге оқулықтардың авторлары мен негізгі мазмұны жайлы әңгімелеп берді.

«Қазақстан тарихы және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасының меңгерушісі, философия ғылымдарының кандидаты Венера Есенғалиева Дерек Джонстонның «Философияның қысқаша тарихы. Сократтан Дерридаға дейін», Энтони Кеннидің «Батыс философиясының жаңа тарихы. Антика философиясы» І-томы және «Батыс философиясының жаңа тарихы. Орта ғасыр философиясы» ІІ-томы, Реми Хесстің «Философияның таңдаулы 25 кітабы», Карен Армстронгтың «Иудаизм, христиандық пен исламдағы 4000 жылдық ізденіс: Құдайтану баяны» кітаптары туралы баяндаған кезде қысқаша аннотациялармен шектелмей, авторлардың өмірі мен шығармашылығы туралы қызықты деректерге де тоқталып өтті. Тыңдарманын жалықтырмай, бір қарағанда тым күрделі болып көрінетін философия ғылымын қазіргі жастардың көзқарасымен салыстыра отырып, әлемнің інжу-маржаны танылған кітаптардың мән-маңызын айшықтай түсті.

Философия ғылымдарының докторы, профессор Тілекжан Рысқалиев танымал француз философы Реми Хесстің «Өзге мәдениетке бойлап, оны ана тілінде сөйлету – ерекше күрделі процесс. Осыған дейін менің еңбектерім он екі тілге аударылды. Мен үшін енді қазақ тілі тағы бір жаңа мәдениетке жол ашқан қақпаға айналып отыр» деген пікірін келтіре отырып, кітаптарға қойылған талаптың өзі үлкен сенім ұялататынын атап өтті.

– Бұрын біз Камю мен Сартрды қазақ тіліне орыс тілінен аударылған кітаптар арқылы оқыдық. Ал «Жаңа гуманитарлық білім: қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасы шеңберінде жарық көрген кітаптардың басты ерекшелігі және артықшылығы – түпнұсқадан тікелей аударылуында. Оқу бағдарламасына енетін осы оқулықтардың өзіміздің төл философиямызға қайшы келмеуі маңызды. Қазақ философиясының негізгі бағыттары – даналық, түсінік және тәлім-тәрбие жолы. Тағы бір айтарым, біз еліктеуден аулақ болуымыз керек. Рухани жаңғыруға үлес қоса алатын өз философиямыз да бар. Бізге жақынырағы шығыс философиясы, қазіргі батыс философиясында тереңдік аз. Осыны естен шығармайық, –деді ғалым.

Бұдан соң экономика және менеджмент кафедрасының меңгерушісі, экономика ғылымдарының кандидаты Жанар Ержанова  Н. Грегори Мэнкью, Марк П. Тейлордың «Экономикс», Дональд Ф. Куратконың «Кәсіпкерлік: теория, процесс, практика», Рикки У. Гриффиннің «Менеджмент» және Клаус Швабтың «Төртінші индустриялық революция» кітаптарына қысқаша сипаттама берді.

Экономика факультетінің 2-курс студенті Бағдат Серікбаева қазақ жастарына әлемнің ең үздік оқулықтарымен қазақ тілінде танысу мүмкіндігін сыйлап отырған «100 жаңа оқулық» жобасына, осы жауапты істің басы-қасында жүрген аға буын өкілдеріне ризашылығын жеткізді. «Білім кені – кітапта» екендігін алға тартқан белсенді жас бәсекеге қабілетті, озық ойлы болу үшін замандастарын санаға сілкініс сыйлайтын үздік кітаптарды оқуға шақырды.

Динара ЖҰМАБЕКҚЫЗЫ,

«Орал өңірі»


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика