Тамақтану дағдыңыз қандай?

Күні: , 35 рет оқылды

Газет-журнал, теледидар секілді БАҚ көздерінде сауатты тамақтанудың маңыздылығы туралы жиі айтылады. Дүниежүзілік денсаулық  сақтау ұйымдарының мәліметінше, «65 жасқа дейінгі өлім-жітімнің 50 пайызы сауатты тамақтанбаудың салдарынан туындайтын ауру-сырқауға байланысты» екен. Көбіміз сауатты тамақтану мәдениетін білмейміз. Сондықтан «Орал өңірі» газетінің алдағы нөмірлеріне сала мамандарының осы  тақырыптағы  пікірлерін  жарияласаңыздар екен.

Асан  АҚАПОВ,

Орал   газ, мұнай  және  салалық  технологиялар колледжінің  студенті

Ләззат  ҚОЖАГЕЛДИНА,

облыстық  салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығының маманы:

– Адам бір реттік тамақтану кезінде 300-500 грамм тамақ ішсе жеткілікті. Ал бір күндік тағамның құнарлылығы 1600-1800 калорияны құрауы керек. Ауыр жұмыс істейтіндер үшін 2400-2800 калория тұтыну маңызды.

Көкөністер мен жемістерді тәулігіне 400 грамнан бірнеше рет тұтынған жөн. Өйткені олар антиоксиданттардың, дәрумендер мен минералдардың көзі болғандықтан, жоғарғы қан қысымының алдын алып, атеросклероздың, жүрек-қан тамыр ауруларының асқыну, өршу қаупін төмендетеді. Аш қарынға желінген көкөністер мен жеміс-жидектер ас қорыту бездерінің, асқазан-ішек жолдарының жұмысын жақсартады, ішек микрофлорасының қалпына келуіне ықпал етеді. Әсіресе алма, әр түрлі (ақ, түрлі-түсті, брокколи) қырыққабат түрлері, сәбіз, қияр, қызанақ, тәтті бұрыш өте  пайдалы. Балық өнімдерін аптасына екі рет қолдану жеткілікті. Балық құра-мында жүрек-қан тамыр жүйесіне пайдалы қанықпаған май қышқылдары мен дәрумендер бар. Бір  күнгі тамақтану мөлшеріне тоқталсақ, әр тамақтанған сайын  дән өнімдерін міндетті түрде тұтыну қажет. Яғни  таңғы асқа бір тілім нан, 100 грамм пісірілген ботқа, түстікте екі тілім нан, 100 грамм пісірілген картоп және 250 мл сорпа ішу керек. Тағамның түрін өзгерткенде сол мөлшерде қарақұмық, күрiш, сұлы, макаронды жесе болады. Аптасына екі рет  80-100 грамм майлы емес балық еті мен  сорпасын, 100-150 грамм жаңғақ өнімдерін тұтынудың пайдасы мол. Күніне 45 грамм қатты ірімшік немесе 100 грамм сүзбе және бір стақан сүт немесе айран (майлылығы 2%) ішіңіз. Сүт  – барлық жастағы адамдар үшін жұғымдылығы жоғары оңай сіңетін өнім. 100 грамм сүтте 3 грамға жуық ақуыз, 3,2 грамм эмульгацияланған оңай сіңетін май, көптеген мөлшерде кальций мен фосфор қосындылары, сондай-ақ белгілі мөлшерде А1, В2, Д дәрумендері бар. 100 грамм сүт ағзаға 60-қа жуық килокалорий береді. Қырыққабат, саумалдық, көк пияз, аскөк, желкек секілді көк шөпті көкөністер  қатерлі дерттің алдын алады.

*  *  *

Тамақ ішкенде тағамды мұқият шайнаңыз. Неғұрлым ұзақ шайналған ас, соғұрлым  асқазанда жеңіл қорытылады. Екіншіден, қарныңыз әбден ашқан кезде ауқаттаныңыз. Даладан шаршап, қамы-ғып немесе күйзеліп келсеңіз, бірден тағамға ден қоймаңыз. Алдымен 15-20 минут демалып, ентігіңізді басқан соң ғана ас ішіңіз. Үшіншіден, суды күн сайын мөлшермен тұтынып отырыңыз. Судың тәуліктік қажеттілігі ауа райы мен жыл мезгіліне байланысты шамамен 1,5-2 литрді құрайды. Суды ішер алдында ыдысқа құйып, бірнеше рет сапырыңыз. Сонда су оттегімен байыты-лады. Ағзада су мөлшері жеткіліксіз болса, қан тамырлары тарылып, артериялық қысым жоғары-лайды. Келесі мәселе – ас тұзына әуес болмаңыз. Ересек адамдар үшін  тұтынатын ас тұзының мөл-шері күніне 6 грамнан аспауы керек. Тұз барлық азық-түліктердің құрамында кездесетіні белгілі. Мысалы, 100 грамм қара нандағы тұздың мөлшері бір грамды құрайды. Егер дұрыс тамақтансаңыз, тағамға қосымша тұз қосудың қажеті жоқ. Тұз ағзадағы судың жиналуына себепкер, нәтижесінде  зат алмасу үрдісі (процесі) бұзылып, қан қысымы жоғарылайды, атеросклероздың дамуына әкеліп соғады. Қуырылған тамақтан бас тартып үйреніңіз. Сонда асқазан, ішектің қабынуы мен асқазан жарасының алдын аласыз. Майлар, әсіресе, өсімдік майы, жоғары температурада қайнаған кезде улы заттар (акролеин) бөледі. Тағамды қорытылған майда дайындаған дұрыс. Ал маргарин майы  ағзаға жәй  сіңеді.

Артық  болмас білгенің

Банан – күйзеліске  ем Банан  сөзін  латын  тілінен  аударғанда  «musa  sapientum» – ақылды  адамның  жемісі  деген  мағынаны  білдіреді  екен.  Себебі…

Банан  көңіл  күй  гормонының  түзілуін  қамтамасыз ететіндіктен,  күйзеліс,  уайым-қайғы  кезінде тұтыну өте пайдалы.  Әлемде сары  бананмен қатар қызыл түстісі  де кең тараған. Алайда  мұндай  түрі  өте жұмсақ болғандықтан, тасымалдауға  жарамайды.  Бананның  нәрлілігі  картопқа  қарағанда 1,5 есе жоғары. Оның  құрамында алма  қышқылы, ферменттер, минералды заттар,  фосфор,  магний, калий,  кальций, натрий, А, В, С, Е дәрумендері  бар. Банан диеталық тағам болып есептеледі.  Ол жүйке  жүйесі,  анемия,  жүрек-қан  тамырлары, бауыр, бүйрек, өт ауруларының алдын алып, артық  салмақтан  арылуға  көмектеседі.  Ағзадағы  қант  мөлшерінің  бірқалыпты  болуы мен  қан қысымының  тұрақтылығына  ықпал етеді.  Сүйек,  тырнақ, шаш өсіміне оң әсерін тигізеді.  Аяқ-қолдың  мезгілсіз тартылуын,  шаш түсімін,  теріге  ерте  әжім  түспеуін  тежейді. Сондай-ақ  бананның отадан,  ауыр  физикалық  жаттығудан  кейін  ағзаны  қалпына  келтіруде  үлесі  зор.

Бананның  қабығы  да   кәдеге  жарайды.

Күмісті тазалайды. Бананның қабығы өңі кетіп қалған күміс заттарды қалпына келтіреді. Ол үшін қабықты блендерге салып қоймалжың күйге енгенше су қосып езесіз. Осы қоймалжың  ерітіндіге  малынған  жұмсақ  матамен күмісті сүртсеңіз, біртіндеп қара дақтардың кеткеніне куә боласыз.

Аяқкиімге арналған жақпа май. Банан қабығының құрамындағы майлар мен балауыз аяқкиімді тазалап, жылтыратуға мүмкіндік береді. Аяқкиімді банан қабығының ішкі жағымен сүртіп, үстінен құрғақ матамен кептіресіз.

Тісті ағартады. Кәдімгі  тіс  пастасымен  тісіңізді  тазалап  болғаннан кейін, тістеріңіздің үстін банан  қабығының ішкі  бөлігімен екі  минуттай сүртіңіз.  Қабықтағы калий, кальций, магний, марганец  және  фосфор  сынды  минералдар  тіске  пайдалы  әрі  оны  ағартуға  септігін  тигізеді.

Тікенді шығарады. Егер денеңізге тікен (шөгір) кіріп, оны ала алмайтындай жағдай болса, тікен кірген жерге бананның қабығын ішкі бетімен қойып, 24 сағатқа таңып тастаңыз. Банан қабығындағы ферменттер тікенді терінің сыртына шығарып, жараның тезірек жазылуына септігін тигізеді.

Сүйелді кетіреді. Бананның қабығы халық емінде сүйелді кетіру үшін қолданылады. Ол үшін банан қабығының ішкі жағын сүйелдің үстіне бір күнге байлап  қойыңыз. Сүйел жоқ  болып кеткенше осылай бірнеше рет қайталаңыз. Кей сүйелдер бір аптада кетсе,  кейбіреулеріне  бір айдай уақыт қажет болады.

Зімбір  тәбет  ашатын  күшке  ие

Зімбір – ең пайдалы  дәмдеуіштердің  бірі. Зімбірдің құрамындағы эфир  майлары мен амин  қышқылдары  иммунитетті нығайтып,  ағзаның  тұмау мен  вирустарға қарсы  тұруға септігін тигізеді.  Балалардың  асқа  деген  тәбетін  ашып,  жүкті келіншектердің  жеріктігін  басады. Оның  тамыры  аспоргин, холин, бетокоратин  секілді  пайдалы  компоненттерге бай.  Зімбірді шикілей немесе кептірілген, қуырылған түрінде қолдануға болады.  Құрамындағы  антиоксиданттар  ісіктің  кез  келген түрімен  күресетін  әсерге  ие.  Зімбірдің тамырын  үгітіп  немесе  уақтап  турап  қайнаған  шайға қосып  ішсеңіз,  өзіңізді  күні  бойы  сергек сезінесіз.  Қабығын  аршыған  кезде  неғұрлым  жіңішке  етіп  турасаңыз, құрамындағы  дәрумендері соғұрлым көбірек  сақталады.  Зімбірдің құрамында С, В1,  B2, B3 дәрумендері және  кальций, магний, натрий  және  темір  бар. Мамандардың  айтуынша, зімбірді ыстық суға  бұқтырып ішсеңіз,  жедел-респираторлы қабыну  тез  басылады.  Бұрын ұзақ  сапарға  шыққан  теңізшілер  зімбірді  құрқұлан дертінен  сақтану  үшін  алып  жүретін  болған.

Брокколи  иммунитет  көтереді

Брокколи – қырыққабат  тұқымдасының  біржылдық  өсімдігі. Құрамында  калий, фосфор, кальций, магний, темір,  мырыш,  марганец, күкірт, С, В1, В2, В5, В6, Е дәрумендері бар. Бұл  асқазанында  ойық жарасы (язва) бар  адамдар  үшін таптырмайтын  тағам. Сондай-ақ  қандағы инсулиннің  реттелуіне де ықпал етеді.  Брокколидың  құрамындағы  антиоксиданттар ағзаның қартаюын  кідіртіп, холестериннің  мөлшерін азайтады. Бұл өз кезегінде қан құрамын жақсартып қана қоймай, жалпы артерия  қысымының бірқалыпта тұруын қамтамасыз етеді. Иммунитеттің күші лимфа  жүйесіне  тікелей  байланысты  екені мәлім. Сол  лимфа  жүйесінің  үштен екі бөлігі ішекте орналасқандықтан, брокколиді  тұтынудың пайдасы мол.  Өйткені ол ішекті  әр  түрлі қалдықтардан,  улы заттардан  тазартып, иммунитетті көтереді.

Орамжапырақтың бұл түрі  сүйекке де өте пайдалы. Ондағы кальций (100 г-да 47 мг) мен басқа да  маңызды микроэлементтер сүйектің,  тістің  бұзылуына  жол  бермей, тұрғындар  арасында  жиі кездесетін  остеопороздың алдын алуға  әсер  етеді.

Дайындаған  Гүлсезім  БИЯШЕВА,

«Орал  өңірі»


«ШАБЫТ» фестивалінің лауреаты атанды

Күні: , 22 рет оқылды

БҚО халық шығармашылығы орталығының халықтық «Ақжайық» би ансамблі «Шабыт» ХХІ халықаралық шығармашыл жастар фестивалінде үшінші орынға ие болып, лауреат атанды.

Қазіргі таңда Әсел Дәулетова жетекшілік ететін ансамбльдің бай тарихы бар. 1974 жылдары өңірде би өнерінің дамуына ерекше еңбегі сіңген Құрамыс Ғаббасов құрған «Ақжайық» ән-би ансамблі арада үш жыл өткенде  «халықтық»  атағын  иеленді.

Содан бері Қазақстан өңірлері ғана емес, шет елдерде де өнер көрсетіп үлгерген «Ақжайық» би ансамблі бұдан бес жыл бұрын «Шабыт» фестивалінде дипломант атанған еді. Енді, міне, «Хореография» аталымы бойынша 25 ансамбль мен жеке орындаушылар ат қосқан айтулы додада алғашқы үштікке ілігіп, лауреат атанып отыр. Бұл – әрине, үлкен жетістік.

Құрамында 16 бишісі бар ансамбль бұған дейін де халықаралық, республикалық байқау-фестивальдерде лауреат атанып, диплом, алғысхаттармен марапатталған еді.

Айта кетейік, биылғы «Шабыт» фестивалінде, сондай-ақ «Эстрадалық вокал» аталымы бойынша 118 үміткердің арасынан Меңдігүл Қа-лиуллова дипломант атағын еншіледі.

«Жайық Пресс» медиахолдингі ақпарат орталығының қызметкері Динара Киндербаева интернет-журналистика аталымында дипломант атанды.

Ғайса  БӘЙМЕН


Шамшырақ

Күні: , 28 рет оқылды

Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің қыздарына тәрбие сағаты бағытындағы кезекті дәрісімді оқып болдым да, Достық даңғылымен жай басып жаяу жүріп келемін. Есімде өткен күндердің елесі жаңғырды. Осы университетте талай жыл еңбек етіп, талай шәкірт дайындаған ғалым, ұстаз Мәтжан Тілеужанов есіме түсті. Ана тілін арым деп санаған, солардың жолын жалғаған, аңқылдап өткен жас ғалым Бүркіт Отарәлі, ары да, жаны да тап-таза, қазақ әдебиеті мен ұлт намысы жайлы айтса, жүрегінен нұр шашылып түсетін Серікқали Шарабасов осы көше бойында келе жатқандай елес берді. Басымды көтеріп Достық даңғылының бойына қараймын, менің мектеп оқушысы кезінде көңілімде қалған бір ғажайып сурет елестеп кетті.

Санамда қалған сонау 11-ші мектеп оқушысы болған кезім қайта жаңғырды. Көшенің қарсы бетінде жарастығы мен сұлулығынан көрген көз қаймығатын екі адам келе жатқандай болды. Расында, бұл менің талай көрген, есімде қалған, осы Достық даңғылы бойында университетке қарсы бетте сонау жылдар ұзақ тұрған ерлі-зайыпты, бүгінгі қала тұрғыны, ұстаздардың ұстазы, Мария Мамайқызы Абдошева мен жары Қарасай Тұрашев атты азамат. Екі сұлу адам, екі мәдениетті маман өзгелерге үлгі болатын сыйластық пен киіну мәнері, жүріс-тұрыстарымен еріксіз өздеріне елді қарататын еді.

Міне, содан басталған көзім мен көңілімде қалған естелікке еріп кетіп, үйімнен асып Жайыққа барып, жағадан ағысқа қарап үнсіз тұрдым. Қанша тұрғаным есімде жоқ. Одан әрі балалық шағым елес берді. Ақ бантик байлаған 11-ші мектепте оқыған жылдарым қайтадан жадымда жаңғырды.

– Мекенісің ару қыз, саналы ұлдың,

Он бірінші мектебі Оралымның, – деп өзім жырлаған «алтын ұямда» өткізген оқушы кезім де есіме түсті. Иә, зуылдап өткен мектептегі балалық жылдар, алыс кетіп сағынған студенттік күндер, әлі күн жүрегімде нұрлы елес болып жатқанын сездім. Ештеңе де ұмытылмаған екен.

Ол кезде мектеп-интернат аталған Оралдағы 11-ші жалғыз қазақ мектебі алыс ауданнан жоқжұқаның балаларын қабылдайтын. Мен де соғыс мүгедегінің қызы  едім. Балалар тағдыры қиын болған кезең ұстаздарды да ерекше мейірімді жасады ма екен? Біз бала жүрегімізді жылытатын мейірімді алақандарға тап болдық. Ол кезде 11-ші мектеп оқушыларында ғажайып бауырмалдық дәстүр қалыптасқан. Оған баулыған да ұстаздар еді. Жаңадан келген, туған-туыстары алыста қалған ұл мен қызға жоғары сынып оқушыларынан аға мен апа бекітілетін. Олар бір жанұя сияқты, бірін-бірі қамқорлыққа алатын. Ол сабағын қалай оқыды, бір нәрседен мұқтаж емес пе, тәртібі қалай, қай секцияға барып жүр, қандай кітап оқып жүр, достары кім? Соның бәрін үлкен ағасы мен апасы тексеріп тұратын. Менің сіңлім болған Факиза Махамбетова (Оралда дәрігер болып істеді, өмірден озып кетті) сабаққа ұқыпты, өте жинақы қыз болған еді. Міне, сол дәстүр бойынша әлі күнге 11-ші мектеп бітіргендермен кездессек шұрқыраса кетеміз, жылы жүрекпен қараймыз. Әлі күнге құшақ жайып жолығамыз. Өйткені біз бір қазаннан тамақ ішкенбіз, бір асхана ортақ дастарқанымыз болған, бір интернат – үйіміз, ұстаздар, тәрбиешілер бізді өсірген ата-анамызбен бірдей деп түсіндірген еді. Бізді солай тәрбиелеген ұстаздардың басшысы болған жаңағы маған елес берген сұлу мұғалім Мария Абдошева болатын. Мен әлі күнге ұстазыма барып қайтсам, өзімді шәкірт сезінемін. Балалықтың ең таза да бақытты күндерін есіме түсіреді ол кісі.

Сонау қиын-қыстау кезеңде Сәкен Сейфуллин ашылуына себепші болған Орал қаласындағы жалғыз қазақ мектебі шағын ғана ғимаратта, ал жатақханасы әр жерде шашыраңқы еді. Мұстахим Ихсанов Орал облысын басқарған кезде осы мектепке жаңа ғимарат сұрап барған Мария Мамайқызы жаңа мектеп салғызып берем деген басшыға алғысын жаудырып отыратын. Ол өз шаруасын айтқан жоқ, қазақ балаларының Орал қаласында басқалардан кем болмай оқуына жағдай жасалса, соған қуанды. Ол өзінің екі баласынан осы мектеп балаларын артық көретіндей. Бүкіл уақытын сонда өткізеді. Күндіз оқуын қадағаласа, түнде тыныш ұйықтап кеткенге дейін бөлмелерді аралап жүретін. Сағатпен санаспайтын ұстаздар, тәрбиешілер осы кісіден үлгі алатын. Әр топқа бөлінген тәрбиеші ұстаз өз қызындай мектеп формасына тігілген ақ жағаларымызға дейін тексеріп, туған анамыздай ертемен келіп, мектепке аттандырып жүретін. Бойжете бастаған кезде тәрбиешілер қыздармен оңаша сырласып та отыратын.

Қай баланың қай қызды ұнататынына дейін байқап жүретін. Ал мұғалімдер болса, мектеп бағдарламасында өтетін бір сабағың қалып қойса, жатақханаға келіп түсіндіріп кететін еді. Соның бәрін қадағалап, оқу ісінің меңгерушісі болған Мария Мамайқызы өзі бас болып үлгі көрсететін.

Біз қазақ ауылдарынан келіп орыс классиктерін қиын меңгердік. Щедрова деген мұғалім түнімен күндізгі өткен сабақты қайта түсіндіруге жалықпайтын. Ал ағылшыннан Любовь Яковлевна Фишбейн үйреткен сөздермен мен әлі күнге шетелде жол тауып, тамақ ішіп келіп жүрмін. Міне, оқыту сапасы сондай талап қоюда ол кезде биік болған еді.

Сол кезеңнің мұғалімдері, тәрбиешілері, мектеп оқушылары Мария Мамайқызын қатал адам деп ойлауы мүмкін. Ал, шын мәнінде, ол талап қойғыш, өте жауапты, жас ұрпақты ертеңгі күнге лайық тәрбиелеуге бар күшін салғанын түсіну қиын емес еді. Ол кезде мұғалімдерді де мінез-құлқына қарай таңдап алатын шығар деп таң қалатынмын. Ұстаздардың бәрі шетінен мейірімді, сыпайы, жүздері шуақты ғажайып жандар болатын. Тәрбиешілерімізді таңда құшақтап қарсылайтынбыз, олар да шын пейілмен басымыздан сипаушы еді.

Мектептің тәртібі де, қазіргі күнмен салыстырсақ, ол кезде әскери тәртіпке жақын деуге болар еді. Мектеп дәлізінде тарсылдап жүгіруге болмайтын, ол бізді сабырлылыққа, ұстамдылыққа тәрбиелеген негіз болды. Ол кездің ұстаздарында ұлттық намыс басым болған ба деп ойлаймын. Қазақ балалары өзгелерден кем болмауын армандаған олар 11-ші  мектеп түлектерін кез келген жоғары оқу орнына алаңсыз түсіп кететін дәрежеде білім берген еді. Ол кезде «Алтын белгі», «Күміс белгі» жүзден жүйрікке берілетін. Әр оқушыны өз мүмкіндігімен адал бағалайтын және білімге құштарлыққа тәрбиелейтін ұстаздар шоғырының басында өзінің әділдігімен үлгі көрсеткен Мария Абдошева болатын. Оның бойында нағыз ұстазға тән көптеген қасиеттер бар. Айтатын сөзін ойланып айтады, аяғын да абайлап басады, әр кез өзіне сын көзбен қарайды. Киген киімі де, таралған шашы да бір қалпынан өзгермейді. Ал болмысынан шындықты ғана ұнататын турашыл мінез көзге ұрып тұрады.

Бірде ұстазыма еркінсіп, қалжың айттым:

– Мына өмір сіз үйреткендей емес екен. Өмірде сатқындар барын, жалтақтар барын, күн көру үшін жалпылдау керек екенін неге ескертпедіңіз? – дедім. – Сіз үйреткен тік сөйлеу мінезден, ақты ақ, қараны қара деп айтуды да сізден үйреніп, кейде зиян шеккен жерлерім болды. Соларды ескертсеңіз қайтетін еді? – дедім. Ұстазым күлімсіреп алды да: – Айналайын, мені тәрбиелегендер, мені оқытқандар сондай турашыл ақ адамдар еді. Адалдық түбінде жеңеді деп еді. «Ит үреді, керуен көшеді» дегенді де санама сіңірген еді. Мен сол ұстаздарым үйреткенді сендерге дарыттым. Ешкімге жалпылдаған жан емеспін, мен арым алдында тазамын, – деді ол. Ал өзім осындай ұстазға жолықтырған тағдырыма риза болып отырдым.

Бауырмалдық дәстүрмен 11-ші мектептен шыққан өкшелес оқыған інілерім, генерал Талап Қабденовты көремін. Ауыл шаруашылығында еңбек етіп жүрген Төлеген Әбілхайыровты көремін. Кейін осы мектепті бітірген Ерлан Виленұлы деген інімді көремін. Бәрі де «апалап» сағынып тұрады.

Баяғы «бір мектептің түлегі, бауырлармыз» деген ұрандай ұғым жан дүниемізге біржола ұялаған. Аудандарға барсам, көптеген сіңлілерім «апалап» алдымнан шығады. Өйткені біз мектеп үйреткен дәстүр бойынша бір қазаннан тамақ ішкендерміз, бір мектептен тәлім алғандармыз. Қазір сондай бауырмалдық тәрбие айтыла ма екен деп ойлаймын. Сыйластық пен мейірім адам тәрбиелеудің негізі болғанда ғана бұл қоғамда бәрі 11-ші мектептің түлектеріндей болар ма еді?! Бір-бірін туысым дегенде ғана бұл қазақ ел болар еді-ау. Бірақ бәрін 11-ші мектептегідей тәрбиелеп жатқан ұстаздар аз-ау деп уайымдаймын.

Сонау жылдардағы мектеп түлектері есіме түсіп, көз алдымнан елес боп өтіп, талай-талай елімізге еңбегі сіңген шәкірттер ойыма оралды. Жайықтың ағынына қарап тұрып, өтіп кеткен жылдар есіме түсті. Қазір де «Барлық мектептің шәкірттері бауырмал, ұстаздары талап қойғыш болса ғой, шіркін!» деп үйіме оралдым. Кешкісін сүйікті ұстазыма телефон шалдым. Ол кісінің де есінде көп жайттар қалған екен. Талай шәкірттерінің есімін мақтанышпен атады. Ұстаздық – жүрек қалаған мамандық болуға тиісін айтты. Оған кездейсоқтықпен баруға болмайтынын біраз түсіндірді маған. «Ұрпақ тәрбиесі – ең жауапты міндет» деп түсінген менің ұстазым ұлт алдында, тарих алдында, болашақ алдында өз борышын атқарған ең бақытты адам екенін ұқтым.

Оралдың 11-ші мектебіне сол кезде келіп, Мария Мамайқызы сияқты намысы биік, ары таза, мінезі қатал, жаны шуақты, абзал ұстазға жолыққаныма тағы да тәубе дедім. Өмірдің қиындықтарын жеңуге үйреткен, адал сөйлеуге үйреткен, шындықты тайсалмай айтуды үйреткен қасиеттері үшін өзімді борышты сезіндім. Ішімнен ризашылық пен рақмет айтып, әңгімесін тыңдап ұзақ отырдым…

Бұл күнде ұстаздардың ұстазы атанған, ұзақ ғұмыр кешіп, құрметке бөленіп, арзан атақ-даңққа ұмтылмаған, парасатты да, текті ұстаз менің өмірімдегі жол көрсететін шамшырағым сияқты болады да тұрады. Ал шәкіртке шамшырақтай жол көрсету – үлкен ерлікпен тең.

Ақұштап  БАҚТЫГЕРЕЕВА,

Қазақстан  Республикасының    еңбек  сіңірген қайраткері


Өсімдіктер карантині саласы  бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметке енгізілген өзгерістер туралы

Күні: , 28 рет оқылды

2018 жылдың 26 мамырынан бастап өсімдіктер карантині саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарына және 2018 жылдың 5 маусымынан бастап ҚР аумағын карантиндік объектілерден және бөтен текті түрлерден қорғау жөніндегі қағидаға өзгерістер мен қосымшалар күшіне енген болатын.

Карантинге жатқызылған өнімді Қазақстан Республикасының аумағында тасуға карантиндiк сертификат беру және карантинге жатқызылған өнімді Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге шығаруға фитосанитариялық сертификат беру мемлекеттік көрсетілетін қызметтерін Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің аумақтық инспекциялары «Өсімдіктер карантині саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарына» сәйкес көрсетеді.

Фитосанитардық сертификатты алуға өтінім берілген күннен бастап бес жұмыс күнінен аспайтын мерзімде сертификат немесе оны беруден дәлелді бас тарту ресімделеді. Мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартуға арналған негіздер мыналар болып табылады: көрсетілетін қызметті алушының әкетілетін карантинге жатқызылған өнімді карантиндік жай-күйін айқындау үшін ұсынбауы; импорттаушы елдің (экспорт кезінде) талаптарымен карантинге жатқызылған өнімде анықталған карантиндік объектілердің болуы рұқсат етілетін жағдайларды қоспағанда, карантинге жатқызылған өнімде карантиндік объектілердің анықталуы; импорттаушы елдің фитосанитариялық талаптарға сәйкессіздігінің анықталуы (экспорт кезінде);

Карантиндік сертификатты алуға өтінім берілген күннен бастап үш жұмыс күнінен аспайтын мерзімде сертификат немесе оны беруден дәлелді бас тарту ресімделеді. Мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартуға арналған негіздер мыналар болып табылады: көрсетілетін қызметті алушының карантинге жатқызылған өнімді карантиндік жай-күйін айқындау үшін ұсынбауы; қара өрік шаркасы (Plum Pox Potyvirus) бар жемістер мен жидектерді, жалған қалқаншалы және қалқаншалы сымырларды қоспағанда, карантинге жатқызылған өнімде карантиндік объектілердің анықталуы;

Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің уәкілетті органының лауазымды адамына жіне уәкілетті орган ведомствосының аумақтық бөлімшесінің өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторына карантинге жатқызылған өнімнің келгені туралы бірнеше рет  (2 рет және одан көп) хабарламау және жете тексеруге ұсынбау; көрсетілетін қызметті алушы фитосанитариялық сертификатты алу үшін ұсынған құжаттардың және (немесе) олардағы деректердің (мәліметтердің) дұрыс еместігінің анықтауы; көрсетілетін қызметті алушының және (немесе) фитосанитариялық сертификатты беру үшін қажетті ұсынылған материалдардың, карантинге жатқызылған өнімнің, деректердің және мәліметтердің Қазақстан Республикасының аумағын карантиндiк объектiлерден және бөтен тектi түрлерден қорғау жөнiндегi қағидаларда белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі; көрсетілетін қызметті алушыға қатысты фитосанитариялық сертификатты алумен байланысты қызметіне немесе жекелеген қызмет түрлеріне тыйым салу туралы соттың заңды күшіне енген шешімінің (үкімінің) болуы.

Өтінімдерді қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін беру: 1) көрсетілетін қызметті беруші; 2) «электрондық үкіметтің» www.egov.kz, www.elicense.kz веб-порталы (бұдан әрі – портал); 3) «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес акционерлік қоғамы» (бұдан әрі – Мемлекеттік корпорация) арқылы жүзеге асырылады.

Аталған мемлекеттік қызметтер тегін көрсетіледі. Жоғарыда көрсетілген құжаттарсыз өнімдердерді тасымалдау – Қазақстан Республикасының «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің 400 бабын бұзу болып табылады.

Аталған құжаттардың жаңартылған редакциясын «Әділет» ҚР нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық құқықтық жүйесінде жарияланған «Өсімдіктер карантині саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 29 мамырдағы № 4-4/500 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2018 жылғы 12 қаңтардағы № 21 бұйрығы  және «Қазақстан Республикасының аумағын карантиндiк объектiлерден және бөтен тектi түрлерден қорғау жөнiндегi қағидаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 29 маусымдағы № 15-08/590 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы 2018 жылғы 10 қаңтардағы № 8 бұйрықтары бойынша алуға болады.

Егерде инспекция қызметкер тарапынан мемлекеттік қызмет көрсету барысы қанағаттандырмаса шағым жасауға құқылы.

Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі анықтамалық қызметтердің байланыс телефондары www.mcx.gov.kz интернет-ресурсында орналастырылған. Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы: 1414 және  ҚР АШМ АӨК МИК  Орал қалалық аумақтық инспекциясы БҚО.  Орал қ, Қ.Аманжолов көш, 75  тел. 50-62-96

Нугман Сагитов

ҚР АШМ АӨК МИК Орал қалалық аумақтық инспекциясының бас маман-өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспекторы.


Тоғыз айдың табысы толымды

Күні: , 28 рет оқылды

Биылғы жылы  облыстағы жалпы өңірлік өнім көлемі 1,2 трлн. теңгені  құраған.  Бұл  өткен жылғы  көрсеткішпен  салыстырғанда,  0,6%-ға артық. Елдің жалпы  ішкі  өніміндегі біздің  өңірдің  үлесі 4,9%-ды  құрап, республика  бойынша облыс  жетінші орынға  тұрақтаған.  Өңдеу  өнеркәсібіндегі  экспорт көлемі  ағымдағы  жылдың  сегіз  айында  147,9 млн. долларға  жетіп, 25,6%-ға ұлғайған. Облыс  1,5 мың тоннадан  астам  етті  бірнеше  шетелге шығарып, Қазақстанға  қатысты  ет  экспорты бойынша  бірінші  орынға көтерілген.

Бұл туралы облыстық мәслихаттың кезекті ХХ сессиясында облыс әкімі Алтай Көлгінов 2018 жылдың алғашқы тоғыз айында атқарылған жұмыс туралы баяндамасында  мәлімдеді.

– Биылғы жылғы Елбасының Жолдауы халық табысының артуына, тұрмыс сапасын көтеруіне, өмір сүру үшін қолайлы ортаның қалыптасуына бағытталған. Өңірдегі барлық аймақтық бағдарлама Жолдауда айқындалған мақсат пен міндеттерге сәйкес жасақталды. Биылғы жылдың мамыр айында Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың біздің өңірімізге жасаған жұмыс сапары өңіріміздің дамуына тың серпін берді. Мемлекет басшысы облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуы бойынша нақты тапсырмалар жүктеді. Атап айтар болсақ, күн тәртібінен түспеген жол мәселесі, өңір экономикасында өзіндік орны бар өндіріс ошақтарының проблемалары талқыланды. «Зенит» және «Гидроприбор» зауыттары бойынша 3 жылға тапсырыстармен қамту жөніндегі келісімге қол жеткізілді. Энергетика министрлігі «Конденсат» АҚ-мен мұнайды тасымалдау кестесін бекітті. БҚМК (ЗКМК) АҚ негізінде қазақстандық арнайы өнімдердің жаңа өндірістерін игеру бойынша еуропалық компаниямен озық технологияларды өңірімізде іске асыру қарастырылды. «Омега» өндіріс ошағының аумағында «Орал трансформатор зауыты» екінші зауыт салуды жоспарлауда. «Квант»  компаниясы өнім түрлерін көбейту және өндірісті кеңейтуді қаржыландыру бойынша Даму банкімен несие бөлу жөнінде келісімге қол жеткізді. Республикалық маңызға ие Орынбор облысына дейінгі 144 шақырым жолын қайта жаңғырту бойынша «Қазавтожолдың» қатысуымен жобалық-сметалық құжаттама әзірлеуге конкурс жарияланды. Қазталов, Жәнібек және Бөкей ордасы аудандарына апаратын 275 шақырым республикалық маңызды автожол құрылысына, «Қазавтожол» күрделі жөндеу жұмыстары бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірлеуде. Аталған жол құрылысы жұмыстарын келер жылы бастап, алдағы үш жыл көлемінде толықтай аяқтау жоспарлануда, – деді  өз баяндамасында облыс әкімі  Алтай  Көлгінов.

Мұнан соң өңір басшысы облыс экономикасымен халықтың әл-ауқатын арттыру бағытында маңызды рөл атқаратын әр салаға  жеке-жеке  тоқталып  өтті.

 

Өнеркәсіп  өнімінің  көлемі 1,8 трлн.  теңгеге  жеткен

Өңдеу өнеркәсібінің нақты көлем индексі 9%-ға артып, 137 млрд. теңгені құраған. Өңдеу өнеркәсібіндегі жалпы қосылған құны 50 млрд. теңгені құрап, нақты көрсеткіште 17%-ға артты. Еңбек өнімділігі 26%-ға өсіп, бір адамға 9 мың АҚШ долларынан асты. Негізгі капиталға салынған инвестициялардың көлемі 4,5 пайызға артып, 273 миллиардтан астам теңгені құрады. Сыртқы инвестициялар 165 млрд. теңгені құрап, олардың негізгі капиталдағы үлесі 60%-дан асқан. Бұл көрсеткіш бойынша Батыс Қазақстан облысы республикада жетекші орында.

Индустрияландыру картасына сәйкес құны 22 млрд. теңгені құрайтын 10 жоба іске қосылып, 362 жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр. Бүгінгі күні жобалардың жартысы іске қосылды, қалғандары жылдың соңына дейін пайдалануға  беріледі.

 

2,5 миллиард  теңгеден астам  инвестиция

Биылғы жылы ауыл шаруашылығын қолдау шараларына 12 млрд. теңге бөлінген. Бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 30%-ға артық. Ауыл шаруашылығындағы жалпы өнім 104 млрд. теңгені құрады. Дәнді дақылдар алқабының аумағы 513 мың гектарға жеткен. 244 мың гектар егін алқабынан 168 мың тоннадан астам астық жиналды. Өңірдегі қысқы дәнді дақылдардың жалпы көлемі 76 мың га құрайды. Алдағы қыс маусымына 1,5 млн. тонна мал азығы жиналып, бұл бағыттағы жоспар 103,2%-ға орындалды. Сонымен қатар өңірге 2,5 млрд. теңгеден астам инвестиция тартылып, агроөнеркәсіп кешенінде бірқатар жобалар жүзеге асқан. Нәтижесінде «Кублей» компаниясында малдың қалдықтарын қайта өңдеу бойынша инвестициялық жоба іске қосылды. «Теректі май» компаниясында күнбағыс майын өндіретін зауыт қайта жаңғыртудан өтіп, өз өнімдерін экспортқа шығаруда. «Желаев нан өнімдерінің комбинаты» АҚ-да макарон өнімдерін өндіретін фабрика іске қосылды. Зеленов ауданында «DMD PRODUCTION» компаниясы қуаттылығы жылына 1000 тонна болатын консервіленген көкөністер мен жемістерді өндіруге арналған зауыт салуда. «Орал жылыжай комбинаты» жалпы аумағы  5 га құрайтын жылыжай кешенінің құрылысын  жүргізуде.

 

«Киров – Шежін»   каналы   іске  қосылмақ

Жаңақала ауданындағы жалпы суармалы жер учаскелерінің аумағы 16,5 мың гектарды құрайтын «Төртқұлақ – Қарасу» суару құрылғыларына күрделі жөндеу жүргізілуде. Бұл өз кезегінде мал шаруашылығын дамытуға мүмкіндікті кеңейтпек. Сондай-ақ «Орал – Шалқар» каналын сумен жабдықтауға арналған қалқымалы сорғы станциясы бар су қоймасын салу қолға алынды. Бұған қоса жалпы ұзындығы 180 шақырымды құрайтын «Киров – Шежін» каналы қараша айында іске қосылмақ. Ақжайық ауданының аумағындағы «Солянка – Азынабай – Тайпақ» каналын, Ақжайық су қоймасын күрделі жөндеу және қайта қалпына келтіру бойынша кешенді жұмыстар жүргізілуде. Сонымен қатар суармалы ауданы 15 мың гектардан астам «Сакрыл» және «Мамай» суармалы жүйелерін қалпына келтіру үшін жобалық-іздестіру жұмыстары  жүргізілуде.

 

Кәсіпкерлікке   қолдау   көп

Өңір басшысының баяндауынша, шағын және орта бизнеспен айналысатындар саны 6%-ға артып, 40 мың субъектіні құрады.

Облыста бұл салада еңбек ететіндердің саны 9 пайызға  немесе 115 мың адамға көбейген.

Өңірдегі шағын және орта бизнес секторының үлесі 40%-ды құрайды. Бұл көрсеткіш жөнінен біздің облыс республика бойынша  үшінші  орында.

«Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы аясында жалпы сомасы 100 млрд. теңгені құрайтын 831 жоба қаржыландырылған. Сондай-ақ құрылыс саласында 2,7 млрд.  теңгені құрайтын 57 нысанға инфрақұрылым  тартылған.

Осы жобалар аясында 28 мыңнан аса жұмыс орны сақталып, 5 мыңнан аса жаңа жұмыс орындары ашылды. Сонымен қатар қайтарымсыз гранттық қаржыландырумен 109 жаңа бизнес жоба қолдау тауып, оларға 226 млн. теңге қаржы бөлінген.

 

Мемлекеттік   бағдарламаларға   36,3   млрд.   теңге

Елбасының Жолдауында еліміздің аумақтық дамуына жаңа тәсілдерді енгізуді қамтамасыз ету, сондай-ақ «Нұрлы жол» және «Нұрлы жер» бағдарламаларын 2025 жылға дейін ұзарту туралы айтылған болатын. Биылғы жылы осы бағдарламаларға сәйкес облысқа 36,3 млрд.  теңге бөлінген. Атап айтқанда, «Нұрлы жол» бағдарламасы бойынша 19,1 млрд. теңге, «Нұрлы жер» бағдарламасына 17,2 млрд. теңге қарастырылған. Соның ішінде 450 шақырым жол салу үшін 32 млрд. теңге бөлінді. Республикалық маңызы бар жолдардың 285 шақырымына жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Бірінші кезекте биылғы жылы 56,3 шақырымды құрайтын Орал – Саратов автожолының жөндеу жұмыстары аяқталады. Саратов облысымен шекаралас аумақта бұрынғы екі жолақты жолдың орнына сегіз жолақты жол ашылатын болады.

Облыс орталығында 8,8 млрд. теңге қаражатқа ұзындығы 50 шақырымды құрайтын 50 көше жолдары жөнделді. Бұл қаражаттың 6,3 млрд. теңгесі «ҚПО б. в.» компаниясы есебінен бөлінген. Бұл қаражатқа Орал қаласында Құрманғазы,  М. Мәметова, Темір Масин, Асан Тайманов секілді ірі көше жолдары  жөнделген.

 

3461  пәтерлі  тұрғын  үйлер  салынуда

Еліміздегі «Нұрлы жер» бағдарламасымен өңірімізде 3134 пәтерді құрайтын 26 көп қабатты тұрғын үйдің құрылысы жүргізілуде. Сонымен қатар аудан-ауылдарда 327 пәтерлік  104 тұрғын үй салынуда. Жыл соңына дейін облыс орталығында 688 пәтерлі 6 көп қабатты тұрғын үй, аудан-ауылдарда 139 пәтерді құрайтын 83 тұрғын үй пайдаланылуға берілмек.

Жеке инвесторлардың есебінен 1400 пәтерлі үй салынған болса, солардың ішінен 75 пәтер «7-20-25» бағдарламасы бойынша берілген. Ал 280 пәтер аталған бағдарлама бойынша берілуге дайын тұр.

Бүгінде Орал қаласында апатты жағдайдағы 44 тұрғын үй тіркелген. Сол үйлерді бұзып, орнына жаңа көп қабатты үйлер салу мақсатында жеке инвесторлардан 13,5 млрд. теңге қаржы тартылып, бүгінде 17 үй қайта салынуда. Бұл үйлер бірінші кезекте бұрынғы тұрғындарға тегін берілетін болады. Ал қалған пәтерлер «7-20-25» мемлекеттік бағдарламасымен берілмек. Құрылысы жүріп жатқан бес көп қабатты үйдің екеуінің құрылысы аяқталып, жақын күндері пайдаланылуға берілетін  болады.

Облыс орталығындағы халық саны жыл санап өсіп келеді. Бүгінде шаһарда 336 мыңнан астам адам тұрады. Жақын жылдары облыс орталығындағы халық саны 500 мыңға жетеді деген болжам бар. Пәтер кезегінде тұрған тұрғындарды баспанамен қамту мақсатында «Ақжайық» шағынауданын салу қолға алынуда. Аумағы 450 гектар жерді қамтитын шағынауданда 150-ден астам көп қабатты тұрғын үй салынбақ. Барлық инфрақұрылымы тартылған ауданды мектеп, балабақша секілді әлеуметтік нысандармен қамту жағы да қарастырылған. Жаңа ауданға Шаған өзені үстінен жаңа көпір салынатын болады.

 

44 елді  мекенге  газ, 50  ауылға  таза  ауыз  су тартылуда

Ағымдағы жылы 44 елді мекендегі 16 мың халықты көгілдір отынмен қамту мақсатында 8 жоба жүзеге асырылуда. Бұл мақсатқа 1,6 млрд. теңге қаражат бөлінген. Бүгінгі таңда Ақжайық, Бөкей ордасы, Зеленов, Жәнібек аудандары аумағындағы 24 елді мекенге газ тарту жұмыстары аяқталып, тоғыз мыңнан астам ауыл тұрғыны көгілдір отынның рахатын көруде. Қалған 20 ауылдарға газ тарту жұмыстары келер жылы аяқталатын болады. Осы жұмыстар мәреге жеткенде, өңірдің көгілдір отынмен қамтылуы 95 пайызға жететін болады.

Жалпы ұзындығы 1000 шақырымды құрайтын ауыз су құбырларын тарту және жаңарту жұмыстарына 4,5 млрд. теңге қаражат бөлінген. Бүгінде 56 мың тұрғыны бар 50 елді мекенді таза ауыз сумен қамту жұмыстары жүргізілуде. Ол елді мекендердің 17-сі таза ауыз суға қол жеткізген болса, жыл соңына дейін 23 ауыл таза суға қосылатын болады.

 

50   IT-сынып   ашылмақ

Облыста 1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі біліммен қамтамасыз ету 69,4%-ды, 3 жастан 6 жасқа дейін  100%-ды  құрайды.

Мектепке дейінгі ұйымдар желісі 26 бірлікке көбейіп, олардың саны 500-ге жетті, оның ішінде 52-сі – жеке балабақшалар. «Bilim Land» білім беру порталының жоғары сапалы мазмұнын қамтамасыз ету, қалалық және ауылдық мектептердің білім беру ресурстарына тең қолжетімділігін арттыру мақсатында барлық 223 (100%) шағын жинақты мектепке жалпы құны 312 млн. теңгені құрайтын 567 бірлік «Білім кітапшасы» компьютер-трансформерлер сатып алынды. «Нұр Отан» партиясымен бірге 15 IT-сынып ашылып, IT-лицей жұмыс істей бастады. Келесі жылы партиялық жоба бойынша тағы 50 IT-сынып ашылмақ.

Биыл Орал қаласының Деркөл кентіндегі 600 орындық, Ақжайық ауданының Шабдаржап ауылындағы 198 орындық мектеп, Ақсай қаласындағы 240 орындық балабақша, Зеленов ауданының Дариян ауылында 100 орындық интернаты бар 300 орындық мектеп, Бөкей ордасы ауданы Сайқын ауылындағы мектептің 70 орындық интернат пайдалануға берілді.

Жоғары оқу орындарында  мамандарды даярлау үшін облыста сұранысқа ие мамандықтар бойынша жергілікті бюджеттен  100  грант  бөлінді.

Сонымен қатар 5 апатты мектеп пен үш ауысымдағы 5 мектепті жою бойынша Білім және ғылым министрлігімен бірлесіп жұмыс жасалуда.

– Денсаулық сақтау саласында мемлекеттік-жекешелік әріптестік аясында екі жоба жүзеге асты. Аталған жоба аясында облыстық ауруханаға құны 550 миллион тұратын магнитті-резонансты томогроф алынса, Шыңғырлау ауданының Лубен ауылында жобалық құны 117 млн. теңгені құрайтын, ауысымына 35 адамды қамтитын дәрігерлік амбулатория салынды. Сонымен қатар Орал қаласында заманауи құрал-жабдықпен қамтылған жаңа кардио орталық ғимаратын салу жоспарлануда. Бұқаралық спортты дамыту, халық арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру мақсатында облыс көлемінде 30 спорт алаңы салынып, пайдалануға берілсе, жыл соңына дейін 23 спорт алаңының құрылысы аяқталмақ. Бұл бағыттағы жұмыстарға «Samruk-Kazyna Trust» әлеуметтік жобаларды дамыту қоры үлкен қолдау білдіруде. Жергілікті бюджет есебінен Ақжайық, Қазталов, Жаңақала, Тасқала аудандарынан 5 дене шынықтыру-сауықтыру кешенін салу жоспарланған. Сондай-ақ «Нұр Отан» партиясымен бірлесіп жасалған жол картасы аясында 100 спорт алаңын салу жоспарланып отыр. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың стратегиялық маңызға ие «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында биыл 175 мыңға жуық адамды қамтыған 350-ден астам маңызды шара өткізілген. Демеушілер мен меценаттар көмегімен 166 жоба жасалды. Облыс орталығында меценаттар арқылы ерекше мұқтаж адамдарға арналған құны 200 млн. теңгеге үй құрылысы жүргізілуде. Республикалық қасиетті орындар тізіміне енген облыстағы жеті нысанға жолдар тарту мен инфрақұрылым жасау бойынша жұмыстар қолға алынуда. Аталған жұмыстардың нәтижесінде ішкі туризм дамып, облысқа келетін туристердің саны артады деп күтілуде. «Қазақстан – 2050» жалпыұлттық қозғалысымен бірге «Crowdsourcing.kz.» жобасы іске асуда. Бүгінгі күні 150-ден астам жоба ұсынылып, дауыс берілді. Ұсынылған жобалардың ең жақсысын Орал қаласы әкімдігі жүзеге асыратын болады.

Биылғы тоғыз ай ішінде өңіріміз осындай әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштеріне қолжеткізіп отыр. Бұл – барлық мемлекеттік құрылымның және азаматтық қоғам өкілдерінің бірлесіп атқарған жұмыстарының нәтижесі.  Біз атқарылған жемісті жұмыстарымызбен тоқтап қалмай, алдымызда тұрған зор міндеттерді жұмыла атқаруға тиіспіз. Халқымыздың әл-ауқатын жақсартуға бағытталған «Нұрлы жол», «Нұрлы жер», «7-20-25»  мемлекеттік және басқа да салалық бағдарламаларды сәтті жүзеге асыруымыз қажет. Бұл тапсырмалар Елбасының Жолдауында нақты айқындалған. Сондықтан баршаңызды еліміздің бәсекеге қабілетті 30 мемлекеттің қатарына кіруіне, облысымыздың одан әрі көркеюіне үлес қосуға шақырамын, – деп қорытындылады  баяндамасын  облыс  әкімі.

 

Құсайын  МҰҚАНОВ, №13  Қаратөбе  сайлау  округінен сайланған  депутат:

– Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың жыл сайынғы халыққа Жолдауында айтылған тапсырмаларды басшылыққа ала отырып, Қаратөбе ауданында да ауыз толтырып айтуға болатын ауқымды жұмыстар атқарылуда. Ауданымыз 100 пайыз көгілдір отынмен қамтылған. Сонымен қатар биылғы жылдың өзінде бес елді мекенге таза ауыз су келді. Бірнеше спорттық қалашық салынды.  Осындай ауқымды жұмыстар алда  да  жалғасын  табады  деп  сенемін.

Александр  ПОТИЧЕНКО, №23  сайлау  округінен  сайланған депутат:

– Қазіргі уақытта облыс орталығында да, аудандарда да автокөлік жолдарының құрылысына ерекше көңіл бөлінгеніне қуаныштымын. Оралда жолдарды салу үшін шамамен 9 млрд. теңге бөлінген. Бұл 50 шақырымнан астам жолды асфальттауға мүмкіндік берді. «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша көп қабатты үйлер салынуда. Тұрғындарға «7-20-25» мемлекеттік бағдарламасы арқылы пәтерлер беріле бастады. Біздің компания мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыруға өз үлесін қосып келеді. Қазіргі уақытта біз Орал қаласында 400 пәтерге арналған екі көп қабатты үй, Тасқала ауданының орталығындағы 72 пәтерлі, Теректі ауданы Федоровка ауылында 36 пәтерлі тұрғын үй салудамыз. Келер жылы  500 пәтер тапсыруды жоспарлап отырмыз. Деркөл кентінде спортпен шұғылданатын балаларға арналған спорттық интернат салынуда. Аталған нысан келер жылы пайдалануға беріледі. Тұтастай алғанда, біздің өңірдің әлеуметтік-экономикалық даму динамикасы  жақсы  деңгейде.

Темірғали   ЕСКЕНДІРОВ,  №1  Деркөл  сайлау  округінен сайланған  депутат:

– Бүгінгі сессияда өңір басшысы ағымдағы жылдың тоғыз айындағы атқарылған жұмыстармен қатар облыстың әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері туралы жан-жақты қамтыған есеп берді. Соңғы жылдары облыс, қала және аудандық деңгейде бірқатар жаңа жобалар жүзеге асырылуда. Облыс әкімі барлық ауданда болып, атқарылған жұмыстармен танысып, ол жерлердегі шешімін таппай тұрған мәселелерді шешуге үлкен үлес қосып жүргенін білеміз. Облыс орталығы мен аудандарда инвестициялық жобалар жүзеге асып, жаңа әлеуметтік нысандар бой көтеріп, саябақтар мен спорт алаңдары көптеп салынуда. Сонымен қатар бірқатар аудан-ауылдар көгілдір отынмен, таза ауыз сумен, сапалы жолдармен қамтылуда.

Осы игі істердің барлығын бірлесіп атқарған  еңбектің  жемісі  деп  білемін.

Нұрбек  ОРАЗАЕВ,

«Орал  өңірі»


«АҚЖАЙЫҚ» неге ерден ауды?..

Күні: , 57 рет оқылды

…Әлқисса, сонымен, біздің облыстың футболдан премьер-лига командалары арасындағы  Қазақстан  чемпионатына үкілеп қосқан «Ақжайық» атты арғымағы жоғары топтан  тағы  төмен сырғыды. Маусым бел ортасынан ауғанша, тіпті соңғы турларға шейін Жайық жанкүйерлерінің басым көпшілігінде біздің команда тап биыл ерден ауады-ау деген күдік-күмән болмағаны анық. Алайда «Ақжайық» аяқдопшыларының көмбе таянған сайын кібіртектеуі, әлсін-әлсін сүрінуі тым жиіледі. Әсіресе, өткен айдың соңында ХХХІ турда «Ақжайық» өз алаңында Қызылорданың «Қайсарынан» 0:4 есебімен ойсырай ұтылғаннан кейін қауіп бұлты қоюлана түсті. Мұның ақыр аяғы чемпионат бітпей жатып, оралдық футбол клубының жоғары топпен қош айтысуына келіп тірелді. Біз мән-жайды  білмек болып, «Ақжайық» клубының басшылығына хабарласқанбыз, енді осы пікірлерге зер салып көргейсіз.

Сергей   ЗАЙЦЕВ,

«Ақжайық»  командасының бас бапкері:

– Маусымның соңына таман «Ақжайықта» деңгейі жоғары ойыншылардың тым аздығы қатты сезілді. Бұл енді батысқазақстандық футбол клубының бюджетіне тікелей тәуелді фактор. Әрине, премьер-лигаға бір ілігіп, бір шығып қалып жүргенше, ойын өрнегі тұрақты  команда  қалыптастырған жөн. Бірақ «Ақжайықтың» қазіргі  қаржылық  жағдайымен  әлгіндей команда қалыптастыру қиын болып тұр…

Артур  АВАКЯНЦ,

«Ақжайық» командасы бас бапкерінің ассистенті:

– Біз әлі биылғы чемпионаттың нәтижесіне жан-жақты талдау, түбегейлі сараптама жасай қойған жоқпыз. Әзірше айтарым, тура биыл бірінші топқа түсіп қаламыз деп ойламап едік. Өйткені, күні кешеге дейін көш соңында келе жатқан командалардан ұпай жағынан әжептәуір алда  болдық. Меніңше, бізді өзімізге деген тым сенімділік құртты.

Мейрам  САПАНОВ,

«Ақжайық»  командасының  капитаны:

– Тым жақсы келе жатыр едік… Тіпті «Астананы» «үйде», ал «Қайратты» түзде,  өз алаңында ұтып, «айды аспаннан бір-ақ шығарып», жанкүйерлерімізді ұлан-асыр қуанышқа да бөлегенбіз. Осындай керемет сәттіліктерден кейін, өз-өзімізге орынсыз тым сенімді болып кеттік-ау, шамасы…

Арнайы  заң  керек-ау,  осы…

…Жайық жанкүйерлерінің жылдар бойы көріп келе жатқаны осы. Яғни жергілікті бапкер мен жергілікті жігіттер «Ақжайықты» арқа еті арша, борбай еті борша бола жүріп, жоғары топқа алып шығады. Сосын шеттен бапкер келіп, ол аннан-мұннан қағылған-соғылған біраз легионерді жинап алып, күні кеше ғана «Ақжайық» үшін жан алып, жан беріскен жергілікті футболшылардың денін кәдеге жаратпай, шетке ысырып тастап, іске «қызу кіріскендей» түр байқатады. Сөйте  тұра,  маусымның соңында команда баяғы таз қалпына түсіп, бірінші топқа сырғып, келесі жылы жасыл алаңда жергілікті жігіттер Батыс Қазақстан облысының бетке ұстар командасын қайтадан премьер-лигаға шығару үшін екі иықтарын жұлып жеп, жанталасып  жүреді…

Жалпы, отандық футбол шаруашылығының «ауру-сырқауы» көп. Солардың бірсыпырасын назарыңызға ұсынайық. Мәселен, «Сырт көз – көреген» дегенге сайсақ, бізге Астана мен Алматыдан, шалғай облыстардан, әсіресе, аудан-ауылдардан футбол дарындарын іздеп-іріктеу, яғни  селекциялық жұмыс атаулы жүйелі түрде сауатты жүргізілмейтіндей көрінеді. Сосын біздіңше, допты ұршықша иіруге қабілетті қазақтың қарадомалақтарына жанашырлықпен қарайтын Талғат Байсофыновтай ұлттық бапкерлер толқынын үздіксіз қалыптастырып отыру мәселесі де күн тәртібінен ешқашан түспеуі тиіс. Ал бұл шаруаны ҚР Футбол федерациясы әлі күнге дейін қолға алмағандай әсер қалдырады. Неге? Кең байтақ Қазақстан бойынша аяқдопқа қатысты инфрақұрылым жүйесін күрт жақсарту керектігі кім-кімге де түсінікті болса керек. Ендігі бір екпін түсіріп, астын сызып айтатын мәселе, премьер-лигадағы командаларға бас-көз жоқ легионерлерді топырлатып, олардың басынан төмен қарай ақша құюды доғару керек! Осы мәселе былтыр еліміздің ең жоғарғы заң шыға-рушы құрылымы – Парламентте әжептәуір әңгіме бола бастады да, неге екені белгісіз, соңы сиырқұйымшақтанып кетті. Шынтуайтына келгенде, Қазақстан спортында бүгіндері легионерлерге арқа сүйеу белең алып барады. Бұл керітартпа әдет, әсіресе, командалық спорт түрлері бойынша әбден кең етек жайған. Мысалы, футболдан премьер-лигадағы командаларды қараңыз, келімсектер өріп жүр. Тіпті еліміздің бес дүркін чемпионы (!) «Ақтөбе» командасының қазіргі капитаны, сербиялық легионер қорғаушы Александр Симчевич. Шайбалы хоккейден Астананың «Барысының» құрамына назар аударып көріңіз, шетелдік спортшылардан көз сүрінеді.

Егер мұны азсынсаңыз, «Астана» баскетболшыларына зер салыңыз, еуропид нәсілділерді айтпағанда, зіңгіттей-зіңгіттей зәңгі жігіттер төбеңізден төне қарап тұрады… Бірді айтып, бірге кетті демеңіз, «Жаман әдет жұққыш келеді» дегендей, бүгіндері күрес, ауыр атлетика сықылды командалық емес спорт түрлерінде де Қазақстан азаматтығын күні кеше қабылдап, осыдан 27 жыл бұрын ұлы мәртебелі Тәуелсіздікке ие болған Қазақ елінің ұлттық құрамасына кешелі-бүгінді енген шыққан тегі шетелдік спортшылар-дың қарасы қоюланып барады… Сонда деймін-ау, қазақтың спортқа ден қойған қыз-жігіттері «қайда барып күн көреді?..». Демек, жағдай біржола ушықпай тұрғанда, меніңше, құрамына шетелдік легионерлерді көптеп қабылдауды шектейтін «Командалық спорт түрлері туралы» арнайы заң керек-ау,  осы…

ТОСЫН  ПІКІР

Газет  бетінде  өзінің  аты-жөнін  көрсетпеуді  сұраған  жанкүйердің  пікірі:

– Маған сенімді дереккөздерінен мәлім болғандай, біраз жылдан бері «Ақжайық» футбол клубы үшін қазынадан жыл сайын 900 млн. теңгеден астам қаржы бөлінетін көрінеді. Бұл көп емес. Мәселен, Қызылорданың «Қайсарының» бір жылдық бюджеті 3,5 млрд. теңге көрінеді. Көрдіңіз бе, «Қайсардың» қаржылық әлеуеті біздің командадан бірнеше есе жоғары. Сондықтан да қалталы футбол клубтары команданы өрге сүйрейтін легионерлерді өз қатарына тарта алады. Ал ақшаға байланысты «Ақжайықтың» әлгіндей мүмкіндігі шектеулі. Сол себепті оған бөлінген қаржы-қаражат құмға құйған сумен тең. Оның үстіне біздің облыс орталығының өзіндегі футболға қатысты инфрақұрылым сын көтермейді. Соның кесірінен «Ақжайық» жаңа маусымға даярлықты бірнеше апталап, бір-екі айлап Түркияда пысық-тауға мәжбүр. Ал бұл дегеніңіз, қыруар ақша!

Орал қаласында балалар мен жасөспірім футболшылар, сондай-ақ жас футболшылар күн суықта жаттығатын басыбайлы жабық зал атымен жоқ.

Мекемелік спортзалдар әр түрлі мекеме-кәсіпорындардың ұжымына коммерциялық негізде бекітілген кесте бойынша жыл сайын жалға беріліп, балалар мен жастар футболы үшін еш босамайды. «Ақжайық» футбол клубы жанынан облыстың бірқатар аудандарында футбол орталықтары ашылғанымен және аудан-ауылдардағы жасөспірім дарынды футболшыларды облыс орталығына тартқанымызбен, әзірге олар емін-еркін тұратын интернат жоқ. Ағайын-туысының үйінде бірер ай жатып, қаланың әр қиырынан күн суықта тоңып-шашырап біраз уақыт жаттығуға келіп жүреді де, жағдай болмағаннан кейін барлығы дерлік қолын бір-ақ сілтейді. Өздеріңізге мәлім, біздің өңірде қыс айларын айтпағанда, көктем мен күздің біраз бөлігін суық әрі жауын-шашынды күндер құрайды. Осы жағдайдың өзі-ақ сақадай-сай жаттығу базасы жоқ команда үшін ілгері басқан аяғын кері тартатын фактор. Міне, осындай елеулі факторларды елеп-екшеп келіп, өз басым екі-үш жылға «Ақ-жайық» командасын таратқан жөн деп санаймын. Әрине, бұл жан-күйер қауымға соттың суық үкіміндей естілері сөзсіз. Бірақ сабыр сақтап, салқын ақылға жүгінейік. Мысалға, «Ақжайық» футбол клубын екі-үш жылға тараттық делік, енді жыл сайын оған бөлінетін 900 млн. теңгеден астам қаржыны тікелей облыстың футболдық инфрақұрылымын күрт жетілдіруге жұмсайық. Екі-үш жыл көзді ашып-жұмғанша өте шығады, есесіне, футболдық инфрақұрылымды қарқынды түрде дамытып, сықитып аламыз.  Керемет  емес  пе?!

Бауыржан   ҒҰБАЙДУЛЛИН,

«Орал   өңірі»   


Ангусты Дакотадан тасымай-ақ, Ақтөбеден «жалға» әкелуде

Күні: , 122 рет оқылды

Ақ Жайық өңірінде мыңғыртып  мал өсіруге барлық жағдай жасалған. Соңғы уақытта экологиялық тұрғыдан таза өнім саналатын етті сыртқа шығаруға мүмкіндік беретін бұрынғы «жабық» қақпалар ашылып жатыр. Енді ауыл-аудандағылар қарапайым сиырды емес, асыл тұқымды мал өсіруге ниетті. Биылғы тамыз айынан бастап көршілес Ақтөбе облысынан өңірімізге ангус тұқымды мал әкеліне бастады.

Көршілес облыстағы ет кластерінің бір тізбегі «АқТеп» ЖШС-мен облыс шаруашылықтарының арасындағы экономикалық байланыс, алысберіс нығая түсті. Бөрлі, Қаратөбе, Жаңақала, Сырым, Шыңғырлау аудандарының шаруашылықтары аталмыш серіктестіктен асыл тұқымды ангус сиырларын «жалға алып» өсіруде. Тез салмақ қосатын, еті мәрмәр болатын 2128 баспақ, соның ішінде 1999-ы аналық, 129-ы аталық мал әкелінген. Аудандардың ішінен ең көп мал алған – Бөрлі ауданы. Бұл аудандағы 6 шаруашылық 800 аналық, 48  бұқа  әкеліп, баптауда.

Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары Сатқан Өмірзақовтың айтуынша, «АқТеп» өзінің «Ірі қараны жалға беру» ішкі бағдарламасы бойынша асыл мал өсіргісі келетін шаруашылыққа 100 аналықты және 6 бұқаны жеті жылға жалға береді. Оның үстіне серіктестік бұқаны екі жыл сайын жаңасына  ауыстырып  тұрады.

– Шаруагер жалға алған малды кері «АқТеп»-ке 7 жылда 100 қа-шар, 200 бұқашық етіп қайтаруы тиіс. Әрі ірі қараны төлі есебінен екінші жыл дегенде кері қайтаруды бастайды. АҚШ-тың Солтүстік Дакота штатынан ангус тұқымды 100 аналық алатын болсаңыз, оның әр басы сертификатымен  850 мың теңгеге шығады. Ал 100 бас 85 миллион теңге тұрады. Әрине, «АқТеп»-тің талабы қатаң, олай болмаса тағы болмайды. Бірақ серіктестіктің бағдарламасының арқасында Бөрлі ауданына 1 млрд. теңге тұратын асыл мал келді. Алдымен серіктестіктегілер мал алғысы келетін шаруагермен сөйлесіп, ол туралы ел-жұртпен пікірлеседі. Көшедегі көлденең көк аттыға асыл малды ұстата салмайтыны айдан анық. Малды жалға берушінің талаптары бойынша мал өсірушінің кемінде әр басқа 20 гектардан жайылым жері, жем-шөп дайындайтын базасы, техникасы сайма-сай болуы тиіс. Ангус тұқымды малға суды емін-еркін жүріп ішетіндей жағдай жасалуы керек. Бұл малға қысқы суықта қораның қажеті жоқ, ықтасын болса, жарап жатыр. Өйткені Солтүстік Дакота мен өңіріміздің климаты ұқсас. Ең басты артықшылығы, серіктестіктің ветеринар маманы асыл малды күтудің жай-жапсарын түсіндіреді, тегін кеңесін береді. Ал қажетті дәрі-дәрмек, дәрумендерін нарықтағыдай емес, өз қақына ұсынады. Шаруа адамы тек жалға алынған малды дұрыс бағып, мал басын асылдандыру жолында тер төге еңбектенсе жарады, – деді Бөрлі аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің басшысы Алтынбек Бексейітов. Оның айтуынша, ауданға әкелінген 800 аналықтан тараған малдың төлдерін, соның ішінде аталықтарын аудандағы өзге шаруашылықтардың ірі қарасын асылдандыру үшін әрі қарай тарату көзделуде.

Мамандардың айтуынша, «Ақ-Теп»-тің жеке бағдарламасының басты артықшылығы – ол екінші деңгейдегі банктер мен несие институттары сықылды малыңды да, мүлкіңді де кепілдікке сал деп қинамайды, пайыздық өсім деген жоқ. Орта есеппен 7 жыл ішінде 100 аналықтан 600 төл алынатын болса, соның 100 қашарын, 200 бұқашығын, яғни 10 айға дейін өсіріп, кері қайтарасың. Сонда өзіңде тең жарты мал пайдаңа қалады. Тағы бір айтарлығы, малды жалға берушіге кері қайтаратын 200 бұқашықтың асыл болуы міндетті емес. Мұны да мал баққан ағайынның  ұпайы  деуге  болады.

«Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» дегендей, осындай мүмкіндікті өңіріміздегі 5 ауданнан өзге аудандар да елеп-ескерсе жөн болар  еді.

Гүлбаршын   ӘЖІГЕРЕЕВА


Авиабилет құны арзандауы мүмкін

Күні: , 31 рет оқылды

2019 жылы елімізде авиабилет құны арзандауы мүмкін. Бұл туралы  курсив.кz порталы жазды.

Бұл әңгімені бұдан бұрынырақ, биылғы қыркүйек айында өткен Үкімет сағатында халық қалаулылары қозғаған болатын. Онда Инвестиция және даму вице-министрі Тимур Тоқтабаев алдағы жылы елімізде өндірілетін керосин көлемі жеткілікті болып, авиабилеттер құны 20-25%-ға арзандайтынын айтып, ел-жұртты қуантты.

Енді қазан айында БҚО активімен кездесу барысында ҚР Энергетика министрі Қанат Бозымбаев та айтылған ақпаратты растады. Оның айтуынша,  биыл Қазақстанға 300 мың тонна керосин сырттан тасымалданады, әзірге сырттан тасымалданатын керосинге  тәуелділік 45%-ды құрайды.

Елімізде жыл сайын 400 мың тонна  авиа керосин өндіріледі. Министрліктің ұсынған мәліметіне сүйенсек, биылғы жылдың аяғына таман  керосинге деген қажеттілік  650 мың тоннаға жетпек. Ал 2019 жылы еліміздегі керосин өндірісі 690 мың тонна көлеміне дейін өседі деп күтілуде. Қанат Бозымбаевтың сөзіне сүйенсек, алдағы жылы ұшақтар отандық керосинмен 100% қамтылып, оның бағасын да реттеу мүмкін болмақ. Сондай-ақ «Орал» халықаралық әуежайын стандартқа сай қылудың арқасында халықаралық рейстерді жиі ұйымдастыру мүмкіндігі туады. Министр «өз қолымыз өз аузымызға» жетіп, керосиннің бағасын белгілеуде тәуелсіздік алғанымызбен, бағасы арзан сұйықтық кедендік шекарасы жоқ, ортақ нарыққа «ағып» кетуі ықтимал деген  қорқынышын  жасырмады.

Биыл аталмыш министрлік өңіріміздегі мұнай өңдеуші  «Конденсат»  АҚ-мен  еліміздегі үш мұнай өңдеуші зауытпен қатар ішкі нарықтарға мұнай өнімдерін жеткізуді арттыру үшін қажетті шикізатпен қамтамасыз ету жөнінде меморандумға қол қойды. Сонымен қатар мұнай өңдеу зауытына магистральды мұнай құбырлары мен теміржол арқылы қазақстандық өндірушілердің мұнайын жеткізудің кестесі бекітілді. Бүгінде «Конденсат» ішкі нарыққа жоғары октанды бензин мен еуропалық сапалы дизель отынын өндіруде.

Гүлбаршын   ӘЖІГЕРЕЕВА


Екі жақты әріптестік жаңа мүмкіндіктерге жол ашады

Күні: , 32 рет оқылды

Батыс  Қазақстан облысы  Ресей Федерациясының  Самара  облысымен  өзара тиімді  әріптестікті дамытуда.

Қазақстан және Ресейдің шекаралық әріптестігінің ХV форумы қар-саңында БҚО делегациясы жұмыс сапарымен Самара облысына барды. Осы іссапар аясында облыс әкімі Алтай Көлгінов Самара облысының губернаторы Дмитрий Азаровпен  кездесті.

– Екі жақты әріптестіктің ерекше сипаты қос мемлекеттің басшыларының арасында берік қалыптасқан тиімді байланыстың мазмұнымен нақтыланып, қос өңірдің басшылығын қарым-қатынастың көкжиегін кеңейте түсуге жетелейді.  Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев біздің елмен достық тарихы ғасырлар қойнауынан бастау алатын Ресей Федерациясын Қазақстан Республикасының басты стратегиялық әріптесі, тату көршісі екенін және солай бола беретінін ұдайы айтып келеді, – деді  Алтай  Көлгінов.

Алтай Көлгінов атап көрсеткендей, өткен жылы БҚО мен Ресейдің аймақтары арасындағы тауар айналымы 600 млн. АҚШ долларынан асты. Биылғы жылдың сегіз айы ішінде сыртқы тауар айналымы 420 млн. долларды құрады, яғни көрсеткіштер 15,8%-ға өсті. Кездесу барысында облыс әкімі Ақ Жайық өңірінің экономикалық, инвестициялық және туристік әлеуеті жөнінде әңгімеледі. Бүгінде БҚО аумағында шетелдік фирмалардың 86 филиалы, 238 халықаралық инвесторлармен біріккен кәсіпорын жұмыс істейді және олардың басым көпшілігі Ресей  Федерациясынан.

– Елбасы көлік-логистикалық инфрақұрылымды дамытуға ерекше мән-маңыз беруде. Өңірдегі іскерлік белсенділікті арттыру үшін әуежай ғимараты қайта жаңғыртылады. Қазірдің өзінде түрлі қалалар мен елдерге, соның ішінде Мәскеуге және Франкфуртқа тұрақты тікелей рейстер ашылды. Орал – Саратов бағытындағы жол құрылысы аяқтала келді. Осы құрылыс жұмыстары барысында шекарада сегіз жолақты жол салынады. Оралдан Ресей Федерациясының оңтүстік аймақтарына дейінгі жол құрылысы жұмыстары жалғасуда. 2019 жылы Самара облысымен арадағы шекарада сегіз жолақтық жол салу жоспарланды. Сонымен қатар алдағы жылы Орынбор облысына дейінгі жолды жөндеу жұмыстары басталады, – деді  Алтай  Көлгінов.

БҚО әкімі екі өңірдің туризм саласындағы әріптестігін кеңейту, облыстар арасында әуе қатынасын қалыптастыру, балалар-жасөспірімдер туризмін дамыту жөніндегі ұсыныстарын білдірді. Айтқандай, балалар-жасөспірімдер  туризмі ТМД елдері арасындағы көшбасшы үштікке кіреді, аталмыш орталыққа ЮНЕСКО клубы мәртебесі берілген.

Самара облысының губернаторы Дмитрий Азаров қос мемлекеттің басшыларының екі жақты әріптестікке сапалы жаңа міндеттер жүктеп отырғанын, соған орай жұмыс қарқынын арттыру қажеттігін атап өтті. Бүгінде әріптестіктің көптеген бағыты бар, солардың кейбір бөлігі табысты жүзеге асырылуда. Шекаралас өңірлердің кәсіпорындары арасында өзара тиімді кооперация қалыптасқан. «Зениттехсервис» ЖШС ұшқышсыз ұшақ аппараттарын жасақтау, жинақтау, өндіріске енгізу бағытында кластерлік инжинирингтік орталықпен және Самара инженерлік лабораториясымен бірге жұмыстануда. Орал механикалық зауыты «Электросила» кәсіпорнына иінді білік жеткізеді, «ТехремКомплект» зауытынан қосалқы бөлшектер алады, «Гидроприбор» ҒЗИ» АҚ «Самтехнонефть» кәсіпорнымен мұнай құбырларын тазалау, химиялық реагенттерді пайдалану арқылы мұнай өткізу қарқынын көтеру технологиялары салаларында бірлесіп жұмыс істеу үшін келісімдер жүргізуде. Сонымен қатар Батыс Қазақстан облысының көптеген мекеме-кәсіпорны тамақ, жеңіл өнеркәсібі және өзге де салаларда ре-сейлік компаниялармен әріптестік  орнатқан.

Жұмыс сапары барысында екі жақты әріптестікті экономика, ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп салаларында одан әрі кеңейтуді көздеген бизнес кездесулер өтті. Кездесу соңында өңірлер арасында сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық, әлеуметтік, мәдени-гуманитарлық салалардағы әріптестік жөнінде келісімге қол қойылды. Бұдан кейін БҚО делегациясы өңірдегі бірқатар әлеуметтік-экономикалық маңызды нысандарды аралап, «ИДК Мать и дитя» жоғары технологиялы медициналық орталықта және  «Агропарк» агрологистикалық кешенде болып, жұмыстарымен танысты. Облыстың ірі кәсіпорындарының басшылары өз өнімдерін «Агропарк» кешеніне жеткізуге, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, денсаулық сақтау, туризм салаларында әріптестік орнатуға және  тәжірибе  алмасуға  уағдаласты.

Гүлбаршын   ӘЖІГЕРЕЕВА,

«Орал   өңірі»


Сексеннің сеңгірінде

Күні: , 23 рет оқылды

Облыс әкімі Алтай Көлгінов еңбек ардагері, қоғам қайраткері Рахметолла Сүйербаевпен кездесті.

Кездесу барысында еліміздің өркендеуі мен облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуы мәселелері талқыланды. Сонымен қатар емен-жарқын әңгіме барысында Елбасының таяудағы Жолдауында көрсетілген міндеттердің өңірімізде жүзеге асырылуы туралы  пікір  алмасылды.

Өңір басшысы Рахметолла Хамитұлын 80 жасқа толу мерейтойымен құттықтап, облысымыздың дамуына қосып келе жатқан үлесі  үшін  алғысын  білдірді.

Облыс  әкімінің  баспасөз  қызметі


БҚО, Орал қаласы, Мұхит көшесі, 57/1
zhaik_presscenter@mail.ru
oral_oniri@inbox.ru
support@oraloniri.kz

Орал өңірі" газетінің бас редакторы: 51-25-80
Бас редактордың орынбасарлары: 24-17-08, 54-18-08
Жауапты хатшы: 54-38-22
Тілшілер: 50-66-88, 51-50-34
Жарнама бөлімі: 51-51-09
Яндекс.Метрика